Dziennik Ustaw Nr 14 — 604 — Poz. 122 122 ROZPORZÑDZENIE MINISTRA GOSPODARKI, PRACY I POLITYKI SPO¸ECZNEJ1) z dnia 22 stycznia 2004 r. w sprawie metod badaƒ jakoÊci paliw ciek∏ych2) Na podstawie art. 5 ustawy z dnia 10 stycznia 2003 r. o systemie monitorowania i kontrolowania jakoÊci paliw ciek∏ych (Dz. U. Nr 17, poz. 154 i Nr 199, poz. 1934) zarzàdza si´, co nast´puje: ———————— 1) Minister Gospodarki, Pracy i Polityki Spo∏ecznej kieruje dzia∏em administracji rzàdowej — gospodarka, na podstawie § 1 ust. 2 pkt 1 rozporzàdzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 7 stycznia 2003 r. w sprawie szczegó∏owego zakresu dzia∏ania Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Spo∏ecznej (Dz. U. Nr 1, poz. 5). 2) Przepisy niniejszego rozporzàdzenia wdra˝ajà postanowienia: dyrektywy 98/70/WE z dnia 13 paêdziernika 1998 r. w sprawie jakoÊci benzyny i paliw do silników Diesla zmieniajàcej dyrektyw´ 93/12/EWG (Dz. Urz. WE L 350 z 28/12/1998), dyrektywy Komisji 2000/71/WE z dnia 7 listopada 2000 r. w sprawie dostosowania metod pomiarowych, okreÊlonych w za∏àcznikach I, II, III i IV do dyrektywy 98/70/WE, do post´pu technicznego, jak przewidziano w art. 10 tej dyrektywy (Dz. Urz. WE L 287 z 14/11/2000) oraz dyrektywy 2003/17/WE z dnia 3 marca 2003 r. zmieniajàcej dyrektyw´ 98/70/WE w sprawie jakoÊci benzyny i paliw do silników Diesla (Dz. Urz. WE L 076 z 22/03/2003). §
- Metody badaƒ jakoÊci: 1) benzyn silnikowych stosowanych w pojazdach wyposa˝onych w silniki z zap∏onem iskrowym, oznaczonych kodami PCN 2710 11 41 0, 2710 11 45 0, 2710 11 49 0, 2710 11 51 0 oraz 2710 11 59 0, 2) samochodowego oleju nap´dowego stosowanego w pojazdach wyposa˝onych w silniki z zap∏onem samoczynnym, oznaczonego kodem PCN 2710 19 41 1 — w zakresie poszczególnych ich parametrów okreÊla za∏àcznik do rozporzàdzenia. §
- Rozporzàdzenie wchodzi w ˝ycie z dniem og∏oszenia. Minister Gospodarki, Pracy i Polityki Spo∏ecznej: J. Hausner Za∏àcznik do rozporzàdzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Spo∏ecznej z dnia 22 stycznia 2004 r. (poz. 122) METODY BADA¡ JAKOÂCI PALIW CIEK¸YCH I. Metody badaƒ jakoÊci benzyn silnikowych stosowanych w pojazdach wyposa˝onych w silniki z zap∏onem iskrowym, oznaczonych kodami PCN 2710 11 41 0, 2710 11 45 0, 2710 11 49 0, 2710 11 51 0 oraz 2710 11 59 0, zwanych dalej „benzynami silnikowymi”, w zakresie poszczególnych parametrów tych benzyn
- Badawczà liczb´ oktanowà — RON okreÊla si´, stosujàc znormalizowany silnik badawczy i znormalizowane warunki pracy tego silnika, porównujàc charakterystyki stukowego spalania benzyny silnikowej z charakterystykami mieszanek podstawowych paliw wzorcowych o znanych liczbach oktanowych. 1.
- Stopieƒ spr´˝ania i stosunek benzyny silnikowej do powietrza nale˝y tak wyregulowaç, aby da∏y, dla badanej próbki, znormalizowanà intensywnoÊç stukania, mierzonà okreÊlonym elektronicznym miernikiem detonacji. 1.
- Stosunek benzyny silnikowej do powietrza dla badanej próbki i ka˝dej z mieszanek podstawo- wych paliw wzorcowych nale˝y tak regulowaç, aby uzyskaç maksymalnà intensywnoÊç stukania dla badanej próbki i ka˝dej z mieszanek podstawowych paliw wzorcowych. 1.
