Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 17 maja 2004 r. w sprawie lotniczych urządzeń naziemnych

Dziennik Ustaw Nr 135 — 9435 — Poz. 1444 1444 ROZPORZÑDZENIE MINISTRA INFRASTRUKTURY1) z dnia 17 maja 2004 r. w sprawie lotniczych urzàdzeƒ naziemnych2) Na podstawie art. 92 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 3 lipca 2002 r. — Prawo lotnicze (Dz. U. Nr 130, poz. 1112, z póên. zm.3)) zarzàdza si´, co nast´puje: 1) ACARS — (Aircraft Communications Addressing and Reporting System) — lotniczy system adresowania i przekazywania wiadomoÊci; Rozdzia∏ 1 2) ACP — (Azimuth Count Pulse) — impuls informacji azymutalnej; Przepisy ogólne § 1. Rozporzàdzenie okreÊla: 1) zasady klasyfikacji lotniczych urzàdzeƒ naziemnych; 2) warunki techniczne, jakie powinny spe∏niaç lotnicze urzàdzenia naziemne, oraz warunki ich eksploatacji. § 2. 1. W stosunku do urzàdzeƒ naziemnych wykorzystywanych przez lotnictwo wojskowe oraz lotnictwo wojskowe paƒstw obcych nie stosuje si´ przepisów § 5, § 10, 11 ust. 1, § 12, ust. 1 i 3, § 14, 16, 17, 18, 19, ust. 1 pkt 3, § 21, 33 ust. 1, 2 i 4, § 34, 46, 50, ust. 5, § 56 ust. 9 i 12, § 57 ust. 1 i 2, § 58, 59 ust. 6, § 60, 61, 62 ust. 1 pkt 6 i ust. 4 pkt 2, § 63 ust. 1, 2, 5—7, § 64, 66 ust. 5 i 7, § 67 ust. 1, § 68 ust. 4, § 69 ust. 3—5, § 70 ust. 1 pkt 3 oraz ust. 4 pkt 2, § 73, 74 ust. 2 pkt 3 oraz ust. 3, § 75 ust. 3, § 76 ust. 4, § 77 ust. 1 pkt 3 i 5 oraz ust. 2, 4 i 5, § 79 ust. 4, § 80 ust. 2, § 81 ust. 1, § 83 ust. 1, § 87 ust. 1, § 88, 89 ust. 2—4, § 91 ust. 1 i ust. 4—6, § 94 ust. 1, § 95 ust. 3. 2. W odniesieniu do urzàdzeƒ, o których mowa w ust. 1, kompetencje Prezesa Urz´du Lotnictwa Cywilnego wykonujà w∏aÊciwe organy wojskowe. § 3. U˝yte w rozporzàdzeniu okreÊlenia i skróty oznaczajà: ——————— 1) Minister Infrastruktury kieruje dzia∏em administracji rzà- dowej — transport, na podstawie § 1 ust. 2 pkt 4 rozporzàdzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 4 maja 2004 r. w sprawie szczegó∏owego zakresu dzia∏ania Ministra Infrastruktury (Dz. U. Nr 106, poz. 1121). 2) Przepisy niniejszego rozporzàdzenia wdra˝ajà postanowienia dyrektywy 1993/65/EWG z dnia 19 lipca 1993 r. w sprawie definicji i korzystania ze zgodnych specyfikacji technicznych dla zamówieƒ na sprz´t i systemy zarzàdzania ruchem powietrznym (Dz. Urz. WE L 187, z 29.07.1993, z póên. zm.) oraz dyrektywy 97/15/WE z dnia 25 marca 1997 r. w sprawie przyj´cia norm Eurocontrol oraz zmieniajàcej dyrektyw´ Rady 93/65/EWG w sprawie definicji i korzystania ze zgodnych specyfikacji technicznych dla zamówieƒ na sprz´t i systemy zarzàdzania ruchem powietrznym (Dz. Urz. WE L 95, z 10.04.1997). Dane dotyczàce og∏oszenia aktów prawa Unii Europejskiej, zamieszczone w niniejszym rozporzàdzeniu, dotyczà og∏oszenia tych aktów w Dzienniku Urz´dowym Unii Europejskiej — wydanie specjalne. 3) Zmiany wymienionej ustawy zosta∏y og∏oszone w Dz. U. z 2003 r. Nr 210, poz. 2036 oraz z 2004 r. Nr 54, poz. 535, Nr 96, poz. 959 i Nr 99, poz. 1002. 3) AFTN — (Aeronautical Fixed Telecommunication Network) — sta∏à telekomunikacyjnà sieç lotnicza; 4) AIP — (Aeronautical Information Publication) — zbiór informacji lotniczych; 5) AIRAC — (Aeronautical Information Regulation And Control) — regulacj´ i kontrol´ rozpowszechniania informacji lotniczej; 6) APW — (Area Proximity Warning) — ostrze˝enie o zbli˝aniu si´ statku powietrznego do strefy; 7) ASR — (Approach Surveillance Radar) — radar pierwotny kontroli zbli˝ania; 8) ATC — (Air Traffic Control) — kontrol´ ruchu lotniczego; 9) ATIS — (Automatic Terminal Information Service) — s∏u˝b´ automatycznej informacji lotniczej; 10) ATM System — (Air Traffic Management System) — system zarzàdzania ruchem lotniczym — okreÊlenie u˝ywane równie˝ dla systemu przetwarzania i zobrazowania danych o sytuacji powietrznej; 11) BITE — (Build-In Test Equipment) — wbudowane systemy testujàce; 12) CAVOK — widzialnoÊç, chmury i pogoda w chwili obserwacji sà lepsze ni˝ zalecane wartoÊci lub warunki; 13) CVOR — (Conventional Very High Frequency Omnidirectional Radio Range) — konwencjonalnà radiolatarni´ ogólnokierunkowà VHF; 14) D8PSK (Differentional Eight Phase Shift Keying) — ró˝nicowe kluczowanie fazy; 15) DME — (Distance Measuring Equipment) — urzàdzenie do pomiaru odleg∏oÊci (radioodleg∏oÊciomierz); 16) DME/N — radioodleg∏oÊciomierz wykorzystywany w nawigacji trasowej lub nawigacji w TMA; 17) DSB-AM — Double Sideband Amplitude Modulation) — emisj´ dwuwst´gowà z modulacjà amplitudy; Dziennik Ustaw Nr 135 — 9436 — Poz. 1444 18) DVOR — (Doppler Very High Frequency Omnidirectional Radio Range) — dopplerowskà radiolatarni´ ogólnokierunkowà VHF; 38) plot — symboliczne zobrazowanie pojedynczej pozycji obiektu, wykrytego przez pojedynczy radar (pierwotny lub wtórny); 19) ECAC — (European Civil Aviation Conference) — Europejskà Konferencj´ Lotnictwa Cywilnego; 39) PSR — (Position Serach Radar) — radar pierwotny; 20) EUROCONTROL — europejskà organizacj´ do spraw bezpieczeƒstwa ˝eglugi powietrznej; 21) FAA — (Federal Aviation Administration) — federalne w∏adze lotnictwa USA; 22) FMG — (Frequency Managment Group) — zespó∏ zarzàdzania cz´stotliwoÊciami; 23) GFSK — (Gaussian Frequency Shift Keying) — rodzaj modulacji; 24) ICAO — (International Civil Aviation Organization) — Mi´dzynarodowà Organizacj´ Lotnictwa Cywilnego; 40) QFE — (Atmospheric pressure at aerodrome elevation) — wartoÊç ciÊnienia, w stosunku do której wysokoÊciomierz statku powietrznego jest ustawiony tak, ˝e b´dzie wskazywa∏ wysokoÊç zero, kiedy statek powietrzny znajdzie si´ na ziemi w punkcie, gdzie jest mierzona oficjalna wysokoÊç lotniska; 41) QNH — wartoÊç ciÊnienia, w stosunku do której wysokoÊciomierz statku powietrznego jest ustawiony tak, ˝e b´dzie wskazywaç bezwzgl´dnà wysokoÊç lotniska nad poziomem morza, kiedy statek powietrzny znajdzie si´ na ziemi na tym lotnisku; 42) RH — (relative humidity) — wilgotnoÊç wzgl´dnà; 25) ILS — (Instrument Landing System) — system làdowania wed∏ug wskazaƒ przyrzàdów; 43) RSLS — (Receiver Side Lobe Suppression) — t∏umienie zapytaƒ listkami bocznymi w cz´Êci odbiorczej; 26) ISLS — (Interrogator Side Lobe Suppression) — t∏umienie zapytaƒ listkami bocznymi w cz´Êci nadawczej; 44) RVR — (Runway Visual Range) — widzialnoÊç wzd∏u˝ drogi startowej; 27) ITU — (International Telecommunication Union) — Mi´dzynarodowy Zwiàzek Telekomunikacyjny; 45) Site Acceptance Test — dokumentacj´ uzyskania Êwiadectwa sprawnoÊci systemu oraz dok∏adnoÊci poszczególnych elementów; 28) MOC — minimalne przewy˝szenia nad przeszkodami; 29) MOR — (Meteorological Optical Range) — meteorologiczny zasi´g optyczny; 30) MSAW — (Minimum Safe Altitude Warning) — ostrze˝enie o osiàgni´ciu minimalnej bezpiecznej wysokoÊci; 31) MSK (Minimum Shift Keying) — kluczowanie minimalne; 32) MTBF — (Mean Time Between Failures) — Êredni czas pomi´dzy usterkami; 33) MTBO — (Mean Time Between Outages) — Êredni czas pomi´dzy wy∏àczeniami; 34) MTCA — (Medium-Term Conflict Alert) — Êrednioterminowy alert o mo˝liwoÊci konfliktu; 35) NDB — (Non Directional Beacon) — radiolatarni´ bezkierunkowà; 36) NOTAM — (Notice To Airmen) — wiadomoÊç rozpowszechnianà za pomocà Êrodków telekomunikacyjnych, zawierajàcà informacje o ustanowieniu, stanie lub zmianach urzàdzeƒ lotniczych, s∏u˝bach, procedurach, a tak˝e o niebezpieczeƒstwie, których znajomoÊç we w∏aÊciwym czasie jest istotna dla personelu zwiàzanego z operacjami lotniczymi; 37) OLDI — (On-line Data Interchange) — wymian´ danych w czasie rzeczywistym; 46) SPI — (Special Position Identifier) — impuls specjalnego identyfikatora pozycji; 47) SSR — (Secondary Surveilance Radar) — radar wtórny dozorowania; 48) STC — (Sensitivity Time Control) — kontrol´ czu∏oÊci w funkcji czasu; 49) STCA — (Short-Term Conflict Alert) — krótkoterminowy alert o mo˝liwoÊci konfliktu; 50) TMA — (Terminal Control Area) — rejon kontrolowany lotniska lub w´z∏a lotnisk; 51) trak — symboliczne zobrazowanie pojedynczej pozycji obiektu, uzyskane w wyniku systemowej obróbki informacji o pozycji tego obiektu, dostarczonych przez wszystkie radary danego systemu w czasie jednego odÊwie˝enia zobrazowania; 52) ULC — Urzàd Lotnictwa Cywilnego; 53) UPS — (Uninterruptible Power Supply) — bezprzerwowe êród∏o zasilania; 54) URTiP — Urzàd Regulacji Telekomunikacji i Poczty; 55) VDL — VHF Digital Link — ∏àcze cyfrowe VHF; 56) VHF — (Very High Frequency) — bardzo wielkà cz´stotliwoÊç; 57) VOLMET — (Meteorological information for aircraft in flight) — informacje meteorologiczne dla statków powietrznych w locie; Dziennik Ustaw Nr 135 — 9437 — 58) WFS — wspó∏czynnik fali stojàcej; 59) integralnoÊç systemu — cech´ odnoszàcà si´ do zaufania rzetelnoÊci informacji dostarczanej przez urzàdzenie; poziom integralnoÊci ILS — wyra˝a si´ jako prawdopodobieƒstwo niewypromieniowania fa∏szywego sygna∏u; 60) monitor wykonawczy — monitor, który po wykryciu alarmu podejmuje stosowne dzia∏anie, polegajàce w szczególnoÊci na: — przejÊciu na zestaw rezerwowy, — wy∏àczeniu urzàdzenia z pracy; 61) strefa krytyczna — stref´ o okreÊlonych wymiarach wokó∏ systemu antenowego radiolatarni kierunku i Êcie˝ki schodzenia, w której zabroniony jest ruch pojazdom, w tym równie˝ powietrznym, w trakcie wykonywania operacji podejÊcia na ILS-a; 62) strefa wra˝liwa — stref´ rozciàgajàcà si´ poza stref´ krytycznà, w której parkowanie lub ruch pojazdów, w tym powietrznych, jest kontrolowany w celu zabezpieczenia sygna∏u ILS przed jego zak∏óceniem w trakcie wykonywania operacji podejÊcia wed∏ug ILS; 63) za∏àcznik ICAO — odpowiedni przyj´ty przez Mi´dzynarodowà Organizacj´ Lotnictwa Cywilnego (ICAO) za∏àcznik do Konwencji o mi´dzynarodowym lotnictwie cywilnym, podpisanej w Chicago dnia 7 grudnia 1944 r. (Dz. U. z 1959 r. Nr 35, poz. 212 i 214, z póên. zm.4)). Poz. 1444 DSB-AM, oznaczone jako 6K80A3EJN dla odst´pu mi´dzykana∏owego 25 kHz oraz 6K00A3EJN dla odst´pu mi´dzykana∏owego 8.33 kHz; 2) urzàdzenia transmisji danych w radiokomunikacji lotniczej (radiostacje) — zaprojektowane do pracy w przedziale cz´stotliwoÊci 117.975 MHz— 137.000 MHz. Najni˝szà przydzielonà cz´stotliwoÊcià jest 118.000 MHz, zaÊ najwy˝szà 136.975 MHz. W celu transmisji danych w radiokomunikacji lotniczej wykorzystuje si´ nast´pujàce rodzaje emisji, oznaczone odpowiednio jako:

1. a)13K0A2DAN dla systemu ACARS wykorzystujàcego modulacj´ MSK,
2. b)14K0G1D dla VDL Mode 2 wykorzystujàcego modulacj´ D8PSK,
