DZIENNIK USTAW RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Warszawa, dnia 7 lipca 2004 r. Nr 155 TREÂå: Poz.: ROZPORZÑDZENIA RADY MINISTRÓW: 1633 — z dnia 29 czerwca 2004 r. w sprawie zasad wynagradzania pracowników ni

art. 43 ust. 2 ustawy,

1. b)Kancelarii Polskiej Akademii Nauk,
2. c)Biurze Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytu∏ów,
3. d)Biurze Rzecznika Interesu Publicznego,
4. e)Instytucie Pami´ci Narodowej — Komisji Âcigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu — zwanych dalej „pracownikami”. 2. Rozporzàdzenia nie stosuje si´ do: 1) pracowników Kancelarii Prezesa Rady Ministrów — w zakresie uregulowanym w przepisach wydanych na podstawie art. 21 ust. 3a ustawy; 2) stra˝ników Paƒstwowej Stra˝y Rybackiej — w zakresie uregulowanym w przepisach wydanych na podstawie art. 26 ust. 1 ustawy z dnia 18 kwietnia 1985 r. o rybactwie Êródlàdowym; 3) pracowników regionalnych izb obrachunkowych — w zakresie uregulowanym w przepisach wydanych na podstawie art. 26a ust. 6 ustawy z dnia 7 paêdziernika 1992 r. o regionalnych izbach obrachunkowych. § 2. Ustala si´: 1) tabele miesi´cznych stawek wynagrodzenia zasadniczego, które sà okreÊlone w za∏àczniku nr 1 do rozporzàdzenia; 2) tabel´ stawek dodatku funkcyjnego, która jest okreÊlona w za∏àczniku nr 2 do rozporzàdzenia; 3) tabele stanowisk, zaszeregowaƒ i kwalifikacji pracowników, które sà okreÊlone w za∏àczniku nr 3 do rozporzàdzenia. § 3. Ilekroç w rozporzàdzeniu jest mowa o „najni˝szym wynagrodzeniu zasadniczym”, rozumie si´ przez to najni˝sze wynagrodzenie zasadnicze w pierwszej kategorii zaszeregowania, ustalone w tabelach miesi´cznych stawek wynagrodzenia zasadniczego,

§ 2pkt 1.

§ 4. Kierownik urz´du lub jednostki,

§ 1ust.

1, zwany dalej „kierownikiem urz´du lub jednostki”, mo˝e, w uzasadnionych przypadkach, skróciç pracownikowi okres pracy zawodowej wymagany na danym stanowisku, z wy∏àczeniem stanowisk, dla których wymagany okres pracy zawodowej okreÊlajà odr´bne przepisy. §

2. Pracownikom zatrudnionym na stanowiskach zwiàzanych z kierowaniem zespo∏em oraz radcy prawnemu przys∏uguje dodatek funkcyjny. Poz. 1633
3. Dodatek, o którym mowa w ust. 1, przys∏uguje równie˝ pracownikom zatrudnionym na stanowiskach niezwiàzanych z kierowaniem zespo∏em, dla których w tabelach,

§ 2

pkt 3, przewiduje si´ dodatek funkcyjny, z tym ˝e maksymalna stawka tego dodatku przewidziana dla danego stanowiska jest ni˝sza o jednà stawk´. §

2. Z tytu∏u okresowego zwi´kszenia obowiàzków s∏u˝bowych lub powierzenia dodatkowych zadaƒ o wysokim stopniu z∏o˝onoÊci lub odpowiedzialnoÊci kierownik urz´du lub jednostki mo˝e przyznaç pracownikowi na czas okreÊlony dodatek specjalny.
3. Dodatek specjalny mo˝e byç przyznawany równie˝ ze wzgl´du na charakter pracy i zakres wykonywanych zadaƒ; dodatek przyznaje si´ na czas okreÊlony, a w indywidualnych przypadkach tak˝e na czas nieokreÊlony.
4. Dodatek specjalny jest wyp∏acany w ramach posiadanych Êrodków na wynagrodzenia, w kwocie nieprzekraczajàcej 40 % ∏àcznie wynagrodzenia zasadniczego i dodatku funkcyjnego pracownika.
5. Dodatek specjalny mo˝e byç podwy˝szany w szczególnie uzasadnionych przypadkach.
6. Przepisy ust. 1—4 nie dotyczà pracowników zatrudnionych na stanowiskach pomocniczych, robotniczych i obs∏ugi. §
7. Przepisy § 6 nie dotyczà osób wymienionych w tabeli XII w za∏àczniku nr 3 do rozporzàdzenia. §
9. Pracownikowi przys∏uguje dodatek za prace wykonywane w warunkach ucià˝liwych lub szkodliwych dla zdrowia: 1) przy pierwszym stopniu ucià˝liwoÊci lub szkodliwoÊci — w wysokoÊci do 5 %, 2) przy drugim stopniu ucià˝liwoÊci lub szkodliwoÊci — w wysokoÊci do 10 %, 3) przy trzecim stopniu ucià˝liwoÊci lub szkodliwoÊci — w wysokoÊci do 15 % — najni˝szego wynagrodzenia zasadniczego.
10. Wykaz prac,