- Wykonanie oznaczania, rodzaj aparatury i jej przygotowanie, stosowane odczynniki, sposób obliczenia oraz podawanie wyników, a tak˝e precyzj´ metody badania badawczej liczby oktanowej benzyny silnikowej okreÊla norma PN-EN
- Motorowà liczb´ oktanowà — MON okreÊla si´, stosujàc znormalizowany silnik badawczy i znormalizowane warunki pracy tego silnika, porównujàc charakterystyki stukowego spalania benzyny silnikowej z charakterystykami mieszanek podstawowych paliw wzorcowych o znanych liczbach oktanowych. 2.
- Stopieƒ spr´˝ania i stosunek benzyny silnikowej do powietrza nale˝y tak wyregulowaç, aby da∏y, dla badanej próbki, znormalizowanà intensywnoÊç stukania, mierzonà okreÊlonym elektronicznym miernikiem detonacji. Dziennik Ustaw Nr 14 — 605 — Poz. 122 2.
- Stosunek benzyny silnikowej do powietrza dla badanej próbki i ka˝dej z mieszanek podstawowych paliw wzorcowych nale˝y tak wyregulowaç, aby uzyskaç maksymalnà intensywnoÊç stukania dla badanej próbki i ka˝dej z mieszanek podstawowych paliw wzorcowych. 4.
- Rodzaj aparatury, próbki oraz sposób ich pobierania, przygotowanie aparatury i jej kontrola, kalibracja, wykonanie oznaczania, sposób obliczenia i podawania wyników, precyzj´ metody, a tak˝e sporzàdzanie sprawozdania z badania okreÊla norma PN-EN ISO
- 2.
- Wykonanie oznaczania, rodzaj aparatury i jej przygotowanie, stosowane odczynniki, sposób obliczenia oraz podawanie wyników, a tak˝e precyzj´ metody badania motorowej liczby oktanowej benzyny silnikowej okreÊla norma PN-EN
- ZawartoÊç w´glowodorów typu:
- Pr´˝noÊç par (DVPE) oznacza si´ za pomocà metody pr´˝noÊci par nasyconych powietrzem (ASVP), polegajàcej na wstrzykiwaniu och∏odzonej, nasyconej powietrzem próbki, o znanej obj´toÊci, do pró˝niowej komory, w której ciÊnienie nie przekracza 0,1 kPa, lub do komory utworzonej przez ruchomy t∏ok umieszczony wewnàtrz regulowanego termostatycznie bloku i przy zachowaniu wymaganego stosunku iloÊciowego par do cieczy. 3.
- Otrzymana w wyniku czynnoÊci okreÊlonych w pkt 3 pr´˝noÊç ca∏kowita w komorze jest równa co do wartoÊci sumie pr´˝noÊci par badanej próbki oraz pr´˝noÊci nasycajàcego je powietrza. Pr´˝noÊç ta jest mierzona za pomocà czujnika ciÊnienia i wskazaƒ przyrzàdu. Równowa˝nik pr´˝noÊci par suchych (DVPE) oblicza si´ ze zmierzonej w ten sposób wartoÊci ciÊnienia ASVP. 3.
- Rodzaj aparatury, sposób pobierania próbek oraz przygotowanie próbki i aparatury, kalibracja, kontrola aparatury, wykonanie oznaczania, sposób obliczenia i podawania wyników, precyzj´ metody badawczej pr´˝noÊci par, a tak˝e sporzàdzenie sprawozdania z badania okreÊla norma PN-EN 13016-
- Sk∏ad frakcyjny oznacza si´ przy ciÊnieniu atmosferycznym, stosujàc metod´ polegajàcà na przydzieleniu próbki do jednej z pi´ciu grup (0, 1, 2, 3, 4) w zale˝noÊci od jej sk∏adu i przewidywanych w∏aÊciwoÊci lotnych (lotnoÊci). Ka˝da z tych grup ma okreÊlony zestaw aparatury, temperatur´ kondensacji i zakres zmiennych. 4.
- Testowanà próbk´ benzyny silnikowej, o obj´toÊci 100 ml, poddaje si´ destylacji w ÊciÊle okreÊlonych warunkach, stosownie do wymagaƒ dla grupy wymienionej w pkt 4, do której dana próbka zosta∏a przydzielona, oraz prowadzi si´ systematyczne obserwacje wskazaƒ termometru i obj´toÊci uzyskiwanego kondensatu. 4.
- Po wykonaniu czynnoÊci wymienionych w pkt 4.1 mierzy si´ obj´toÊç cieczy pozosta∏ej w kolbie oraz zapisuje straty iloÊciowe w procesie destylacji. 4.