3. c)13K0F7D dla VDL Mode 4 wykorzystujàcego modulacj´ GFSK. § 6. Do urzàdzeƒ radionawigacyjnych zalicza si´ urzàdzenia przeznaczone do prowadzenia statku powietrznego okreÊlonà trasà do punktu przeznaczenia. § 7. Do urzàdzeƒ radiolokacyjnych zalicza si´ urzàdzenia przeznaczone do okreÊlania pozycji statku powietrznego w przestrzeni powietrznej przy pomocy wspó∏rz´dnych p∏askich (odleg∏oÊci i azymutu). § 8. 1. Do wzrokowych pomocy nawigacyjnych zalicza si´ urzàdzenia: 1) systemów oÊwietlenia podejÊç do làdowania; 2) systemów oÊwietlenia dróg startowych i ko∏owania; § 4. Podmiot dokonujàcy zakupu systemu ∏àcznoÊci, nawigacji i kontroli okreÊla specyfikacj´ technicznà tego sprz´tu, korzystajàc z przepisów okreÊlonych przez organizacj´ Eurocontrol. Rozdzia∏ 2 Zasady klasyfikacji urzàdzeƒ § 5. 1. Do urzàdzeƒ radiokomunikacyjnych zalicza si´ urzàdzenia przeznaczone do ∏àcznoÊci organów kontroli ruchu lotniczego z za∏ogami statków powietrznych, nadajniki s∏u˝b informacji lotniczej i komunikatu operacyjnego. 2. Ze wzgl´du na rodzaj i charakterystyk´ urzàdzenia radiokomunikacyjne dzieli si´ na: 1) urzàdzenia g∏osowej radiokomunikacji lotniczej (radiostacje) — zaprojektowane do pracy w przedziale cz´stotliwoÊci 117.975 MHz—137.000 MHz. Najni˝szà przydzielonà cz´stotliwoÊcià jest 118.000 MHz, zaÊ najwy˝szà 136.975 MHz. Do celu g∏osowej radiokomunikacji lotniczej wykorzystuje si´ emisj´ dwuwst´gowà z modulacjà amplitudy ——————— 3) precyzyjne wskaêniki Êcie˝ki schodzenia; 4) sterowania systemami oÊwietlenia nawigacyjnego. 2. Warunki techniczne dla wzrokowych pomocy nawigacyjnych okreÊla za∏àcznik nr 14 ICAO. 3. Warunki eksploatacyjne dla wzrokowych pomocy nawigacyjnych okreÊlajà przepisy o warunkach eksploatacji lotnisk. § 9. Do automatycznych systemów pomiarowych parametrów meteorologicznych zalicza si´ urzàdzenia przeznaczone do pomiarów stanu atmosfery w celu okreÊlania danych i informacji meteorologicznych z lotniska dla u˝ytkowników, a w szczególnoÊci s∏u˝b ruchu lotniczego i za∏óg statków powietrznych. Rozdzia∏ 3 Warunki techniczne i eksploatacyjne dla urzàdzeƒ radiokomunikacyjnych 4) Zmiany wymienionej umowy zosta∏y og∏oszone w Dz. U. § 10. Sprz´t i systemy naziemnych urzàdzeƒ radiokomunikacji g∏osowej w paÊmie VHF oraz transmisji danych powinny byç zgodne z wymaganiami opisanymi w za∏àczniku nr 10 i za∏àczniku nr 11 ICAO. z 1963 r. Nr 24, poz. 137 i 138, z 1969 r. Nr 27, poz. 210 i 211, z 1976 r. Nr 21, poz. 130 i 131, Nr 32, poz. 188 i 189 i Nr 39, poz. 227 i 228, z 1984 r. Nr 39, poz. 199 i 200, z 2000 r. Nr 39, poz. 446 i 447, z 2002 r. Nr 58, poz. 527 i 528 oraz z 2003 r. Nr 78, poz. 700 i 701. § 11. 1. Parametry urzàdzeƒ nadawczych i odbiorczych okreÊla Prezes Urz´du Regulacji Telekomunikacji i Poczty, zwany dalej „Prezesem URTiP” poprzez wydanie Êwiadectwa homologacji potwierdzajà- Dziennik Ustaw Nr 135 — 9438 — cego dopuszczenie urzàdzenia do u˝ytkowania, umo˝liwiajàcego otrzymanie pozwolenia na u˝ytkowanie naziemnych stacji radiokomunikacyjnych. 2. Radiostacje powinny byç eksploatowane zgodnie z ich przeznaczeniem. § 12. 1. Anteny odbiorcze stosowane w lotniczych radiostacjach naziemnych powinny zapewniaç polaryzacj´ pionowà, posiadaç dookolnà charakterystyk´ promieniowania lub kierunkowà w zastosowaniach specjalnych. 2. WFS w zakresie pracy 118.000—137.000 MHz nie mo˝e byç gorszy ni˝ 2:1. 3. Anteny powinny charakteryzowaç si´ mo˝liwoÊcià wypromieniowania mocy nie mniejszej ni˝ wpisana w pozwoleniu wydanym przez Prezesa URTiP. 4. Antena lub system antenowy powinien byç zaprojektowany z uwzgl´dnieniem ekstremalnych warunków pogodowych oraz byç odporny na obcià˝enia wiatrem, o pr´dkoÊci do 160 km/h. 5. Antena lub system antenowy powinien byç zaprojektowany z uwzgl´dnieniem obowiàzujàcych przepisów odpornoÊci na wy∏adowania atmosferyczne. 6. Dopuszcza si´ wykorzystywanie jednej anteny przez kilka urzàdzeƒ radiokomunikacyjnych jednoczeÊnie. Poz. 1444 2. Wyró˝nia si´ nast´pujàce rodzaje kontroli z powietrza: 1) kontrola komisyjna — szczegó∏owa kontrola z powietrza majàca na celu potwierdzenie spe∏nienia przez sygna∏ w przestrzeni powietrznej norm przewidzianych dla danego urzàdzenia. Wyniki tej kontroli skorelowane z wynikami kontroli na ziemi stanowià podstaw´ do certyfikacji urzàdzenia; 2) kontrola kategoryzujàca — ma za zadanie potwierdziç, ˝e sygna∏ w przestrzeni powietrznej spe∏nia normy przewidziane dla wy˝szej kategorii; 3) kontrola okresowa — kontrola z powietrza, wykonywana w regularnych odst´pach czasu, majàca na celu potwierdzenie, ˝e sygna∏ w przestrzeni powietrznej spe∏nia normy przewidziane dla danej kategorii urzàdzenia; 4) kontrola doraêna — kontrola z powietrza, wykonywana po zaistnia∏ym wypadku lotniczym lub na ˝àdanie operatora z powodu niesprawnoÊci urzàdzenia oraz po wymianie podstawowych elementów systemu, w szczególnoÊci anteny i nadajnika. Sprawdzeniu podlegajà parametry, które majà lub mog∏y mieç wp∏yw na prac´ urzàdzenia. Je˝eli uzasadniajà to wzgl´dy ekonomiczne, zamiast kontroli doraênej mo˝na wykonaç kontrol´ okresowà. 7. Warunki instalacji powinny byç zgodne z zaleceniami producenta. 3. W przypadku gdy poszczególne rodzaje kontroli majà byç wykonywane w jednym czasie, w pierwszej kolejnoÊci wykonuje si´ kontrole doraêne. § 13. Operator urzàdzeƒ radiokomunikacyjnych okreÊla, na podstawie zaleceƒ producenta, cz´stotliwoÊç i rodzaj wykonywanych pomiarów naziemnych. § 17. W wyniku przeprowadzonej kontroli inspektor pok∏adowy przydziela kontrolowanemu urzàdzeniu radionawigacyjnemu jednà z nast´pujàcych klas: § 14. 1. Warunkiem eksploatacji urzàdzenia radiokomunikacyjnego jest uzyskanie zezwolenia Prezesa ULC na oddanie tego urzàdzenia do u˝ytku operacyjnego. 1) BEZ OGRANICZE¡ — sygna∏ w przestrzeni powietrznej spe∏nia wszystkie normy zawarte w niniejszym rozporzàdzeniu; 2. Zezwolenie, o którym mowa w ust. 1, wydaje si´ na wniosek z∏o˝ony do Prezesa ULC, do którego za∏àcza si´ nast´pujàce dokumenty: 1) protokó∏ w sprawie przekazania urzàdzenia do u˝ytku; 2) pozwolenie radiowe na u˝ywanie naziemnej radiostacji lotniczej wydane przez Prezesa URTiP. § 15. Cz´stotliwoÊci dla lotniczych urzàdzeƒ naziemnych powinny byç planowane i wyznaczane oraz kryteria ich separacji przyjmowane zgodnie z za∏àcznikiem nr 10 ICAO. Rozdzia∏ 4 Warunki techniczne i eksploatacyjne dla urzàdzeƒ radionawigacyjnych § 16. 1. W celu stwierdzenia w∏aÊciwej eksploatacji urzàdzeƒ radionawigacyjnych przeprowadza si´ kontrole z powietrza. 2) Z OGRANICZENIAMI — sygna∏ w przestrzeni powietrznej nie spe∏nia ustalonych w niniejszym rozporzàdzeniu norm w sektorach pokrycia, ale w okreÊlonej strefie jest bezpieczny dla u˝ytkownika. Obszary niespe∏niajàce norm powinny zostaç opublikowane w AIP; 3) NIEU˚YTECZNE — sygna∏ w przestrzeni powietrznej nie spe∏nia ˝adnych norm zawartych w niniejszym rozporzàdzeniu lub jest niestabilny. Urzàdzenie nie nadaje si´ do wykorzystania operacyjnego. § 18. 1. Warunkiem eksploatacji urzàdzenia radionawigacyjnego jest uzyskanie zezwolenia Prezesa ULC na oddanie tego urzàdzenia do u˝ytku operacyjnego. 2. Zezwolenie, o którym mowa w ust. 1, wydaje si´ na wniosek z∏o˝ony do Prezesa ULC, do którego za∏àcza si´ nast´pujàce dokumenty: 1) protokó∏ w sprawie przekazania do u˝ytku nowo oddawanego urzàdzenia; 2) protoko∏y z kontroli urzàdzenia z powietrza; Dziennik Ustaw Nr 135 — 9439 — Poz. 1444 3) protoko∏y z kontroli nowo opracowanych procedur podejÊcia; § 23. Ciàg∏oÊç pracy systemu ILS okreÊla si´ na podstawie obliczonych wspó∏czynników MTBO i MTBF. 4) pozwolenie radiowe na u˝ywanie nowo oddanej naziemnej stacji lotniczej, wydane przez Prezesa URTiP. § 24. 1. Konstrukcja i sposób dzia∏ania systemu monitorów systemu ILS powinny pozwoliç na wy∏àczenie urzàdzenia systemu ILS nawet w przypadku awarii samego systemu monitorów. § 19. 1. System ILS zaliczany do urzàdzeƒ radionawigacyjnych sk∏ada si´ z nast´pujàcych elementów: 1) radiolatarni kierunku pracujàcej w paÊmie cz´stotliwoÊci od 108 MHz do 112 MHz, o minimalnym zasi´gu 46,3 km (25 NM), mierzonym od Êrodka systemu antenowego; 2) radiolatarni Êcie˝ki schodzenia pracujàcej w paÊmie cz´stotliwoÊci od 328 MHz do 336 MHz o minimalnym zasi´gu 18,5 km (10 NM), mierzonym od miejsca posadowienia systemu antenowego; 3) radiolatarni znakujàcych pracujàcych na cz´stotliwoÊci 75 MHz, dostarczajàcych informacji o pozycji statku powietrznego znajdujàcego si´ w okreÊlonej odleg∏oÊci od progu drogi startowej. 2. Zamiast radiolatarni znakujàcych dopuszcza si´ stosowanie radioodleg∏oÊciomierza (DME), dostarczajàcego informacji o odleg∏oÊci w sposób ciàg∏y. 2. W celu unikni´cia wy∏àczenia urzàdzenia systemu ILS spowodowanego awarià monitora systemy kategorii II i III powinny posiadaç co najmniej dwa monitory kontrolujàce prac´ jednego nadajnika. 3. Dla radiolatarni kierunku ca∏kowity czas nadawania sygna∏u b´dàcego poza tolerancjà, o której mowa w § 33 ust. 1 i § 34, w tym równie˝ brak sygna∏u nadawanego, nie mo˝e przekroczyç: 1) dla kat. I — 10 s; 2) dla kat. II — 5 s; 3) dla kat. III — 2 s. 4. Dla radiolatarni Êcie˝ki schodzenia ca∏kowity czas nadawania sygna∏u b´dàcego poza tolerancjà, o której mowa w § 33 ust. 2 i § 34, w tym równie˝ brak sygna∏u nadawanego, nie mo˝e przekroczyç: § 20. Pod wzgl´dem dok∏adnoÊci, integralnoÊci i niezawodnoÊci ILS dzieli si´ na nast´pujàce kategorie: 1) dla kat. I — 6 s; 1) kategoria I (najni˝sza), 5. Radiolatarnia kierunku kategorii I powinna byç wyposa˝ona w co najmniej jeden monitor pola bliskiego. 2) kategoria II, 3) kategoria III (najwy˝sza) — o których mowa w za∏àczniku nr 10 ICAO. § 21. 1. Na czas obs∏ugi technicznej systemu ILS, w szczególnoÊci w trakcie przeglàdów okresowych oraz na czas napraw i pomiarów tych urzàdzeƒ z powietrza, system powinien zostaç wy∏àczony z pracy operacyjnej przez operatora systemu, a informacja o tym powinna byç publikowana za pomocà NOTAM, odpowiednio w cyklu AIRAC lub cyklu zwyk∏ym. 2. W okresie wy∏àczenia z pracy operacyjnej urzàdzenie radionawigacyjne pracuje w trybie „ON TEST”, przy czym znak identyfikacyjny TST powinien byç ustawiany przez operatora sprz´tu. § 22. 1. W zale˝noÊci od kategorii system ILS powinien spe∏niaç nast´pujàce poziomy integralnoÊci: 1) poziom 2 — w przypadku kategorii I, 2) poziom 3 — w przypadku kategorii II, 3) poziom 4 — w przypadku kategorii III — o których mowa w za∏àczniku nr 10 ICAO. 2. Operator systemu ILS oblicza jego integralnoÊç w celu okreÊlenia jej poziomu dla danej kategorii. 