Dziennik Ustaw Nr 101 — 7090 — Poz. 1036 1036 ROZPORZÑDZENIE MINISTRA GOSPODARKI, PRACY I POLITYKI SPO¸ECZNEJ1) z dnia 27 kwietnia 2004 r. w sprawie wymagaƒ metrologicznych, którym powinny odpowiadaç samochodowe cysterny pomiarowe Na podstawie art. 9 pkt 3 ustawy z dnia 11 maja 2001 r. — Prawo o miarach (Dz. U. Nr 63, poz. 636, z póên. zm.2)) zarzàdza si´, co nast´puje: Rozdzia∏ 1 Przepisy ogólne § 1. U˝yte w rozporzàdzeniu okreÊlenia oznaczajà: kalibracji komory, odpowiadajàcà g∏ównemu górnemu ograniczeniu jej pojemnoÊci; 9) pojemnoÊç ca∏kowita komory — najwi´kszà obj´toÊç wody, jaka mo˝e wype∏niç komor´ w warunkach odniesienia; 10) oÊ pomiarowa — pionowà lini´ prostà przechodzàcà przez Êrodek d∏ugoÊci komory, przecinajàcà jej najwy˝szà tworzàcà; 1) cysterna — samochodowà cystern´ pomiarowà, zbiornik jedno lub wielokomorowy zamontowany na pojeêdzie samochodowym, b´dàcy przyrzàdem pomiarowym do pomiaru obj´toÊci cieczy, z wy∏àczeniem gazu ciek∏ego propan-butan, których lepkoÊç w temperaturze pomiaru nie przekracza 17 mPa · s; 11) wysokoÊç wynurzenia — odleg∏oÊç pomi´dzy powierzchnià swobodnà cieczy wyznaczajàcà jej poziom w komorze i punktem odniesienia, mierzonà wzd∏u˝ osi pomiarowej; 2) komora — cz´Êç cysterny zakoƒczonà dennicami; 13) g∏ówne górne ograniczenie pojemnoÊci komory cysterny: 3) cysterna bezciÊnieniowa — cystern´, w której nape∏nianie i opró˝nianie komory oraz pomiar obj´toÊci cieczy odbywa si´ pod ciÊnieniem atmosferycznym; 12) punkt odniesienia — punkt na osi pomiarowej, w stosunku do którego mierzona jest wysokoÊç wynurzenia i wysokoÊç odniesienia;
- a)bezciÊnieniowej — kres´ odpowiadajàcà wartoÊci pojemnoÊci nominalnej komory, oznaczonà cyfrà 0, 4) cysterna ciÊnieniowa — cystern´, w której nape∏nianie i opró˝nianie komory oraz pomiar obj´toÊci cieczy odbywa si´ pod ciÊnieniem wy˝szym od ciÊnienia atmosferycznego;
- b)ciÊnieniowej — powierzchni´ zaworu odcinajàcego instalacji odpowietrzajàcej komory cysterny podczas jej nape∏niania b´dàcego w pozycji zamkni´tej; 5) kalibracja komory — czynnoÊci wykonywane podczas zatwierdzenia typu i legalizacji cysterny w celu okreÊlenia obj´toÊci cieczy zawartej w jednym lub wi´cej poziomach nape∏nienia komory cysterny; 14) g∏ówne dolne ograniczenie pojemnoÊci komory — powierzchni´ zaworu dennego b´dàcego w pozycji zamkni´tej albo w przypadku, kiedy komora nie jest wyposa˝ona w zawór denny — powierzchni´ zaworu wyp∏ywowego b´dàcego w pozycji zamkni´tej; 6) ko∏pak — górnà cz´Êç komory charakteryzujàcà si´ sta∏ym przekrojem poprzecznym, po∏àczonà z p∏aszczem zbiornika w taki sposób, ˝eby w p∏aszczyênie poprzecznego przekroju komory zbiornik i ko∏pak posiada∏y wspólnà pionowà oÊ symetrii; 15) b∏´dy graniczne dopuszczalne — wartoÊci skrajne b∏´dów cysterny. 