- Odczytane wskazania termometru koryguje si´ w zale˝noÊci od ciÊnienia atmosferycznego, a nast´pnie na podstawie tych danych dokonuje si´ obliczeƒ, stosownie do rodzaju próbki i okreÊlonych wymagaƒ. 1) olefinowego, 2) aromatycznego — oznacza si´ metodà polegajàcà na rozdziale w´glowodorów, zgodnie ze zdolnoÊciami adsorpcyjnymi, na w´glowodory aromatyczne, olefinowe i w´glowodory nasycone, poprzez przeprowadzenie rozdzia∏u w kolumnie adsorpcyjnej, wype∏nionej aktywowanym ˝elem krzemionkowym. 5.
- Z grupami w´glowodorowymi rozdzielajà si´ selektywne wskaêniki, które tworzà barwne strefy oddzielone granicami widzialnymi w Êwietle nadfioletowym. 5.
- ZawartoÊç poszczególnych grup w´glowodorów wyra˝a si´ jako u∏amek obj´toÊciowy okreÊlony w procentach i obliczony na podstawie d∏ugoÊci odpowiedniej strefy w kolumnie adsorpcyjnej. 5.
- Wykonanie oznaczania, rodzaj aparatury i jej przygotowanie, odczynniki, sposób obliczenia i podawania wyników, a tak˝e precyzj´ metody okreÊla norma PN-C-
- ZawartoÊç benzenu oznacza si´: 1) metodà spektrometrii w podczerwieni, polegajàcà na rejestrowaniu widma w podczerwieni w zakresie od 730 cm–1 do 630 cm–1 próbki rozcieƒczonej cykloheksanem, a nast´pnie pomiarze absorbancji przy 673 cm–1 i porównaniu z absorbancjà wzorcowych roztworów benzenu, albo 2) metodà chromatografii gazowej, polegajàcà na wydzieleniu frakcji zawierajàcej benzen na pierwszej kolumnie kapilarnej, a nast´pnie oddzieleniu benzenu od innych zwiàzków frakcji na drugiej kolumnie kapilarnej i wykryciu go przez detektor p∏omieniowo-jonizacyjny. 6.
- W wyniku czynnoÊci wymienionych w pkt 6 ppkt 1 otrzymuje si´ zawartoÊç benzenu w g/100 ml, którà przelicza si´ na u∏amek obj´toÊciowy lub masowy. Uzyskany wynik okreÊla si´ w procentach. 6.
- W przypadku oznaczania zawartoÊci benzenu w sposób okreÊlony w pkt 6 ppkt 1, odczynniki i materia∏y, rodzaj aparatury, pobieranie próbek, wykonanie oznaczania, sposób obliczenia wyników i ich podawanie, precyzj´ metody oraz sporzàdzanie sprawozdania z badania okreÊla norma PN-EN
- 6.
- W przypadku oznaczania zawartoÊci benzenu w sposób okreÊlony w pkt 6 ppkt 2, odczynniki Dziennik Ustaw Nr 14 — 606 — i materia∏y, rodzaj aparatury, pobieranie próbek, wykonanie oznaczania, sposób obliczenia wyników i ich podawanie, precyzj´ metody oraz sporzàdzanie protoko∏u badania okreÊla norma PN-EN
- 6.
- W przypadkach spornych dotyczàcych wyników badania powinna byç stosowana metoda okreÊlona w pkt 6 ppkt
- ZawartoÊç tlenu oznacza si´: 1) metodà chromatografii gazowej z zastosowaniem prze∏àczania kolumn kapilarnych, polegajàcà na wyizolowaniu z próbki, na pierwszej kolumnie kapilarnej, zwiàzków organicznych zawierajàcych tlen, rozdzieleniu tych zwiàzków w drugiej kolumnie kapilarnej i wykrywaniu ich indywidualnie przy u˝yciu detektora p∏omieniowo-jonizujàcego, albo 2) metodà chromatografii gazowej, polegajàcà na rozdzieleniu próbki na kolumnie kapilarnej, konwersji tlenowych zwiàzków organicznych do tlenku w´gla, wodoru i w´gla w termicznym reaktorze krakingowym, a nast´pnie konwersji tlenku w´gla do metanu, który wykrywa si´ detektorem p∏omieniowo-jonizacyjnym. 7.
- W przypadku oznaczania zawartoÊci tlenu w sposób okreÊlony w pkt 7 ppkt 1, odczynniki i materia∏y, rodzaj aparatury, pobieranie próbek, wykonanie oznaczania, sposób obliczenia wyników i ich podawanie, precyzj´ metody oraz sporzàdzanie sprawozdania z badania okreÊla norma PN-EN
- 7.