2) dla kat. II i III — 2 s. 6. Radiolatarnia Êcie˝ki schodzenia kategorii I powinna byç wyposa˝ona w co najmniej jeden monitor pola bliskiego kontrolujàcego kàt Êcie˝ki schodzenia. 7. Radiolatarnia kierunku kategorii III powinna byç wyposa˝ona w monitor pola dalekiego. 8. Monitor pola dalekiego nie mo˝e byç monitorem wykonawczym. W celu zabezpieczenia przed fa∏szywymi alarmami spowodowanymi przez poruszajàce si´ statki powietrzne, nale˝y wprowadziç do monitora odpowiednie opóênienie. § 25. 1. W miejscu wyznaczonym przez zarzàdzajàcego lub zak∏adajàcego system ILS nale˝y zainstalowaç wskaênik zdalnej kontroli i stanu pracy urzàdzeƒ tego systemu. 2. Utrata ∏àcznoÊci z urzàdzeniami systemu ILS musi spowodowaç natychmiastowy alarm na sygnalizatorze, nie powodujàc jednoczeÊnie wy∏àczenia urzàdzenia tego systemu. 3. W przypadku utraty ∏àcznoÊci z systemem ILS, statek powietrzny znajdujàcy si´ w koƒcowej fazie podejÊcia powinien dokoƒczyç manewr, a po jego zakoƒczeniu system ILS musi zostaç wy∏àczony z pracy operacyjnej, o czym powiadamia si´ za∏ogi innych statków powietrznych. Dziennik Ustaw Nr 135 — 9440 — 4. W celu zapewnienia ciàg∏oÊci pracy urzàdzenia systemu ILS w przypadku utraty ∏àcznoÊci ze zdalnym wskaênikiem, nale˝y natychmiast wys∏aç do urzàdzenia przeszkolonà osob´ z obs∏ugi wyposa˝onà w Êrodki ∏àcznoÊci z ATC, z tym ˝e nie mo˝na wy∏àczaç monitorów systemu, a o wszelkich zmianach w pracy sprz´tu nale˝y powiadomiç kierownika ATC. § 26. 1. Urzàdzenia systemu kategorii III oprócz wskaênika zdalnej kontroli i stanu wyposa˝a si´ we wskaênik kategorii, który powinien posiadaç ten sam wskaênik integralnoÊci co ILS. 2. Wszelkie zmiany w kategorii systemu ILS urzàdzenia powinny powodowaç alarm dêwi´kowy. 3. W przypadku obni˝enia kategorii spowodowanej usterkà urzàdzenia systemu ILS, przywrócenia kategorii wy˝szej, po usuni´ciu usterki, dokonuje r´cznie upowa˝niona osoba. 4. Urzàdzenia systemu ILS kategorii III wyposa˝a si´ w dwa zestawy nadajników. Nadajnik niepracujàcy operacyjnie powinien byç pod∏àczony do sztucznego obcià˝enia, a jego parametry powinny byç monitorowane. § 27. 1. Je˝eli na tej samej drodze startowej zainstalowano na przeciwnych jej koƒcach systemy ILS, to powinny one byç prze∏àczane w taki sposób, aby w danej chwili pracowa∏ tylko jeden z systemów. 2. System prze∏àczajàcy powinien byç tak skonstruowany, aby uniemo˝liwia∏ on w∏àczenie urzàdzenia systemu ILS niepracujàcego operacyjnie za pomocà urzàdzenia zdalnego sterowania lub lokalnego sterowania. § 28. Kod identyfikacji powinien byç w∏àczony tylko wtedy, gdy urzàdzenie systemu ILS pracuje operacyjnie. § 29. 1. Systemy ILS kategorii I powinny posiadaç bateryjne zasilanie awaryjne. Poz. 1444 2. Je˝eli do oznaczenia strefy krytycznej u˝yto ogrodzenia, to nie mo˝e ono powodowaç zak∏óceƒ promieniowanych sygna∏ów. § 32. 1. Dla urzàdzeƒ systemu ILS odst´p czasu pomi´dzy kolejnymi kontrolami z powietrza wynosi 180 dni, o ile dla danego urzàdzenia nie zostanie przyznany inny odst´p czasu. 2. Kontrola z powietrza, która odb´dzie si´ najwy˝ej na 7 dni przed koƒcem wyliczonego przedzia∏u czasu, nie wp∏ywa na dat´ kolejnej inspekcji. Je˝eli kontrola z powietrza zostanie dokonana wczeÊniej ni˝ na 7 dni przed up∏ywem koƒca wyliczonego przedzia∏u czasu, to termin kolejnej kontroli liczy si´ od dnia zakoƒczenia poprzedniej kontroli. 3. W wyjàtkowych okolicznoÊciach, polegajàcych w szczególnoÊci na awarii samolotu lub aparatury pomiarowej, Prezes ULC mo˝e zezwoliç na zwi´kszenie odst´pu czasu, o którym mowa w ust. 1, o 20 dni, pod warunkiem spe∏nienia wymagaƒ okreÊlonych w ust. 4. 4. Zezwolenie na zwi´kszenie przedzia∏u odst´pu czasu, o którym mowa w ust. 3, mo˝e byç wydane pod warunkiem: 1) odnotowania w protoko∏ach z poprzednich kontroli wyników niewskazujàcych na niestabilnoÊç parametrów i niezbli˝onych do limitów alarmowych; 2) stabilnych odczytów z monitorów od czasu ostatniej kontroli; 3) stabilnych pomiarów w punktach naziemnych od czasu ostatniej kontroli oraz niewp∏yni´cia raportów wskazujàcych na z∏à prac´ urzàdzenia od ostatniej przeprowadzonej kontroli. 5. Je˝eli warunki atmosferyczne uniemo˝liwiajà dokoƒczenie ju˝ rozpocz´tej kontroli, to system ILS mo˝e pracowaç przez kolejne 20 dni pod warunkiem, ˝e w ramach rozpocz´tej kontroli zdo∏ano przeprowadziç kontrol´, która obejmuje kontrol´: 2. Systemy ILS kategorii II i III powinny posiadaç bateryjne zasilanie awaryjne umo˝liwiajàce podtrzymanie pracy urzàdzeƒ systemu, przez co najmniej 20 minut, w przypadku awarii zasilania g∏ównego. 1) wyrazistoÊci poza kursem ±35° w odleg∏oÊci oko∏o 6 NM oraz lot po osi dla obu nadajników — w przypadku radiolatarni kierunku; 3. Urzàdzenie zasilane awaryjnie musi byç wy∏àczone z pracy operacyjnej. 2) lotu na sta∏ej wysokoÊci w odleg∏oÊci poczàtkowej 10 NM oraz lot po wyznaczonym kàcie Êcie˝ki schodzenia dla obu nadajników — w przypadku radiolatarni Êcie˝ki schodzenia. § 30. 1. Dla systemów ILS kategorii I, II i III operator okreÊla stref´ krytycznà, o której mowa w za∏àczniku nr 10 ICAO. 2. Dla systemów ILS kategorii II i III operator okreÊla, poza strefà krytycznà, równie˝ stref´ wra˝liwà, o której mowa w za∏àczniku nr 10 ICAO. § 31. 1. Strefy krytyczne radiolatarni kierunku i Êcie˝ki schodzenia powinny byç oznaczone w sposób przejrzysty. Oznaczenie powinno byç widziane w dzieƒ oraz w nocy, tak aby zapobiegaç naruszeniu tej strefy przez ludzi i pojazdy bez stosownego zezwolenia. 6. Je˝eli rozpocz´ta kontrola, o której mowa w ust. 5, nie zostanie zakoƒczona w terminie 20 dni, to system ILS zostanie uznany za niezdolny do u˝ytku operacyjnego. 7. Protokó∏ z przeprowadzonej kontroli z powietrza, niezw∏ocznie po jej zakoƒczeniu, przekazuje si´ do Prezesa ULC. § 33. 1. Parametry i tolerancje mierzone dla radiolatarni kierunku podczas kontroli z powietrza okreÊla za∏àcznik nr 1 do rozporzàdzenia. Dziennik Ustaw Nr 135 — 9441 — 2. Parametry i tolerancje mierzone dla radiolatarni Êcie˝ki schodzenia podczas kontroli z powietrza okreÊla za∏àcznik nr 2 do rozporzàdzenia. 3. Przedzia∏ czasu pomi´dzy kolejnymi kontrolami z powietrza radiolatarni znakujàcych i radioodleg∏oÊciomierzy (DME) wchodzàcych w sk∏ad systemu ILS jest taki sam jak dla ca∏ego systemu ILS. 4. W trakcie kontroli radiolatarni znakujàcej powinien byç zmierzony czas, dla którego poziom sygna∏u utrzymuje si´ powy˝ej punktu odniesienia (korygowany do pr´dkoÊci naziemnej równej 96 w´z∏om). Zmierzony czas powinien wynosiç: 1) od 2 do 4 s — dla radiolatarni wewn´trznej; 2) od 4 do 8 s — dla radiolatarni Êrodkowej; 3) od 8 do 16 s — dla radiolatarni zewn´trznej. 5. W trakcie kontroli radioodleg∏oÊciomierza powinny byç zmierzone nast´pujàce parametry: 1) identyfikacja (kontrola komisyjna i okresowa); 2) dok∏adnoÊç nie wi´cej ni˝ 75 m (kontrola komisyjna i okresowa); 3) pokrycie (poziom sygna∏u na wejÊciu odbiornika pok∏adowego nie mo˝e byç ni˝szy ni˝ –89 dBW/m2 w ca∏ym obszarze pokrycia urzàdzenia ILS; dotyczy kontroli komisyjnej i okresowej). § 34. 1. Ustawienia limitów alarmowych monitorów dla radiolatarni kierunku ILS oraz dla radiolatarni Êcie˝ki schodzenia ILS nie mogà przekroczyç wartoÊci okreÊlonych w za∏àczniku nr 3 do rozporzàdzenia. 2. W trakcie kontroli komisyjnej i kategoryzujàcej limity alarmowe monitorów powinny byç sprawdzane dla nadajnika g∏ównego i rezerwowego. 3. W trakcie kontroli okresowych limity alarmowe powinny byç sprawdzane przemiennie dla nadajnika g∏ównego i rezerwowego. § 35. Operator systemu ILS okreÊla na podstawie zaleceƒ producenta cz´stotliwoÊç i rodzaj wykonywanych pomiarów naziemnych. § 36. Naziemne punkty pomiarowe powinny byç oznaczone w sposób wyraêny i trwa∏y. Nie mogà one stanowiç zagro˝enia dla statków powietrznych i muszà byç odporne na ewentualne uszkodzenia powsta∏e w wyniku czynnoÊci zwiàzanych z prowadzeniem prac naziemnych. Poz. 1444 2) przenoÊnego urzàdzenia mierzàcego sygna∏ radiolatarni kierunku oraz sprz´tu umo˝liwiajàcego pomiar ugi´ç wzd∏u˝ osi drogi startowej — w przypadku systemów ILS kategorii III. § 38. 1. Punkty pomiarowe powinny byç wyznaczone na progu pasa w odleg∏oÊci 105 m, z ka˝dej strony linii centralnej drogi startowej. 2. Je˝eli nie mo˝na uzyskaç odleg∏oÊci, o której mowa w ust. 1, z powodu przeszkód naziemnych, to odleg∏oÊç t´ zmniejsza si´ do 60 m. 3. Je˝eli wymagania dla punktów pomiarowych, o których mowa w ust. 1 i 2, nie mogà zostaç spe∏nione, to pomiarów mo˝na dokonaç w punktach po∏o˝onych bli˝ej. Punkty te nie powinny jednak znajdowaç si´ w odleg∏oÊci mniejszej ni˝ po∏owa d∏ugoÊci drogi startowej mierzonej od systemu antenowego. 4. Pomiar kursu powinien byç wykonywany na progu drogi startowej lub w odleg∏oÊci zapewniajàcej stabilny odczyt. 5. Urzàdzenia systemu ILS w kategorii III powinny mieç mierzonà struktur´ kursu wzd∏u˝ osi drogi startowej, od progu drogi startowej do punktu E, ustalonego w zale˝noÊci od d∏ugoÊci drogi startowej zgodnie z za∏àcznikiem nr 10 ICAO. 6. W przypadku wykonania regulacji parametrów urzàdzenia, pomiary powinny byç równie˝ wykonywane w mo˝liwie najkrótszym czasie po kontroli z powietrza. § 39. Parametry Êcie˝ki schodzenia: kàt Êcie˝ki schodzenia, czu∏oÊç przemieszczania oraz wyrazistoÊç poni˝ej Êcie˝ki schodzenia (dla systemów dwucz´stotliwoÊciowych) mo˝na zmierzyç w punkcie monitorowania radiolatarni lub w odleg∏oÊci co najmniej 300 m od Êcie˝ki schodzenia, przy czym w drugim przypadku nale˝y zastosowaç maszt antenowy o wysokoÊci co najmniej 22 m oraz zapewniç dok∏adnoÊç pomiaru ±5 cm. § 40. 1. Radiolatarnia ogólnokierunkowa typu DVOR powinna byç wyposa˝ona w dwa niezale˝ne systemy monitorujàce. 2. Ka˝dy monitor powinien kontrolowaç wybrany azymut za pomocà zewn´trznej anteny kontrolnej. 3. Radiolatarnia, o której mowa w ust. 1, powinna byç tak zaprojektowana, aby awaria jednej promieniujàcej anteny lub towarzyszàcego jej obwodu powodowa∏a uruchomienie alarmu, a konfiguracja systemu monitorujàcego nie mo˝e umo˝liwiaç pracy urzàdzenia z jednym monitorem. § 37. W celu wykonywania naziemnych pomiarów kontrolnych operator systemu ILS powinien byç wyposa˝ony w zestaw urzàdzeƒ posiadajàcych wa˝ny certyfikat kalibracji. Zestaw powinien sk∏adaç si´ co najmniej z: § 41. 1. Radiolatarnia typu VOR wyposa˝ona w dwa systemy monitorujàce powinna byç skonfigurowana w trybie „OR” podczas pracy nadajnika przy∏àczonego do anteny. 1) przenoÊnego urzàdzenia mierzàcego sygna∏ radiolatarni kierunku — w przypadku systemów kategorii I i II; 2. Je˝eli radiolatarnia typu VOR pracuje na nadajniku rezerwowym, system monitorowania powinien pracowaç w trybie „OR” lub „AND”. Dziennik Ustaw Nr 135 — 9442 — Poz. 1444 3. System monitorujàcy powinien wy∏àczyç radiolatarni´ lub prze∏àczyç na zestaw zapasowy w ciàgu 5 sekund, je˝eli: 7. NierównoÊci i cykliczne odchylenia od linii kursu, zwane falowaniem, oraz ich kombinacje nie mogà przekroczyç 3° od Êredniego kursu. 1) nie jest nadawany prawid∏owy kod identyfikacji; 8. Ustawienie radiali musi zawieraç si´ w ±2,5° od prawid∏owego kursu magnetycznego, z wyjàtkiem radialu odniesienia (jeÊli zosta∏ wybrany), którego ustawienie nie mo˝e przekroczyç ±1° od prawid∏owego azymutu magnetycznego. 2) monitorowany azymut zmieni∏ si´ o wartoÊç wi´kszà ni˝ 1°; 3) nastàpi∏a zmiana w 30 Hz sygnale modulowanym amplitudowo lub podnoÊnej 9 960 Hz o wi´cej ni˝ 15 %; 4) pojawi∏o si´ wyci´cie (brak sygna∏