7) pojemnoÊç nominalna komory — obj´toÊç cieczy wype∏niajàcà komor´ do g∏ównego górnego ograniczenia jej pojemnoÊci w normalnych warunkach u˝ytkowania; § 2. Ustala si´ temperatur´ odniesienia dla cystern wynoszàcà 20 °C. 8) pojemnoÊç rzeczywista komory — obj´toÊç wody wyznaczonà w warunkach odniesienia podczas Wymagania metrologiczne w zakresie konstrukcji, materia∏u i wykonania cystern ———————— 1) Minister Gospodarki, Pracy i Polityki Spo∏ecznej kieruje dzia∏em administracji rzàdowej — gospodarka, na podstawie § 1 ust. 2 pkt 1 rozporzàdzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 7 stycznia 2003 r. w sprawie szczegó∏owego zakresu dzia∏ania Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Spo∏ecznej (Dz. U. Nr 1, poz. 5). 2) Zmiany wymienionej ustawy zosta∏y og∏oszone w Dz. U. z 2001 r. Nr 154, poz. 1800, z 2002 r. Nr 155, poz. 1286 i Nr 166, poz. 1360, z 2003 r. Nr 170, poz. 1652 oraz z 2004 r. Nr 49, poz. 465 i Nr 93, poz. 896. Rozdzia∏ 2 § 3. 1. Cysterna powinna byç zamontowana bezpoÊrednio na podwoziu, przyczepie bàdê naczepie pojazdu samochodowego w sposób roz∏àczny lub nieroz∏àczny, zapewniajàcy niezmiennoÊç po∏o˝enia cysterny. 2. Sposób zamontowania cysterny powinien uwzgl´dniaç odchylenie od poziomu umo˝liwiajàce ca∏kowite opró˝nienie ka˝dej z komór cysterny. § 4. 1. PojemnoÊç ca∏kowita cysterny nie powinna byç wi´ksza ni˝ 50 000 dm3. Dziennik Ustaw Nr 101 — 7091 — 2. PojemnoÊci ca∏kowite poszczególnych komór powinny zawieraç si´ w granicach od 500 dm3 do 50 000 dm3. 3. Zmiana wysokoÊci odniesienia (H), b´dàcej odleg∏oÊcià pomi´dzy punktem odniesienia a punktem przeci´cia osi pomiarowej z najni˝szà tworzàcà komory, ka˝dej z komór cysterny bezciÊnieniowej spowodowana jej nape∏nieniem nie mo˝e przekraczaç wi´kszej z nast´pujàcych wartoÊci: 1) 2 mm; 2) 0,001 · H. 4. PojemnoÊç ka˝dej z komór cysterny wielokomorowej, po ca∏kowitym nape∏nieniu lub opró˝nieniu komór sàsiednich, mo˝e si´ zmieniaç nie wi´cej ni˝ o ±0,1 % wartoÊci obj´toÊci mierzonej. 5. PojemnoÊç nominalna komory cysterny ciÊnieniowej powinna byç równa pojemnoÊci ca∏kowitej komory. § 5. 1. Komory cysterny powinny uniemo˝liwiaç: 1) zatrzymywanie p´cherzy powietrza lub par cieczy podczas nape∏niania komór; 2) pozostawanie cieczy w komorach podczas ich opró˝niania. 2. Komora cysterny bezciÊnieniowej powinna byç tak ukszta∏towana, aby w zakresie dokonywanych pomiarów wysokoÊci nape∏nienia czu∏oÊç komory (
- ck)osiàgn´∏a takà wartoÊç, przy której zmiana wysokoÊci nape∏nienia o co najmniej 2 mm b´dzie powodowaç wzgl´dnà zmian´ obj´toÊci równà 1/1 000, przy czym przez czu∏oÊç komory nale˝y rozumieç stosunek zmiany wysokoÊci nape∏nienia komory (∆h, w