ust. 1, jest okreÊlony w za∏àczniku nr 4 do rozporzàdzenia.

1. Prace okreÊlone w za∏àczniku nr 4 do rozporzàdzenia w pkt 1 lit. d i e oraz pkt 2 lit. b, d i e uwa˝a si´ za wykonywane w warunkach szkodliwych dla zdrowia, uzasadniajàcych przyznanie dodatku, je˝eli w Êrodowisku pracy sà przekroczone najwy˝sze dopuszczalne st´˝enia i nat´˝enia czynników szkodliwych dla zdrowia okreÊlone w odr´bnych przepisach, stwierdzone przez laboratoria Paƒstwowej Inspekcji Sanitarnej oraz inne laboratoria upowa˝nione przez w∏aÊciwych miejscowo paƒstwowych wojewódzkich inspektorów sanitarnych.
2. Dodatek przys∏uguje pracownikom wykonujàcym prace okreÊlone w za∏àczniku nr 4 do rozporzàdzenia w pkt 1, 2 i pkt 3 lit. a, c—h, przez co najmniej 80 godzin w miesiàcu, natomiast pracownikom wykonujàcym prace okreÊlone w za∏àczniku nr 4 do rozpo- Dziennik Ustaw Nr 155 — 10869 — Poz. 1633 rzàdzenia w pkt 3 lit. b — przez po∏ow´ dopuszczalnego czasu przebywania w strefie zagro˝enia. niajàcego do nagrody jubileuszowej wlicza si´ jeden z tych okresów.
3. W razie zbiegu uprawnieƒ do dodatków za wykonywanie pracy o ró˝nym stopniu ucià˝liwoÊci lub szkodliwoÊci dla zdrowia, pracownikowi przys∏uguje jeden dodatek wed∏ug najwy˝szego stopnia ucià˝liwoÊci lub szkodliwoÊci.
4. Pracownik nabywa prawo do nagrody jubileuszowej w dniu up∏ywu okresu uprawniajàcego do tej nagrody albo w dniu wejÊcia w ˝ycie przepisów wprowadzajàcych nagrody jubileuszowe. §
6. Do okresów pracy uprawniajàcych do dodatku za wieloletnià prac´ w urz´dach i jednostkach, zwanego dalej „dodatkiem za wys∏ug´ lat”, wlicza si´ wszystkie poprzednie zakoƒczone okresy zatrudnienia oraz inne okresy, je˝eli z mocy odr´bnych przepisów podlegajà one wliczeniu do okresu pracy, od którego zale˝à uprawnienia pracownicze.
7. Je˝eli praca w urz´dzie lub jednostce stanowi dodatkowe zatrudnienie, do okresu dodatkowego zatrudnienia nie podlegajà zaliczeniu okresy zatrudnienia podstawowego.
8. Pracownikowi, który wykonuje prac´ w urz´dzie lub jednostce w ramach urlopu bezp∏atnego udzielonego przez pracodawc´ w celu wykonywania tej pracy, do okresu dodatkowego zatrudnienia podlegajà zaliczeniu zakoƒczone okresy zatrudnienia podstawowego oraz okres zatrudnienia u pracodawcy, który udzieli∏ urlopu — do dnia rozpocz´cia tego urlopu.
9. Dodatek za wys∏ug´ lat przys∏uguje pracownikowi za dni, za które otrzymuje wynagrodzenie, oraz za dni nieobecnoÊci w pracy z powodu niezdolnoÊci do pracy wskutek choroby albo koniecznoÊci osobistego sprawowania opieki nad dzieckiem lub chorym cz∏onkiem rodziny, za które pracownik otrzymuje z tego tytu∏u zasi∏ek z ubezpieczenia spo∏ecznego.