4. u)w charakterystyce DVOR spowodowane awarià anten pracujàcych w parze; 5) pojawi∏a si´ usterka w systemie samokontrolujàcym. 4. Je˝eli usterki, o których mowa w ust. 3, pojawi∏y si´ podczas pracy nadajnika rezerwowego, system monitorujàcy powinien wy∏àczyç urzàdzenie. 5. Je˝eli radiolatarnia VOR b´dzie wykorzystywana w procedurach podejÊcia lub odlotu, powinna zostaç wyposa˝ona w odpowiedni wskaênik stanu pracy urzàdzenia. 6. Radiolatarnia ogólnokierunkowa powinna byç wyposa˝ona w alternatywne êród∏o zasilania umo˝liwiajàce prac´ urzàdzenia przez co najmniej 4 godziny w przypadku awarii zasilania g∏ównego. § 42. 1. Radiolatarnia ogólnokierunkowa powinna nadawaç na przyznanej cz´stotliwoÊci w paÊmie od 108 MHz do 117.975 MHz. § 43. 1. Sygna∏ cz´stotliwoÊci podnoÊnej radiolatarni ogólnokierunkowej 9 960 Hz powinien mieç wartoÊç nominalnà z tolerancjà ±1 % oraz: 1) sta∏à amplitud´; 2) byç modulowany sygna∏em 30 Hz ±1 % z g∏´bokoÊcià 30 % ±2 %; 3) posiadaç wspó∏czynnik dewiacji 16 ±1. 2. Poziomy, o których mowa w ust. 1, powinny byç utrzymywane w kàcie do 5° powy˝ej poziomu przeciwwagi. 3. Modulacja amplitudy podnoÊnej 9 960 Hz dla CVOR nie mo˝e przekraczaç 5 %. 4. Modulacja amplitudy podnoÊnej 9 960 Hz dla DVOR nie mo˝e przekraczaç 40 %, mierzàc w punkcie oddalonym co najmniej 300 m od radiolatarni. 5. Cz´stotliwoÊci modulacyjne sygna∏u zmiennego i odniesienia powinny wynosiç 30 Hz ± 1 %, mierzone: 1) w odleg∏oÊci nie mniejszej ni˝ cztery d∏ugoÊci fali od CVOR; 2. StabilnoÊç cz´stotliwoÊci powinna byç utrzymywana z dok∏adnoÊcià ± 0.002 % od nominalnej wartoÊci. 2) za pomocà anteny monitorujàcej umieszczonej na kraw´dzi przeciwwagi lub w polu dalekim dla DVOR. 3. W rejonie operacyjnym radiolatarni nale˝y utrzymywaç nat´˝enie pola co najmniej 90 µV/m. 6. Z zastrze˝eniem ust. 7, ka˝da radiolatarnia ogólnokierunkowa powinna posiadaç indywidualny znak rozpoznawczy sk∏adajàcy si´ z dwóch lub trzech liter alfabetu Morse’a, nadawanych z pr´dkoÊcià odpowiadajàcà oko∏o siedmiu s∏owom na minut´. Znak rozpoznawczy powinien byç nadawany przynajmniej raz na 30 s. 4. Nadawany z radiolatarni ogólnokierunkowej sygna∏ powinien byç spolaryzowany poziomo, natomiast sk∏adniki polaryzacji pionowej powinny zostaç wyt∏umione do mo˝liwie najni˝szego poziomu. 5. Dok∏adnoÊç horyzontalnie spolaryzowanego sygna∏u nadawanego z radiolatarni ogólnokierunkowej w odleg∏oÊci oko∏o: 1) czterech d∏ugoÊci fali od CVOR, 2) 300 m od DVOR dla wszystkich kàtów w p∏aszczyênie pionowej pomi´dzy 0° a 40°, mierzona od Êrodka radiolatarni, powinna wynosiç ±2°. 6. Odchylenia od kursu spowodowane ugi´ciami nie mogà przekroczyç 3,5° od obliczonego Êredniego ustawienia kursu i muszà pozostawaç w przedziale 3,5° od prawid∏owego azymutu magnetycznego. 7. Je˝eli radiolatarnia pracuje z radioodleg∏oÊciomierzem DME, sygna∏ rozpoznawczy powinien byç nadawany w sposób nast´pujàcy: trzy sygna∏y z VOR, jeden sygna∏ z DME. 8. Je˝eli radiolatarnia nie pracuje operacyjnie, znak rozpoznawczy powinien byç usuni´ty lub ustawiony na nadawanie sygna∏u testowego, zwanego dalej „TST”. 9. Cz´stotliwoÊcià modulacyjnà znaku rozpoznawczego jest 1 020 Hz ±50 Hz. 10. G∏´bokoÊç modulacji znaku rozpoznawczego nie mo˝e przekroczyç 20 %. Dziennik Ustaw Nr 135 — 9443 — § 44. Parametry, które powinny byç zmierzone podczas ró˝nych rodzajów kontroli z powietrza, okreÊla za∏àcznik nr 4 do rozporzàdzenia. § 45. Operator radiolatarni ogólnokierunkowych okreÊla na podstawie zaleceƒ producenta cz´stotliwoÊç i rodzaj wykonywanych pomiarów naziemnych. § 46. Pokrycie u˝yteczne powinno zostaç okreÊlone podczas sprawdzenia komisyjnego radiolatarni i opublikowane w AIP. § 47. Dla radiolatarni VOR przedzia∏ czasu pomi´dzy kolejnymi kontrolami z powietrza wynosi 12 miesi´cy, o ile dla danego urzàdzenia nie zosta∏ przyznany inny przedzia∏ czasu. § 48. 1. Je˝eli z radiolatarnià VOR wspó∏pracuje radioodleg∏oÊciomierz DME, to przedzia∏ czasu pomi´dzy kolejnymi kontrolami z powietrza jest taki sam jak dla urzàdzenia VOR. 2. W trakcie kontroli radioodleg∏oÊciomierza muszà byç zmierzone nast´pujàce parametry: 1) identyfikacja — dotyczy kontroli komisyjnej i okresowej; 2) dok∏adnoÊç (b∏àd nie wi´kszy ni˝ 150
5. m)— dotyczy kontroli komisyjnej i okresowej; 3) pokrycie (poziom sygna∏u na wejÊciu odbiornika pok∏adowego nie mo˝e byç ni˝szy ni˝ –89 dBW/m2 w ca∏ym obszarze pokrycia VOR) — dotyczy kontroli komisyjnej i okresowej. § 49. 1. W celu zapewnienia ciàg∏oÊci pracy radiolatarnia bezkierunkowa NDB mo˝e byç wyposa˝ona w dwa zestawy nadajników. 2. Radiolatarnia bezkierunkowa NDB wykorzystywana w procedurach podejÊcia powinna byç wyposa˝ona w zdalny wskaênik stanu umo˝liwiajàcy ciàg∏e monitorowanie pracy urzàdzenia. 3. Radiolatarnia bezkierunkowa NDB wykorzystywana w procedurach podejÊcia powinna byç wyposa˝ona w alternatywne êród∏o zasilania, zapewniajàce prac´ urzàdzenia przez co najmniej 30 minut od wystàpienia awarii zasilania g∏ównego. § 50. 1. Radiolatarnia bezkierunkowa powinna nadawaç na przyznanej cz´stotliwoÊci w paÊmie od 200 kHz do 600 kHz. 2. Moc wyjÊciowa radiolatarni bezkierunkowej powinna zapewniç minimalne nat´˝enie pola wynoszàce 70 µV/m na granicy nominalnego pokrycia i byç utrzymywana w przedziale od plus 2 dB do minus 3 dB. 3. Radiolatarnia, o której mowa w ust. 1, powinna emitowaç noÊnà modulowanà znakiem rozpoznawczym o cz´stotliwoÊci 1 020 Hz ±50 Hz lub 400 Hz ±25 Hz. 4. Radiolatarnia bezkierunkowa NDB musi posiadaç indywidualny znak rozpoznawczy sk∏adajàcy si´ Poz. 1444 z dwóch lub trzech liter alfabetu Morse’a, nadawanych z pr´dkoÊcià odpowiadajàcà oko∏o siedmiu s∏owom na minut´. Znak rozpoznawczy powinien byç nadawany przynajmniej raz na 30 s. 5. Je˝eli radiolatarnia nie pracuje operacyjnie, to znak rozpoznawczy powinien byç usuni´ty lub ustawiony na TST. 6. G∏´bokoÊç modulacji sygna∏u nadawanego przez radiolatarni´ powinna byç utrzymywana mo˝liwie najbli˝ej wartoÊci 95 %, ale nie mo˝e spaÊç poni˝ej wartoÊci 85 %. 7. Moc noÊnej radiolatarni nie mo˝e obni˝yç si´ wi´cej ni˝ o 1,5 dB w czasie nadawania znaku rozpoznawczego. 8. Niepo˝àdane modulacje sygna∏u noÊnej, o której mowa w ust. 7, cz´stotliwoÊciami akustycznymi nie mogà przekroczyç 5 % amplitudy sygna∏u noÊnej. § 51. Operator radiolatarni bezkierunkowej okreÊla, na podstawie zaleceƒ producenta, cz´stotliwoÊç i rodzaj wykonywanych pomiarów naziemnych. § 52. 1. Radiolatarnie bezkierunkowe NDB rozmieszczone na drogach lotniczych sprawdza si´ z powietrza w nast´pujàcych przypadkach: 1) po instalacji nowego urzàdzenia (sprawdzenie komisyjne); 2) po zmianach konstrukcyjnych anteny; 3) po wymianie nadajnika lub innego kluczowego elementu systemu; 4) po otrzymaniu raportu od u˝ytkownika o nieprawid∏owej pracy urzàdzenia; 5) na ˝àdanie operatora. 2. Radiolatarnie bezkierunkowe NDB wykorzystywane w procedurach podejÊcia (lokatory) sprawdza si´ raz na 12 miesi´cy, o ile dla danego urzàdzenia nie zosta∏ przyznany inny przedzia∏ czasu. § 53. 1. Radioodleg∏oÊciomierz DME powinien nadawaç na przyznanej cz´stotliwoÊci w paÊmie 960— 1215 MHz. 2. Kszta∏t wszystkich impulsów nadawanych przez radioodleg∏oÊciomierz DME/N musi spe∏niç nast´pujàce warunki: 1) czas narastania impulsu nie mo˝e przekroczyç 3 µs; 2) czas trwania impulsu powinien wynosiç 3,5 µs ±0,5 µs; 3) czas opadania impulsu powinien wynosiç nominalnie 2,5 µs, ale nie mo˝e przekroczyç 3,5 µs; 4) odst´p pomi´dzy impulsami w parze impulsów powinien byç zgodny z wybranym kana∏em z tabeli A w rozdziale 3 za∏àcznika nr 10 ICAO, z tolerancjà ±0,25 µs. Dziennik Ustaw Nr 135 — 9444 — Poz. 1444 3. Cz´stotliwoÊç powtarzania nadajnika radioodleg∏oÊciomierza DME nie mo˝e byç ni˝sza ni˝ 700 par impulsów na sekund´ (wliczajàc w to przypadkowe impulsy i impulsy par odpowiedzi), z wyjàtkiem okresów, kiedy nadawany jest kod rozpoznawczy. 3. Dost´p do systemów radarowych i powiàzanych z nimi urzàdzeƒ powinien byç ograniczony do osób upowa˝nionych, w sposób uniemo˝liwiajàcy przypadkowe lub celowe ograniczenie dost´pnoÊci informacji radarowej dla s∏u˝b zarzàdzania ruchem lotniczym. 4. Tolerancja cz´stotliwoÊci dla nadajnika i odbiornika nie mo˝e przekraczaç ±0,002 % od wyznaczonej cz´stotliwoÊci. 5. Czu∏oÊç transpondera DME/N powinna wynosiç co najmniej –103 dBW/m2. 4. W przypadku powstania interferencji elektromagnetycznych, pracujàce operacyjnie urzàdzenia radarowe wykorzystywane dla celów kontroli ruchu lotniczego majà priorytet przed jakimikolwiek innymi urzàdzeniami operujàcymi w tym samym zakresie cz´stotliwoÊci. 6. Czu∏oÊç, o której mowa w ust. 5, powinna zapewniç skutecznoÊç odpowiedzi przynajmniej 70 % dla DME/N. 5. Zak∏adajàcy urzàdzenie, o którym mowa w ust. 4, stosuje Êrodki eliminujàce interferencj´ elektromagnetycznà. 7. Opóênienie systemowe dla radioodleg∏oÊciomierza DME/N wynosi: 6. Urzàdzenia radarowe powinny byç zainstalowane w pomieszczeniach spe∏niajàcych wymagane warunki, okreÊlone przez producenta urzàdzenia. 1) dla trybu X — 50 µs ±1 µs dla urzàdzeƒ trasowych i ±0,5 µs dla urzàdzeƒ wspó∏pracujàcych z pomocami do làdowania; 2) dla trybu Y — 56 µs ±1µs dla urzàdzeƒ trasowych i ±0,5 µs dla urzàdzeƒ wspó∏pracujàcych z pomocami do làdowania. 