Dziennik Ustaw Nr 3 — 80 — Poz. 18 i 19 19 ROZPORZÑDZENIE MINISTRA GOSPODARKI, PRACY I POLITYKI SPO¸ECZNEJ1) z dnia 11 grudnia 2003 r. w sprawie wymagaƒ metrologicznych, którym powinny odpowiadaç szklane przyrzàdy pomiarowe Na podstawie art. 9 pkt 3 ustawy z dnia 11 maja 2001 r. — Prawo o miarach (Dz. U. Nr 63, poz. 636, z pó˝n. zm.2) ) zarzàdza si´, co nast´puje: Rozdzia∏ 1 Przepisy ogólne § 1. Rozporzàdzenie okreÊla wymagania metrologiczne, którym powinny odpowiadaç nast´pujàce szklane przyrzàdy pomiarowe: 1) kolby szklane z jednà kreskà klasy A, zwane dalej „kolbami”; 2) pipety laboratoryjne jednomiarowe klasy A, zwane dalej „pipetami jednomiarowymi”; 3) pipety laboratoryjne wielomiarowe klasy A, zwane dalej „pipetami wielomiarowymi”; 4) biurety zwyk∏e klasy A, zwane dalej „biuretami”; 5) cylindry pomiarowe klasy A, zwane dalej „cylindrami”. ——————— 1) Minister Gospodarki, Pracy i Polityki Spo∏ecznej kieruje dzia∏em administracji rzàdowej — gospodarka, na podstawie § 1 ust. 2 pkt 1 rozporzàdzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 7 stycznia 2003 r. w sprawie szczegó∏owego zakresu dzia∏ania Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Spo∏ecznej (Dz. U. Nr 1, poz. 5). 2) Zmiany wymienionej ustawy zosta∏y og∏oszone w Dz. U. z 2001 r. Nr 154, poz. 1800, z 2002 r. Nr 155, poz. 1286 i Nr 166, poz. 1360 oraz z 2003 r. Nr 170, poz. 1652. § 2. U˝yte w rozporzàdzeniu okreÊlenia oznaczajà: 1) pojemnoÊç nominalna — wartoÊç obj´toÊci zaokràglonà lub przybli˝onà oznaczonà na szklanym przyrzàdzie pomiarowym; 2) b∏àd graniczny dopuszczalny — wartoÊci skrajne b∏´du pojemnoÊci szklanych przyrzàdów pomiarowych odniesione do pojemnoÊci nominalnej; 3) czas wyp∏ywu — wyra˝ony w sekundach czas swobodnego opadania menisku wody w pipecie jednomiarowej, pipecie wielomiarowej i biurecie, od kreski ograniczajàcej pojemnoÊç do:
- a)koƒcówki wyp∏ywowej w przypadku pipety jednomiarowej i pipety wielomiarowej,
- b)kreski oznaczajàcej pojemnoÊç nominalnà w przypadku biuret i nieobejmujàcy czasu odczekania; 4) czas odczekania — wyra˝ony w sekundach czas, który nale˝y odczekaç po zatrzymaniu si´ menisku wody na danej kresce podzia∏ki lub w koƒcówce wyp∏ywowej, przed wyj´ciem pipety jednomiarowej, pipety wielomiarowej lub biurety z odbieralnika; 5) d∏ugoÊç dzia∏ki elementarnej — odst´p pomi´dzy Êrodkami sàsiadujàcych kresek podzia∏ki. § 3. Temperatura odniesienia dla szklanych przyrzàdów pomiarowych wynosi 20 °C. Dziennik Ustaw Nr 3 — 81 — Rozdzia∏ 2 Wymagania metrologiczne w zakresie konstrukcji, materia∏u i wykonania szklanych przyrzàdów pomiarowych § 4. Ustala si´ nast´pujàce pojemnoÊci nominalne szklanych przyrzàdów pomiarowych wyra˝one w ml albo w cm3: 1) kolby: 1; 2; 5; 10; 20; 25; 50; 100; 200; 250; 500; 1 000; 2 000 i 5 000; 2) pipety jednomiarowe: 0,5; 1; 2; 5; 10; 20; 25; 50; 100 i 200; 3) pipety wielomiarowe na wyp∏yw:
- a)cz´Êciowy lub ca∏kowity: 1; 2; 5; 10 i 25,
- b)podwójny: 0,5; 1; 2; 5; 10 i 25; Poz. 19 § 8. Korek kolby lub cylindra powinien byç: 1) dok∏adnie dopasowany do szyjki; 2) wykonany z pe∏nego lub drà˝onego, dmuchanego szk∏a albo z polietylenu; 3) wyposa˝ony w uchwyt czworokàtny, szeÊciokàtny lub oÊmiokàtny. § 9. Koƒcówka wyp∏ywowa pipety jednomiarowej, pipety wielomiarowej i biurety powinna: 1) mieç kszta∏t stopniowo zw´˝ajàcego si´, odwróconego sto˝ka; 2) zapewniaç równomierny wyp∏yw; 3) stanowiç integralnà cz´Êç biuret, o których mowa w za∏àczniku nr 5 do rozporzàdzenia pkt 2 lit. a i b, pipety jednomiarowej oraz pipety wielomiarowej. 4) biurety: 1; 2; 5; 10; 25; 50 i 100; 5) cylindry: 5; 10; 25; 50; 100; 250; 500; 1 000 i 2 000. § 5. 1. Kszta∏t i wymiary: 1) kolb okreÊla za∏àcznik nr 1 do rozporzàdzenia; 2) pipet jednomiarowych okreÊla za∏àcznik nr 2 do rozporzàdzenia; 3) cylindrów okreÊla za∏àcznik nr 3 do rozporzàdzenia. 2. Wymiary pipet wielomiarowych okreÊla za∏àcznik nr 4 do rozporzàdzenia. 3. Wymiary biuret oraz kszta∏t ich zaworów, w szczególnoÊci kurkowych, zwanych dalej „zaworami”, okreÊla za∏àcznik nr 5 do rozporzàdzenia. § 10. 1. Na szklanych przyrzàdach pomiarowych powinny byç zamieszczone w sposób trwa∏y i czytelny w szczególnoÊci nast´pujàce oznaczenia: 1) pojemnoÊç nominalna z oznaczeniem legalnej jednostki obj´toÊci:
- a)ml albo cm3,
- b)ml, cm3 albo l (L) — dla kolb o pojemnoÊci nominalnej 1 000 ml, 2 000 ml i 5 000 ml, 2) temperatura odniesienia; 3) znak lub nazwa producenta, jego przedstawiciela lub osoby wprowadzajàcej do obrotu; 4) litera „A”. 2. Oznaczenie kresek podzia∏ki wartoÊciami liczbowymi uwzgl´dniajàce pojemnoÊç nominalnà oraz wartoÊç dzia∏ki elementarnej dla pipet wielomiarowych, biuret i cylindrów okreÊla za∏àcznik nr 7 do rozporzàdzenia. 2. Na kolbach dodatkowo powinny byç zamieszczone: 1) „In” oznaczajàcy wzorcowanie kolby (na wlew); 2) litery „AW” dla kolb z szerokà szyjkà; 3) wielkoÊç szlifu, w tym równie˝ na korku; 4) znak lub nazwa szk∏a; 5) wartoÊç b∏´du granicznego dopuszczalnego pojemnoÊci kolby, o którym mowa w za∏àczniku nr 8 do rozporzàdzenia. § 7. 