10. Dodatek za wys∏ug´ lat jest wyp∏acany w terminie wyp∏aty wynagrodzenia: 1) poczàwszy od pierwszego dnia miesiàca kalendarzowego nast´pujàcego po miesiàcu, w którym pracownik naby∏ prawo do dodatku lub wy˝szej stawki dodatku, je˝eli nabycie prawa nastàpi∏o w ciàgu miesiàca; 2) za dany miesiàc, je˝eli nabycie prawa do dodatku lub do wy˝szej stawki dodatku nastàpi∏o pierwszego dnia miesiàca. §
12. Do okresu pracy uprawniajàcego do nagrody jubileuszowej wlicza si´ wszystkie poprzednie zakoƒczone okresy zatrudnienia oraz inne okresy, je˝eli z mocy odr´bnych przepisów podlegajà one wliczeniu do okresu pracy, od którego zale˝à uprawnienia pracownicze.
13. Pracownikowi, który wykonuje prac´ w urz´dzie lub jednostce w ramach urlopu bezp∏atnego udzielonego przez pracodawc´ w celu wykonywania tej pracy, do okresu uprawniajàcego do nagrody jubileuszowej wlicza si´ okres zatrudnienia u tego pracodawcy do dnia rozpocz´cia tego urlopu.
14. W razie równoczesnego pozostawania wi´cej ni˝ w jednym stosunku pracy, do okresu pracy upraw-
15. Wyp∏ata nagrody jubileuszowej nast´puje niezw∏ocznie po nabyciu przez pracownika prawa do tej nagrody.
16. Podstaw´ obliczenia nagrody jubileuszowej stanowi wynagrodzenie przys∏ugujàce pracownikowi w dniu nabycia prawa do nagrody, a je˝eli dla pracownika jest to korzystniejsze — wynagrodzenie przys∏ugujàce mu w dniu jej wyp∏aty. Je˝eli pracownik naby∏ prawo do nagrody jubileuszowej, b´dàc zatrudniony w innym wymiarze czasu pracy ni˝ w dniu jej wyp∏aty, podstaw´ obliczenia nagrody stanowi wynagrodzenie przys∏ugujàce pracownikowi w dniu nabycia prawa do nagrody jubileuszowej. Nagrod´ jubileuszowà oblicza si´ zgodnie z przepisami obowiàzujàcymi przy ustalaniu ekwiwalentu pieni´˝nego za urlop wypoczynkowy.
17. W razie ustania stosunku pracy w zwiàzku z przejÊciem na rent´ z tytu∏u niezdolnoÊci do pracy lub emerytur´, pracownikowi, któremu do nabycia prawa do nagrody jubileuszowej brakuje mniej ni˝ 12 miesi´cy, liczàc od dnia rozwiàzania stosunku pracy, nagrod´ t´ wyp∏aca si´ w dniu rozwiàzania stosunku pracy.
18. Je˝eli w dniu wejÊcia w ˝ycie przepisów wprowadzajàcych zaliczalnoÊç do okresów uprawniajàcych do Êwiadczeƒ pracowniczych okresów niepodlegajàcych dotychczas wliczeniu up∏ywa okres uprawniajàcy pracownika do dwóch lub wi´cej nagród jubileuszowych, wyp∏aca mu si´ tylko jednà nagrod´ — najwy˝szà.
19. Pracownikowi, który w dniu wejÊcia w ˝ycie przepisów,

ust. 8, ma okres d∏u˝szy ni˝ wymagany do nagrody jubileuszowej danego stopnia, a w ciàgu 12 miesi´cy od tego dnia up∏ynie okres uprawniajàcy go do nabycia nagrody jubileuszowej wy˝szego stopnia, nagrod´ ni˝szà wyp∏aca si´ w pe∏nej wysokoÊci, a w dniu nabycia prawa do nagrody wy˝szej — ró˝nic´ mi´dzy kwotà nagrody wy˝szej a kwotà nagrody ni˝szej.