8. Radioodleg∏oÊciomierz powinien byç wyposa˝ony w urzàdzenie monitorujàce prac´ nadajnika b´dàcego w u˝yciu. 9. W przypadku gdy parametr, o którym mowa w ust. 7, nie spe∏nia wymogów tolerancji, monitor radioodleg∏oÊciomierza powinien byç tak zaprojektowany, aby: 1) przes∏aç odpowiednià informacj´ do punktu kontrolnego; 2) wy∏àczyç nadajnik operacyjny; 3) prze∏àczyç na nadajnik rezerwowy, je˝eli taki istnieje. § 54. Operator radioodleg∏oÊciomierza okreÊla na podstawie zaleceƒ producenta cz´stotliwoÊç i rodzaj wykonywanych pomiarów naziemnych. § 55. Przy okreÊlaniu cz´stotliwoÊci oraz zakresu pomiarów stosuje si´ przepisy § 33 ust. 3 i 5 oraz § 48. 7. Obiekty, w których zainstalowano urzàdzenia radiolokacyjne, powinny byç wyposa˝one w dodatkowe urzàdzenia (UPS). 8. Wszystkie urzàdzenia powinny byç zasilane z sieci elektrycznej 230V/400V (–20/+15 %), 50 Hz ±10 %. Wszystkie parametry przetwarzania powinny byç utrzymywane bez dodatkowego strojenia, gdy napi´cie zasilajàce zmienia si´ w za∏o˝onej tolerancji. 9. Poszczególne elementy systemu radiolokacyjnego w szafach monta˝owych powinny byç zainstalowane w sposób zapewniajàcy ∏atwy dost´p. Maksymalny czas niezb´dny do demonta˝u takiego zespo∏u lub podzespo∏u nie mo˝e przekraczaç 20 minut. 10. W celu maksymalnego skrócenia czasu niesprawnoÊci urzàdzeƒ do pracy operacyjnej powinien byç zapewniony zestaw cz´Êci zapasowych obejmujàcy minimum podzespo∏ów, zespo∏ów i modu∏ów wyst´pujàcych pojedynczo w urzàdzeniu z wy∏àczeniem cz´Êci antenowej. 11. System nap´dowy anteny powinien byç wyposa˝ony w automatyczny wy∏àcznik bezpieczeƒstwa umo˝liwiajàcy automatyczne wy∏àczenie nap´du anteny i wysokiego napi´cia nadajnika w przypadku wejÊcia obs∏ugi na platform´ antenowà. Warunki techniczne i eksploatacyjne dla urzàdzeƒ radiolokacyjnych 12. W celu zachowania ciàg∏oÊci pracy systemy radiolokacyjne powinny byç zbudowane ze zdublowanà cz´Êcià elektronicznà zawierajàcà uk∏ady automatycznego wykrywania b∏´dów, z czasem prze∏àczania nie d∏u˝szym ni˝ 2 sekundy. § 56. 1. Urzàdzenia radiolokacyjne powinny byç tak zaprojektowane, aby zapewnia∏y kompletnà, dok∏adnà i wiarygodnà informacj´ o sytuacji powietrznej. § 57. 1. Radar pierwotny kontroli zbli˝ania ASR powinien pracowaç w paÊmie S w zakresie cz´stotliwoÊci od 2 700 MHz do 2 900 MHz. 2. Parametry dzia∏ania systemu radarowego powinny umo˝liwiaç s∏u˝bom kontroli ruchu lotniczego zapewnienie separacji horyzontalnej wynoszàcej minimum 5 NM dla kontroli rejonu TMA i minimum 10 NM dla kontroli obszaru. 2. Pr´dkoÊç obrotowa anteny radaru ASR powinna byç nie mniejsza ni˝ 12 obrotów na minut´. Rozdzia∏ 5 3. Poziom t∏umienia listków bocznych powinien byç powy˝ej 25 dB. Dziennik Ustaw Nr 135 — 9445 — 4. Radar ASR powinien byç tak zaprojektowany, aby: 1) zapewnia∏ informacj´ o obiektach w czasie pe∏nego obrotu anteny — 360° w azymucie; 2) zapewnia∏ informacj´ o obiektach w zakresie od 0.5 NM do 60 NM dla obiektów o skutecznej powierzchni odbicia równej 1 m2; Poz. 1444 6. Parametry modów zapytania powinny odpowiadaç charakterystyce przedstawionej w za∏àczniku nr 10 ICAO tom 4. § 60. 1. Systemy radiolokacji wtórnej powinny posiadaç nast´pujàce parametry: 1) prawdopodobieƒstwo wykrycia wi´ksze ni˝ 97 %; 3) zawiera∏ co najmniej jeden kana∏ pogodowy wydzielony lub zintegrowany z kana∏em odbiorczym obiektów, umo˝liwiajàcy odbiór i przetwarzanie informacji pogodowej. 2) wspó∏czynnik wyst´powania obiektów fa∏szywych mniejszy ni˝ 0,1 %; 5. Parametry przetwarzania informacji przez radar ASR powinny byç takie, aby statek powietrzny poruszajàcy si´ z pr´dkoÊcià kàtowà pomi´dzy 25 i 800 w´z∏ów zosta∏ wykryty z ogólnym prawdopodobieƒstwem wykrycia, co najmniej 80 %.
6. a)z depesz pochodzàcych od odbiç mniejszy ni˝ 0,2 %, 6. Dok∏adnoÊç pozycyjna informacji radarowej ASR b´dàca wynikiem b∏´dów losowych powinna wynosiç co najmniej: 1) 100 m dla b∏´du w odleg∏oÊci bezpoÊredniej; 3) wspó∏czynnik wielokrotnych depesz o obiekcie mniejszy ni˝ 0,3 %, w tym:
7. b)z depesz pochodzàcych od listków bocznych mniejszy ni˝ 0,1 %,
8. c)z depesz w wyniku rozszczepienia mniejszy ni˝ 0,1 %; 4) prawdopodobieƒstwo wykrycia kodu modu 3/A wi´ksze ni˝ 98 %; 2) 0.15° dla b∏´du w azymucie. 5) prawdopodobieƒstwo wykrycia kodu modu C wi´ksze ni˝ 96 %; § 58. 1. Ârednia iloÊç fa∏szywych depesz o obiektach w ciàgu jednego obrotu anteny nie mo˝e przekraczaç 20. 6) wspó∏czynnik wyst´powania fa∏szywych kodów mniejszy ni˝ 0,2 %. 2. Jednorazowo czas wy∏àczenia radaru pierwotnego z pracy operacyjnej z powodu awarii nie powinien przekraczaç 5 godzin. 2. Dok∏adnoÊç pozycyjna informacji radarowej SSR b´dàca wynikiem b∏´dów losowych powinna wynosiç co najmniej: 3. Dane wyjÊciowe radaru pierwotnego ASR powinny zawieraç potwierdzonà, zmierzonà (niewyg∏adzonà) informacj´ pozycyjnà. 1) 100 m dla b∏´du w odleg∏oÊci; 4. Skumulowany czas wy∏àczenia radaru pierwotnego z pracy operacyjnej z powodu awarii nie powinien przekraczaç 10 godzin rocznie. 5. Do czasów wy∏àczenia, o których mowa w ust. 2 i 4, nie wliczajà si´ czasy planowanych wy∏àczeƒ zwiàzanych z konserwacjà urzàdzeƒ. § 59. 1. Nowo instalowane radary wtórne SSR powinny byç typu monoimpulsowego. 2. Nowo instalowane systemy radiolokacji wtórnej powinny zapewniaç mo˝liwoÊç ich rozbudowy w celu wykorzystania modu S, opisanego w za∏àczniku nr 11 ICAO. 3. Cz´stotliwoÊç robocza nadajnika radaru wtórnego powinna wynosiç 1 090 MHz ±0,2 MHz. 4. Cz´stotliwoÊç robocza odbiornika radaru wtórnego powinna wynosiç 1 030 MHz. 5. Radar wtórny SSR powinien umo˝liwiaç wysy∏anie zapytaƒ, co najmniej w modach 3/A i C, opisanych w za∏àczniku nr 4 ICAO oraz zapewniaç przeplot modów. 2) 0,1° dla b∏´du w azymucie. 3. Maksymalny czas przetrzymywania depesz radarowych w pami´ci nie powinien przekraczaç czasu potrzebnego do wykonywania 25 % obrotu anteny. 4. Jednorazowo czas wy∏àczenia radaru wtórnego z pracy operacyjnej z powodu awarii nie powinien przekraczaç 4 godzin. 5. Skumulowany czas wy∏àczenia radaru wtórnego z pracy operacyjnej z powodu awarii nie powinien przekraczaç 10 godzin rocznie. 6. Do czasów wy∏àczenia systemów, o których mowa w ust. 4 i 5, nie wliczajà si´ czasy planowych wy∏àczeƒ zwiàzanych z konserwacjà urzàdzeƒ. § 61. 1. Wszystkie podstawowe podsystemy systemu radiolokacyjnego powinny byç wyposa˝one w uk∏ady BITE. 2. Uk∏ady BITE powinny zapewniaç ciàg∏à weryfikacj´ w trakcie pracy statusu i poprawnoÊci funkcjonowania urzàdzeƒ. Informacja wyjÊciowa z uk∏adów monitorowania powinna byç dost´pna na stanowisku monitorowania i kontroli. Dziennik Ustaw Nr 135 — 9446 — Poz. 1444 3. Funkcja monitorowania i kontroli powinna byç dost´pna lokalnie w miejscu instalacji radaru i w miejscu do tego wyznaczonym na szczeblu centralnym. 2) dokumentacji odbioru technicznego potwierdzajàcego spe∏nienie wszystkich wymagaƒ technicznych i funkcjonalnych. 4. W przypadku gdy funkcja, o której mowa w ust. 3, jest dost´pna, powinna mieç ona ten sam priorytet i dzieliç dost´p do systemu, jednak w tym samym czasie tylko jedno stanowisko powinno mieç dost´p do funkcji kontroli. Funkcje monitorowania powinny byç dost´pne równolegle. 5. Dokumenty, o których mowa w ust. 4, powinny byç parafowane i podpisane przez u˝ytkownika lub upowa˝nione przez niego osoby. 5. System monitorowania i kontroli powinien dostarczaç nast´pujàcych informacji: 1) wskazanie, ˝e wszystkie g∏ówne parametry systemu radiolokacyjnego sà w zakresie zdefiniowanych limitów wartoÊci nominalnych; 2) w przypadku awarii — bezpoÊrednie wskazanie uszkodzonego zespo∏u (przynajmniej do poziomu wymienialnego modu∏u); 3) w przypadku systemów ze zdublowanymi elementami — wskazanie, ˝e mo˝liwa jest rekonfiguracja systemu. 6. System monitorowania i kontroli dost´pny lokalnie powinien umo˝liwiaç tworzenie wydruków parametrów i statusu systemu radiolokacyjnego. § 62. 1. Warunkiem rozpocz´cia eksploatacji urzàdzeƒ radiolokacyjnych jest: 1) dokonanie odbioru technicznego urzàdzeƒ w miejscu instalacji; 2) dokonanie analizy jakoÊci danych przy wykorzystaniu komputerowych systemów analizy danych radarowych; 3) dokonanie analizy jakoÊci danych radarowych w oparciu o wyniki kontroli z powietrza; 4) dokonanie pomiarów promieniowania elektromagnetycznego dla celów BHP i ochrony Êrodowiska; 5) dokonanie analizy poprawnej pracy systemów transmisji danych radarowych; 6) uzyskanie zezwolenia Prezesa ULC na wykorzystanie operacyjne urzàdzenia w oparciu o czynnoÊci, o których mowa w pkt 1—5. 2. Odbiór techniczny w miejscu instalacji powinien byç dokonywany na podstawie dokumentu opisujàcego procedur´ odbioru technicznego. Procedura ta powinna byç uzgodniona pomi´dzy dostawcà urzàdzeƒ i ich u˝ytkownikiem przed rozpocz´ciem testów. 3. Procedura odbioru technicznego powinna umo˝liwiç weryfikacj´ parametrów technicznych urzàdzenia i wymogów funkcjonalnych. 4. Przeprowadzenie procedury odbioru technicznego powinno byç udokumentowane w postaci: 1) dokumentacji procedury testów odbiorczych z wpisanymi wynikami testów urzàdzeƒ; § 63. 1. Analiza jakoÊci danych radarowych przy wykorzystaniu komputerowych systemów analizy danych radarowych powinna byç wykonywana na podstawie minimum trzech 6-godzinnych nagraƒ sytuacji powietrznej przy Êrednim nat´˝eniu ruchu lotniczego. 2. Do analizy jakoÊci danych radarowych powinny byç stosowane systemy b´dàce w powszechnym zastosowaniu dla takich celów i rekomendowane przez ICAO, EUROCONTROL lub FAA. 3. Kontrola z powietrza oznacza oblot sprawdzajàcy radaru z wykorzystaniem specjalnego samolotu realizujàcego lot wed∏ug wczeÊniej ustalonej procedury oblotu. 4. Wykonanie kontroli z powietrza i analiza danych z takiej kontroli powinny stanowiç potwierdzenie wyników analizy jakoÊci danych radarowych wykonanych przy wykorzystaniu komputerowych systemów analizy danych radarowych. 5. Analiza ∏àczy transmisyjnych powinna obejmowaç nie mniej ni˝ trzy jednogodzinne okresy testów. Wynik analizy powinien dostarczyç informacji o stabilnoÊci pracy ∏àcza i stopie b∏´du. 6. Wyniki analiz, o których mowa w ust. 1, 2, 4 i 5, powinny byç wykonane w formie wydruku z ilustracjà graficznà lub tabelarycznà i potwierdzone podpisem osoby upowa˝nionej przez u˝ytkownika. 7. Odbiór techniczny i kontrola z powietrza powinny obejmowaç co najmniej testy i pomiary okreÊlone w za∏àczniku nr 5 do rozporzàdzenia. § 64. 1. Dopuszcza si´ wykorzystywanie przez paƒstwowy organ kontroli ruchu lotniczego danych pochodzàcych z urzàdzeƒ radarowych eksploatowanych przez organizacje zapewniajàce zarzàdzanie ruchem lotniczym w paƒstwach nale˝àcych do ECAC lub EUROCONTROL. 