1. Szklane przyrzàdy pomiarowe powinny byç wykonywane z bezbarwnego szk∏a borokrzemowego albo sodowowapniowego. 3. Na pipetach jednomiarowych i pipetach wielomiarowych oraz biuretach powinny byç dodatkowo zamieszczone: § 6. 1. Wzory podzia∏ek pipet wielomiarowych, biuret i cylindrów okreÊla za∏àcznik nr 6 do rozporzàdzenia. 2. Kolby powinny byç wykonywane ze szk∏a borokrzemowego. 3. Szk∏o, z którego wykonuje si´ kolby i biurety, mo˝e byç barwione na bràzowo. 4. Cylindry powinny byç wykonane ze szk∏a borokrzemowego oraz mogà byç wykonywane z tworzywa sztucznego o nazwie polimetylopenten (PMP). 5. Szk∏o i tworzywo sztuczne powinny byç pozbawione widocznych wad utrudniajàcych odczyt wyników pomiarów. 6. GruboÊç Êcianek kolb, pipet jednomiarowych, pipet wielomiarowych, biuret oraz cylindrów powinna byç równomierna, bez widocznych nierównoÊci. 1) „Ex” oznaczajàcy wzorcowanie (na wyp∏
- yw)przyrzàdu bez okreÊlonego czasu odczekania; 2) „Ex + 15 s” oznaczajàcy wzorcowanie (na wyp∏
- yw)pipety jednomiarowej i pipety wielomiarowej z okreÊlonym czasem odczekania równym 15 s; 3) „Ex + 30 s” oznaczajàcy wzorcowanie (na wyp∏
- yw)biurety z okreÊlonym czasem odczekania równym 30 s; 4) numer identyfikacyjny na rurce oraz na uchwycie korka zaworu biuret, o których mowa w za∏àczniku nr 5 do rozporzàdzenia pkt 2 lit. c i d. 4. Na cylindrach ponad najwy˝szà kreskà podzia∏ki powinny byç dodatkowo zamieszczone: 1) „In” oznaczajàcy wzorcowanie cylindrów (na wlew); Dziennik Ustaw Nr 3 — 82 — 2) znak lub nazwa masy szklanej lub tworzywa sztucznego; 3) wielkoÊç szlifu, w tym równie˝ na korku. 5. Oznaczenia, o których mowa w ust. 1—4, nie powinny uniemo˝liwiaç ustalenia po∏o˝enia menisku. 6. Na szklanych przyrzàdach pomiarowych mogà byç dodatkowo zamieszczone: 1) wartoÊç b∏´du granicznego dopuszczalnego w postaci „± ... ml” lub „± ... cm3”, równa wartoÊci b∏´du okreÊlonego w rozporzàdzeniu dla pipet jednomiarowych, pipet wielomiarowych, biuret i cylindrów; 2) czas wyp∏ywu dla pipet jednomiarowych, pipet wielomiarowych i biuret. 7. Na biuretach wykonanych ze szk∏a borokrzemowego powinna byç zamieszczona jego nazwa lub znak. Poz. 19 1) trwa∏à i wyraênà linià o gruboÊci nie wi´kszej ni˝ 0,4 mm, le˝àcà w p∏aszczyênie prostopad∏ej do osi szyjki; 2) d∏ugoÊci nie mniejszej ni˝ 90 % obwodu szyjki; 3) zamieszczona w odleg∏oÊci l nie mniejszej ni˝ 1/3 d∏ugoÊci szyjki od górnej kraw´dzi szyjki. Rozdzia∏ 4 Dodatkowe wymagania metrologiczne w zakresie konstrukcji i wykonania pipet jednomiarowych § 15. Pipety jednomiarowe mogà byç wykonywane jako pipety: 1) bez okreÊlonego czasu odczekania; 2) z okreÊlonym czasem odczekania równym 15 s. § 16. 1. Pipety jednomiarowe o pojemnoÊci nominalnej: 1) 0,5 ml — powinny byç wykonane bez zbiornika; 8. Na rurce zasysajàcej powy˝ej kreski oznaczajàcej pojemnoÊç pipety jednomiarowej i pipety wielomiarowej mo˝e byç naniesiony pasek barwny oznaczajàcy pojemnoÊç nominalnà tej pipety. Rozdzia∏ 3 Dodatkowe wymagania metrologiczne w zakresie konstrukcji i wykonania kolb § 11. Kolby mogà byç wykonywane: 1) z wàskà szyjkà; 2) z szerokà szyjkà. § 12. 1. Kolba mo˝e mieç dno p∏askie lub lekko wkl´s∏e. 2. Kolby o pojemnoÊci: 1) mniejszej ni˝ 25 ml, puste i bez korków, ustawione na p∏askiej powierzchni, nachylonej pod kàtem 10° do poziomu, 2) 1 ml — mogà byç wykonane bez zbiornika lub ze zbiornikiem; 3) od 2 ml do 200 ml — powinny byç wykonane ze zbiornikiem. 2. Zbiornik powinien mieç kszta∏t cylindra, przy czym jego górna i dolna cz´Êç powinny si´ stopniowo wyd∏u˝aç wewnàtrz rurek zasysajàcej i odp∏ywowej i przechodziç w kszta∏t sto˝kowy. § 17. Brzeg rurki zasysajàcej powinien byç prostopad∏y do osi pipety i pozbawiony ostrych kraw´dzi. § 18. Kreska oznaczajàca pojemnoÊç pipety jednomiarowej powinna spe∏niaç wymagania, o których mowa w § 14 pkt 1 i 2. Rozdzia∏ 5 Dodatkowe wymagania metrologiczne w zakresie konstrukcji i wykonania pipet wielomiarowych 2) wi´kszej lub równej 25 ml, puste i bez korków, ustawione na p∏askiej powierzchni, nachylonej pod kàtem 15° do poziomu § 19. 1. Pipety wielomiarowe mogà byç wykonywane jako pipety: — nie powinny si´ przewracaç. 1) na wyp∏yw cz´Êciowy; 3. OÊ kolby powinna byç prostopad∏a do podsta- 2) na wyp∏yw ca∏kowity; 3) na wyp∏yw podwójny — cz´Êciowy lub ca∏kowity. wy. § 13. 1. Szyjka kolby powinna byç cylindryczna. 2. Górna cz´Êç szyjki kolb mo˝e byç wykonana bez szlifu lub ze szlifem. 3. Wierzcho∏ek szyjki kolby bez szlifu powinien byç zakoƒczony ko∏nierzem wzmacniajàcym. 4. Ârednica szyjki kolby ze szlifem mo˝e byç powi´kszona poni˝ej szlifu. § 14. Kreska oznaczajàca pojemnoÊç kolby powinna byç: 2. Pipety wielomiarowe mogà byç wykonywane jako pipety: 1) bez okreÊlonego czasu odczekania; 2) z okreÊlonym czasem odczekania, przy czym dla pipet, o których mowa w ust. 1 pkt 3, czas odczekania wynosi 15 s. § 20. Pipety wielomiarowe powinny byç wykonywane z rur szklanych i powinny mieç kszta∏t cylindra, przy czym jego górna cz´Êç powinna byç zakoƒczona rurkà zasysajàcà, a dolna cz´Êç powinna byç zakoƒczona koƒcówkà wyp∏ywowà. Dziennik Ustaw Nr 3 — 83 — Poz. 19 § 21. 