- W przypadku oznaczania zawartoÊci tlenu w sposób okreÊlony w pkt 7 ppkt 2, odczynniki, materia∏y, rodzaj aparatury, pobieranie próbek, wykonanie oznaczania, obliczanie wyniku i jego podawanie, precyzj´ metody i sporzàdzanie sprawozdania z badaƒ okreÊla norma PN-EN
- 7.
- W przypadkach spornych dotyczàcych wyników badania powinna byç stosowana metoda okreÊlona w pkt 7 ppkt
- ZawartoÊç zwiàzków organicznych zawierajàcych tlen: 1) metanol (powinien byç dodany stabilizator), 2) etanol (mo˝e wystàpiç potrzeba dodania stabilizatora), 3) alkohol izopropylowy, 4) alkohol izobutylowy, 5) alkohol tert-butylowy, 6) etery (z 5 lub wi´cej atomami w´gla w czàsteczce), 7) monoalkohole i etery o temperaturze koƒca destylacji nie wy˝szej ni˝ temperatura koƒca destylacji okreÊlona w normie PN-EN 228 Poz. 122 — oznacza si´: 1) metodà chromatografii gazowej z zastosowaniem prze∏àczania kolumn kapilarnych, polegajàcà na wyizolowaniu z próbki, na pierwszej kolumnie kapilarnej, zwiàzków organicznych zawierajàcych tlen, rozdzieleniu tych zwiàzków w drugiej kolumnie kapilarnej i wykrywaniu ich indywidualnie przy u˝yciu detektora p∏omieniowo-jonizujàcego, albo 2) metodà chromatografii gazowej, polegajàcà na rozdzieleniu próbki na kolumnie kapilarnej, konwersji tlenowych zwiàzków organicznych do tlenku w´gla, wodoru i w´gla w termicznym reaktorze krakingowym, a nast´pnie konwersji tlenku w´gla do metanu, który wykrywa si´ detektorem p∏omieniowo-jonizacyjnym. 8.
- W przypadku oznaczania zawartoÊci zwiàzków organicznych zawierajàcych tlen w sposób okreÊlony w pkt 8 ppkt 1, odczynniki i materia∏y, rodzaj aparatury, pobieranie próbek, wykonanie oznaczania, sposób obliczenia wyników i ich podawanie, precyzj´ metody oraz sporzàdzanie sprawozdania z badania okreÊla norma PN-EN
- 8.
- W przypadku oznaczania zawartoÊci zwiàzków organicznych zawierajàcych tlen w sposób okreÊlony w pkt 8 ppkt 2, odczynniki, materia∏y, rodzaj aparatury, pobieranie próbek, wykonanie oznaczania, obliczanie wyniku i jego podawanie, precyzj´ metody i sporzàdzanie sprawozdania z badaƒ okreÊla norma PN-EN
- 8.
- W przypadkach spornych dotyczàcych wyników badania powinna byç stosowana metoda okreÊlona w pkt 8 ppkt
- ZawartoÊç siarki oznacza si´: 1) w drodze spalania, metodà Wickbolda, polegajàcà na wprowadzeniu próbki analitycznej gazowej lub ciek∏ej do p∏omienia tlenowo-wodorowego w celu spalenia przy zachowaniu znacznego nadmiaru tlenu. Próbki sta∏e lub o znacznej lepkoÊci rozpuszcza si´ w mieszance typu eter naftowy/toluen i traktuje je jak badane próbki ciek∏e. Dopuszcza si´ tak˝e spalenie próbek w p∏omieniu tlenu w ∏ódce do spalaƒ. Powsta∏e tlenki siarki poddaje si´ przemianie w kwas siarkowy podczas absorpcji w roztworze nadtlenku wodoru, a jony siarczanowe oznacza si´ metodà miareczkowà, albo 2) metodà polegajàcà na umieszczeniu badanej próbki na drodze wiàzki promieni emitowanej z niskoenergetycznego radioaktywnego êród∏a, w szczególnoÊci 55Fe, a nast´pnie dokonaniu pomiaru promieniowania rentgenowskiego emitowanego w wyniku pobudzenia. Sum´ emitowanych sygna∏ów porównuje si´ z sumà sygna∏ów otrzymanych dla uprzednio kalibrowanych mieszanin wzorcowych, wyra˝ajàc st´˝enie siarki w % masowych, albo Dziennik Ustaw Nr 14 — 607 — 3) metodà rentgenowskiej spektroskopii fluorescencyjnej z dyspersjà fali, polegajàcà na mieszaniu próbki analitycznej w danym stosunku masowym z roztworem zawierajàcym cyrkon, jako wzorzec wewn´trzny, a nast´pnie na umieszczeniu w kuwecie i poddaniu jej ekspozycji pierwotnego promieniowania rentgenowskiego lampy rentgenowskiej. 9.