2. Warunkiem dopuszczenia do wykorzystywania danych radarowych z urzàdzeƒ, o których mowa w ust. 1, jest: 1) uzyskanie przez paƒstwowy organ kontroli ruchu lotniczego kopii dokumentu odbioru technicznego urzàdzenia od jego u˝ytkownika oraz kopii dokumentu dopuszczajàcego urzàdzenie do pracy operacyjnej wydanego przez w∏aÊciwy organ innego paƒstwa; 2) przeprowadzenie analizy jakoÊci danych przy wykorzystaniu komputerowych systemów analizy danych radarowych; Dziennik Ustaw Nr 135 — 9447 — 3) przeprowadzenie analizy poprawnej pracy systemów transmisji danych radarowych; 4) trak PSR; 4) uzyskanie zezwolenia Prezesa ULC na wykorzystanie operacyjne urzàdzenia w oparciu o dokumenty i czynnoÊci, o których mowa w pkt 1—3. 6) trak ∏àczny PSR i SSR; 3. Do czynnoÊci, o których mowa w ust. 2 pkt 2 i 3, stosuje si´ odpowiednio przepisy § 62. § 65. Operator urzàdzenia radiolokacyjnego okreÊla na podstawie zaleceƒ producenta cz´stotliwoÊci i rodzaj wykonywanych pomiarów naziemnych. § 66. 1. System przetwarzania i zobrazowania danych radarowych powinien byç tak zaprojektowany, aby zapewniaç dok∏adnoÊç, dost´pnoÊç i integralnoÊç danych wejÊciowych oraz ich prezentacj´ w niezak∏ócony i czytelny sposób. 2. Urzàdzenia systemu powinny byç zainstalowane w pomieszczeniach spe∏niajàcych wymagane warunki okreÊlone przez producenta urzàdzenia. 3. Obiekty, w których zainstalowano urzàdzenia systemu, powinny byç wyposa˝one w dodatkowe urzàdzenia UPS. Wszystkie urzàdzenia powinny byç zasilane z sieci elektrycznej 230V/400V (–20/+15 %), 50 Hz ±10 %. 4. Wszystkie parametry przetwarzania powinny byç utrzymane bez dodatkowych regulacji, gdy napi´cie zasilajàce zmienia si´ w dopuszczalnej tolerancji. 5. Poszczególne elementy systemu przetwarzania zobrazowania danych w szafach monta˝owych powinny byç zainstalowane w sposób zapewniajàcy ∏atwy dost´p. Maksymalny czas niezb´dny do demonta˝u takiego zespo∏u lub podzespo∏u nie powinien przekraczaç 15 minut. Poz. 1444 5) trak SSR; 7) impuls specjalny identyfikatora pozycji (SPI); 8) kody specjalnie alokowane. 2. Prezentacja plotów i traków powinna zawieraç: 1) symbol pozycyjny; 2) histori´ plotu/traku; 3) wektor pr´dkoÊci; 4) lini´ ∏àczàcà symbol pozycyjny z etykietà; 5) etykiet´ identyfikacyjnà statku powietrznego. 3. System powinien przetwarzaç i umo˝liwiaç zobrazowanie danych w trybie Êledzenia wieloradarowego i jednoradarowego. 4. Je˝eli system umo˝liwia filtrowanie danych, powinien on równie˝ zapewniç mo˝liwoÊç wyÊwietlenia parametrów takiego filtru. 5. System powinien zapewniaç przyciàgni´cie uwagi operatora (przez zmian´ koloru opisu lub jego miganie, lub sygna∏ dêwi´kowy), je˝eli wykryty zostanie jeden z ni˝ej wymienionych kodów niebezpieczeƒstwa: 1) 7700: POMOC; 2) 7600: AWARIA RADIOSTACJI; 3) 7500: PORWANIE. 6. System powinien posiadaç nast´pujàce funkcje: 1) wybór zasi´gu zobrazowania; 2) wybór map; 6. W celu maksymalnego skrócenia czasu niesprawnoÊci urzàdzeƒ do pracy operacyjnej powinien byç zapewniony zestaw cz´Êci zapasowych zawierajàcy minimalnà iloÊç podzespo∏ów, zespo∏ów i modu∏ów wyst´pujàcych pojedynczo w urzàdzeniu. 7. W celu zachowania ciàg∏oÊci pracy systemy ATM powinny posiadaç zdublowanà cz´Êç elektronicznà (z wy∏àczeniem indywidualnych stanowisk zobrazowania sytuacji powietrznej), z uk∏adem automatycznego wykrywania b∏´dów i z czasem prze∏àczania nie d∏u˝szym ni˝ 2 sekundy. § 67. 1. System przetwarzania i zobrazowania danych radarowych powinien zapewniaç prezentacj´ danych radarowych w formie plotów lub traków w jednym stale otwartym oknie na ekranie monitora. Sposób zobrazowania powinien umo˝liwiaç identyfikacj´ nast´pujàcych kategorii danych: 1) plot PSR; 2) plot SSR; 3) plot ∏àczny PSR i SSR; 3) przesuni´cie zobrazowania wzgl´dem Êrodka jego uk∏adu; 4) mo˝liwoÊç okreÊlenia odleg∏oÊci obiektu w szczególnoÊci poprzez okr´gi zasi´gowe; 5) wybór d∏ugoÊci linii ∏àczàcej symbol pozycyjny z etykietà; 6) mo˝liwoÊç zmiany po∏o˝enia etykiety. § 68. 1. Na stanowisku zobrazowania sytuacji powietrznej powinna byç zapewniona informacja techniczna o pracy êróde∏ informacji radarowej. 2. Dopuszcza si´ zastosowanie w systemach przetwarzania i zobrazowania danych radarowych narz´dzi pozwalajàcych na alarmowanie operatora w niebezpiecznych sytuacjach w ruchu lotniczym, w szczególnoÊci STCA, MTCA, APW, MSAW. 3. Dopuszcza si´ zastosowanie w systemach ATM podsystemu umo˝liwiajàcego przetwarzanie planów lotu i ich korelacj´ z danymi radarowymi. Dziennik Ustaw Nr 135 — 9448 — Poz. 1444 4. èród∏em informacji wejÊciowej do takiego podsystemu powinny byç dane z sieci AFTN, wymiany depesz OLDI i dane wprowadzane manualnie przez operatora. wych oraz poprawnego funkcjonowania mapy elektronicznej przeprowadza si´ kontrol´ z powietrza wed∏ug ustalonej wczeÊniej procedury oblotu. § 69. 1. Systemy ATM powinny byç wyposa˝one w podsystem umo˝liwiajàcy rejestracj´ i odtwarzanie zarejestrowanej sytuacji powietrznej. Zarejestrowane dane powinny byç zabezpieczone przed dost´pem osób nieupowa˝nionych i archiwizowane przez okres co najmniej 30 dni od dnia ich wytworzenia. 2. Analiza danych z kontroli, o której mowa w ust. 1, jest podstawà oceny prawid∏owoÊci pracy systemu. 2. Je˝eli system ATM posiada podsystem rejestracji i odtwarzania sytuacji powietrznej, to dzia∏anie tego podsystemu nie mo˝e pogarszaç parametrów przetwarzania danych ca∏ego systemu. 3. Maksymalny jednorazowy czas wy∏àczenia systemu z pracy operacyjnej z powodu awarii nie powinien przekraczaç 1 godziny. 4. Skumulowany czas wy∏àczenia systemu z pracy operacyjnej z powodu awarii nie powinien przekraczaç 5 godzin w ciàgu roku. 5. Do czasów wy∏àczenia, o których mowa w ust. 3 i 4, nie wlicza si´ czasu planowych wy∏àczeƒ technicznych zwiàzanych z konserwacjà urzàdzeƒ. § 70. 1. Warunkiem rozpocz´cia eksploatacji urzàdzeƒ radiolokacyjnych jest: 1) dokonanie odbioru technicznego urzàdzeƒ w miejscu instalacji; 2) dokonanie analizy jakoÊci zobrazowania w oparciu o wyniki kontroli z powietrza; 3) uzyskanie zezwolenia Prezesa ULC na wykorzystanie operacyjne urzàdzenia w oparciu o wyniki etapów, o których mowa w pkt 1 i 2. 2. Odbiór techniczny w miejscu instalacji powinien byç dokonywany na podstawie dokumentu opisujàcego procedur´ odbioru technicznego. Procedura ta powinna byç uzgodniona pomi´dzy dostawcà urzàdzeƒ i ich u˝ytkownikiem przed rozpocz´ciem testów. 3. Procedura, o której mowa w ust. 2, powinna umo˝liwiç weryfikacj´ parametrów technicznych urzàdzenia i wymogów funkcjonalnych. 4. Procedura odbioru technicznego powinna byç udokumentowana w postaci: 1) dokumentu procedury testów odbiorczych z wpisanymi wynikami testów urzàdzeƒ; 2) dokumentacji odbioru technicznego potwierdzajàcego spe∏nienie wszystkich wymagaƒ technicznych i funkcjonalnych. 5. Dokumenty, o których mowa w ust. 4, powinny byç parafowane i podpisane przez u˝ytkownika lub upowa˝nione przez niego osoby. § 71. 1. W celu potwierdzenia zachowania przez system przetwarzania i zobrazowania danych radaro- § 72. Operator systemów przetwarzania i zobrazowania danych radarowych okreÊla na podstawie zaleceƒ producenta cz´stotliwoÊç i rodzaj wykonywanych pomiarów naziemnych. Rozdzia∏ 6 Warunki techniczne i eksploatacyjne, jakim powinny odpowiadaç automatyczne systemy pomiarowe parametrów meteorologicznych § 73. Automatyczne systemy pomiarowe parametrów meteorologicznych, zwane dalej „automatycznymi systemami”, powinny umo˝liwiaç okreÊlenie poszczególnych mierzonych parametrów meteorologicznych w zakresie odpowiadajàcym warunkom ekstremalnym wyst´pujàcym w strefie klimatycznej w∏aÊciwej dla po∏o˝enia geograficznego Rzeczypospolitej Polskiej oraz z dok∏adnoÊcià okreÊlonà w za∏àczniku nr 6 do rozporzàdzenia. § 74. 1. Automatyczne systemy pomiarowe powinny byç tak zaprojektowane, aby informacje meteorologiczne dostarczane u˝ytkownikom lotnisk by∏y aktualne oraz podane w postaci wymagajàcej minimalnej interpretacji, zgodnej z za∏àcznikiem nr 3 ICAO. 2. Automatyczne systemy nale˝y tak zaprojektowaç, zlokalizowaç oraz u˝ytkowaç, aby: 1) najbardziej wiarygodnie odzwierciedla∏y mierzone parametry meteorologiczne w okreÊlonych zakresach i z odpowiednià dok∏adnoÊcià; 2) umo˝liwia∏y wykrywanie b∏´dów i generowa∏y komunikaty o niesprawnoÊci poszczególnych elementów systemu; 3) spe∏nia∏y warunki bezpieczeƒstwa w szczególnoÊci w odniesieniu do urzàdzeƒ emitujàcych promieniowanie elektromagnetyczne; 4) umo˝liwia∏y r´czne wprowadzanie i potwierdzanie niemierzalnych wielkoÊci meteorologicznych do systemu lub korekcj´ i potwierdzanie wskazaƒ generowanych przez system w przypadku, kiedy operator uzna to za konieczne. 3. Automatyczne systemy nale˝y tak zaprojektowaç, aby posiada∏y mo˝liwoÊç archiwizacji danych i informacji meteorologicznych przez okres co najmniej 90 dni oraz umo˝liwia∏y ich podglàd oraz wydruk. § 75. 1. Automatyczne systemy nale˝y poddawaç, okreÊlonym przez producenta w instrukcji u˝ytkowania, okresowym przeglàdom, kalibracji i sprawdzeniu poprawnoÊci wskazaƒ. W przypadku kiedy stwierdzo- Dziennik Ustaw Nr 135 — 9449 — no usterk´ lub b∏´dne wskazanie, a brak jest mo˝liwoÊci naprawy lub kalibracji, nale˝y dokonaç wymiany danego elementu systemu. Poz. 1444 2. JeÊli na lotnisku wykorzystywany jest automatyczny system, to nale˝y stosowaç odpowiednio zorganizowany sposób przekazywania informacji meteorologicznych do s∏u˝b ruchu lotniczego, lotniskowej s∏u˝by meteorologicznej oraz innych u˝ytkowników. 6) Êwiadectwa okresowego sprawdzenia elementów systemu oraz u˝ytkowanych zestawów do okresowej kalibracji wed∏ug przyrzàdów wzorcowych z wyjàtkiem przyrzàdów do pomiaru wysokoÊci podstawy chmur i okreÊlania widzialnoÊci wzd∏u˝ drogi startowej oraz miernika pogody bie˝àcej, dla których za wystarczajàce uznaje si´ dokonywanie okresowych przeglàdów zgodnie z zaleceniami producenta. 3. Na lotniskach dopuszcza si´ wykorzystywanie automatycznych mierników pogody bie˝àcej okreÊlajàcych widzialnoÊç, wielkoÊç i rodzaj opadów oraz aktualnà pogod´ wed∏ug norm Âwiatowej Organizacji Meteorologicznej (WMO). 2. Zezwolenie na wykorzystanie operacyjne systemu wydawane jest na okres dwóch lat, o ile dla danego czujnika nie zosta∏ przyznany inny przedzia∏ czasu. W celu przed∏u˝enia wa˝noÊci zezwolenia konieczne jest przedstawienie: 4. Informacje dotyczàce pogody bie˝àcej powinny byç reprezentatywne dla drogi startowej lub kompleksu dróg startowych, przy czym w przypadku rozbie˝noÊci pomi´dzy wartoÊciami wskazywanymi przez automatyczny miernik pogody bie˝àcej a ocenà obserwatora ta ostatnia jest nadrz´dna. 1) wyciàgu z dziennika eksploatacji systemu; § 76. 