1. Pipety wielomiarowe mogà posiadaç naniesiony niebieski lub czerwony pasek na bia∏ym tle, zwany dalej „paskiem Schellbacha”. 2. Koƒcówka wyp∏ywowa biurety powinna byç wykonywana: 2. Bia∏e pole paska Schellbacha powinno obejmowaç kàt oko∏o 45° (1/8 obwodu przekroju prostopad∏ego do osi pipety), pole niebieskie lub czerwone oko∏o 15° (1/24 obwodu przekroju prostopad∏ego do osi pipety). 2) w sposób eliminujàcy powstawanie p´cherzyków powietrza. 1) z cienkoÊciennej kapilary; Rozdzia∏ 7 Dodatkowe wymagania metrologiczne w zakresie konstrukcji i wykonania cylindrów 3. Pasek Schellbacha powinien byç: 1) naniesiony na powierzchni´ szk∏a pipety równomiernie; § 29. 1. Ârednica okràg∏ej podstawy cylindra powinna wynosiç oko∏o 1/4 jego wysokoÊci. 2) wykonany po przeciwnej stronie ni˝ podzia∏ka wzd∏u˝ ca∏ej jej d∏ugoÊci. 2. W przypadku cylindrów o podstawie wielokàtnej za Êrednic´ podstawy cylindra przyjmuje si´ Êrednic´ ko∏a opisanego na wielokàcie. Rozdzia∏ 6 Dodatkowe wymagania metrologiczne w zakresie konstrukcji i wykonania biuret § 22. Biurety mogà byç wykonywane z: 1) zaworem z przelotem prostym; 2) zaworem z przelotem bocznym. § 23. Biurety mogà byç wykonywane jako biurety: 1) bez okreÊlonego czasu odczekania; 2) z okreÊlonym czasem odczekania równym 30 s. § 24. Biurety, oprócz wykonywanych ze szk∏a barwionego na bràzowo, mogà posiadaç naniesiony pasek Schellbacha. § 25. 1. Górna kraw´dê biurety powinna byç prostopad∏a do osi biurety. 2. Biureta mo˝e byç: 1) wyposa˝ona w urzàdzenie do nape∏niania; 2) zakoƒczona wzmacniajàcym ko∏nierzem; 3) zakoƒczona cylindrycznym naczyniem w biuretach z dzia∏kà elementarnà nie wi´kszà ni˝ 0,05 ml; § 30. GruboÊci Êcianek cylindrów powinny wynosiç: 1) 1,3 ± 0,3 mm — dla cylindrów o pojemnoÊci nominalnej od 5 ml do 25 ml; 2) 1,5 ± 0,5 mm — dla cylindrów o pojemnoÊci nominalnej od 50 ml do 100 ml; 3) 2,2 ± 1,0 mm — dla cylindrów o pojemnoÊci nominalnej od 250 ml do 500 ml; 4) 2,75 ± 1,0 mm — dla cylindrów o pojemnoÊci nominalnej 1 000 ml; 5) 2,75 ± 1,25 mm — dla cylindrów o pojemnoÊci nominalnej 2 000 ml. § 31. OwalnoÊç cz´Êci cylindrycznej nie mo˝e byç wi´ksza ni˝: 1) 1 mm — dla cylindrów o pojemnoÊci nominalnej od 5 ml do 100 ml; 2) 1,5 mm — dla cylindrów o pojemnoÊci nominalnej wi´kszej ni˝ 100 ml. § 32. 1. Cylinder bez szlifu powinien mieç wykonany wylew o kraw´dzi nieostrej i prostopad∏ej do osi cylindra. 4) zakoƒczona lejkiem w biuretach z dzia∏kà elementarnà wi´kszà ni˝ 0,05 ml. 2. Wylew powinien byç ukszta∏towany w sposób zapewniajàcy opró˝nianie cylindra z wody, bez jej sp∏ywania po zewn´trznej powierzchni cylindra. § 26. Zawór biurety powinien umo˝liwiaç odci´cie lub p∏ynne regulowanie wyp∏ywu oraz zapewniaç jej szczelnoÊç. § 33. Kraw´dê szyjki cylindra ze szlifem powinna byç wywini´ta na zewnàtrz w p∏aszczyênie prostopad∏ej do osi cylindra. § 27. 1. Szklany zawór biurety powinien mieç gniazdo i korek ze szlifem sto˝kowym o zbie˝noÊci 1/10. § 34. Odchy∏ka prostopad∏oÊci dolnej powierzchni podstawy powinna wynosiç ± 40’. 2. Zawór biurety mo˝e byç wykonany z tworzywa sztucznego oboj´tnego chemicznie. § 35. Nape∏niony cylinder, ustawiony na p∏askiej powierzchni, nachylonej do poziomu pod kàtem 15°, nie powinien si´ przewracaç. § 28. 1. Koƒcówka wyp∏ywowa biurety z zaworem z przelotem: 1) prostym powinna stanowiç jednà ca∏oÊç z korpusem zaworu; Rozdzia∏ 8 Charakterystyki metrologiczne szklanych przyrzàdów pomiarowych 2) bocznym powinna stanowiç jednà ca∏oÊç z korkiem zaworu. § 36. 1. B∏´dy graniczne dopuszczalne pojemnoÊci kolb okreÊla za∏àcznik nr 8 do rozporzàdzenia. Dziennik Ustaw Nr 3 — 84 — 2. B∏´dy, o których mowa w ust. 1, dla wyznaczanej pojemnoÊci powinny zostaç zachowane, je˝eli kolba uprzednio niezwil˝ona zostanie nape∏niona wodà do kreski oznaczajàcej pojemnoÊç, a menisk b´dzie ustawiony tak, aby p∏aszczyzna przechodzàca przez górnà kraw´dê kreski by∏a styczna w najni˝szym punkcie menisku. § 37. 1. B∏´dy graniczne dopuszczalne pojemnoÊci pipet jednomiarowych okreÊla za∏àcznik nr 9 do rozporzàdzenia. 2. B∏´dy, o których mowa w ust. 1, dla wyznaczanej pojemnoÊci powinny zostaç zachowane, je˝eli: 1) pipeta jednomiarowa zostanie nape∏niona wodà do kreski oznaczajàcej pojemnoÊç i opró˝niona do zatrzymania si´ menisku wody w koƒcówce wyp∏ywowej pipety dotykajàcej Êcianki szklanego odbieralnika; 2) wynik pomiaru pojemnoÊci pipet jednomiarowych z okreÊlonym czasem odczekania ustala si´ po 15 s. § 38. 1. Czasy wyp∏ywu dla pipet jednomiarowych okreÊla za∏àcznik nr 9 do rozporzàdzenia. Poz. 19 5 mm nad danà kreskà, przy czym ustalenie pojemnoÊci pipety nast´puje po odczekaniu 15 s; 4) pipeta wielomiarowa na wyp∏yw podwójny ca∏kowity zostanie opró˝niona od kreski zerowej do zatrzymania si´ menisku w jej koƒcówce wyp∏ywowej, przy czym ustalenie pojemnoÊci nominalnej pipety nast´puje po odczekaniu 15 s. § 40. 1. Czasy wyp∏ywu dla pipet wielomiarowych na wyp∏yw cz´Êciowy, ca∏kowity i podwójny okreÊla za∏àcznik nr 10 do rozporzàdzenia. 