- W przypadku oznaczania zawartoÊci siarki w sposób okreÊlony w pkt 9 ppkt 1, odczynniki i materia∏y, rodzaj aparatury, sposób pobierania próbek i ich wielkoÊç, wykonanie oznaczania, oznaczanie zaabsorbowanej siarki, badanie sprawdzajàce, podawanie wyniku, precyzj´ metody oraz sporzàdzanie sprawozdania z badaƒ okreÊla norma PN-EN
- Poz. 122 II. Metody badaƒ jakoÊci samochodowego oleju nap´dowego stosowanego w pojazdach wyposa˝onych w silniki z zap∏onem samoczynnym, oznaczonego kodem PCN 2710 19 41 1, zwanego dalej „olejem nap´dowym”, w zakresie poszczególnych parametrów tego oleju
- Liczb´ cetanowà oznacza si´ metodà silnikowà, polegajàcà na porównaniu charakterystyk spalania próbki oleju nap´dowego poddanej testowi w silniku badawczym, w stosunku do wzorcowych charakterystyk mieszanek paliwowych o znanej liczbie cetanowej, w standardowych warunkach. 1.
- Metoda silnikowa polega na zmianie stopnia spr´˝ania próbki i dwóch wzorcowych mieszanek paliwowych w celu uzyskania opóênienia zap∏onu. 9.
- W przypadku oznaczania zawartoÊci siarki w sposób okreÊlony w pkt 9 ppkt 2, wykonanie oznaczania, rodzaj aparatury i jej przygotowanie, odczynniki, sposób obliczenia i podawania wyników oraz precyzj´ metody okreÊla norma PN ISO
- 1.
- Odczynniki i materia∏y, rodzaj aparatury, próbki i przygotowanie próbek, przygotowanie aparatury, kalibracj´, wykonanie oznaczania, sposób obliczenia i podawania wyników, precyzj´ metody oraz sporzàdzanie sprawozdania z badania okreÊla norma PN-EN ISO
- 9.
- W przypadku oznaczania zawartoÊci siarki w sposób okreÊlony w pkt 9 ppkt 3 nale˝y:
- G´stoÊç oleju nap´dowego w temperaturze 15 °C oznacza si´: 1) na podstawie mierzonych szybkoÊci zliczeƒ promieniowania fluorescencyjnego S-Kα — o d∏ugoÊci fali 0,5373 nm i Zr-Lα1 — o d∏ugoÊci fali 0,6070 nm, oraz szybkoÊci zliczeƒ promieniowania t∏a dla d∏ugoÊci fali 0,545 nm, obliczyç stosunek wartoÊci netto tych szybkoÊci zliczeƒ; 1) metodà oscylacyjnà z U-rurkà, polegajàcà na wprowadzeniu niewielkiej obj´toÊci (zwykle mniejszej ni˝ 1 ml) badanej próbki do U-rurki o regulowanej temperaturze, pomiarze cz´stotliwoÊci drgaƒ i obliczeniu g´stoÊci badanej próbki tego oleju z zastosowaniem sta∏ej pomiarowej wyznaczonej przez pomiar cz´stotliwoÊci drgaƒ U-rurki wype∏nionej materia∏em odniesienia o znanej g´stoÊci, albo 2) zawartoÊç siarki wyznaczyç z krzywej kalibracji uzyskanej z wzorcowych roztworów siarki. 9.
- W przypadku oznaczania zawartoÊci siarki w sposób okreÊlony w pkt 9 ppkt 3, odczynniki i materia∏y, aparat do badaƒ, próbki oraz sposób ich pobierania, roztwory kalibracyjne, kalibracj´, wykonanie oznaczania, podawanie wyników, precyzj´ metody oraz sporzàdzanie sprawozdania z badania okreÊla norma PN-EN ISO
- 9.
- W przypadkach spornych dotyczàcych wyników badania powinna byç stosowana metoda okreÊlona w pkt 9 ppkt
- ZawartoÊç o∏owiu oznacza si´ metodà atomowej spektrometrii absorpcyjnej, polegajàcà na rozcieƒczeniu próbki propan-2-olem, zadaniu jodem i zassaniu do p∏omienia acetylenowo-powietrznego spektrometru do absorpcji atomowej, a nast´pnie zmierzeniu absorbancji przy d∏ugoÊci fali 217,0 nm i porównaniu z roztworami wzorcowymi, dla których zawartoÊç o∏owiu jest znana. 10.