1. Dopuszcza si´ wykorzystywanie na lotniskach i làdowiskach jako systemy uzupe∏niajàce zintegrowanych automatycznych systemów oraz czujników mierzàcych wybrane parametry meteorologiczne, uwzgl´dniajàc fakt, ˝e powy˝sze systemy okreÊlajà parametry meteorologiczne w miejscu ich lokalizacji. 2. Obs∏ug´ oraz konserwacj´ systemu powinny wykonywaç osoby posiadajàce stosowne uprawnienia, a urzàdzenia powinny byç eksploatowane i konserwowane zgodnie z zaleceniami producenta. 3. Autoryzacja wyników pomiarów z automatycznych systemów, podawanych u˝ytkownikowi, powinna byç dokonywana przez upowa˝nionà osob´, b´dàcà obserwatorem lotniskowej stacji meteorologicznej. 4. W przypadku kiedy na lotnisku lub làdowisku brak jest lotniskowej stacji meteorologicznej, autoryzacja wyników pomiaru powinna byç dokonywana przez osob´ posiadajàcà odpowiednie uprawnienia. § 77. 1. Warunkiem dopuszczenia do operacyjnego u˝ytkowania automatycznego systemu jest przed∏o˝enie Prezesowi ULC nast´pujàcych dokumentów: 1) krótkiej charakterystyki technicznej u˝ytkowanego systemu, w tym wykazu elementów wraz z ich parametrami technicznymi, wykorzystywanych i dost´pnych funkcji systemu, sposobu dystrybucji danych, archiwizacji; 2) mapy powykonawczej z lokalizacjà poszczególnych elementów systemu wraz z podaniem odleg∏oÊci od drogi startowej; 3) dokumentacji Site Acceptance Test; 4) wymogów producenta i u˝ytkownika dotyczàcych przeglàdów technicznych oraz kontroli wskazaƒ (z uwzgl´dnieniem zakresu i okresu); 5) wyciàgu z dziennika eksploatacji; 2) wa˝nego Êwiadectwa okresowego sprawdzenia elementów systemu oraz u˝ytkowanych zestawów do okresowej kalibracji. 3. Procedur´ przed∏u˝enia wa˝noÊci zezwolenia rozpoczyna si´ nie póêniej ni˝ na miesiàc przed up∏ywem wa˝noÊci poprzedniego zezwolenia. 4. Na etapie projektowania systemu nale˝y uwzgl´dniaç warunki lokalne oraz kategori´ lotniska, dla którego projektuje si´ system. Przy lokalizacji elementów pomiarowych systemu nale˝y uwzgl´dniaç obowiàzujàce w tym zakresie przepisy zawarte w za∏àczniku nr 3 ICAO. 5. Wymogi, o których mowa w ust. 1—4, stosuje si´ tak˝e w przypadku u˝ytkowania zintegrowanych automatycznych systemów oraz czujników mierzàcych wybrane parametry meteorologiczne. § 78. 1. Czujniki wchodzàce w sk∏ad automatycznych systemów s∏u˝àce do wykonywania pomiarów wiatru dolnego powinny dokonywaç pomiarów w zakresie: 1) od 0.5 do 50 m/s (1—100 w´z∏ów), przy progu zadzia∏ania poni˝ej 0.5 m/s (poni˝ej 1 w´z∏a), dok∏adnoÊci pomiaru 0.5 m/s (1 w´ze∏) dla pr´dkoÊci 0—5 m/s (0—10 w´z∏ów) oraz 10 % dla pr´dkoÊci powy˝ej 5 m/s (10 w´z∏ów) liniowoÊci ±0.5 m/s (±1 w´ze∏), sta∏ej dystansowej 2—5 m, rozdzielczoÊci pomiaru 0.1 m/s — dla czujnika pr´dkoÊci wiatru; 2) od 0 do 360° dla pr´dkoÊci wiatru 0.5—5° m/s (1—100 w´z∏ów), przy progu zadzia∏ania poni˝ej 0.5 m/s, dok∏adnoÊci pomiaru 2—5°, liniowoÊci 2—5°, wspó∏czynniku t∏umienia 0.3—0.7, rozdzielczoÊci 3°— dla wskaênika kierunku wiatru. 2. Sk∏adowa poprzeczna i pod∏u˝na wektora pr´dkoÊci wiatru okreÊlana w stosunku do osi drogi startowej powinna byç podawana w zaokràgleniu do pe∏nych jednostek (±1 m/s lub ±2 w´z∏ów). § 79. 1. Przy cyfrowym przetwarzaniu danych o wietrze w automatycznych systemach powinno stosowaç si´ procedur´ próbkowania kierunku i pr´dkoÊci wiatru z odst´pem czasowym 1—5 s. Dziennik Ustaw Nr 135 — 9450 — Poz. 1444 2. Okres uÊredniania dla pomiarów wiatru dolnego w automatycznych systemach wykorzystywanych do os∏ony startów i làdowaƒ powinien wynosiç 2 minuty. Dla komunikatów meteorologicznych wysy∏anych poza lotnisko okres uÊrednienia powinien wynosiç 10 minut. 3. W przypadku systemów automatycznych pomiary ciÊnienia nale˝y wykonywaç co najmniej jeden raz na minut´. 3. Ârednie 2-minutowe i 10-minutowe wartoÊci pr´dkoÊci i kierunku wiatru w automatycznych systemach powinny byç obliczane metodà Êredniej kroczàcej z czasem aktualizacji 10—60 s. WartoÊci ekstremalne pr´dkoÊci i kierunku okreÊla si´ w okresie uÊredniania jako maksymalne z wartoÊci uzyskanych w wyniku próbkowania. 5. WartoÊci pochodne ciÊnienia nale˝y wyliczaç z dok∏adnoÊcià do dziesi´tnych cz´Êci hektopaskala z mierzonej wartoÊci ciÊnienia atmosferycznego. 4. Próbkowane wartoÊci w automatycznych systemach powinny byç zapami´tywane i dalej u˝ywane do okreÊlenia wartoÊci ekstremalnych pr´dkoÊci i kierunku wiatru w ciàgu 2 lub 10 minut poprzedzajàcych wprowadzenie nowej wartoÊci Êredniej. § 84. 1. WartoÊci QNH i QFE oblicza si´ na podstawie ciÊnienia zmierzonego na poziomie barometru zgodnie z ich definicjami. § 80. 1. W automatycznych systemach kierunek wiatru podaje si´ w stosunku do pó∏nocy geograficznej, a nie magnetycznej. 2. Pomiary parametrów wiatru dokonuje si´ w miejscach reprezentatywnych dla ca∏ej drogi startowej, a zw∏aszcza w strefach przyziemienia i oderwania przy wykorzystaniu czujników umieszczonych na wysokoÊci 6—10 metrów. § 81. 1. Pomiary wiatru dolnego wykonywane w automatycznych systemach, a przeznaczone do rozpowszechniania w komunikatach meteorologicznych poza lotnisko powinny byç reprezentatywne dla warunków na tej samej wysokoÊci na ca∏ej d∏ugoÊci drogi startowej lub kompleksu dróg startowych. 2. Je˝eli jest to istotne dla ruchu lotniczego, oprócz pomiarów Êrednich parametrów wiatru dolnego wykonuje si´ i przekazuje odchylenia od wartoÊci Êrednich. 3. WartoÊci kierunku wiatru w automatycznych systemach przekazuje si´ w zaokràgleniu do pe∏nych 10 stopni, a pr´dkoÊç do jednoÊci, jednoczeÊnie podajàc stosowane jednostki. § 82. W przypadku okreÊlania parametrów wiatru dla wi´cej ni˝ jednej drogi startowej stosuje si´ odr´bne wskaêniki, przy czym poszczególne wskaêniki dok∏adnie opisuje si´ dla identyfikacji okreÊlonej drogi startowej i progu, przy którym wykonywany jest pomiar przez automatyczne systemy. § 83. 1. Dla potrzeb os∏ony meteorologicznej lotnictwa do wykonywania pomiarów ciÊnienia na lotnisku nale˝y wykorzystywaç zintegrowane, wchodzàce w sk∏ad automatycznych systemów, co najmniej dwa czujniki o dok∏adnoÊci ±0.5 hPa. 2. Pomiary ciÊnienia wykonuje si´ w zakresie 850—1 100 hPa z dok∏adnoÊcià okreÊlonà w ust. 1 i rozdzielczoÊcià 0.1 hPa. 4. W automatycznej obróbce danych nale˝y stosowaç okres uÊrednienia rz´du jednej minuty. 6. Dla potrzeb s∏u˝b ruchu lotniczego i komunikatów meteorologicznych wartoÊci ciÊnienia zaokràgla si´ w dó∏ do najbli˝szego pe∏nego hektopaskala. 2. Poziomem odniesienia dla wyliczeƒ QFE jest wzniesienie lotniska. Dla dróg startowych nieprecyzyjnego podejÊcia, których progi sà co najmniej 2 m poni˝ej wzniesienia lotniska, oraz dla dróg precyzyjnego podejÊcia wartoÊç QFE, jeÊli jest to wymagane, nale˝y odnosiç do wzniesienia odpowiedniego progu. 3. WartoÊç QNH nale˝y obliczaç, wykorzystujàc wartoÊç QFE i zale˝noÊç zmiany ciÊnienia od wysokoÊci w atmosferze standardowej. 4. W przypadku okreÊlania wartoÊci ciÊnienia dla wi´cej ni˝ jednej drogi startowej poszczególne wskaêniki przedstawiajàce wartoÊci ciÊnienia nale˝y dok∏adnie opisaç dla identyfikacji okreÊlonej drogi startowej. 5. WysokoÊç czujników do pomiaru ciÊnienia wchodzàcych w sk∏ad automatycznych systemów nale˝y okreÊliç metodami geodezyjnymi w metrach, w odniesieniu do Êredniego poziomu morza, przy czym wartoÊç ta powinna byç podana i zapisana w dokumentacji systemu z dok∏adnoÊcià do dwóch miejsc po przecinku. § 85. 1. Pomiary temperatury powietrza dokonywane przez automatyczne systemy powinny byç reprezentatywne dla dróg startowych i w zwiàzku z tym powinny byç realizowane przy pomocy czujników stosowanych w telemetrycznych systemach pomiarowych. Ze wzgl´du na w∏aÊciwoÊci pomiarowe takie jak stabilnoÊç d∏ugookresowa, powtarzalnoÊç, osiàgalna dok∏adnoÊç i rozdzielczoÊç, w systemach lotniskowych powinny byç stosowane czujniki rezystancyjne typu PT100. 2. Czujniki wchodzàce w sk∏ad automatycznych systemów s∏u˝àcych do wykonywania pomiarów temperatury powietrza powinny dokonywaç pomiaru w zakresie od 40 do 60 °C przy dok∏adnoÊci ±0.3 °C, rozdzielczoÊci 0.1 °C, sta∏ej czasowej (przy pr´dkoÊci wiatru 5m/
9. s)30—60s, czasie uÊredniania 60s. 3. Temperatur´ powietrza dla celów lotnictwa podaje si´ w pe∏nych stopniach Celsjusza, zaokràglajàc wartoÊç zmierzonà do pe∏nych stopni, przy czym wartoÊci 0.5 i wy˝sze zaokràgla si´ w gór´. WartoÊç tem- Dziennik Ustaw Nr 135 — 9451 — peratury powinna byç rejestrowana z rozdzielczoÊcià 0.1°C i okresem rejestracji równym jednej minucie. § 86. 1. Pomiary wilgotnoÊci wzgl´dnej dokonywane przez automatyczne systemy powinny byç reprezentatywne dla dróg startowych i w zwiàzku z tym powinny byç realizowane przy pomocy czujników stosowanych w telemetrycznych systemach pomiarowych. 2. Czujniki wchodzàce w sk∏ad automatycznych systemów pomiarowych parametrów meteorologicznych s∏u˝àce do pomiaru wilgotnoÊci wzgl´dnej powinny dokonywaç pomiaru w zakresie od 5 % do 100 % RH, przy dok∏adnoÊci ±3—5 % RH, rozdzielczoÊci 1 % RH, sta∏ej czasowej 40—60 s, czasie uÊredniania 60 s. 3. WilgotnoÊç wzgl´dna powinna byç rejestrowana z rozdzielczoÊcià 1 % RH i okresem rejestracji równym jednej minucie. § 87. 1. W automatycznych systemach temperatura punktu rosy okreÊlana jest jako wartoÊç obliczana w oparciu o pomiary temperatury powietrza i innej charakterystyki wilgotnoÊci powietrza — najcz´Êciej wilgotnoÊci wzgl´dnej. 2. Obliczonà temperatur´ punktu rosy dla celów lotnictwa podaje si´ w pe∏nych stopniach Celsjusza, zaokràglajàc do pe∏nych stopni, przy czym wartoÊci 0.5 i wy˝sze zaokràgla si´ w gór´. Obliczona wartoÊç temperatury punktu rosy powinna byç rejestrowana z rozdzielczoÊcià 0.1°C i okresem rejestracji równym jednej minucie. 3. Pomiary temperatury powietrza oraz wilgotnoÊci wzgl´dnej powinny byç reprezentatywne dla drogi startowej lub kompleksu dróg startowych. 4. Czujniki temperatury powietrza i wilgotnoÊci wzgl´dnej nale˝y umieszczaç na wysokoÊci 2.0 m nad poziomem gruntu w specjalnej os∏onie — klatce termometrycznej o konstrukcji ˝aluzjowej — majàcej chroniç czujnik przed wp∏ywem promieniowania s∏onecznego, a jednoczeÊnie zapewniç odpowiednià jego wentylacj´. 5. Czujniki temperatury i wilgotnoÊci wzgl´dnej powinny byç zainstalowane w tej samej os∏onie z uwagi na to, ˝e wartoÊci temperatury i wilgotnoÊci wzgl´dnej powietrza powinny byç reprezentatywne dla tej samej obj´toÊci powietrza. § 88. 