2. W przypadku zaznaczenia na pipecie czasu wyp∏ywu zmierzony czas wyp∏ywu nie powinien ró˝niç si´ od czasu zaznaczonego o wi´cej ni˝ 2 s. § 41. 1. B∏´dy graniczne dopuszczalne ka˝dego pomiaru pojemnoÊci biuret okreÊla za∏àcznik nr 11 do rozporzàdzenia. 2. B∏´dy, o których mowa w ust. 1, dla wyznaczanej pojemnoÊci powinny zostaç zachowane, je˝eli zawór biurety b´dzie ca∏kowicie otwarty i koƒcówka wyp∏ywowa biurety nie b´dzie dotykaç Êcianki odbieralnika oraz gdy: 2. W przypadku zaznaczenia na pipecie czasu wyp∏ywu zmierzony czas wyp∏ywu nie powinien ró˝niç si´ od czasu zaznaczonego o wi´cej ni˝: 1) biureta bez okreÊlonego czasu odczekania zostanie opró˝niona od kreski zerowej do kreski oznaczajàcej pojemnoÊç nominalnà biurety; 1) 2 s — dla pipet o pojemnoÊci nominalnej 0,5 ml, 1 ml, 2 ml; 2) biureta z okreÊlonym czasem odczekania zostanie opró˝niona od kreski zerowej do zatrzymania si´ menisku wody nie wi´cej ni˝ 5 mm nad kreskà oznaczajàcà pojemnoÊç nominalnà biurety, przy czym ustalenie pojemnoÊci biurety nast´puje po odczekaniu 30 s. 2) 3 s — dla pipet o pojemnoÊci nominalnej 5 ml, 10 ml; 3) 4 s — dla pipet o pojemnoÊci nominalnej 20 ml, 25 ml; 4) 5 s — dla pipet o pojemnoÊci nominalnej 50 ml, 100 ml, 200 ml. § 39. 1. B∏´dy graniczne dopuszczalne ka˝dego pomiaru pojemnoÊci pipet wielomiarowych okreÊla za∏àcznik nr 10 do rozporzàdzenia. 2. B∏´dy, o których mowa w ust. 1, dla wyznaczanej pojemnoÊci powinny zostaç zachowane, je˝eli koƒcówka wyp∏ywowa pipety wielomiarowej dotyka Êcianki szklanego odbieralnika oraz gdy: 1) pipeta wielomiarowa na wyp∏yw cz´Êciowy zostanie opró˝niona od kreski zerowej do kreski oznaczajàcej jej pojemnoÊç nominalnà; 2) pipeta wielomiarowa na wyp∏yw ca∏kowity zostanie opró˝niona od kreski oznaczajàcej pojemnoÊç nominalnà do zatrzymania si´ menisku w jej koƒcówce wyp∏ywowej; 3) pipeta wielomiarowa na wyp∏yw podwójny cz´Êciowy zostanie opró˝niona od kreski zerowej do zatrzymania si´ menisku wody nie wi´cej ni˝ 2 do § 42. Czasy wyp∏ywu dla biuret okreÊla za∏àcznik nr 11 do rozporzàdzenia. § 43. 1. B∏´dy graniczne dopuszczalne ka˝dego pomiaru pojemnoÊci cylindrów okreÊla za∏àcznik nr 12 do rozporzàdzenia. 2. B∏´dy, o których mowa w ust. 1, dla wyznaczanej pojemnoÊci powinny zostaç zachowane, je˝eli cylinder uprzednio niezwil˝ony zostanie nape∏niony wodà do kreski oznaczajàcej pojemnoÊç, a menisk b´dzie ustawiony tak, aby p∏aszczyzna przechodzàca przez górnà kraw´dê kreski by∏a styczna w najni˝szym punkcie menisku. Rozdzia∏ 9 Przepis koƒcowy § 44. Rozporzàdzenie wchodzi w ˝ycie po up∏ywie 14 dni od dnia og∏oszenia. Minister Gospodarki, Pracy i Polityki Spo∏ecznej: J. Hausner Dziennik Ustaw Nr 3 — 85 — Poz. 19 Za∏àczniki do rozporzàdzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Spo∏ecznej z dnia 11 grudnia 2003 r. (poz. 19) Za∏àcznik nr 1 KSZTA¸T I WYMIARY KOLB 1. Kolby powinny mieç nast´pujàce kszta∏ty: 1) sto˝kowy — przy pojemnoÊci 1 i 2 ml; 2) sto˝kowy lub gruszkowy — przy pojemnoÊci od 5 do 50 ml; 3) gruszkowy przy pojemnoÊci od 100 do 5 000 ml. 2. Kszta∏ty i wymiary kolb przedstawiajà poni˝sze rysunki:
- a)
- b)
- a)kolba o sto˝kowym kszta∏cie korpusu,
- b)kolba o gruszkowym kszta∏cie korpusu. Dziennik Ustaw Nr 3 — 86 — Poz. 19 3. Wymiary kolb z wàskà szyjkà okreÊla tabela: Ârednica Pojem- wewn´trzna noÊç szyjki d1 nomiw miejscu nalna ograniczenia pojemnoÊci WysokoÊç maksymalna1) h1 ±5 Minimalna odleg∏oÊç h2 kreski od ka˝dego punktu zmiany Êrednicy szyjki Przybli˝oMinimalna na Êrednica Minimalna Rodzaj i wielkoÊç Êrednica gruboÊç podstawy szlifu2) korpusu Êcianki s d3 d2 ml mm mm mm mm mm mm k4 k6 1 7±1 65 5 13 13 0,7 7/11 7/16 2 7±1 70 5 17 15 0,7 7/11 7/16 5 7±1 70 5 22 15 0,7 7/11 7/16 10 7±1 90 5 27 18 0,7 7/11 7/16 20 9±1 110 5 39 18 0,7 10/13 10/19 25 9±1 110 5 40 25 0,7 10/13 10/19 50 11 ± 1 140 10 50 35 0,7 12/14 12/21 100 13 ± 1 170 10 60 40 0,7 12/143) 12/213) 200 15,5 ± 1,5 210 10 75 50 0,8 14/15 14/23 250 15,5 ± 1,5 220 10 80 55 0,8 14/15 14/23 500 19 ± 2 260 15 100 70 0,8 19/17 19/26 1 000 23 ± 2 300 15 125 85 1,0 24/20 24/29 2 000 27,5 ± 2,5 370 15 160 110 1,2 29/22 29/32 5 000 38 ± 3 475 15 215 165 1,2 34/23 34/35 1) WysokoÊç kolby bez korka. 2) ISO 383 (PN-92/B-13013 Szklany sprz´t laboratoryjny Z∏àcza wymienne ze szlifem sto˝kowym). 3) Alternatywny rodzaj i wielkoÊç szlifu to (k4) 14/15 oraz (k6) 14/23. 4. Wymiary kolb z szerokà szyjkà okreÊla tabela: Ârednica Pojem- wewn´trzna noÊç szyjki d1 w nomimiejscu nalna ograniczenia pojemnoÊci WysokoÊç maksymalna1) h1 ±5 Minimalna odleg∏oÊç h2 kreski od ka˝dego punktu zmiany Êrednicy szyjki Przybli˝oMinimalna na Êrednica Minimalna Rodzaj i wielkoÊç Êrednica gruboÊç podstawy szlifu2) korpusu Êcianki s d3 d2 ml mm mm mm mm mm mm k4 k6 5 9±1 70 5 22 15 0,7 10/13 10/19 10 9±1 90 5 27 18 0,7 10/13 10/19 20 11 ± 1 105 5 39 18 0,7 12/14 12/21 25 11 ± 1 110 5 40 25 0,7 12/14 12/21 50 13 ± 1 140 10 50 35 0,7 14/15 14/23 1 000 27,5 ± 2,5 300 15 125 85 1,0 29/22 29/32 1) WysokoÊç kolby bez korka. 2) ISO 383 (PN-92/B-13013 Szklany sprz´t laboratoryjny Z∏àcza wymienne ze szlifem sto˝kowym). Dziennik Ustaw Nr 3 — 87 — Poz. 19 Za∏àcznik nr 2 KSZTA¸T I WYMIARY PIPET JEDNOMIAROWYCH 1. Kszta∏t i wymiary pipet jednomiarowych przedstawiajà poni˝sze rysunki:
- a)
- b)
- a)pipeta bez zbiornika,
- b)pipeta ze zbiornikiem. 2. Wymiary pipet jednomiarowych okreÊla tabela: PojemnoÊç nominalna D∏ugoÊç maksymalna pipety bez zbiornika L ml mm mm mm mm mm mm mm mm — — — 5 — — 2,3 300 — — — 6 — — — 0,9 — 325 110 150 — 9 5,0 3,0 0,7 350 125 150 — 9 5,5 3,5 0,7 0,5 1 MaksyMaksyMinimal- Minimal- Maksymalna malna na na MaksyÊrednica malna D∏ugoÊç Êrednica d∏ugoÊç d∏ugoÊç Êrednica malna zewn´trzmaksyrurki rurki Êrednica na rurki wewn´trz- Minimalzewn´trzmalna na rurki na wyp∏y- zasysajà- na rurki zewn´trz- wyp∏ypipety ze pipety bez gruboÊç wowej cej na wowej pipety zbiornipipety ze pipety ze zbiornika pipety ze zbiornika Êcianki s bez kiem L1 i ze zbiornizbiorniD1 zbiornizbiornizbiornikiem l1 kiem l2 kiem ka D kiem d (D2 ± 1) 2 5 — 410 145 150 — 12 6,5 4,0 10 — 450 160 160 — 16 6,5 4,5 20 — 520 210 — 22 7,0 25 — 530 220 — 24 7,0 50 — 560 230 — 30 7,5 6,0 100 — 600 — 38 8,0 7,5 200 — 650 — 49 9,0 8,5 240 170 5,5 mm 0,9 Dziennik Ustaw Nr 3 — 88 — Poz. 19 Za∏àcznik nr 3 KSZTAŁT I WYMIARY CYLINDRÓW 1. Kszta∏t i wymiary cylindrów przedstawiajà poni˝sze rysunki:
- a)
- b)
- a)cylinder bez szlifu,
- b)cylinder ze szlifem,
- c)okràg∏a podstawa cylindra,
- d)szeÊciokàtna podstawa cylindra,
- e)oÊmiokàtna podstawa cylindra. 2. Wymiary cylindrów okreÊla tabela: PojemnoÊç nominalna WysokoÊç maksymalna cylindra H Minimalna odleg∏oÊç najwy˝szej kreski podzia∏ki do brzegu cylindra h1 ml mm mm mm k4 k6 5 115 20 55 10/13 10/19 10 140 20 65 12/14 10/19 25 170 25 85 14/15 14/23 50 200 30 110 14/152) 19/26 100 260 35 145 19/17 24/29 250 335 40 200 24/20 29/32 500 390 45 250 29/22 34/35 1 000 470 50 310 34/23 45/40 2 000 570 50 380 — 45/40 Minimalna odleg∏oÊç najwy˝szej kreski podzia∏ki do najwy˝szego punktu dna h Rodzaj i wielkoÊç szlifu1) 1) ISO 383 (PN-92/B-13013 Szklany sprz´t laboratoryjny Z∏àcza wymienne ze szlifem sto˝kowym). 2) Alternatywny rodzaj i wielkoÊç szlifu to k4 — 19/17. Dziennik Ustaw Nr 3 — 89 — Poz. 19 Za∏àcznik nr 4 WYMIARY PIPET WIELOMIAROWYCH Wymiary pipet wielomiarowych okreÊla tabela: PojemnoÊç nominalna, w ml Wymiary 0,5 1 2 5 10 251) 252) Odleg∏oÊç kreski zerowej do najni˝szej ozna- minimalna czonej kreski podzia∏ki dla pipet na wyp∏yw cz´Êciowy, w mm maksymalna — 160 160 180 180 180 — — 220 220 220 220 220 — Odleg∏oÊç pomi´dzy najwy˝szà a najni˝szà minimalna oznaczonà kreskà podzia∏ki dla pipet na wyp∏yw ca∏kowity oraz wyp∏yw podwójny, w mm maksymalna 140 140 140 160 160 160 220 220 220 220 220 220 220 290 Odleg∏oÊç pomi´dzy najwy˝szà a najni˝szà kreskà podzia∏ki pipet na wyp∏yw podwójny mo˝e byç inna ni˝ okreÊlona wy˝ej, je˝eli d∏ugoÊç dzia∏ki elementarnej wyra˝ona w mm jest nie mniejsza ni˝ 1,5 1,2 1,5 1,5 1,5 — 1,5 Minimalna odleg∏oÊç najwy˝szej kreski podzia∏ki od górnej kraw´dzi pipety, w mm 100 100 100 100 100 100 100 minimalna — — — 6,8 6,8 6,8 6,8 maksymalna — — — 8,3 8,3 8,3 8,3 D∏ugoÊç odcinka pipety o jednakowej Êrednicy poni˝ej najni˝szej kreski podzia∏ki, w mm 10 10 10 10 10 10 10 D∏ugoÊç ca∏kowita pipety, (± 10) w mm 360 360 360 360 360 360 450 D∏ugoÊç koƒcówki wyp∏ywowej pipety, w mm 20 20 20 25 25 30 30 Zewn´trzna Êrednica sto˝ka koƒcówki wyp∏ywowej pipety, w mm 2,5 2,5 2,5 3 3 3 3 GruboÊç Êcianki pipety, w mm 2 2 1,5 1 1 1 1 Zewn´trzna Êrednica rurki zasysajàcej pipety, w mm 1) Dotyczy pipety o pojemnoÊci nominalnej 25 ml z dzia∏kà elementarnà 0,2 ml. 2) Dotyczy pipety o pojemnoÊci nominalnej 25 ml z dzia∏kà elementarnà 0,1 ml. Dziennik Ustaw Nr 3 — 90 — Poz. 19 Za∏àcznik nr 5 WYMIARY BIURET I KSZTA¸T ICH ZAWORÓW 1. Wymiary biuret okreÊla tabela: MinimalD∏ugoÊç podzia∏ki Minimal- na odlena odle- g∏oÊç najMaksymalni˝szej g∏oÊç krena d∏ugoÊç ski zero- kreski poca∏kowita dzia∏ki od wej od biurety górnej brzegu minimalna maksymalna cz´Êci zabiurety woru PojemnoÊç nominalna Dzia∏ka elementarna ml ml mm mm mm 1 0,01 150 200 575 2 0,01 200 250 650 5 0,02 500 600 800 10 0,02 500 600 820 10 0,05 250 450 570 25 0,05 500 600 820 25 0,10 300 450 620 50 0,10 500 600 820 100 0,20 550 650 870 Minimalna d∏ugoÊç odcinka biurety o jednakowej Êrednicy poni˝ej najni˝szej kreski podzia∏ki Minimalna odleg∏oÊç zakoƒczenia koƒcówki wyp∏ywowej do dolnej cz´Êci zaworu mm mm mm mm 50 50 20 50 2. Kszta∏t zaworów biuret przedstawiajà poni˝sze rysunki:
- a)
- b)
- c)
- d)
- a)i
- b)biureta z zaworem z przelotem prostym z koƒcówkà wyp∏ywowà po∏àczonà z korpusem zaworu,
- c)i
- d)biureta z zaworem z przelotem bocznym z koƒcówkà wyp∏ywowà stanowiàcà cz´Êç zaworu. Dziennik Ustaw Nr 3 — 91 — Poz. 19 Za∏àcznik nr 6 WZORY I SPOSOBY NANOSZENIA PODZIA¸EK W PIPETACH WIELOMIAROWYCH, BIURETACH I CYLINDRACH 1. Pipety wielomiarowe na wyp∏yw cz´Êciowy i ca∏kowity oraz biurety bez okreÊlonego czasu odczekania powinny mieç naniesionà podzia∏k´ wykonanà wed∏ug jednego z wzorów przedstawionych na rysunkach:
- a)
- b)