- Odczynniki i materia∏y, rodzaj aparatury, sposób pobierania próbek, wykonanie oznaczania, obliczanie, podawanie wyników, precyzj´ metody oraz sporzàdzanie sprawozdania z badaƒ okreÊla norma PN-EN
- 2) metodà z areometrem, polegajàcà na doprowadzeniu badanej próbki oleju nap´dowego do okreÊlonej temperatury i przeniesieniu do cylindra areometru, doprowadzonego równie˝ do tej samej, w przybli˝eniu, temperatury. 2.
- W przypadku oznaczania g´stoÊci oleju nap´dowego w temperaturze 15 °C w sposób okreÊlony w pkt 2 ppkt 1, rodzaj aparatury, odczynniki, sposób pobierania próbek i ich przygotowanie oraz przygotowanie aparatury, kalibracj´, wykonanie oznaczania, sposób obliczenia i podawania wyniku, precyzj´ metody, a tak˝e sporzàdzanie sprawozdania z badaƒ okreÊla norma PN-EN ISO
- 2.2 W przypadku oznaczania g´stoÊci oleju nap´dowego w temperaturze 15 °C w sposób okreÊlony w pkt 2 ppkt 2 nale˝y: 1) odpowiedni do wymagaƒ areometr, którego temperatur´ uregulowano, zanurzyç w badanej próbce oleju nap´dowego i pozostawiç do czasu ustabilizowania si´. Po osiàgni´ciu stanu równowagi temperaturowej odczytaç wskazanie ze skali areometru, zanotowaç temperatur´ badanej próbki oleju nap´dowego i przy u˝yciu standardowych tablic odczytaç wynik pomiaru zredukowany do temperatury 15 °C; Dziennik Ustaw Nr 14 — 608 — Poz. 122 2) je˝eli jest to konieczne, cylinder areometru i jego zawartoÊç umieÊciç w wannie utrzymywanej w sta∏ej temperaturze, aby uniknàç nadmiernych zmian temperatury w trakcie badania. niearomatycznych w zale˝noÊci od struktury ich budowy. Kolumna biegunowa jest po∏àczona z detektorem wspó∏czynnika za∏amania, wykrywajàcym sk∏adniki wymywane z tej kolumny. 2.
- W przypadku oznaczania g´stoÊci oleju nap´dowego w temperaturze 15 °C w sposób okreÊlony w pkt 2 ppkt 2, rodzaje aparatury, próbki i ich przygotowanie, kontrol´ aparatury i jej przygotowanie, wykonanie oznaczania, obliczenia, podawanie wyników, precyzj´ metody oraz sporzàdzanie sprawozdania z badania okreÊla norma PN-EN ISO
- 4.
- Sygna∏ elektroniczny z detektora jest stale monitorowany przez procesor danych. Amplitud´ sygna∏ów pochodzàcych z w´glowodorów aromatycznych, znajdujàcych si´ w próbce oleju nap´dowego, porównuje si´ ze zmierzonymi uprzednio amplitudami sygna∏ów dla wzorców kalibracji, w celu obliczenia procentowego udzia∏u masowego w´glowodorów monoaromatycznych, dwu- i trójaromatycznych w tej próbce.
- W przypadkach spornych dotyczàcych wyników badaƒ powinna byç stosowana metoda okreÊlona w pkt 2 ppkt
- Temperatur´, do której destyluje 95 % (V/V) sk∏adu frakcyjnego, oznacza si´ przy ciÊnieniu atmosferycznym metodà polegajàcà na przydzieleniu próbki oleju nap´dowego do jednej z pi´ciu grup (0, 1, 2, 3, 4) w zale˝noÊci od jej sk∏adu i przewidywanych w∏aÊciwoÊci lotnych (lotnoÊci). Ka˝da z tych grup ma okreÊlony zestaw aparatury, temperatur´ kondensacji i zakres zmiennych. 3.
- Testowanà próbk´ oleju nap´dowego o obj´toÊci 100 ml poddaje si´ destylacji w ÊciÊle okreÊlonych warunkach, stosownie do wymagaƒ dla grupy okreÊlonej w pkt 3, do której dana próbka zosta∏a przydzielona, oraz prowadzi si´ systematyczne obserwacje wskazaƒ termometru i obj´toÊci uzyskiwanego kondensatu. 3.
- Po wykonaniu czynnoÊci wymienionych w pkt 3.1 mierzy si´ obj´toÊç cieczy pozosta∏ej w kolbie oraz zapisuje straty iloÊciowe w procesie destylacji. 3.
- Odczytane wskazania termometru koryguje si´ w zale˝noÊci od ciÊnienia atmosferycznego, a nast´pnie w oparciu o te dane dokonuje si´ obliczeƒ, stosownie do rodzaju próbki i okreÊlonych wymagaƒ. 3.