1. Przepisy ust. 8 i 9 majà odpowiednio zastosowanie, w razie gdy w dniu, w którym pracownik udokumentowa∏ swoje prawo do nagrody jubileuszowej, by∏ uprawniony do nagrody wy˝szego stopnia oraz w razie gdy pracownik prawo to nab´dzie w ciàgu 12 miesi´cy od tego dnia. §
3. Tworzy si´ fundusz nagród, z przeznaczeniem na nagrody za szczególne osiàgni´cia w pracy zawodowej, w wysokoÊci 3 % planowanych wynagrodzeƒ osobowych, pozostajàcy w dyspozycji kierowników urz´dów lub jednostek.
4. Fundusz nagród, o którym mowa w ust. 1, mo˝e byç podwy˝szany przez kierowników urz´dów lub jed- Dziennik Ustaw Nr 155 — 10870 — nostek w ramach posiadanych Êrodków na wynagrodzenia. §
5. Godzinowà stawk´ wynagrodzenia zasadniczego wynikajàcego z osobistego zaszeregowania pracownika, okreÊlonego stawkà miesi´cznà, ustala si´ dzielàc miesi´cznà stawk´ wynagrodzenia przez liczb´ godzin pracy przypadajàcych do przepracowania w danym miesiàcu. §
6. Pracownikowi wykonujàcemu prac´ w porze nocnej przys∏uguje dodatek do wynagrodzenia za ka˝dà godzin´ pracy w porze nocnej w wysokoÊci 20 % stawki godzinowej wynagrodzenia zasadniczego, nie ni˝szy jednak od dodatku ustalonego na podstawie art. 1518 § 1 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. — Kodeks pracy (Dz. U. z 1998 r. Nr 21, poz. 94, z póên. zm.4)). §
8. Dla pracowników zatrudnionych na stanowiskach pomocniczych, robotniczych i obs∏ugi tworzy si´ fundusz premiowy w ramach posiadanych Êrodków na wynagrodzenia.
9. WysokoÊç funduszu premiowego, o którym mowa w ust. 1, oraz warunki przyznawania premii ustala kierownik urz´du lub jednostki. §
11. Kierowcy, z wyjàtkiem kierowcy samochodu osobowego, za powierzone mu dodatkowe czynnoÊci niewchodzàce w zakres jego normalnych obowiàzków, przys∏uguje dodatek w wysokoÊci nieprzekraczajàcej 60 % najni˝szego wynagrodzenia zasadniczego.
12. WysokoÊç dodatku, o którym mowa w ust. 1, za wykonywanie poszczególnych czynnoÊci ustala kierownik urz´du lub jednostki, uwzgl´dniajàc rodzaj czynnoÊci i ich ucià˝liwoÊç. §
13. Pracownicy, którzy nie spe∏niajà wymagaƒ kwalifikacyjnych przewidzianych dla stanowiska zajmowanego przez nich w dniu wejÊcia w ˝ycie rozporzàdzenia, mogà byç nadal zatrudniani na tych stanowiskach. ——————— 4) Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zosta∏y og∏oszone w Dz. U. z 1998 r. Nr 106, poz. 668 i Nr 113, poz. 717, z 1999 r. Nr 99, poz. 1152, z 2000 r. Nr 19, poz. 239, Nr 43, poz. 489, Nr 107, poz. 1127 i Nr 120, poz. 1268, z 2001 r. Nr 11, poz. 84, Nr 28, poz. 301, Nr 52, poz. 538, Nr 99, poz. 1075, Nr 111, poz. 1194, Nr 123, poz. 1354, Nr 128, poz. 1405 i Nr 154, poz. 1805, z 2002 r. Nr 74, poz. 676, Nr 135, poz. 1146, Nr 196, poz. 1660, Nr 199, poz. 1673 i Nr 200, poz. 1679, z 2003 r. Nr 166, poz. 1608 i Nr 213, poz. 2081 oraz z 2004 r. Nr 96, poz. 959, Nr 99, poz. 1001 i Nr 120, poz.
14. Poz. 1633 §
15. Pracownicy urz´du morskiego bioràcy udzia∏ w próbach technicznych statków na morzu po budowie lub remoncie albo wykonujàcy w czasie pracy statku zadania statutowe urz´du otrzymujà bezp∏atne wy˝ywienie lub ekwiwalent pieni´˝ny wed∏ug norm stosowanych w czasie eksploatacji statku. §
17. Pracownikom zatrudnionym na stanowiskach inspekcyjno-technicznych w urz´dzie górniczym przys∏ugujà uprawnienia w zakresie przewidzianym w rozporzàdzeniu Rady Ministrów z dnia 30 grudnia 1981 r. w sprawie szczególnych przywilejów dla pracowników górnictwa — Karta górnika (Dz. U. z 1982 r. Nr 2, poz. 13).
18. Pracownikom,