- mm)do wzgl´dnej zmiany obj´toÊci odpowiadajàcej zmianie wysokoÊci nape∏nienia komory (∆h), okreÊlona dla obj´toÊci cieczy (V) w komorze odpowiadajàcej wysokoÊci nape∏nienia (h). 3. Elementy dodatkowe, z wyjàtkiem urzàdzenia do adiustacji, w szczególnoÊci zapobiegajàce falowaniu cieczy, usztywniajàce i spirale grzejne mogà byç umieszczone wewnàtrz komór, je˝eli ich konstrukcja i usytuowanie zapewniajà prawid∏owe nape∏nianie i opró˝nianie komór, a ich po∏àczenia z p∏aszczem lub dennicami komór b´dà nieroz∏àczne. § 6. 1. Ka˝da z komór cysterny powinna posiadaç niezale˝nà instalacj´ spustowà wyposa˝onà w rur´ wyp∏ywowà po∏àczonà z najni˝ej po∏o˝onà cz´Êcià komory. 2. Rura wyp∏ywowa powinna byç: 1) pochylona co najmniej 2 ° do poziomu, w kierunku wyp∏ywu cieczy; 2) zakoƒczona z jednej strony:
- a)zaworem wyp∏ywowym, ograniczajàcym pojemnoÊç komory, Poz. 1036
- b)zaÊlepkà zaciskowà, zapewniajàcà szczelnoÊç komory po otwarciu zaworu wyp∏ywowego. 3. Zawór wyp∏ywowy powinien byç: 1) ∏atwo dost´pny; 2) umieszczony z ty∏u albo z boku cysterny. § 7. 1. Komory cysterny mogà byç wyposa˝one w zawory denne ograniczajàce od do∏u pojemnoÊci komór. 2. Instalacja spustowa komory cysterny z zaworem dennym zainstalowanym w komorze powinna byç wyposa˝ona w przeziernik przeznaczony do okreÊlania stanu nape∏nienia komory, umieszczony przed zaworem wyp∏ywowym. § 8. Ka˝da z komór powinna mieç zapewnionà mo˝liwoÊç oddzielnego nape∏niania i opró˝niania. § 9. 1. Komory cysterny: 1) bezciÊnieniowej powinny byç wyposa˝one w ko∏paki; 2) ciÊnieniowej mogà byç wyposa˝one w ko∏paki. 2. Komory cysterny przeznaczonej do transportu towarów niebezpiecznych mogà byç wyposa˝one w ko∏paki. 3. Ko∏pak mo˝e mieç kszta∏t cylindra albo prostopad∏oÊcianu, przy czym ko∏pak w kszta∏cie prostopad∏oÊcianu mo˝e mieç takà samà d∏ugoÊç jak komora. 4. Ârednica ko∏paka cylindrycznego oraz szerokoÊç lub d∏ugoÊç ko∏paka w kszta∏cie prostopad∏oÊcianu nie powinna byç mniejsza ni˝ 500 mm. § 10. 1. Ko∏paki w cysternie bezciÊnieniowej powinny byç wyposa˝one w urzàdzenie do pomiaru wysokoÊci nape∏nienia komory cieczà z podzia∏kà naniesionà w sposób trwa∏y na: 1) listwie pomiarowej ze zderzakiem; 2) podzielni p∏ynowskazu wziernikowego lub 3) wewn´trznej Êcianie ko∏paka — na cysternach przeznaczonych do pomiaru obj´toÊci mleka. 2. Ko∏paki w cysternie ciÊnieniowej powinny byç wyposa˝one w miernik wysokoÊci nape∏nienia lub p∏ynowskaz wziernikowy. 3. Na podzia∏ce listwy pomiarowej ze zderzakiem i podzia∏ce podzielni p∏ynowskazu wziernikowego: 1) powinno byç naniesione g∏ówne górne ograniczenie pojemnoÊci komory; 2) wartoÊç dzia∏ki elementarnej powinna wynosiç 1 mm ze wzrastajàcymi, wzgl´dem g∏ównego górnego ograniczenia pojemnoÊci komory, wartoÊciami liczbowymi; 3) kreski podzia∏ki powinny:
- a)byç prostoliniowe, Dziennik Ustaw Nr 101 — 7092 —
- b)byç prostopad∏e do osi wzd∏u˝nej listwy,
- c)tworzyç wyraênà i przejrzystà podzia∏k´,