- Rodzaj aparatury, próbki i ich pobieranie, przygotowanie aparatury oraz jej kontrol´, kalibracj´, wykonanie oznaczania, obliczenia, podawanie wyników, precyzj´ metody, a tak˝e sporzàdzanie sprawozdania z badania okreÊla norma PN-EN ISO
- ZawartoÊç wielopierÊcieniowych w´glowodorów aromatycznych oznacza si´ metodà chromatografii cieczowej z pomiarem wspó∏czynnika refrakcji, polegajàcà na rozpuszczeniu próbki oleju nap´dowego o znanej masie z fazà ruchomà (heptan) i wtryskiwaniu okreÊlonej obj´toÊci tego roztworu do chromatografu cieczowego, o wysokiej sprawnoÊci, wyposa˝onego w kolumn´ biegunowà. 4.
- Kolumna biegunowa posiada ma∏e powinowactwo z w´glowodorami niearomatycznymi. W wyniku wyselekcjonowania w´glowodory aromatyczne sà odizolowane od w´glowodorów 4.
- Sum´ udzia∏ów masowych w´glowodorów dwui trój-, i wi´cej aromatycznych przyjmuje si´ jako udzia∏ wielopierÊcieniowych w´glowodorów aromatycznych w próbce oleju nap´dowego, a sum´ udzia∏ów masowych w´glowodorów mono-, dwu- i trójaromatycznych przyjmuje si´ jako udzia∏ masowy w´glowodorów aromatycznych w tej próbce. 4.
- Odczynniki, materia∏y, rodzaj aparatury, pobieranie próbek, przygotowanie aparatury, zasady kalibracji, wykonanie oznaczania, sposób obliczania wyników i ich podawanie, precyzj´ metody, a tak˝e sporzàdzanie sprawozdania z badaƒ okreÊla norma PN-EN
- ZawartoÊç siarki oznacza si´: 1) w drodze spalania, metodà Wickbolda, polegajàcà na wprowadzeniu próbki analitycznej gazowej lub ciek∏ej do p∏omienia tlenowo-wodorowego w celu spalenia przy zachowaniu znacznego nadmiaru tlenu. Próbki sta∏e lub o znacznej lepkoÊci rozpuszcza si´ w mieszance typu eter naftowy/toluen i traktuje je jak badane próbki ciek∏e. Dopuszcza si´ tak˝e spalenie próbek w p∏omieniu tlenu w ∏ódce do spalaƒ. Powsta∏e tlenki siarki poddaje si´ przemianie w kwas siarkowy podczas absorpcji w roztworze nadtlenku wodoru, a jony siarczanowe oznacza si´ metodà miareczkowà, albo 2) metodà polegajàcà na umieszczeniu badanej próbki na drodze wiàzki promieni emitowanej z niskoenergetycznego radioaktywnego êród∏a, w szczególnoÊci 55Fe, a nast´pnie dokonaniu pomiaru promieniowania rentgenowskiego emitowanego w wyniku pobudzenia. Sum´ emitowanych sygna∏ów porównuje si´ z sumà sygna∏ów otrzymanych dla uprzednio kalibrowanych mieszanin wzorcowych, wyra˝ajàc st´˝enie siarki w % masowych, albo 3) metodà rentgenowskiej spektroskopii fluorescencyjnej z dyspersjà fali, polegajàcà na mieszaniu próbki analitycznej w danym stosunku masowym z roztworem zawierajàcym cyrkon, jako wzorzec wewn´trzny, a nast´pnie na umieszczeniu w kuwecie i poddaniu jej ekspozycji pierwotnego promieniowania rentgenowskiego lampy rentgenowskiej. Dziennik Ustaw Nr 14 — 609 — 5.
- W przypadku oznaczania zawartoÊci siarki w sposób okreÊlony w pkt 5 ppkt 1, odczynniki i materia∏y, rodzaj aparatury, sposób pobierania próbek i ich wielkoÊç, wykonanie oznaczania, oznaczanie zaabsorbowanej siarki, badanie sprawdzajàce, podawanie wyniku, precyzj´ metody oraz sporzàdzanie sprawozdania z badaƒ okreÊla norma PN-EN
- 5.
- W przypadku oznaczania zawartoÊci siarki w sposób okreÊlony w pkt 5 ppkt 2, wykonanie oznaczania, rodzaj aparatury i jej przygotowanie, odczynniki, sposób obliczenia i podawania wyników oraz precyzj´ metody okreÊla norma PN ISO
- 5.