ust. 1, uprawnionym do dodatku za wys∏ug´ lat i do szczególnych Êwiadczeƒ w zakresie p∏ac okreÊlonych w rozporzàdzeniu, o którym mowa w ust. 1, przys∏uguje uprawnienie z jednego tytu∏u wybranego przez pracownika. § 19. Przy ustalaniu prawa do nagrody jubileuszowej przys∏ugujàcej pracownikowi, który by∏ zatrudniony w urz´dzie lub jednostce w dniu 27 stycznia 1995 r., a przed tym dniem naby∏ prawo do nagrody jubileuszowej z uwzgl´dnieniem okresów podlegajàcych wliczeniu do okresu pracy uprawniajàcego do nagrody jubileuszowej na podstawie przepisów obowiàzujàcych przed tym dniem, okresy te podlegajà wliczeniu na dotychczasowych zasadach. § 20. Pracownik, który podjà∏ zatrudnienie w urz´dzie lub jednostce po dniu 27 stycznia 1995 r., nabywa prawo do nagrody jubileuszowej na zasadach okreÊlonych w § 10, niezale˝nie od wczeÊniejszego nabycia prawa do nagrody jubileuszowej za dany okres pracy. § 21. Traci moc rozporzàdzenie Rady Ministrów z dnia 11 lutego 2003 r. w sprawie zasad wynagradzania pracowników nieb´dàcych cz∏onkami korpusu s∏u˝by cywilnej zatrudnionych w urz´dach administracji rzàdowej i pracowników innych jednostek (Dz. U. Nr 33, poz. 263 i Nr 176, poz. 1712 oraz z 2004 r. Nr 45, poz. 416). § 22. Rozporzàdzenie wchodzi w ˝ycie z dniem og∏oszenia, z tym ˝e przepisy rozporzàdzenia w zakresie dotyczàcym pracowników zatrudnionych w: 1) Biurze Nasiennictwa LeÊnego wchodzà w ˝ycie z mocà od dnia uzyskania przez Rzeczpospolità Polskà cz∏onkostwa w Unii Europejskiej; 2) Kasie Rolniczego Ubezpieczenia Spo∏ecznego wchodzà w ˝ycie z mocà od dnia 2 maja 2004 r. Prezes Rady Ministrów: M. Belka Dziennik Ustaw Nr 155 — 10871 — Poz. 1633 Za∏àczniki do rozporzàdzenia Rady Ministrów z dnia 29 czerwca 2004 r. (poz. 1633) Za∏àcznik nr 1 Dziennik Ustaw Nr 155 — 10872 — Poz. 1633 Dziennik Ustaw Nr 155 — 10873 — Poz. 1633 Dziennik Ustaw Nr 155 — 10874 — Poz. 1633 Za∏àcznik nr 2 Dziennik Ustaw Nr 155 — 10875 — Poz. 1633 Za∏àcznik nr 3 Dziennik Ustaw Nr 155 — 10876 — Poz. 1633 Dziennik Ustaw Nr 155 — 10877 — Poz. 1633 Dziennik Ustaw Nr 155 — 10878 — Poz. 1633 Dziennik Ustaw Nr 155 — 10879 — Poz. 1633 Dziennik Ustaw Nr 155 — 10880 — Poz. 1633 Dziennik Ustaw Nr 155 — 10881 — Poz. 1633 Dziennik Ustaw Nr 155 — 10882 — Poz. 1633 Dziennik Ustaw Nr 155 — 10883 — Poz. 1633 Dziennik Ustaw Nr 155 — 10884 — Poz. 1633 Dziennik Ustaw Nr 155 — 10885 — Poz. 1633 Dziennik Ustaw Nr 155 — 10886 — Poz. 1633 Dziennik Ustaw Nr 155 — 10887 — Poz. 1633 Dziennik Ustaw Nr 155 — 10888 — Poz. 1633 Dziennik Ustaw Nr 155 — 10889 — Poz. 1633 Dziennik Ustaw Nr 155 — 10890 — Poz. 1633 Dziennik Ustaw Nr 155 — 10891 — Poz. 1633 Dziennik Ustaw Nr 155 — 10892 — Poz. 1633 Dziennik Ustaw Nr 155 — 10893 — Poz. 1633 Dziennik Ustaw Nr 155 — 10894 — Poz. 1633 Dziennik Ustaw Nr 155 — 10895 — Poz. 1633 Dziennik Ustaw Nr 155 — 10896 — Poz. 1633 Za∏àcznik nr 4 WYKAZ PRAC WYKONYWANYCH W WARUNKACH UCIÑ˚LIWYCH LUB SZKODLIWYCH DLA ZDROWIA 1) Do pierwszego stopnia ucià˝liwoÊci lub szkodliwoÊci dla zdrowia zalicza si´ prace wykonywane:

1. d)w warunkach nara˝enia na dzia∏anie py∏ów wywo∏ujàcych zw∏óknienie tkanki p∏ucnej,
2. a)w pomieszczeniach, w których ze wzgl´du na technologi´ produkcji jest konieczne stosowanie wy∏àcznie oÊwietlenia elektrycznego,
3. e)w warunkach nara˝enia na dzia∏anie substancji toksycznych kumulujàcych si´ w organizmie.
4. b)w warunkach nara˝enia na promieniowanie ultrafioletowe lub podczerwone,
5. c)w pomieszczeniach zamkni´tych, w których utrzymuje si´ stale temperatura efektywna powy˝ej 25 °C lub poni˝ej 10 °C,
6. d)w warunkach nara˝enia na dzia∏anie py∏ów niewywo∏ujàcych zw∏óknienia tkanki p∏ucnej,
7. e)w warunkach nara˝enia na dzia∏anie substancji toksycznych niekumulujàcych si´ w organizmie,
8. f)w warunkach nara˝enia na wibracj´ ogólnà,
9. g)w mokrym Êrodowisku o wzgl´dnej wilgotnoÊci powietrza przekraczajàcej 80 %, w b∏ocie lub bezpoÊrednim kontakcie z wodà. 3) Do trzeciego stopnia ucià˝liwoÊci lub szkodliwoÊci dla zdrowia zalicza si´ prace wykonywane:
10. a)w warunkach nara˝enia na promieniowanie jonizujàce,
11. b)w warunkach nara˝enia na dzia∏anie pól elektromagnetycznych wysokiej cz´stotliwoÊci w zakresie od 0,1 do 300 000 MHz w strefie zagro˝enia,
12. c)w warunkach nara˝enia na dzia∏anie substancji i czynników rakotwórczych, których wykaz okreÊlajà odr´bne przepisy,
13. d)pod ziemià lub pod wodà, 2) Do drugiego stopnia ucià˝liwoÊci lub szkodliwoÊci dla zdrowia zalicza si´ prace wykonywane:
14. e)na wysokoÊci powy˝ej 2 m i w wykopach poni˝ej 2 m uznane za niebezpieczne w przepisach o bezpieczeƒstwie i higienie pracy,
15. a)w pomieszczeniach zlokalizowanych poni˝ej poziomu otaczajàcego terenu — zgodnie z przepisami w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeƒstwa i higieny pracy,
16. f)przy wytwarzaniu, stosowaniu, magazynowaniu i transportowaniu gazów, paliw i materia∏ów wybuchowych,
17. b)w warunkach nara˝enia na ha∏as,
18. g)w szczególnoÊci wewnàtrz zbiorników, aparatów, kana∏ów, studni, których wykonywanie wymaga specjalnego zezwolenia,
19. c)w warunkach nadmiernego obcià˝enia wysi∏kiem fizycznym co najmniej 2 000 kcal dla m´˝czyzn i 1 200 kcal dla kobiet lub wymagajàce wymuszonej pozycji cia∏a,
20. h)w kontakcie z materia∏em zakaênym, chorymi zakaênie ludêmi albo zwierz´tami.