- c)2. Na podzia∏ce, o której mowa w pkt 1 lit. a:
- a)dzia∏ka elementarna powinna wynosiç 1 ml lub stanowiç dziesi´tnà wielokrotnoÊç lub podwielokrotnoÊç 1 ml,
- b)co dziesiàta kreska podzia∏ki powinna byç kreskà d∏ugà,
- c)kreska Êrednia powinna byç umieszczona w po∏owie odleg∏oÊci pomi´dzy kolejnymi kreskami d∏ugimi,
- d)kreski krótkie powinny byç umieszczone pomi´dzy kolejnymi kreskami Êrednià i d∏ugà. 3. Na podzia∏ce, o której mowa w pkt 1 lit. b:
- a)dzia∏ka elementarna powinna wynosiç 2 ml lub stanowiç dziesi´tnà wielokrotnoÊç lub podwielokrotnoÊç 2 ml,
- b)co piàta kreska podzia∏ki powinna byç kreskà d∏ugà,
- c)pomi´dzy dwiema kolejnymi kreskami d∏ugimi powinny byç umieszczone cztery kreski krótkie. 4. Na podzia∏ce, o której mowa w pkt 1 lit. c:
- a)dzia∏ka elementarna powinna wynosiç 5 ml lub stanowiç dziesi´tnà wielokrotnoÊç lub podwielokrotnoÊç 5 ml,
- b)co dziesiàta kreska podzia∏ki powinna byç kreskà d∏ugà,
- c)pomi´dzy dwiema kolejnymi kreskami d∏ugimi powinny byç umieszczone w równych odst´pach cztery kreski Êrednie,
- d)pomi´dzy dwiema kolejnymi kreskami Êrednimi lub pomi´dzy kolejnymi kreskami: Êrednià i d∏ugà powinna byç umieszczona kreska krótka. 5. D∏ugoÊç i po∏o˝enie kresek podzia∏ek pipet wielomiarowych na wyp∏yw cz´Êciowy i ca∏kowity oraz biuret bez okreÊlonego czasu odczekania przedstawiono na rysunku: Dziennik Ustaw Nr 3 — 92 — Poz. 19 6. Kreski podzia∏ek, o których mowa w pkt 2, powinny obejmowaç:
- a)nie mniej ni˝ 50 % obwodu pipety lub biurety — kreski krótkie;
- b)oko∏o 65 % obwodu pipety lub biurety — kreski Êrednie, które powinny wystawaç z ka˝dej strony równo i symetrycznie poza kreski krótkie;
- c)ca∏y obwód pipety lub biurety albo stanowiç nie mniej ni˝ 90 % tego obwodu — kreski d∏ugie. 7. Po∏o˝enie i oznaczenie liczbowe kresek podzia∏ki pipet wielomiarowych na wyp∏yw cz´Êciowy i ca∏kowity przedstawiono na rysunku:
- a)
- b)
- c)
- d)
- e)
- a)pipeta o pojemnoÊci nominalnej 1 ml,
- b)pipeta o pojemnoÊci nominalnej 2 ml,
- c)pipeta o pojemnoÊci nominalnej 5 ml,
- d)pipeta o pojemnoÊci nominalnej 10 ml,
- e)pipeta o pojemnoÊci nominalnej 25 ml. 8. Po∏o˝enie i oznaczenie liczbowe kresek podzia∏ki pipet na wyp∏yw ca∏kowity powinny byç zgodne z przedstawionym rysunkiem:
- a)
- b)
- a)pipeta o pojemnoÊci nominalnej 1 ml,
- b)pipeta o pojemnoÊci nominalnej 2 ml,
- c)pipeta o pojemnoÊci nominalnej 5 ml,
- d)pipeta o pojemnoÊci nominalnej 10 ml,
- e)pipeta o pojemnoÊci nominalnej 25 ml.
- c)
- d)
- e)Dziennik Ustaw Nr 3 — 93 — Poz. 19 9. WartoÊci odpowiadajàce najni˝szej oznaczonej kresce podzia∏ki i najni˝szej kresce podzia∏ki pipet na wyp∏yw ca∏kowity okreÊla tabela: PojemnoÊç nominalna w ml Najni˝sza oznaczona kreska podzia∏ki w ml Najni˝sza kreska podzia∏ki w ml 1 0,1 0,1 2 0,2 0,2 5 0,5 0,5 10 2 1,5 25 4 2,6 10. Dla pipet na wyp∏yw cz´Êciowy i ca∏kowity, na których pionowy uk∏ad podzia∏ki wykonano zgodnie z jednym z wzorów, o których mowa w pkt 1, koƒce kresek krótkich podzia∏ki powinny znajdowaç si´ na pozornej linii pionowej, a linia ta przy kierunku obserwacji pipety ustawionej jak przy u˝ytkowaniu powinna wyznaczaç koniec kresek krótkich. 11. Pipety wielomiarowe na wyp∏yw podwójny, biurety z okreÊlonym czasem odczekania oraz cylindry powinny mieç naniesionà podzia∏k´ wykonanà wed∏ug jednego z wzorów przedstawionych na rysunkach:
- a)
- b)
- c)12. Na podzia∏ce, o której mowa w pkt 8 lit. a:
- a)dzia∏ka elementarna powinna wynosiç 1 ml lub stanowiç dziesi´tnà wielokrotnoÊç lub podwielokrotnoÊç 1 ml,
- b)kolejnoÊç kresek podzia∏ki powinna byç wykonana w sposób, o którym mowa w pkt 2 lit. b—d. 13. Na podzia∏ce, o której mowa w pkt 8 lit. b:
- a)dzia∏ka elementarna powinna wynosiç 2 ml lub stanowiç dziesi´tnà wielokrotnoÊç lub podwielokrotnoÊç 2 ml,
- b)kolejnoÊç kresek podzia∏ki powinna byç wykonana w sposób, o którym mowa w pkt 3 lit. b—c. 14. Na podzia∏ce, o której mowa w pkt 8 lit. c:
- a)dzia∏ka elementarna wynosi 5 ml lub stanowi dziesi´tnà wielokrotnoÊç lub podwielokrotnoÊç 5 ml,
- b)kolejnoÊç kresek podzia∏ki powinna byç wykonana w sposób, o którym mowa w pkt 4 lit. b—d. Dziennik Ustaw Nr 3 — 94 — Poz. 19 15. D∏ugoÊç i po∏o˝enie kresek podzia∏ki dla pipet na wyp∏yw podwójny, biuret z okreÊlonym czasem odczekania oraz cylindrów przedstawiono na rysunku: 16. Kreski podzia∏ki, o której mowa w pkt 12, powinny:
- a)kreski krótkie — obejmowaç nie mniej ni˝ 10 % i nie wi´cej ni˝ 20 % obwodu pipety,
- b)kreski Êrednie — byç oko∏o 1,5-krotnie wi´ksze ni˝ kreski krótkie i wystawaç z ka˝dej strony równo i symetrycznie poza kreski krótkie,
- c)kreski d∏ugie — obejmowaç ca∏y obwód pipety lub stanowiç nie mniej ni˝ 90 % tego obwodu. 17. Po∏o˝enie i oznaczenie liczbowe kresek podzia∏ki pipet na wyp∏yw podwójny powinny byç zgodne z przedstawionym rysunkiem:
- a)
- b)
- a)pipeta o pojemnoÊci nominalnej 0,5 ml,
- b)pipeta o pojemnoÊci nominalnej 1 ml,
- c)pipeta o pojemnoÊci nominalnej 2 ml,
- d)pipeta o pojemnoÊci nominalnej 5 ml,
- e)pipeta o pojemnoÊci nominalnej 10 ml,
- f)pipeta o pojemnoÊci nominalnej 25 ml.