- d)mieç na ca∏ej d∏ugoÊci, t´ samà, sta∏à szerokoÊç, która nie pogarsza dok∏adnoÊci pomiaru. 4. Ka˝da dziesiàta kreska podzia∏ek, o których mowa w ust. 2, powinna byç opisana: 1) powy˝ej g∏ównego górnego ograniczenia pojemnoÊci komory — liczbà ze znakiem plus (+), 2) poni˝ej g∏ównego górnego ograniczenia pojemnoÊci komory — liczbà ze znakiem minus (–) — przy czym co najmniej przy najwi´kszych wartoÊciach liczbowych powinno byç umieszczone oznaczenie jednostki d∏ugoÊci „mm”. § 11. Zakres pomiarowy urzàdzeƒ do pomiaru wysokoÊci nape∏nienia powinien umo˝liwiç dokonanie pomiarów wysokoÊci nape∏nienia podczas badania i u˝ytkowania cysterny. § 12. 1. G∏ówne górne ograniczenie pojemnoÊci komory cysterny bezciÊnieniowej: 1) mo˝e znajdowaç si´ w ko∏paku albo w górnej cz´Êci zbiornika; 2) powinno byç usytuowane na poziomie równym lub mniejszym od dopuszczalnego poziomu nape∏nienia komory. 2. Dopuszczalny poziom nape∏nienia komory okreÊla si´ zale˝noÊcià: 100 r = ————— 1 + 35 · α gdzie: Poz. 1036
- b)ko∏paku — zostanie nape∏niona do najni˝szego lub najwy˝szego wskazania podzia∏ki urzàdzenia do pomiaru wysokoÊci nape∏nienia; 2) zbiorniku — je˝eli komora, dla której g∏ówne górne ograniczenie pojemnoÊci znajduje si´ w górnej cz´Êci jej zbiornika, zostanie nape∏niona do najni˝szego wskazania podzia∏ki urzàdzenia do pomiaru wysokoÊci nape∏nienia. § 13. 1. Urzàdzenie do pomiaru wysokoÊci nape∏nienia komory cieczà z listwà pomiarowà ze zderzakiem powinno byç wyposa˝one w króciec pomiarowy: 1) umieszczony w sposób trwa∏y w osi pomiarowej pokrywajàcej si´ z osià symetrii ko∏paka; 2) wykonany z rury metalowej o Êrednicy wewn´trznej umo˝liwiajàcej wprowadzenie listwy pomiarowej ze zderzakiem i oparcie zderzaka listwy o kraw´dê rury. 2. Górna powierzchnia króçca pomiarowego, której p∏aszczyzna, przecinajàc oÊ pomiarowà wyznacza punkt odniesienia, powinna byç prostopad∏a do osi pomiarowej. 3. ChropowatoÊç (Ra) górnej powierzchni króçca pomiarowego nie powinna byç wi´ksza ni˝ 0,63 µm. 4. Króçce pomiarowe umieszczone w ko∏pakach cysterny bezciÊnieniowej powinny byç wykonane w sposób umo˝liwiajàcy na∏o˝enie na ich górnych powierzchniach cech zabezpieczajàcych. 5. Je˝eli króçce pomiarowe wykonane sà z kilku po∏àczonych ze sobà elementów, to sposób monta˝u elementów powinien gwarantowaç niezmiennoÊç ich po∏o˝enia podczas u˝ytkowania oraz mo˝liwoÊç na∏o˝enia na po∏àczeniach elementów cech zabezpieczajàcych. ρ15 – ρ50 α = ———— — wspó∏czynnik obj´toÊciowej rozsze35 · ρ50 rzalnoÊci cieplnej cieczy, w °C–1, § 14. Listwa pomiarowa ze zderzakiem i podzielnia p∏ynowskazu wziernikowego powinna byç: r 1) wykonana z materia∏u: ρ15 ρ50 — dopuszczalny poziom nape∏nienia komory, w % jej pojemnoÊci ca∏kowitej Vc, — g´stoÊç cieczy w temperaturze 15 °C, w kg/m3, — g´stoÊç cieczy w temperaturze 50 °C, w kg/m3. 3. G∏ówne górne ograniczenie pojemnoÊci komory cysterny przeznaczonej do pomiaru obj´toÊci mleka mo˝e byç zamieszczone na wewn´trznych Êcianach ko∏paków i powinno mieç szerokoÊç nie wi´kszà ni˝ 1 mm. 4. W komorze cysterny bezciÊnieniowej poziom cieczy przy odchyleniu cysterny o 2° od pozycji ustalonej podczas jej kalibracji powinien mieÊciç si´ w ca∏oÊci w:
- a)odpornego na dzia∏anie cieczy, do przewozu której cysterna zosta∏a przeznaczona,
- b)o takich w∏aÊciwoÊciach, aby w temperaturze otoczenia zawartej w granicach od 12 °C do 32 °C zmiany d∏ugoÊci listwy nie przekracza∏y ± (0,1+0,1L), gdzie L jest wartoÊcià d∏ugoÊci sprawdzanego odcinka podzia∏ki, wyra˝onà w metrach, zaokràglonà w gór´ do ca∏kowitej liczby metrów; 1) ko∏paku — je˝eli komora, dla której g∏ówne górne ograniczenie pojemnoÊci znajduje si´ w: 2) odpowiadaç wymaganiom okreÊlonym dla przymiarów sztywnych klasy dok∏adnoÊci III w rozporzàdzeniu Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Spo∏ecznej z dnia 12 maja 2003 r. w sprawie wymagaƒ metrologicznych, którym powinny odpowiadaç materialne miary d∏ugoÊci (Dz. U. Nr 97, poz. 880).
- a)górnej cz´Êci jej zbiornika — zostanie nape∏niona do najwy˝szego wskazania podzia∏ki urzàdzenia do pomiaru wysokoÊci nape∏nienia, § 15. 1. Listwa pomiarowa ze zderzakiem powinna byç sztywna tak, aby podczas jej u˝ytkowania nie nast´powa∏y widoczne odkszta∏cenia. Dziennik Ustaw Nr 101 — 7093 — 2. Zderzak listwy pomiarowej powinien byç zderzakiem sta∏ym, którego dolne powierzchnie powinny byç prostoliniowe i prostopad∏e do listwy pomiarowej. 3. ChropowatoÊç (Ra) zderzaka listwy pomiarowej nie powinna byç wi´ksza ni˝ 0,63 µm. § 16. 1. P∏ynowskaz wziernikowy powinien byç: 1) umieszczony pionowo i wykonany w sposób zapewniajàcy wskazanie po∏o˝enia menisku cieczy; 2) wyposa˝ony w szklane przezroczyste szyby osadzone w oprawach wzierników. 2. Komora cysterny mo˝e byç wyposa˝ona w dodatkowy p∏ynowskaz wziernikowy zamieszczony symetrycznie po przeciwleg∏ej stronie komory, przy czym tylko na jednym p∏ynowskazie wziernikowym mo˝e byç naniesiona podzia∏ka. 3. Podzielnia p∏ynowskazu wziernikowego powinna posiadaç mo˝liwoÊç pionowego przesuni´cia w celu adiustacji pojemnoÊci komory, przy czym sposób mocowania podzielni do oprawy podzielni powinien uniemo˝liwiaç zmian´ po∏o˝enia podzielni wzgl´dem komory bez koniecznoÊci uszkodzenia lub zniszczenia na∏o˝onych cech zabezpieczajàcych. 4. SzerokoÊç p∏ynowskazów wziernikowych powinna wynosiç co najmniej 40 mm, a szerokoÊç obszaru obserwacji menisku powinna byç nie mniejsza ni˝ 15 mm. 5. Podzia∏ka w p∏ynowskazie wziernikowym mo˝e byç naniesiona w sposób trwa∏y bezpoÊrednio na szklanej p∏ytce p∏ynowskazu wziernikowego albo metalowej podzielni. § 17. Ka˝da z komór cysterny ciÊnieniowej powinna posiadaç instalacj´ odpowietrzajàcà: 1) po∏àczonà z komorà cysterny w jej najwy˝szym punkcie; 2) wyposa˝onà co najmniej w: Poz. 1036 1) za zaworem ograniczajàcym od do∏u pojemnoÊç komory; 2) do górnej cz´Êci ko∏paka komory cysterny bezciÊnieniowej lub 3) za zaworem