- W przypadku oznaczania zawartoÊci siarki w sposób okreÊlony w pkt 5 ppkt 3 nale˝y: 1) na podstawie mierzonych szybkoÊci zliczeƒ promieniowania fluorescencyjnego S-Kα — o d∏ugoÊci fali 0,5373 nm i Zr-Lα1 — o d∏ugoÊci fali 0,6070 nm, oraz szybkoÊci zliczeƒ promieniowania t∏a dla d∏ugoÊci fali 0,545 nm, Poz. 122 i 123 obliczyç stosunek wartoÊci netto tych szybkoÊci zliczeƒ; 2) zawartoÊç siarki wyznaczyç z krzywej kalibracji uzyskanej z wzorcowych roztworów siarki. 5.
- W przypadku oznaczania zawartoÊci siarki w sposób okreÊlony w pkt 5 ppkt 3 odczynniki i materia∏y, aparat do badaƒ, próbki oraz sposób ich pobierania, roztwory kalibracyjne, kalibracj´, wykonanie oznaczania, podawanie wyników, precyzj´ metody oraz sporzàdzenie sprawozdania z badania okreÊla norma PN-EN ISO
- 5.
- W przypadkach spornych dotyczàcych wyników badania powinna byç stosowana metoda okreÊlona w pkt 5 ppkt
- III. Procedur´ post´powania, w przypadkach spornych dotyczàcych precyzji metody badania oraz interpretacji wyników badaƒ, okreÊla norma PN-EN
- 123 ROZPORZÑDZENIE MINISTRA GOSPODARKI, PRACY I POLITYKI SPO¸ECZNEJ1) z dnia 27 stycznia 2004 r. w sprawie reorganizacji Instytutu Górnictwa Naftowego i Gazownictwa w Krakowie Na podstawie art. 7 ust. 4 ustawy z dnia 25 lipca 1985 r. o jednostkach badawczo-rozwojowych (Dz. U. z 2001 r. Nr 33, poz. 388, z póên. zm.2)) zarzàdza si´, co nast´puje: §
- Instytut Górnictwa Naftowego i Gazownictwa z siedzibà w Krakowie (nr identyfikacyjny REGON 000023136, numer identyfikacji podatkowej NIP 675-000-12-77), utworzony zarzàdzeniem nr 75 Prezesa Rady Ministrów z dnia 31 grudnia 1975 r. w sprawie po∏àczenia Instytutu Naftowego i Instytutu Gazownictwa w Instytut Górnictwa Naftowego i Gazownictwa oraz dzia∏ajàcy na podstawie zarzàdzenia nr 2/Org/92 Ministra Przemys∏u i Handlu z dnia 8 stycznia 1992 r. w sprawie dostosowania organizacji instytutu naukowo-badawczego o nazwie Instytut Górnictwa Naftowego i Gazownictwa w Krakowie do przepisów ustawy o jednostkach badawczo-rozwojowych, z dniem 1 lutego 2004 r. otrzymuje nazw´ Instytut Nafty i Gazu. ———————— 1) Minister Gospodarki, Pracy i Polityki Spo∏ecznej kieruje dzia∏em administracji rzàdowej — gospodarka, na podstawie § 1 ust. 2 pkt 1 rozporzàdzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 7 stycznia 2003 r. w sprawie szczegó∏owego zakresu dzia∏ania Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Spo∏ecznej (Dz. U. Nr 1, poz. 5). 2) Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zosta∏y og∏oszone w Dz. U. z 2002 r. Nr 74, poz. 676, Nr 113, poz. 984, Nr 153, poz. 1271, Nr 200, poz. 1683 i Nr 240, poz.
- §
- Przedmiotem dzia∏ania Instytutu Nafty i Gazu, zwanego dalej „Instytutem”, jest prowadzenie badaƒ naukowych, prac rozwojowych, wdro˝eniowych i innowacyjnych w odniesieniu do nafty i gazu oraz prac dotyczàcych monitoringu i zapobiegania skutkom zjawisk i wydarzeƒ mogàcych stwarzaç zagro˝enie publiczne zwiàzane z dzia∏alnoÊcià przemys∏u naftowego i gazownictwa.
- Do zakresu dzia∏ania Instytutu nale˝y: 1) geologia naftowa i in˝ynierska; 2) sejsmika i geofizyka wiertnicza; 3) geochemia naftowa i mikrobiologia; 4) technika i technologia wiercenia; 5) technika stosowania Êrodków w otworach wiertniczych; strza∏owych 6) in˝ynieria z∏ó˝ gazu ziemnego i ropy naftowej; 7) technologia oczyszczania gazu ziemnego; 8) metrologia przep∏ywu gazu; 9) ocena i kontrola jakoÊci paliw w´glowodorowych;