- c)
- d)
- e)
- f)Dziennik Ustaw Nr 3 — 95 — Poz. 19 18. WartoÊci odpowiadajàce najni˝szej oznaczonej kresce podzia∏ki i najni˝szej kresce podzia∏ki pipet na wyp∏yw podwójny okreÊla tabela: PojemnoÊç nominalna w ml Najni˝sza oznaczona kreska podzia∏ki w ml Najni˝sza kreska podzia∏ki w ml 0,5 0,4 0,45 1 0,9 0,9 2 1,8 1,8 5 4,5 4,5 10 8 8,5 25 23 23,2 19. Po∏o˝enie i oznaczenie liczbowe kresek podzia∏ki cylindrów przedstawiono na rysunkach:
- a)
- b)
- c)
- f)
- d)
- g)
- a)cylinder o pojemnoÊci nominalnej 5 ml,
- b)cylinder o pojemnoÊci nominalnej 10 ml,
- c)cylinder o pojemnoÊci nominalnej 25 ml,
- d)cylinder o pojemnoÊci nominalnej 50 ml,
- e)cylinder o pojemnoÊci nominalnej 100 ml,
- f)cylinder o pojemnoÊci nominalnej 250 ml,
- g)cylinder o pojemnoÊci nominalnej 500 ml,
- h)cylinder o pojemnoÊci nominalnej 1 000 ml,
- i)cylinder o pojemnoÊci nominalnej 2 000 ml.
- e)
- h)
- i)Dziennik Ustaw Nr 3 — 96 — Poz. 19 20. WartoÊci odpowiadajàce najni˝szej oznaczonej kresce podzia∏ki i najni˝szej kresce podzia∏ki cylindrów okreÊla tabela: PojemnoÊç nominalna w ml Najni˝sza oznaczona kreska podzia∏ki w ml Najni˝sza kreska podzia∏ki w ml 5 1 0,5 10 2 1 25 5 2,5 50 10 5 100 10 10 250 20 20 250 30 24 500 50 50 1 000 100 100 2 000 200 200 21. Dla pipet wielomiarowych na wyp∏yw podwójny, biuret i cylindrów, na których pionowy uk∏ad podzia∏ki wykonano zgodnie z rysunkiem, o którym mowa w pkt 8 lit. a, Êrodkowe punkty kresek krótkich i Êrednich podzia∏ki powinny znajdowaç si´ na pozornej linii pionowej, a linia ta przy kierunku obserwacji pipety, ustawionej jak przy u˝ytkowaniu, powinna dzieliç te kreski na dwie równe cz´Êci, zgodnie z rysunkiem, o którym mowa w pkt 11. 22. Podzia∏ka pipet wielomiarowych i biuret powinna spe∏niaç nast´pujàce wymagania:
- a)oznaczenie podzia∏ki powinno umo˝liwiaç ∏atwe odczytanie, jaka jest wartoÊç liczbowa ka˝dej kreski,
- b)wszystkie znaki na podzia∏ce powinny byç tego samego typu,
- c)co najmniej co dziesiàta kreska podzia∏ki powinna byç oznaczona,
- d)kreski d∏ugie podzia∏ki powinny byç oznaczone, przy czym znaki liczbowe nale˝y umieszczaç tu˝ nad kreskà i nieco w prawo od najbli˝szych krótszych kresek podzia∏ki,
- e)gruboÊç kresek podzia∏ki nie mo˝e byç wi´ksza ni˝ 0,3 mm,
- f)kreski d∏ugie podzia∏ki pipet z naniesionym paskiem Schellbacha powinny obejmowaç cz´Êç obwodu pipety nieobj´tà paskiem. 23. Podzia∏ka cylindrów powinna spe∏niaç wymagania, o których mowa w pkt 17 lit. a—d, oraz:
- a)gruboÊç kresek podzia∏ki dla cylindrów o pojemnoÊci nominalnej 5 ml i 10 ml nie mo˝e byç wi´ksza ni˝ 0,3 mm,
- b)gruboÊç kresek podzia∏ki dla cylindrów o pojemnoÊci nominalnej 25 ml, 50 ml, 100 ml, 250 ml, 500 ml, 1 000 ml i 2 000 ml nie mo˝e byç wi´ksza ni˝ 0,4 mm. 24. W pipetach wielomiarowych na wyp∏yw podwójny, biuretach i cylindrach w przypadku, gdy:
- a)kreski d∏ugie nie obejmujà ca∏ego obwodu, znaki liczbowe mogà byç umieszczone w prawo od koƒca d∏ugiej kreski tak, aby przy przed∏u˝eniu tej kreski by∏y podzielone na po∏owy,
- b)zachodzi koniecznoÊç oznaczenia znakami liczbowymi Êredniej lub krótkiej kreski podzia∏ki, znaki liczbowe nale˝y umieÊciç w prawo od koƒca takiej kreski tak, ˝e gdyby jà przed∏u˝yç, liczby zosta∏yby podzielone na po∏owy. 25. Na cylindrze o pojemnoÊci nominalnej 250 ml, je˝eli najni˝szà oznaczonà kreskà podzia∏ki jest cyfra 20, to co druga kreska d∏uga powinna byç oznaczona cyframi od 20 do 240 z dodatkowà cyfrà 250. 26. Na cylindrze o pojemnoÊci nominalnej 250 ml, je˝eli najni˝szà oznaczonà kreskà podzia∏ki jest cyfra 30, to co druga kreska d∏uga powinna byç oznaczona cyframi od 30 do 250. Dziennik Ustaw Nr 3 — 97 — Poz. 19 Za∏àcznik nr 7 OZNACZENIE KRESEK PODZIA¸KI WARTOÂCIAMI LICZBOWYMI PIPET WIELOMIAROWYCH, BIURET I CYLINDRÓW 1. Oznaczenie kresek podzia∏ki wartoÊciami liczbowymi pipet wielomiarowych przedstawia tabela: PojemnoÊç nominalna WartoÊç dzia∏ki elementarnej ml ml Ró˝nica pomi´dzy opisanymi kreskami d∏ugimi podzia∏ki 0,5 0,01 0,1 1 0,01 0,1 2 0,02 0,2 5 0,05 0,5 10 0,1 1 25 0,1 1 25 0,2 2 2. Oznaczenie kresek podzia∏ki wartoÊciami liczbowymi biuret przedstawia tabela: PojemnoÊç nominalna WartoÊç dzia∏ki elementarnej ml ml Ró˝nica pomi´dzy opisanymi kreskami d∏ugimi podzia∏ki 1 0,01 0,1 2 0,01 0,1 5 0,02 0,2 10 0,02 0,2 