odpowietrzajàcym komory cysterny ciÊnieniowej, patrzàc w kierunku zgodnym z wyp∏ywem powietrza. § 20. Konstrukcja cysterny powinna zapewniaç dost´p w szczególnoÊci do: 1) zaworów instalacji spustowych i instalacji do nape∏niania ka˝dej z komór cysterny; 2) urzàdzeƒ wskazujàcych wysokoÊç nape∏nienia ka˝dej komory; 3) wzierników w instalacjach spustowych ka˝dej z komór cysterny; 4) innych urzàdzeƒ i przyrzàdów pomiarowych, w szczególnoÊci do zaworów bezpieczeƒstwa, zaworów odpowietrzajàcych, zaworów oddechowych, ciÊnieniomierzy. § 21. 1. Cysterna powinna byç wyposa˝ona w pion albo w poziomic´: 1) przymocowane trwale do cysterny, w sposób umo˝liwiajàcy regulacj´ ich wskazaƒ i gwarantujàcy niezmiennoÊç ich po∏o˝enia, bez koniecznoÊci uszkodzenia lub zniszczenia na∏o˝onych cech zabezpieczajàcych, po przeprowadzeniu regulacji wskazaƒ; 2) z zainstalowanym urzàdzeniem sygnalizujàcym:
- a)pozycj´ cysterny ustalonà podczas kalibracji jej komór,
- b)pochylenie cysterny przekraczajàce 2 ° w stosunku do pozycji ustalonej podczas kalibracji jej komór. 2. D∏ugoÊç linki pionu nie powinna byç krótsza ni˝ 300 mm.
- a)zawór odcinajàcy, umieszczony mo˝liwie jak najbli˝ej po∏àczenia instalacji z najwy˝szym punktem komory, § 22. Ka˝da z komór mo˝e byç wyposa˝ona w urzàdzenia:
- b)przeziernik do kontroli nape∏nienia komory, umieszczony bezpoÊrednio za zaworem odcinajàcym. 2) sygnalizujàce przepe∏nienie komory; § 18. Komory cysterny ciÊnieniowej powinny byç wyposa˝one w manometry wywzorcowane przed zamontowaniem, o b∏´dzie granicznym dopuszczalnym nie wi´kszym ni˝ 1 % i zakresach pomiarowych tak dobranych, aby najwy˝sze ciÊnienie robocze w komorze cysterny nie przekracza∏o 0,7 zakresu wskazaƒ zainstalowanego manometru. § 19. W cysternie mogà byç stosowane inne instalacje, w szczególnoÊci instalacje myjàce, je˝eli sà pod∏àczone: 1) alarmujàce o zagro˝eniach; 3) sygnalizujàce wzrost ciÊnienia ponad wartoÊç dopuszczalnà; 4) u∏atwiajàce odczyt poziomu nape∏nienia; 5) do automatycznego zatrzymania nape∏niania komory, je˝eli poziom cieczy osiàgnie poziom g∏ównego ograniczenia pojemnoÊci. § 23. 1. Na ko∏pakach komór cysterny bezciÊnieniowej i w pobli˝u przeziernika instalacji odpowietrzajàcej cysterny ciÊnieniowej, w widocznym miejscu, powinny byç zamieszczone, w sposób trwa∏y i czytelny: Dziennik Ustaw Nr 101 — 7094 — 1) nazwa lub znak producenta; 2) znak i numer fabryczny; 3) oznaczenie komory du˝à literà alfabetu ∏aciƒskiego, przy czym pierwszà komor´ od czo∏a pojazdu oznacza si´ literà A; 4) pojemnoÊç nominalna komory wyra˝ona w dm3, zaokràglona do 100 dm3; Poz. 1036 i 1037 § 24. 1. Cysterna powinna byç wykonana z materia∏ów gwarantujàcych odpornoÊç na warunki atmosferyczne oraz dzia∏anie cieczy, do których transportu zosta∏y przeznaczone, w szczególnoÊci ze stali w´glowej, stali kwasoodpornej lub stopów aluminium. 