1. Do okreÊlania widzialnoÊci wzd∏u˝ drogi startowej RVR w automatycznych systemach, nale˝y stosowaç systemy instrumentalne oparte o metody pomiarowe umo˝liwiajàce osiàgni´cie dok∏adnoÊci wskazaƒ najbardziej zbli˝onych do operacyjnie po˝àdanych, przy uwzgl´dnieniu intensywnoÊci Êwiate∏ u˝ywanych na drogach startowych oraz okreÊlonej jasnoÊci t∏a. 2. WidzialnoÊç wzd∏u˝ drogi startowej RVR nale˝y okreÊlaç dla wszystkich dróg startowych, przeznaczonych do u˝ycia w czasie ograniczonej widzialnoÊci, to jest widzialnoÊci poziomej lub zasi´gu widzialnoÊci wzd∏u˝ drogi startowej poni˝ej 1 500 m. Poz. 1444 3. Dla dróg startowych precyzyjnego podejÊcia nale˝y wykorzystywaç zautomatyzowane systemy pomiarowe RVR, w szczególnoÊci na wszystkich drogach startowych przeznaczonych dla wykonywania operacji podejÊcia do làdowania i làdowania wed∏ug przyrzàdów zgodnie z kategorià II i III, o których mowa w § 20. § 89. 1. OkreÊlenie RVR powinno byç reprezentatywne dla strefy przyziemienia i w zale˝noÊci od kategorii operacji lotniczych, dla których przeznaczana jest droga startowa, dla Êrodkowej i koƒcowej cz´Êci drogi startowej. 2. W celu uzyskania reprezentatywnoÊci pomiary powinny byç wykonywane z boku drogi startowej, w odleg∏oÊci nie wi´kszej ni˝ 120 m od jej osi. 3. Pomiary reprezentatywne dla strefy przyziemienia powinny byç wykonywane z miejsca oddalonego o oko∏o 300 m od progu drogi startowej wzd∏u˝ jej osi. 4. Pomiary reprezentatywne dla Êrodkowej i koƒcowej cz´Êci drogi startowej powinny byç wykonywane w odleg∏oÊci od 1 000 do 1 500 m wzd∏u˝ drogi od progu oraz w odleg∏oÊci oko∏o 300 m od przeciwnego koƒca drogi. Dok∏adne miejsce po∏o˝enia, w którym dokonuje si´ pomiarów, oraz po∏o˝enie dodatkowych wskaêników RVR powinno uwzgl´dniaç czynniki lotnicze, meteorologiczne i klimatyczne, takie jak d∏ugoÊç drogi startowej, obszary tworzenia lub utrzymywania si´ mg∏y. § 90. 1. Dla okreÊlenia RVR stosowane systemy instrumentalne wchodzàce w sk∏ad automatycznych systemów powinny wykorzystywaç mierniki transmisji mierzàce wspó∏czynnik przepuszczalnoÊci lub os∏abienia powietrza pomi´dzy dwoma punktami przestrzeni lub mierniki wspó∏czynnika rozproszenia Êwiat∏a. Dla zastosowaƒ lotniczych za odpowiednie uwa˝a si´ u˝ycie mierników transmisji. 2. Je˝eli wartoÊç RVR jest okreÊlana za pomocà przyrzàdów wchodzàcych w sk∏ad automatycznych systemów, muszà byç spe∏nione ∏àcznie nast´pujàce wymogi: 1) przy obliczaniu RVR intensywnoÊç Êwiate∏ u˝ywanych do tych obliczeƒ powinna byç równa intensywnoÊci Êwiate∏ aktualnie u˝ywanych na drodze, o ile Êwiat∏a na danej drodze sà w∏àczone, lub optymalnej intensywnoÊci Êwiate∏, która by∏aby odpowiednia dla u˝ycia operacyjnego w normalnych warunkach, o ile Êwiat∏a na danej drodze sà w∏àczone (lub ustawione na najni˝szym poziomie w trakcie oczekiwania na ponowne podj´cie operacji). RVR nie powinna byç okreÊlana dla intensywnoÊci Êwiat∏a wynoszàcej 3 % lub mniej maksymalnej dost´pnej intensywnoÊci na danej drodze startowej. W komunikatach przekazywanych poza lotnisko RVR nale˝y okreÊlaç przy intensywnoÊci Êwiate∏, które wykorzystuje si´ przy starcie i làdowaniu w momencie opracowywania informacji, nie uwzgl´dniajàc ró˝nych czasowych zmian intensywnoÊci drogi startowej. Dla obliczeƒ nale˝y przyjàç, ˝e kontrastowa czu∏oÊç oka obserwatora wynosi 0.05; Dziennik Ustaw Nr 135 — 9452 — 2) pomiary powinny byç wykonywane z cz´stotliwoÊcià co 15—60 s; 3) uaktualnianie danych wyjÊciowych powinno nast´powaç co najmniej co 60 s dla zapewnienia ciàg∏ych, rzeczywistych i reprezentatywnych wartoÊci. Okres uÊredniania wartoÊci RVR powinien wynosiç 10 minut dla komunikatów przekazywanych poza lotnisko oraz 60 s dla lokalnych komunikatów regularnych i specjalnych oraz dla wskaêników RVR w organach s∏u˝b ruchu lotniczego; 4) obliczenia powinny byç przeprowadzane oddzielnie dla ka˝dej drogi startowej; 5) elementy przyrzàdu powinny byç instalowane w ten sposób, aby S∏oƒce o dowolnej porze dnia nie znalaz∏o si´ w optycznym polu detektora; 6) system oszacowania RVR powinien posiadaç mo˝liwoÊç dokonywania r´cznej kalibracji. 3. W przypadku stosowania mierników transmisji pozioma wiàzka Êwiat∏a powinna przebiegaç na wysokoÊci 2—3 m nad poziomem gruntu. 4. W zale˝noÊci od d∏ugoÊci linii bazowej czy zró˝nicowania poziomu terenu i drogi startowej wysokoÊç wiàzki Êwiat∏a mo˝e wykraczaç poza wysokoÊç, o której mowa w ust. 3, jednak nie powinna byç mniejsza ni˝ 1,5 m nad poziom gruntu. § 91. 1. Dla celów lotniczych w miernikach transmisji stosowanych w automatycznych systemach wykorzystuje si´ linie bazowe w przedzia∏ach od 10 do 200 m. 2. WartoÊci RVR powinny byç podawane wed∏ug skali w krotnoÊciach wielkoÊci pomi´dzy 25 m dla RVR mniejszej ni˝ 400 m, 50 m przy RVR od 400 do 800 m i 100 m przy RVR powy˝ej 800 m. WartoÊci obserwowane nieodpowiadajàce przyj´tej skali notowania powinny byç zaokràglane w dó∏ do pe∏nego stopnia skali. 3. Dolnà granicà dla oszacowaƒ RVR jest 50 m, a górnà 1 500 m. Przy widzialnoÊci poni˝ej lub powy˝ej tych granic informacje powinny wskazywaç, ˝e RVR wynosi poni˝ej 50 m lub powy˝ej 1 500 m. 4. W przypadku okreÊlania wartoÊci RVR dla wi´cej ni˝ jednej drogi startowej poszczególne wskaêniki nale˝y dok∏adnie opisaç dla identyfikacji okreÊlonej drogi startowej lub jej cz´Êci. 5. W przypadku instrumentalnego okreÊlania RVR, w zale˝noÊci od kategorii podejÊcia do làdowania stosuje si´: 1) jeden miernik w pobli˝u punktu przyziemienia dla kategorii I; 2) dwa mierniki w przypadku d∏ugoÊci drogi startowej poni˝ej 2 000 m albo co najmniej trzy mierniki w przypadku d∏ugoÊci drogi startowej powy˝ej 2 000 m dla kategorii II; Poz. 1444 2) trzy mierniki dla kategorii III; 4) cztery mierniki dla d∏ugoÊci drogi startowej powy˝ej 3 500 m niezale˝nie od kategorii. 6. W przypadku wyst´powania korzystnych warunków lokalnych dopuszcza si´, aby na lotnisku posiadajàcym drog´ startowà o d∏ugoÊci powy˝ej 3 500 m stosowaç trzy mierniki. § 92. 1. Instrumentalne oszacowanie widzialnoÊci poziomej mierzonej za pomocà automatycznych systemów opiera si´ na okreÊleniu parametru pochodnego, jakim jest MOR, umo˝liwiajàcego osiàgni´cie dok∏adnoÊci najbardziej zbli˝onych do operacyjnie po˝àdanych. 2. Instrumentalne okreÊlenie widzialnoÊci poziomej powinno byç traktowane jako uzupe∏niajàce, w stosunku do oceny widzialnoÊci przez upowa˝nionego pracownika lotniskowej s∏u˝by meteorologicznej. Wyjàtek stanowi sytuacja, w której brak jest mo˝liwoÊci wizualnego okreÊlenia widzialnoÊci poziomej. 3. WidzialnoÊç poziomà nale˝y okreÊlaç w miejscu reprezentatywnym dla drogi startowej lub kompleksu dróg startowych. 4. Dla okreÊlenia parametru MOR stosowane automatyczne systemy powinny wykorzystywaç pomiar wspó∏czynnika os∏abienia lub transmisji w d∏ugim cylindrze powietrza oraz pomiar Êwiat∏a rozproszonego w ma∏ej obj´toÊci powietrza, z uwzgl´dnieniem relacji mi´dzy wspó∏czynnikiem os∏abienia i mierzonym wspó∏czynnikiem rozproszenia. 5. Dla potrzeb lotnictwa stosuje si´ przyrzàdy oparte na pomiarze wspó∏czynnika rozproszenia. 6. Elementy przyrzàdu powinny byç instalowane w ten sposób, aby S∏oƒce o dowolnej porze dnia nie znalaz∏o si´ w optycznym polu detektora. 7. Automatyczny system powinien przewidywaç mo˝liwoÊç wprowadzania r´cznej korekcji danych widzialnoÊci poziomej do odpowiednich wskaêników obrazujàcych te dane. § 93. 1. WartoÊci widzialnoÊci poziomej w automatycznych systemach nale˝y: 1) podawaç w wartoÊciach podzielnych przez 50 przy widzialnoÊci poni˝ej 800 m; 2) podawaç w wielkoÊciach podzielnych przez 100 przy widzialnoÊci 800 m i wi´kszej, ale nie mniejszej ni˝ 5 km; 3) podawaç w kilometrach przy widzialnoÊci wi´kszej od 5 km, lecz nie mniejszej od 10 km; 4) podawaç jako 10 km, z wyjàtkiem sytuacji, w których stosuje si´ CAVOK. 2. WartoÊci obserwowane nieodpowiadajàce przyj´tej skali notowania powinny byç zaokràglane w dó∏ do pe∏nego stopnia skali. Dziennik Ustaw Nr 135 — 9453 — § 94. 1. Dla potrzeb lotnictwa do pomiaru podstawy chmur nale˝y stosowaç automatyczne systemy oparte na metodach pomiarowych zapewniajàcych osiàgni´cie operacyjnie po˝àdanych dok∏adnoÊci wskazaƒ. 2. W przypadku stosowania mierników laserowych pomiary podstawy chmur wykonuje si´ co 15—60 s dla chmur niskich i co 1 lub 2 minuty dla pozosta∏ych chmur. 3. Dla celów lotniczych dolny zakres pomiarów powinien wynosiç 10—30 m przy maksymalnej mierzonej wysokoÊci 1 500—3 600 m. Poz. 1444 mniej 15 m poni˝ej poziomu lotniska, nale˝y dokonaç lokalnych ustaleƒ, by wysokoÊç podstawy chmur przekazywana przybywajàcemu statkowi powietrznemu odnosi∏a si´ do poziomu progu drogi startowej. 3. Pomiary podstawy chmur powinny byç reprezentatywne dla strefy podejÊcia lub, w przypadku lotnisk z drogami startowymi precyzyjnego podejÊcia, dla strefy Êrodkowego markera systemu làdowania wed∏ug wskazaƒ przyrzàdów. 4. W przypadku okreÊlania wysokoÊci podstawy chmur dla wi´cej ni˝ jednej drogi startowej poszczególne wskaêniki dok∏adnie opisuje si´ w celu identyfikacji okreÊlonej drogi startowej. 4. Uk∏ad pomiarowy powinien byç os∏oni´ty od bezpoÊredniego oÊwietlenia Êwiat∏em s∏onecznym, jak równie˝ chroniony przed wilgocià, opadami i niskà temperaturà. 5. WartoÊci obserwowane nieodpowiadajàce przyj´tej skali notowania powinny byç zaokràglane w dó∏ do pe∏nego stopnia skali. § 95. 1. WysokoÊç podstawy chmur powinna byç odniesiona do poziomu lotniska. § 96. Rozporzàdzenie wchodzi w ˝ycie po up∏ywie 7 dni od dnia og∏oszenia. 2. Gdy wykorzystywana jest droga startowa precyzyjnego podejÊcia, której próg znajduje si´ co naj- Minister Infrastruktury: K. Opawski Dziennik Ustaw Nr 135 — 9454 — Poz. 1444 Za∏àczniki do rozporzàdzenia Ministra Infrastruktury z dnia 17 maja 2004 r. (poz. 1444) Za∏àcznik nr 1 PARAMETRY I TOLERANCJE MIERZONE DLA RADIOLATARNI KIERUNKU PODCZAS KONTROLI Z POWIETRZA Dziennik Ustaw Nr 135 — 9455 — Poz. 1444 Za∏àcznik nr 2 PARAMETRY I TOLERANCJE MIERZONE DLA RADIOLATARNI ÂCIE˚KI SCHODZENIA PODCZAS KONTROLI Z POWIETRZA Dziennik Ustaw Nr 135 — 9456 — Poz. 1444 Za∏àcznik nr 3 WARTOÂCI USTAWIENIA LIMITÓW ALARMOWYCH MONITORÓW DLA RADIOLATARNI KIERUNKU ILS ORAZ RADIOLATARNI ÂCIE˚KI SCHODZENIA ILS Dziennik Ustaw Nr 135 — 9457 — Poz. 1444 Za∏àcznik nr 4 PARAMETRY MIERZONE PODCZAS RÓ˚NYCH RODZAJÓW KONTROLI Z POWIETRZA Dziennik Ustaw Nr 135 — 9458 — Poz. 1444 Za∏àcznik nr 5 TESTY I POMIARY, KTÓRE POWINNY BYå OBJ¢TE ODBIOREM TECHNICZNYM I KONTROLÑ Z POWIETRZA Dziennik Ustaw Nr 135 — 9459 — Poz. 1444 Dziennik Ustaw Nr 135 — 9460 — Poz. 1444 Za∏àcznik nr 6 DOK¸ADNOÂCI POMIARÓW I OBSERWACJI PARAMETRÓW METEOROLOGICZNYCH