10 0,05 0,5 25 0,05 0,5 25 0,1 1 50 0,1 1 100 0,2 2 Dziennik Ustaw Nr 3 — 98 — Poz. 19 3. Oznaczenie kresek podzia∏ki wartoÊciami liczbowymi cylindrów przedstawia tabela: PojemnoÊç nominalna WartoÊç dzia∏ki elementarnej ml ml Ró˝nica pomi´dzy opisanymi kreskami d∏ugimi podzia∏ki 5 0,1 1 10 0,2 2 25 0,5 5 50 1 10 100 1 10 250 2 20 250 2 20 500 5 50 1 000 10 100 2 000 20 200 Dziennik Ustaw Nr 3 — 99 — Poz. 19 Za∏àcznik nr 8 B¸¢DY GRANICZNE DOPUSZCZALNE POJEMNOÂCI KOLB 1. B∏´dy graniczne dopuszczalne pojemnoÊci kolb z wàskà szyjkà okreÊla tabela: PojemnoÊç nominalna B∏àd graniczny dopuszczalny ml ml 1 ± 0,025 2 ± 0,025 5 ± 0,025 10 ± 0,025 20 ± 0,040 25 ± 0,040 50 ± 0,060 100 ± 0,100 200 ± 0,150 250 ± 0,150 500 ± 0,250 1 000 ± 0,400 2 000 ± 0,600 5 000 ± 1,200 2. B∏´dy graniczne dopuszczalne pojemnoÊci kolb z szerokà szyjkà okreÊla tabela: PojemnoÊç nominalna B∏àd graniczny dopuszczalny ml ml 5 ± 0,040 10 ± 0,040 20 ± 0,060 25 ± 0,060 50 ± 0,100 1 000 ± 0,600 Dziennik Ustaw Nr 3 — 100 — Poz. 19 Za∏àcznik nr 9 B¸¢DY GRANICZNE DOPUSZCZALNE POJEMNOÂCI PIPET JEDNOMIAROWYCH ORAZ CZASY WYP¸YWU DLA PIPET JEDNOMIAROWYCH 1. B∏´dy graniczne dopuszczalne pojemnoÊci pipet jednomiarowych okreÊla tabela: PojemnoÊç nominalna B∏àd graniczny dopuszczalny ml ml 0,5 ± 0,005 1 ± 0,008 2 ± 0,010 5 ± 0,015 10 ± 0,020 20 ± 0,030 25 ± 0,030 50 ± 0,050 100 ± 0,080 200 ± 0,100 2. Czasy wyp∏ywu dla pipet jednomiarowych bez okreÊlonego czasu odczekania okreÊla tabela: PojemnoÊç nominalna Czas wyp∏ywu minimalny ml maksymalny s 0,5 10 20 1 10 20 2 10 25 5 15 30 10 15 40 20 25 50 25 25 50 50 30 60 100 40 60 200 50 70 Dziennik Ustaw Nr 3 — 101 — Poz. 19 3. Czasy wyp∏ywu dla pipet jednomiarowych z czasem odczekania równym 15 s okreÊla tabela: PojemnoÊç nominalna Czas wyp∏ywu minimalny ml maksymalny s 0,5 4 8 1 5 9 2 5 9 5 7 11 10 8 12 20 9 13 25 10 15 50 13 18 100 25 30 200 — — Dziennik Ustaw Nr 3 — 102 — Poz. 19 Za∏àcznik nr 10 B¸¢DY GRANICZNE DOPUSZCZALNE KA˚DEGO POMIARU POJEMNOÂCI PIPET WIELOMIAROWYCH ORAZ CZASY WYP¸YWU DLA PIPET WIELOMIAROWYCH 1. B∏´dy graniczne dopuszczalne pojemnoÊci pipet wielomiarowych okreÊla tabela: PojemnoÊç nominalna WartoÊç dzia∏ki elementarnej B∏àd graniczny dopuszczalny ml ml ml 0,5 0,01 ± 0,005 1 0,01 ± 0,006 2 0,02 ± 0,010 5 0,05 ± 0,030 10 0,1 ± 0,050 25 0,1 ± 0,100 25 0,2 ± 0,100 2. Czasy wyp∏ywu dla pipet wielomiarowych na wyp∏yw cz´Êciowy okreÊla tabela: PojemnoÊç nominalna Czas wyp∏ywu minimalny ml maksymalny s 1 7 10 2 8 12 5 10 14 10 13 17 25 15 21 3. Czasy wyp∏ywu dla pipet wielomiarowych na wyp∏yw ca∏kowity okreÊla tabela: PojemnoÊç nominalna Czas wyp∏ywu minimalny ml maksymalny s 1 5 7 2 6 9 5 8 11 10 10 13 25 11 16 Dziennik Ustaw Nr 3 — 103 — Poz. 19 4. Czasy wyp∏ywu dla pipet wielomiarowych na wyp∏yw podwójny okreÊla tabela: PojemnoÊç nominalna Czas wyp∏ywu minimalny ml maksymalny s 0,5 2 8 1 2 8 2 2 8 5 5 11 10 5 11 25 9 15 Dziennik Ustaw Nr 3 — 104 — Poz. 19 Za∏àcznik nr 11 B¸¢DY GRANICZNE DOPUSZCZALNE KA˚DEGO POMIARU POJEMNOÂCI BIURET ORAZ CZASY WYP¸YWU DLA BIURET 1. B∏´dy graniczne dopuszczalne pojemnoÊci biuret okreÊla tabela: PojemnoÊç nominalna WartoÊç dzia∏ki elementarnej B∏àd graniczny dopuszczalny ml ml ml 1 0,01 ± 0,01 2 0,01 ± 0,01 5 0,02 ± 0,01 10 0,02 ± 0,02 10 0,05 ± 0,02 25 0,05 ± 0,03 25 0,10 ± 0,05 50 0,10 ± 0,05 100 0,20 ± 0,10 2. Czasy wyp∏ywu dla biuret bez okreÊlonego czasu odczekania okreÊla tabela: Czas wyp∏ywu PojemnoÊç nominalna WartoÊç dzia∏ki elementarnej ml ml 1 0,01 35 45 2 0,01 50 70 5 0,02 75 95 10 0,02 75 95 10 0,05 75 95 25 0,05 70 100 25 0,10 45 75 50 0,10 60 100 100 0,20 60 100 minimalny maksymalny s Dziennik Ustaw Nr 3 — 105 — Poz. 19 3. Czasy wyp∏ywu dla biuret z okreÊlonym czasem odczekania równym 30 s okreÊla tabela: Czas wyp∏ywu PojemnoÊç nominalna WartoÊç dzia∏ki elementarnej ml ml 1 0,01 20 40 2 0,01 25 45 5 0,02 40 60 10 0,02 40 60 10 0,05 40 60 25 0,05 35 55 25 0,10 25 45 50 0,10 30 50 100 0,20 30 50 minimalny maksymalny s Za∏àcznik nr 12 B¸¢DY GRANICZNE DOPUSZCZALNE KA˚DEGO POMIARU POJEMNOÂCI CYLINDRÓW B∏´dy graniczne dopuszczalne pojemnoÊci cylindrów okreÊla tabela: PojemnoÊç nominalna B∏àd graniczny dopuszczalny ml ml 5 ± 0,05 10 ± 0,10 25 ± 0,25 50 ± 0,50 100 ± 0,50 250 ± 1,00 500 ± 2,50 1 000 ± 5,00 2 000 ± 10,00