2. Cysterna przeznaczona do transportu spirytusu powinna byç wykonana ze stali w´glowej lub stali kwasoodpornej. § 25. Cysterna powinna byç szczelna, bez wkl´Êni´ç i wykonana w sposób zapewniajàcy regularnoÊç jej kszta∏tów. 5) rok produkcji cysterny; 6) nadany znak zatwierdzenia typu. 2. Na cysternie, której komory wyposa˝one sà w zawory denne, dodatkowo powinny byç zamieszczone napisy: 1) „PojemnoÊç komory od do∏u jest ograniczona zaworem dennym” — obok oznaczeƒ, o których mowa w ust. 1, oraz w pobli˝u zaworów wyp∏ywowych; 2) „Pomiar obj´toÊci cieczy w komorze jest niewa˝ny, gdy podczas pomiaru wysokoÊci nape∏nienia komory w rurze wyp∏ywowej znajduje si´ ciecz lub nie nastàpi∏o ca∏kowite opró˝nienie komory”. 3. Na cysternie ciÊnieniowej powinna byç dodatkowo zamieszczona wartoÊç dopuszczalnego ciÊnienia roboczego wyra˝ona w barach lub kPa. 4. Oznaczenia, o których mowa w ust. 1 pkt 1—4, powinny byç dodatkowo zamieszczone w sposób trwa∏y na listwie pomiarowej ze zderzakiem. 5. Na ka˝dej komorze cysterny mogà byç dodatkowo zamieszczone: 1) nazwa lub znak dokonujàcego przebudowy lub naprawy; 2) rok, w którym dokonano przebudowy lub naprawy. Rozdzia∏ 3 Charakterystyki metrologiczne cystern § 26. B∏´dy graniczne dopuszczalne cysterny wynoszà: 1) ±0,2 % wartoÊci pojemnoÊci nominalnej — dla pojemnoÊci komory okreÊlanej przy zatwierdzeniu typu i legalizacji; 2) ±0,5 % wartoÊci obj´toÊci mierzonej — dla obj´toÊci cieczy mierzonej w normalnych warunkach u˝ytkowania; 3) 1/5 wartoÊci b∏´du granicznego dopuszczalnego pojemnoÊci nominalnej komory — przy sprawdzeniu ca∏kowitego opró˝nienia komory podczas zatwierdzenia typu i legalizacji. Rozdzia∏ 4 Przepis koƒcowy § 27. Rozporzàdzenie wchodzi w ˝ycie z dniem og∏oszenia. Minister Gospodarki, Pracy i Polityki Spo∏ecznej: J. Hausner 1037 ROZPORZÑDZENIE MINISTRA GOSPODARKI, PRACY I POLITYKI SPO¸ECZNEJ1) z dnia 27 kwietnia 2004 r. w sprawie sta˝u adaptacyjnego oraz testu umiej´tnoÊci przeprowadzanych w toku post´powania w sprawie uznania nabytych w paƒstwach cz∏onkowskich Unii Europejskiej kwalifikacji do wykonywania zawodu przewodnika turystycznego Na podstawie art. 15 ustawy z dnia 26 kwietnia 2001 r. o zasadach 5uznawania nabytych w paƒstwach cz∏onkowskich Unii Europejskiej kwalifikacji do wykonywa———————— 1) Minister Gospodarki, Pracy i Polityki Spo∏ecznej kieruje dzia∏em administracji rzàdowej — turystyka, na podstawie § 1 ust. 2 pkt 4 rozporzàdzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 7 stycznia 2003 r. w sprawie szczegó∏owego zakresu dzia∏ania Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Spo∏ecznej (Dz. U. Nr 1, poz. 5). nia zawodów regulowanych (Dz. U. Nr 87, poz. 954, z 2002 r. Nr 71, poz. 655, z 2003 r. Nr 190, poz. 1864 oraz z 2004 r. Nr 96, poz. 959) zarzàdza si´, co nast´puje: Rozdzia∏ 1 Przepisy ogólne § 1. Rozporzàdzenie okreÊla: