DZIENNIK USTAW RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Warszawa, dnia 30 sierpnia 2004 r. Nr 188 TREÂå: Poz.: ROZPORZÑDZENIA: 1944 — Ministra Gospodarki i Pracy z dnia 16 sierpnia 2004 r. w sprawie przewodników tur

art. 25 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o us∏ugach turystycznych, zwanej dalej „ustawà”, zasady egzaminowania kandydatów na przewodników turystycznych i pilotów wycieczek oraz wzór Êwiadectwa wydawanego przez te komisje; 6) warunki, jakim powinien odpowiadaç wniosek o nadanie uprawnieƒ przewodnika turystycznego i pilota wycieczek; Dziennik Ustaw Nr 188 — 13336 — Poz. 1944 7) programy szkolenia kandydatów na przewodników turystycznych i pilotów wycieczek;

1. a)czy szkolenie ma mieç charakter podstawowy, czy uzupe∏niajàcy, 8) warunki uzyskiwania poszczególnych klas przewodników górskich, zakres terytorialny uprawnieƒ przewodników górskich i stopieƒ trudnoÊci tras oraz wycieczek prowadzonych przez przewodników górskich posiadajàcych uprawnienia okreÊlonej klasy;
2. b)obszaru uprawnieƒ, którego ma dotyczyç szkolenie przewodników turystycznych, z podaniem zasi´gu regionu lub trasy turystycznej dla uprawnieƒ przewodnika terenowego innych ni˝ obszar ca∏ego województwa; 9) miasta i obszary, na których organizatorzy turystyki majà obowiàzek zapewnienia opieki przewodnika turystycznego; 10) sk∏ad i zasady dzia∏ania komisji egzaminacyjnych j´zyków obcych,

art. 32 ust. 3 ustawy, wzór Êwiadectwa wydawanego przez te komisje oraz tryb wy∏aniania kandydatów do umieszczenia na liÊcie ministra w∏aÊciwego do spraw turystyki, o której mowa w art. 32 ust. 3 ustawy; 11) wysokoÊç op∏at za sprawdzenie kwalifikacji osób ubiegajàcych si´ o uprawnienia przewodnika turystycznego lub pilota wycieczek, sprawdzenie znajomoÊci j´zyka obcego przez komisj´ egzaminacyjnà j´zyków obcych, o której mowa w art. 32 ust. 3 ustawy, oraz wysokoÊç wynagrodzenia egzaminatorów; 12) wzory dokumentów potwierdzajàcych posiadanie uprawnieƒ przewodnika turystycznego i pilota wycieczek, a tak˝e tryb okazywania legitymacji przewodnika turystycznego i pilota wycieczek upowa˝nionym organom oraz sposób noszenia identyfikatorów podczas wykonywania zadaƒ przewodnika turystycznego lub pilota wycieczek. § 2. Ilekroç w rozporzàdzeniu jest mowa o: 1) warunkach zimowych — nale˝y przez to rozumieç wyst´powanie lokalnych zalodzeƒ, g∏´bokiego lub Êwie˝ego Êniegu, w trakcie których uprawianie turystyki wymaga u˝ycia specjalistycznego sprz´tu, w szczególnoÊci czekana, raków; 2) warunkach letnich — nale˝y przez to rozumieç stan, w którym nie wyst´pujà czynniki atmosferyczne,

pkt

1. 3) wskazanie, czy upowa˝nienie ma mieç charakter sta∏y, czy jednorazowy; 4) oÊwiadczenie, czy szkolenie b´dzie przeprowadzone w ramach prowadzonej dzia∏alnoÊci gospodarczej; 5) wskazanie kierownika szkolenia lub innej osoby upowa˝nionej do wyst´powania wobec wojewody w sprawach zwiàzanych ze szkoleniem; 6) informacj´ o dotychczasowych szkoleniach prowadzonych przez wnioskodawc´, je˝eli wnioskodawca prowadzi∏ uprzednio szkolenia; 7) opis warunków szkolenia, w tym wskazanie miejsca odbywania wyk∏adów i zaj´ç praktycznych, a tak˝e okreÊlenie miejsca przechowywania dokumentacji szkolenia i archiwum wydanych dokumentów.
2. Do wniosku, o którym mowa w ust. 1, do∏àcza si´: 1) szczegó∏owe programy szkolenia, zgodne z odpowiednimi wymaganiami programów,

§ 4

; 2) wykaz kadry wyk∏adowców i instruktorów realizujàcych zaj´cia obj´te programem szkolenia, z udokumentowaniem ich kwalifikacji w formie:

1. a)odpisu dyplomu ukoƒczenia studiów wy˝szych,
2. b)zaÊwiadczenia o posiadaniu praktyki uzasadniajàcej powierzenie obowiàzków instruktora w ramach zaj´ç praktycznych, wydanego przez jednostk´ powierzajàcà zainteresowanemu wykonywanie zadaƒ przewodnika turystycznego lub pilota wycieczek lub przez stowarzyszenie zrzeszajàce przewodników turystycznych i pilotów wycieczek; Rozdzia∏ 2 3) pozytywnà opini´ wojewody w∏aÊciwego do przeprowadzenia egzaminu; Szkolenia dla przewodników turystycznych i pilotów wycieczek oraz ich kontrola 4) oÊwiadczenia osób obj´tych wykazem, o którym mowa w pkt 2, potwierdzajàce zgod´ na wspó∏prac´ z wnioskodawcà w zakresie obj´tym wnioskiem; § 3. 1. Upowa˝nienie do przeprowadzenia szkolenia przewodników turystycznych lub pilotów wycieczek wydaje na wniosek zainteresowanego podmiotu, zwanego dalej „wnioskodawcà”, wojewoda, o którym mowa w art. 24 ust. 1 ustawy. 2. Wniosek, o którym mowa w ust. 1, zawiera: 1) wskazanie jednostki organizacyjnej lub osoby ubiegajàcej si´ o upowa˝nienie; 2) okreÊlenie zakresu szkolenia, które wnioskodawca zamierza prowadziç, w tym wskazanie: 5) wskazanie siedziby, w której wnioskodawca zamierza przechowywaç dokumentacj´ szkolenia i archiwum wydanych dokumentów; 6) wewn´trzny regulamin szkolenia, przedstawiany s∏uchaczom, okreÊlajàcy w szczególnoÊci warunki potwierdzania udzia∏u w zaj´ciach teoretycznych i praktycznych oraz ich zaliczenia. 4. Organizator szkolenia dla kandydatów na przewodników turystycznych lub pilotów wycieczek, rozpoczynajàc szkolenie, pisemnie informuje o tym wojewo- Dziennik Ustaw Nr 188 — 13337 — Poz. 1944 d´ w∏aÊciwego dla miejsca odbywania szkolenia, przedk∏adajàc kopi´ upowa˝nienia do prowadzenia szkoleƒ od w∏aÊciwego wojewody wraz z harmonogramem zaj´ç i wykazem wyk∏adowców i instruktorów. 3. Ustala si´ programy uzupe∏niajàcego szkolenia dla kandydatów na przewodników górskich: 5. Wojewoda, który otrzyma∏ informacj´ o odbywajàcym si´ na jego terenie szkoleniu dla kandydatów na przewodników turystycznych lub pilotów wycieczek, ma prawo przeprowadziç kontrol´ organizatora szkolenia w czasie trwania szkolenia. 2) ubiegajàcych si´ o uprawnienie do prowadzenia wycieczek w warunkach wysokogórskich, powy˝ej III stopnia trudnoÊci w warunkach zimowych i IV stopnia trudnoÊci w warunkach letnich — okreÊlone w za∏àczniku nr 9 do rozporzàdzenia. 6. Kontrola organizatora szkolenia kandydatów na przewodników turystycznych i pilotów wycieczek powinna odbywaç si´ w obecnoÊci kierownika szkolenia lub osoby upowa˝nionej do zast´powania kierownika szkolenia. 4. Ustala si´ program szkolenia dla kandydatów na pilotów wycieczek, okreÊlony w za∏àczniku nr 10 do rozporzàdzenia. 7. Kontrola organizatora szkolenia kandydatów na przewodników turystycznych i pilotów wycieczek obejmuje: 1) sprawdzenie dokumentacji szkolenia; 2) ocen´ zgodnoÊci harmonogramu zaj´ç z procesem jego realizacji. 1) ubiegajàcych si´ o klas´ drugà i pierwszà — okreÊlone w za∏àczniku nr 8 do rozporzàdzenia; 5. Program szkolenia podstawowego kandydatów na przewodników górskich obejmuje co najmniej 250 godzin zaj´ç, w tym po 50 godzin problematyki okreÊlonej w za∏àcznikach nr 1 i 2 do rozporzàdzenia oraz 150 godzin problematyki okreÊlonej odpowiednio w za∏àcznikach nr 3, 4 lub 5 do rozporzàdzenia, z tym ˝e program szkolenia przewodników górskich tatrzaƒskich obejmuje dodatkowo 65 dni szkolenia praktycznego. 8. Osoby dokonujàce kontroli organizatora szkolenia kandydatów na pilotów wycieczek i przewodników turystycznych powiadamiajà o uchybieniach wojewod´, na którego terenie odbywa si´ szkolenie. 6. Program szkolenia uzupe∏niajàcego dla przewodników górskich rozszerzajàcych posiadane uprawnienia w klasie trzeciej na kolejny obszar górski obejmuje co najmniej 100 godzin zaj´ç z problematyki okreÊlonej odpowiednio w za∏àcznikach nr 3, 4 lub 5 do rozporzàdzenia. 9. Wojewoda, na którego terenie odbywa si´ szkolenie, po uzyskaniu informacji o uchybieniach organizatora szkolenia powiadamia wojewod´, który wyda∏ organizatorowi szkolenia upowa˝nienie do prowadzenia szkolenia dla kandydatów na przewodników turystycznych i pilotów wycieczek. 7. Program szkolenia dla kandydatów na przewodników miejskich obejmuje co najmniej 250 godzin, w tym 50 godzin z problematyki okreÊlonej w za∏àczniku nr 1 do rozporzàdzenia i 200 godzin z problematyki okreÊlonej w za∏àczniku nr 6 do rozporzàdzenia. 10. Wojewoda, który wyda∏ orgaznizatorowi szkolenia sta∏e upowa˝nienie do szkolenia kandydatów na przewodników turystycznych i pilotów wycieczek, dokonuje z urz´du jego kontroli nie rzadziej ni˝ raz na trzy lata. § 4. 1. Ustala si´ program podstawowego szkolenia ogólnego dla kandydatów na przewodników turystycznych, okreÊlony w za∏àczniku nr 1 do rozporzàdzenia. 2. Ustala si´ programy podstawowego szkolenia specjalistycznego dla kandydatów na: 1) przewodników górskich, sk∏adajàcy si´ z:
3. a)cz´Êci ogólnej — dla wszystkich przewodników górskich, okreÊlony w za∏àczniku nr 2 do rozporzàdzenia, 8. Program szkolenia dla przewodników terenowych obejmuje co najmniej 250 godzin, w tym 50 godzin z problematyki okreÊlonej w za∏àczniku nr 1 do rozporzàdzenia i 200 godzin z problematyki okreÊlonej w za∏àczniku nr 7 do rozporzàdzenia. 9. Program szkolenia uzupe∏niajàcego dla przewodników terenowych poszerzajàcych zakres posiadanych uprawnieƒ obejmuje co najmniej 100 godzin z problematyki okreÊlonej w za∏àczniku nr 7 do rozporzàdzenia, z wy∏àczeniem metodyki i techniki prowadzenia wycieczek. 10. Program szkolenia uzupe∏niajàcego dla przewodników górskich beskidzkich i sudeckich ubiegajàcych si´ o wy˝szà klas´ obejmuje co najmniej 150 godzin zaj´ç z problematyki okreÊlonej w za∏àczniku nr 8 do rozporzàdzenia. 2) przewodników miejskich — okreÊlony w za∏àczniku nr 6 do rozporzàdzenia; 11. Program szkolenia uzupe∏niajàcego dla przewodników górskich tatrzaƒskich ubiegajàcych si´ o klas´ drugà obejmuje co najmniej 75 godzin zaj´ç teoretycznych i 25 dni szkolenia praktycznego, a dla ubiegajàcych si´ o klas´ pierwszà — co najmniej 65 godzin zaj´ç teoretycznych i 28 dni szkolenia praktycznego, zgodnie z za∏àcznikiem nr 8 do rozporzàdzenia. 3) przewodników terenowych — okreÊlony w za∏àczniku nr 7 do rozporzàdzenia. 12. Program szkolenia uzupe∏niajàcego dla przewodników górskich ubiegajàcych si´ o uprawnienie
4. b)cz´Êci szczegó∏owej — odr´bnej dla przewodników beskidzkich, sudeckich i tatrzaƒskich, okreÊlony odpowiednio w za∏àcznikach nr 3—5 do rozporzàdzenia, Dziennik Ustaw Nr 188 — 13338 — Poz. 1944 do prowadzenia wycieczek w warunkach wysokogórskich obejmuje co najmniej 30 godzin szkolenia teoretycznego i 100 dni szkolenia praktycznego z problematyki okreÊlonej w za∏àczniku nr 9 do rozporzàdzenia. 6) oÊwiadczenie o niekaralnoÊci za przest´pstwa umyÊlne lub inne, pope∏nione w zwiàzku z wykonywaniem funkcji przewodnika turystycznego lub pilota wycieczek. § 5. Na podstawie programów,

§ 4

, organizator szkolenia opracowuje szczegó∏owy program szkolenia w oparciu o nast´pujàce zasady:

1. Osoby ubiegajàce si´ o uzyskanie wy˝szej klasy przewodnika górskiego lub o rozszerzenie zakresu posiadanych uprawnieƒ do wniosku, o którym mowa w ust. 1, do∏àczajà: 1) liczba godzin przewidzianych na poszczególne zagadnienia mo˝e zostaç zwi´kszona, a w szczególnie uzasadnionych przypadkach mo˝na dokonaç zmiany proporcji godzin pomi´dzy poszczególnymi przedmiotami; 2) wymiar zaj´ç teoretycznych okreÊla si´ w godzinach lekcyjnych, natomiast wymiar zaj´ç praktycznych — w dniach szkolenia, przyjmujàc, ˝e jeden dzieƒ szkolenia odpowiada 8 godzinom. §
3. Osoby ubiegajàce si´ o nadanie uprawnieƒ przewodnika turystycznego lub pilota wycieczek oraz wydanie legitymacji i identyfikatora sk∏adajà wniosek do wojewody zgodnie z w∏aÊciwoÊcià, o której mowa w art. 28 ust. 1—3 ustawy.
4. Wniosek, o którym mowa w ust. 1, zawiera: 1) imi´ i nazwisko oraz nazwisko rodowe osoby okreÊlonej w ust. 1; 1) zaÊwiadczenie o ukoƒczeniu szkolenia uzupe∏niajàcego, prowadzonego przez jednostk´ organizacyjnà lub osob´ uprawnionà do szkolenia przewodników turystycznych; 2) Êwiadectwo zdania egzaminu przed w∏aÊciwà komisjà egzaminacyjnà dla przewodników turystycznych; 3) zaÊwiadczenie o prowadzeniu wycieczek przez okres wymagany dla uzyskania wy˝szej klasy uprawnieƒ, wydane przez jednostk´ powierzajàcà tej osobie prowadzenie wycieczek.
5. Na wniosek osoby przedstawiajàcej dokumenty potwierdzajàce znajomoÊç j´zyka obcego,

art. 32 ustawy, wojewoda poÊwiadcza znajomoÊç j´zyka obcego w legitymacji przewodnika turystycznego lub pilota wycieczek. 2) imiona rodziców;

1. Osoby ubiegajàce si´ o wydanie kolejnego identyfikatora do wniosku do∏àczajà: 3) dat´ i miejsce urodzenia; 1) 1 fotografi´; 4) miejsce zamieszkania oraz adres do korespondencji; 2) Êwiadectwo lekarskie, potwierdzajàce stan zdrowia umo˝liwiajàcy wykonywanie zadaƒ przewodnika turystycznego lub pilota wycieczek w zakresie obj´tym wnioskiem, wystawione w trybie i zakresie okreÊlonym przepisami o badaniach lekarskich pracowników. 5) wskazanie rodzaju i zakresu uprawnieƒ, o które ubiega si´ osoba okreÊlona w ust.
3. Do wniosku, o którym mowa w ust. 1, do∏àcza si´: 1) odpis Êwiadectwa lub dyplomu stwierdzajàcego posiadanie wykszta∏cenia Êredniego lub wy˝szego; 2) 3 fotografie; 3) zaÊwiadczenie o ukoƒczeniu szkolenia prowadzonego przez jednostk´ organizacyjnà lub osob´ uprawnionà do szkolenia przewodników turystycznych lub pilotów wycieczek albo w przypadku osób,

art. 22a ustawy, legitymacj´ przewodnika turystycznego lub pilota wycieczek wydanà przez jeden z podmiotów,

art. 49 ust. 1 ustawy; 4) Êwiadectwo zdania egzaminu przed w∏aÊciwà komisjà egzaminacyjnà dla przewodników turystycznych lub pilotów wycieczek; 5) Êwiadectwo lekarskie, potwierdzajàce stan zdrowia umo˝liwiajàcy wykonywanie zadaƒ przewodnika turystycznego lub pilota wycieczek w zakresie obj´tym wnioskiem, wystawione w trybie i zakresie okreÊlonym przepisami o badaniach lekarskich pracowników; Rozdzia∏ 3 Uprawnienia przewodników turystycznych §

2. Warunkiem uzyskania uprawnienia przewodnika górskiego klasy trzeciej jest wykazanie si´ wiadomoÊciami i umiej´tnoÊciami w zakresie okreÊlonym programem szkolenia, niezb´dnymi do: 1) prowadzenia wycieczek górskich pieszych w warunkach letnich wszystkimi szlakami oznakowanymi na okreÊlonym obszarze górskim, zwanym dalej „obszarem uprawnieƒ”, oraz szlakami okreÊlonymi w programach szkolenia, w warunkach zimowych; 2) prowadzenia wycieczek autokarowych wszystkimi drogami na obszarze uprawnieƒ.
3. Przewodnik górski klasy trzeciej ubiegajàcy si´ o uzyskanie uprawnieƒ przewodnika górskiego klasy drugiej na danym obszarze powinien, oprócz wymagaƒ okreÊlonych w ust. 1, spe∏niaç nast´pujàce warunki: 1) posiadaç co najmniej dwuletni sta˝ przewodnika górskiego klasy trzeciej; Dziennik Ustaw Nr 188 — 13339 — 2) prowadziç wycieczki co najmniej przez 30 dni, a przewodnik tatrzaƒski — 90 dni; 3) wykazaç si´ wiadomoÊciami i umiej´tnoÊciami z zakresu przedmiotów okreÊlonych w programie szkolenia uzupe∏niajàcego na klas´ drugà na tym obszarze.
4. Przewodnik górski klasy drugiej ubiegajàcy si´ o uzyskanie uprawnieƒ przewodnika górskiego klasy pierwszej na danym obszarze powinien, oprócz wymagaƒ okreÊlonych w ust. 1 i 2, spe∏niaç nast´pujàce warunki: 1) posiadaç co najmniej trzyletni sta˝ przewodnika górskiego klasy drugiej; 2) prowadziç w klasie drugiej wycieczki w warunkach letnich i zimowych co najmniej przez 50 dni, a przewodnik tatrzaƒski — 90 dni; 3) wykazaç si´ wiadomoÊciami i umiej´tnoÊciami z zakresu przedmiotów okreÊlonych w programie szkolenia uzupe∏niajàcego na klas´ pierwszà na tym obszarze. §
6. Uprawnienia przewodnika górskiego — beskidzkiego nadaje si´ na jeden lub wi´cej nast´pujàcych obszarów górskich: 1) zachodni Beskidów Zachodnich, obejmujàcy Beskid Âlàski, Beskid ˚ywiecki, wraz z po∏o˝onà od nich na pó∏noc cz´Êcià Pogórza Karpackiego oraz Orawà, Beskid Ma∏y, Beskid Makowski, Beskid Wyspowy (cz´Êç zachodnia) i Podhale obejmujàce tereny na zachód od dolin Bia∏ego Dunajca po Nowy Targ, Lepietnicy, Raby po Kasin´ Wielkà, Krzyworzeki po jej ujÊcie do Raby. Obszar uprawnieƒ obejmuje miasta: Cieszyn, Bielsko-Bia∏a, Wadowice — le˝àce na granicy obszaru uprawnieƒ; 2) wschodni Beskidów Zachodnich, obejmujàcy Beskid Wyspowy, Beskid ˚ywiecki, Beskid Makowski, Gorce, Beskid Sàdecki, zachodnià cz´Êç Beskidu Niskiego, wraz z po∏o˝onà od nich na pó∏noc cz´Êcià Pogórza Karpackiego, a tak˝e Podhale, Pieniny, Spisz i Oraw´, obejmujàce tereny ograniczone od zachodu nast´pujàco: Prze∏´cz Ja∏owiecka, dolina rzeki Skawicy do jej ujÊcia do rzeki Skawy, rzeka Skawa. Od wschodu ograniczony nast´pujàco: Obicz, rzeka Ropa po jej ujÊcie do Wis∏oki, dolina Wis∏oki. Obszar uprawnieƒ obejmuje miejscowoÊci: Tarnów, Bochnia, Wieliczka, Wysowa, Gorlice, Jas∏o — le˝àce na granicy obszaru uprawnieƒ; 3) Beskidów Wschodnich, obejmujàcy wschodnià cz´Êç Beskidu Sàdeckiego, Beskid Niski i Bieszczady od wraz z po∏o˝onà od nich na pó∏noc cz´Êcià Pogórza Karpackiego, ograniczony od zachodu drogà Leluchów — Muszyna — Piwniczna-Zdrój — Rytro — Nowy Sàcz, a nast´pnie od Nowego Sàcza, rzeka Dunajec. Obszar uprawnieƒ obejmuje miejscowoÊci: PrzemyÊl, Rzeszów, Tarnów, Muszyna, Piwniczna-Zdrój, Rytro, Nowy Sàcz — le˝àce na granicy obszaru uprawnieƒ, oraz Stary Sàcz.
7. Pó∏nocnà granic´ obszarów uprawnieƒ,

ust. 1, stanowi linia kolejowa Cieszyn — Poz. 1944 Goleszów — Bielsko-Bia∏a — Wadowice — Kraków — Tarnów — PrzemyÊl, po∏udniowà i wschodnià — granica paƒstwa, a w przypadku uprawnieƒ okreÊlonych w ust. 1 pkt 2 po∏udniowà granic´ obszaru uprawnieƒ stanowi granica Tatrzaƒskiego Parku Narodowego. 3. Uprawnienia przewodnika górskiego — tatrzaƒskiego nadaje si´ na obszar Tatr oraz obszar Podtatrza obejmujàcego Spisz, Oraw´, Podhale i Pieniny, ograniczony dolinà rzeki Orawy, linià ∏àczàca prze∏´cz Spytkowickà, Chabówk´ i prze∏´cz Sieniawskà, dolinà rzeki Lepietnicy do jej ujÊcia do Czarnego Dunajca, a dalej do Dunajca, dolinà rzeki Dunajec, prze∏´czà KroÊnickà, rzekà KroÊnicà do jej ujÊcia do Dunajca, rzekà Dunajec do ujÊcia rzeki Grajcarek, rzekà Grajcarek, potokiem Bia∏a Woda, prze∏´czà Rozdziele. Obszar uprawnieƒ obejmuje tak˝e drog´ Jab∏onka — Zubrzyca Górna (Orawski Park Etnograficzny). 4. Uprawnienia przewodnika górskiego — sudeckiego nadaje si´ na obszar Sudetów obejmujàcy Karkonosze i Pogórze Karkonoskie, Góry i Pogórze Izerskie, Góry i Pogórze Kaczawskie, Rudawy Janowickie oraz Kotlin´ Jeleniogórskà, Kotlin´ Kamiennogórskà, Góry Kamienne, Góry i Pogórze Wa∏brzyskie, Góry Sowie, Góry Bardzkie, Góry Sto∏owe, Góry Bystrzyckie, Góry Orlickie, Masyw Ânie˝nika, Góry Bialskie, Góry Z∏ote, Góry Opawskie i Kotlin´ K∏odzkà, wraz z po∏o˝onà od nich na pó∏noc cz´Êcià Przedgórza Sudeckiego oraz Masywem Âl´˝y. Obszar uprawnieƒ obejmuje teren po∏o˝ony na po∏udnie i po∏udniowy zachód od drogi J´drzychowice — Boles∏awiec (droga nr 4) — Z∏otoryja — Jawor (droga nr 363) — Strzegom (droga nr 374) — Âwidnica (droga nr 382) — Tworzyjanów (droga nr 35) — Sobótka — Jordanów Âl. (drogi lokalne) — ¸agiewniki (droga nr 8) — Strzelin (droga nr 39) — Sarby — Szklary — Kar∏owice Wielkie — Otmuchów (drogi lokalne) — Nysa (droga nr 46) — Prudnik — Trzebinia (droga nr 41). Na odcinku Trzebinia — J´drzychowice granic´ obszaru uprawnieƒ stanowi granica paƒstwa. Obszar uprawnieƒ obejmuje nast´pujàce miejscowoÊci po∏o˝one na granicy obszaru: Boles∏awiec, Z∏otoryja, Jawor, Strzegom, Âwidnica, Sobótka, ¸agiewniki, Strzelin, Otmuchów, Nysa, Prudnik. § 9. 1. Ustala si´ nast´pujàce stopnie trudnoÊci tras i wycieczek prowadzonych przez przewodników górskich odpowiedniej klasy: 1) przewodnik górski klasy trzeciej jest uprawniony do prowadzenia pieszych wycieczek górskich w warunkach letnich szlakami oznakowanymi, pieszych wycieczek w warunkach zimowych szlakami okreÊlonymi w programach szkolenia, a tak˝e wycieczek autokarowych; 2) przewodnik górski klasy drugiej jest uprawniony do prowadzenia:

1. a)pieszych wycieczek górskich wszystkimi szlakami oznakowanymi w warunkach letnich i w warunkach zimowych,
2. b)wycieczek autokarowych, Dziennik Ustaw Nr 188 — 13340 —
3. c)pieszych wycieczek górskich po drogach taternickich do III stopnia trudnoÊci w warunkach letnich i do II stopnia trudnoÊci w warunkach zimowych na zasadach okreÊlonych w odr´bnych przepisach, w przypadku przewodnika górskiego tatrzaƒskiego; 3) przewodnik górski klasy pierwszej jest uprawniony do prowadzenia:
4. a)wycieczek górskich w warunkach letnich i zimowych wszystkimi szlakami oznakowanymi na obszarze uprawnieƒ,
5. b)wycieczek autokarowych,
6. c)pieszych wycieczek górskich po drogach taternickich do IV stopnia trudnoÊci w warunkach letnich i do III stopnia trudnoÊci w warunkach zimowych na zasadach okreÊlonych w odr´bnych przepisach, w przypadku przewodnika górskiego tatrzaƒskiego. 2. Stopieƒ trudnoÊci tras oraz wycieczek prowadzonych przez przewodników górskich posiadajàcych uprawnienia odpowiedniej klasy okreÊlajà szczegó∏owe programy szkolenia specjalistycznego i uzupe∏niajàcego okreÊlone w za∏àcznikach nr 3—5 i 8 do rozporzàdzenia. 3. Prowadzenie wycieczek górskich w Tatrach powy˝ej IV stopnia trudnoÊci w warunkach letnich i powy˝ej III stopnia trudnoÊci w warunkach zimowych na zasadach okreÊlonych w odr´bnych przepisach wymaga uprawnieƒ przewodnika górskiego — tatrzaƒskiego i dodatkowego szkolenia uzupe∏niajàcego, okreÊlonego w za∏àczniku nr 9 do rozporzàdzenia. § 10. Ustanawia si´ wykaz miast, w których do oprowadzania wycieczek sà wymagane uprawnienia przewodnika miejskiego: Poz. 1944 1) przewodnika miejskiego — dla miast wymienionych w § 10, je˝eli program imprezy obejmuje zwiedzanie miasta lub wybranych obiektów na jego obszarze, w muzeach i obiektach zabytkowych, w których nie oprowadza uprawniony pracownik; 2) przewodnika górskiego — na obszarach górskich okreÊlonych w § 8, je˝eli program imprezy przewiduje wycieczki piesze poza obszarem zabudowy miejscowoÊci; 3) przewodnika terenowego lub przewodnika miejskiego w przypadkach,

§ 11

, w parkach narodowych, krajobrazowych i rezerwatach udost´pnianych do ruchu turystycznego, je˝eli program imprezy obejmuje zwiedzanie tych miejsc, w muzeach i obiektach zabytkowych, w których nie oprowadza uprawniony pracownik, a tak˝e na obszarach, na których obowiàzujà przepisy porzàdkowe prawa miejscowego w zakresie ochrony zdrowia lub ˝ycia. Rozdzia∏ 4 Post´powanie egzaminacyjne § 13. 1. Komisje egzaminacyjne dla przewodników turystycznych powo∏ujà dla przewodników: 1) górskich — beskidzkich — Wojewoda Ma∏opolski, Wojewoda Podkarpacki i Wojewoda Âlàski, ka˝dy w zakresie swojej w∏aÊciwoÊci terytorialnej; 2) górskich — sudeckich — Wojewoda DolnoÊlàski; 3) górskich — tatrzaƒskich — Wojewoda Ma∏opolski; 4) miejskich po:

1. a)Gdaƒsku, Gdyni i Sopocie — Wojewoda Pomorski, 1) Gdaƒsk, Gdynia, Sopot (∏àcznie);
2. b)Katowicach i GórnoÊlàskim Okr´gu Przemys∏owym — Wojewoda Âlàski, 2) Katowice z GórnoÊlàskim Okr´giem Przemys∏owym (∏àcznie);
3. c)Krakowie — Wojewoda Ma∏opolski, 3) Kraków; 4) Lublin;
4. d)Lublinie — Wojewoda Lubelski,
5. e)¸odzi — Wojewoda ¸ódzki,
6. f)Poznaniu — Wojewoda Wielkopolski, 5) ¸ódê;
7. g)Szczecinie — Wojewoda Zachodniopomorski, 6) Poznaƒ;
8. h)Toruniu — Wojewoda Kujawsko-Pomorski, 7) Szczecin;
9. i)Warszawie — Wojewoda Mazowiecki, 8) Toruƒ;
10. j)Wroc∏awiu — Wojewoda DolnoÊlàski. 9) Warszawa; 10) Wroc∏aw. § 11. Uprawnienia przewodników miejskich obejmujà tak˝e oprowadzanie po obiektach i obszarach znajdujàcych si´ w strefie podmiejskiej, je˝eli te obiekty i obszary sà zwiàzane z historià, kulturà lub gospodarkà miasta oraz obj´te sà programem szkolenia przewodników miejskich. § 12. Organizator turystyki jest obowiàzany w obs∏udze grupy turystów do zapewnienia udzia∏u: 2. Komisje egzaminacyjne dla przewodników turystycznych terenowych po województwie oraz regionach i trasach obejmujàcych cz´Êciowo to województwo powo∏uje w∏aÊciwy wojewoda, o którym mowa w art. 25 ust. 1 i 2 ustawy. 3. Przepisy ust. 1 i 2 stosuje si´ odpowiednio do powo∏ania komisji egzaminacyjnych dla pilotów wycieczek. 4. Komisj´ egzaminacyjnà dla przewodników turystycznych oraz komisj´ egzaminacyjnà dla pilotów Dziennik Ustaw Nr 188 — 13341 — wycieczek, zwane dalej „komisjami egzaminacyjnymi”, powo∏uje si´ w sk∏adzie: Poz. 1944 3) pozostali cz∏onkowie w liczbie co najmniej 4 osób. 6. Na wniosek jednostki organizacyjnej lub osoby prowadzàcej szkolenie przewodników turystycznych lub pilotów wycieczek, z∏o˝ony do sekretarza komisji egzaminacyjnej, przewodniczàcy komisji egzaminacyjnej wyznacza termin egzaminu oraz podaje go do wiadomoÊci tym podmiotom nie póêniej ni˝ 30 dni od dnia z∏o˝enia wniosku. 5. Kandydaci do komisji egzaminacyjnych powinni spe∏niaç nast´pujàce kryteria: 7. Do zadaƒ komisji egzaminacyjnych oraz zespo∏ów egzaminacyjnych nale˝y: 1) posiadaç wykszta∏cenie wy˝sze w zakresie obj´tym problematykà szkolenia lub 1) przygotowanie tematów i testów egzaminu pisemnego; 2) posiadaç odpowiednio uprawnienia przewodnika turystycznego lub pilota wycieczek oraz wykazaç si´ pi´cioletnià czynnà dzia∏alnoÊcià odpowiednio jako przewodnik turystyczny lub pilot wycieczek. 2) przygotowanie zestawów pytaƒ egzaminu ustnego; 6. Sekretarzem komisji egzaminacyjnej jest pracownik urz´du wojewódzkiego odpowiedzialny za sporzàdzenie dokumentacji z przebiegu egzaminu. 5) wydanie Êwiadectw,

§ 19ust.

1. 1) przewodniczàcy; 2) zast´pca przewodniczàcego; §
3. Wojewoda mo˝e odwo∏aç cz∏onka komisji egzaminacyjnej w ka˝dym czasie: 1) na jego wniosek; 2) w razie nieusprawiedliwionego niewykonywania przez niego obowiàzków lub ra˝àco niedba∏ego ich wykonywania; 3) w razie utraty uprawnieƒ przewodnika turystycznego lub pilota wycieczek.
4. W razie odwo∏ania z przyczyn okreÊlonych w ust. 1 cz∏onka komisji egzaminacyjnej wskazanego przez stowarzyszenie zrzeszajàce przewodników turystycznych lub pilotów wycieczek albo organizacj´ zrzeszajàcà organizatorów turystyki, stowarzyszenie lub organizacja wskazuje innego kandydata na wniosek wojewody. §
6. Przewodniczàcy komisji egzaminacyjnych w celu przeprowadzenia egzaminu dla przewodników turystycznych i pilotów wycieczek powo∏ujà zespo∏y egzaminacyjne.
7. W sk∏ad zespo∏u egzaminacyjnego wchodzi trzech egzaminatorów, w tym przewodniczàcy tego zespo∏u egzaminacyjnego.
8. W pracach zespo∏u egzaminacyjnego uczestniczy tak˝e sekretarz komisji egzaminacyjnej, odpowiedzialny za prawid∏owe sporzàdzenie dokumentacji z przebiegu egzaminu.
9. Do zespo∏u egzaminacyjnego nie powo∏uje si´ egzaminatora, który uczestniczy∏ w szkoleniu osób egzaminowanych jako organizator, kierownik szkolenia lub wyk∏adowca.
10. Do zespo∏u egzaminacyjnego przeprowadzajàcego egzamin dla przewodników górskich powo∏uje si´ egzaminatorów, którzy posiadajà uprawnienia co najmniej tej klasy, na którà odbywa si´ egzamin. 3) okreÊlenie zadaƒ do realizacji w ramach cz´Êci praktycznej egzaminu; 4) przeprowadzenie egzaminu i wystawienie ocen;
11. Tematy, testy oraz zestawy pytaƒ okreÊlone w ust. 7 pkt 1—3 oraz protokó∏ przebiegu egzaminu, o którym mowa w § 18 ust. 17, stanowià dokumentacj´ przechowywanà przez wojewod´. §
13. Do egzaminu dopuszcza si´ osoby, które do czternastu dni przed egzaminem przedstawi∏y: 1) zaÊwiadczenie o ukoƒczeniu szkolenia i odbyciu zaj´ç praktycznych zgodnie z treÊcià upowa˝nienia wojewody dla organizatora szkolenia; 2) dowód wniesienia op∏aty egzaminacyjnej.
14. Egzamin jest przeprowadzany, je˝eli do egzaminu zosta∏o dopuszczonych co najmniej 10 kandydatów. §
16. Cz´Êç pisemnà egzaminu przeprowadza si´ w wydzielonej sali, w warunkach umo˝liwiajàcych egzaminowanym samodzielnà prac´.
17. Przed wejÊciem na sal´ egzaminacyjnà osoba przyst´pujàca do egzaminu jest obowiàzana okazaç dowód to˝samoÊci.
18. Osoba sprawujàca nadzór nad prawid∏owym przebiegiem egzaminu mo˝e wykluczyç z egzaminu osob´, która podczas egzaminu korzysta∏a z cudzej pomocy, pos∏ugiwa∏a si´ niedozwolonymi materia∏ami pomocniczymi, pomaga∏a innym uczestnikom egzaminu lub w inny sposób zak∏óca∏a przebieg egzaminu.
19. Podczas egzaminu zdajàcy mo˝e opuÊciç sal´ egzaminacyjnà po uzyskaniu zgody osoby sprawujàcej nadzór nad prawid∏owym przebiegiem egzaminu. Przed opuszczeniem sali zdajàcy przekazuje prac´ sekretarzowi komisji egzaminacyjnej. §
21. Egzamin dla kandydatów na przewodników turystycznych i pilotów wycieczek sk∏ada si´ z dwóch cz´Êci: 1) teoretycznej — obejmujàcej zagadnienia, dla których programy szkolenia przewidujà zaj´cia teoretyczne; Dziennik Ustaw Nr 188 — 13342 — 2) praktycznej — obejmujàcej zagadnienia, dla których programy szkolenia przewidujà zaj´cia praktyczne realizowane w terenie.
22. Cz´Êç teoretyczna egzaminu jest przeprowadzana w formie pisemnej i ustnej.
23. Prace pisemne sà oznaczane kodem.
24. Cz´Êç pisemna egzaminu trwa 45 minut i polega na rozwiàzaniu testu sk∏adajàcego si´ z 30 pytaƒ.
25. Ka˝de pytanie testowe jest oceniane w nast´pujàcy sposób: 1) odpowiedê prawid∏owa — dwa punkty; 2) odpowiedê nieprawid∏owa lub brak odpowiedzi — zero punktów.
26. Warunkiem zdania cz´Êci pisemnej egzaminu jest uzyskanie co najmniej 40 punktów.
27. Do cz´Êci ustnej egzaminu dopuszcza si´ osoby, które zaliczy∏y pozytywnie cz´Êç pisemnà egzaminu.
28. Cz´Êç ustna egzaminu jest przeprowadzana w terminie wyznaczonym przez przewodniczàcego komisji egzaminacyjnej.
29. Cz´Êç ustna egzaminu polega na udzieleniu odpowiedzi na pytania zamieszczone w wylosowanym zestawie pytaƒ.
30. Ka˝dy z zestawów sk∏ada si´ z trzech pytaƒ.
31. Ka˝dy egzaminator ocenia odr´bnie odpowiedê na ka˝de pytanie, przyznajàc od dwóch do pi´ciu punktów za odpowiedê prawid∏owà oraz zero punktów za odpowiedê nieprawid∏owà lub za brak odpowiedzi.
32. Cz´Êç ustnà egzaminu uwa˝a si´ za zdanà w razie uzyskania przez zdajàcego co najmniej siedmiu punktów od ka˝dego egzaminatora oraz nieuzyskania za ˝adne pytanie zera punktów od któregokolwiek z egzaminatorów.
33. Po zakoƒczeniu cz´Êci ustnej egzaminu sekretarz komisji egzaminacyjnej og∏asza wyniki tej cz´Êci.
34. Cz´Êç praktyczna egzaminu dla pilotów wycieczek, przewodników miejskich i terenowych trwa jeden dzieƒ, a dla przewodników górskich — dwa dni.
35. Cz´Êç praktyczna egzaminu sk∏ada si´ z trzech zadaƒ.
36. Do cz´Êci praktycznej egzaminu dopuszcza si´ osoby, które zaliczy∏y cz´Êç teoretycznà egzaminu.
37. Zespó∏ egzaminacyjny sporzàdza protokó∏ przebiegu egzaminu, który podpisujà wszyscy cz∏onkowie zespo∏u egzaminacyjnego oraz sekretarz komisji egzaminacyjnej. Poz. 1944
38. Protokó∏ przebiegu egzaminu obejmuje w szczególnoÊci: list´ osób, które zg∏osi∏y si´ na egzamin, oceny wystawione przez ka˝dego egzaminatora oraz uzgodnionà ocen´ ∏àcznà, a tak˝e uwagi zg∏aszane w trakcie trwania egzaminu przez jego uczestników. §
40. Osobie, która zda∏a egzamin z wynikiem pozytywnym, wydaje si´ Êwiadectwo wed∏ug wzoru okreÊlonego w za∏àczniku nr 11 do rozporzàdzenia.
41. Osoba, która nie zda∏a cz´Êci pisemnej, ustnej lub praktycznej egzaminu, mo˝e wystàpiç o ponowne dopuszczenie do ka˝dej z cz´Êci egzaminu po up∏ywie 30 dni od dnia, w którym og∏oszono wyniki egzaminu. §
43. List´ ogólnopolskà egzaminatorów z j´zyków obcych, o której mowa w art. 32 ust. 3 ustawy, tworzy si´ na podstawie wniosków o umieszczenie na liÊcie, przekazanych przez wojewodów.
44. Wojewoda przed przes∏aniem wniosku do ministra w∏aÊciwego do spraw turystyki ustala, czy kandydat do umieszczenia na liÊcie egzaminatorów spe∏nia nast´pujàce warunki: 1) ukoƒczy∏ studia filologiczne o odpowiednim profilu lub 2) jest lektorem j´zyka obcego od co najmniej 5 lat w szkole Êredniej lub wy˝szej, lub 3) jest t∏umaczem przysi´g∏ym, ustanowionym w trybie odr´bnych przepisów.
45. Wojewoda mo˝e z∏o˝yç wniosek o wykreÊlenie z listy egzaminatorów osoby, która nie uczestniczy∏a przez okres 2 lat w pracach komisji egzaminacyjnej lub zrezygnowa∏a z prac w tej komisji.
46. Minister w∏aÊciwy do spraw turystyki wykreÊla osob´ umieszczonà na liÊcie egzaminatorów na wniosek wojewody. §
48. Komisja egzaminacyjna j´zyków obcych sk∏ada si´ co najmniej z dwóch egzaminatorów, w tym przewodniczàcego.
49. Przewodniczàcy komisji egzaminacyjnej j´zyków obcych mo˝e wyznaczyç zespo∏y egzaminacyjne sk∏adajàce si´ z dwóch egzaminatorów, w tym przewodniczàcego zespo∏u egzaminacyjnego.
50. W pracach komisji egzaminacyjnej j´zyków obcych i jej zespo∏u egzaminacyjnego uczestniczy sekretarz komisji egzaminacyjnej j´zyków obcych, którym jest pracownik urz´du wojewódzkiego, odpowiedzialny za sporzàdzenie dokumentacji z przebiegu egzaminu.
51. Do cz∏onków komisji egzaminacyjnej j´zyków obcych stosuje si´ odpowiednio §
52. §
54. Do zadaƒ komisji egzaminacyjnej j´zyków obcych nale˝y: 1) przygotowanie tematów i testów egzaminu pisemnego; Dziennik Ustaw Nr 188 — 13343 — 2) przygotowanie zestawów pytaƒ egzaminu ustnego; 3) przeprowadzenie egzaminu i wystawienie ocen; 4) wydawanie Êwiadectw,

§ 26. 2. Tematy, testy oraz zestawy pytaƒ okre

Êlone w ust. 1 oraz protokó∏ przebiegu egzaminu, o którym mowa w § 24 ust. 11, stanowià dokumentacj´ przechowywanà przez wojewod´. §

2. Posiedzenia komisji egzaminacyjnych j´zyków obcych odbywajà si´ w terminach podanych do publicznej wiadomoÊci, w miejscach ogólnie dost´pnych w urz´dach wojewódzkich, co najmniej 30 dni przed planowanym dniem egzaminu.
3. Zg∏oszenia do egzaminu ze znajomoÊci j´zyka obcego mogà sk∏adaç: 1) osoby posiadajàce uprawnienia przewodnika turystycznego lub pilota wycieczek; 2) jednostki organizacyjne lub osoby upowa˝nione do przeprowadzenia szkolenia przewodników turystycznych i pilotów wycieczek w imieniu uczestników szkolenia.
4. Do zg∏oszenia, o którym mowa w ust. 2, do∏àcza si´ dowód wniesienia op∏aty egzaminacyjnej. Op∏at´ egzaminacyjnà wnosi si´ nie póêniej ni˝ siedem dni przed terminem egzaminu. §
6. Egzamin ze znajomoÊci j´zyka obcego przez przewodnika turystycznego i pilota wycieczek, o którym mowa w art. 32 ust. 2 ustawy, ma na celu stwierdzenie znajomoÊci j´zyka obcego odpowiednio w mowie i piÊmie, z uwzgl´dnieniem terminologii zawodowej, w stopniu umo˝liwiajàcym wype∏nianie obowiàzków przewodnika turystycznego lub pilota wycieczek.
7. Egzamin ze znajomoÊci j´zyka obcego dla przewodników turystycznych obejmuje w szczególnoÊci rozmow´ majàcà na celu sprawdzenie p∏ynnego pos∏ugiwania si´ j´zykiem obcym. Poz. 1944
8. Egzamin ustny ze znajomoÊci j´zyka obcego polega na udzieleniu odpowiedzi na pytania zamieszczone w wylosowanym zestawie.
9. Ka˝dy z zestawów sk∏ada si´ z trzech pytaƒ.
10. Egzamin ustny ze znajomoÊci j´zyka obcego uwa˝a si´ za zdany w razie uzyskania przez zdajàcego co najmniej czterech punktów za ka˝de pytanie.
11. Po zakoƒczeniu egzaminu ustnego ze znajomoÊci j´zyka obcego sekretarz komisji egzaminacyjnej j´zyków obcych og∏asza jego wyniki.
12. Do przeprowadzenia egzaminu ze znajomoÊci j´zyka obcego stosuje si´ odpowiednio przepisy § 17 i § 18 ust. 5—7, ust. 11 oraz ust.
14. Zespó∏ egzaminacyjny sporzàdza protokó∏ przebiegu egzaminu ze znajomoÊci j´zyka obcego, który podpisujà wszyscy cz∏onkowie zespo∏u egzaminacyjnego oraz sekretarz komisji egzaminacyjnej j´zyków obcych.
15. Protokó∏ przebiegu egzaminu ze znajomoÊci j´zyka obcego obejmuje w szczególnoÊci: list´ osób, które zg∏osi∏y si´ na ten egzamin, oceny wystawione przez ka˝dego egzaminatora oraz uzgodnionà ocen´ ∏àcznà, a tak˝e uwagi zg∏aszane w trakcie trwania egzaminu ze znajomoÊci j´zyka obcego przez jego uczestników. §
16. Osoba, która nie zda∏a egzaminu ze znajomoÊci j´zyka obcego, mo˝e wystàpiç o ponowne dopuszczenie do egzaminu ze znajomoÊci j´zyka obcego po up∏ywie 30 dni od dnia, w którym og∏oszono wyniki egzaminu. §
17. Osobom, które zda∏y egzamin ze znajomoÊci j´zyka obcego z wynikiem pozytywnym, wydaje si´ Êwiadectwo znajomoÊci j´zyka obcego w zakresie wymaganym od przewodników turystycznych lub pilotów wycieczek, wed∏ug wzoru okreÊlonego w za∏àczniku nr 12 do rozporzàdzenia. Rozdzia∏ 5
18. Egzamin ze znajomoÊci j´zyka obcego dla pilotów wycieczek obejmuje w szczególnoÊci: 1) test pisemny z zakresu rozumienia sformu∏owaƒ handlowych, urz´dowych i krajoznawczych oraz potwierdzajàcy umiej´tnoÊç formu∏owania wypowiedzi w j´zyku obcym; Op∏aty egzaminacyjne i wynagrodzenia egzaminatorów 2) rozmow´ majàcà na celu sprawdzenie p∏ynnego pos∏ugiwania si´ j´zykiem obcym. §
19. Op∏ata za egzamin osób ubiegajàcych si´ o uprawnienia przewodnika turystycznego i pilota wycieczek, a tak˝e za egzamin ze znajomoÊci j´zyka obcego przez przewodnika turystycznego i pilota wycieczek wynosi:
20. Egzamin pisemny ze znajomoÊci j´zyka obcego trwa 90 minut i polega na rozwiàzaniu testu sk∏adajàcego si´ z 30 pytaƒ. 1) 120,00 z∏otych — za cz´Êç teoretycznà egzaminu osób ubiegajàcych si´ o uprawnienia przewodnika turystycznego lub pilota wycieczek;
21. Egzamin ustny ze znajomoÊci j´zyka obcego jest przeprowadzany w terminie wyznaczonym przez przewodniczàcego komisji egzaminacyjnej j´zyków obcych, nie wczeÊniej jednak ni˝ po zakoƒczeniu egzaminu pisemnego i podaniu jego wyników do wiadomoÊci egzaminowanych. 2) 120,00 z∏otych — za cz´Êç praktycznà egzaminu osób ubiegajàcych si´ o uprawnienia przewodnika miejskiego i terenowego; 3) 180,00 z∏otych — za cz´Êç praktycznà egzaminu osób ubiegajàcych si´ o uprawnienia przewodnika górskiego; Dziennik Ustaw Nr 188 — 13344 — 4) 80,00 z∏otych — za cz´Êç praktycznà egzaminu osób ubiegajàcych si´ o uprawnienia pilota wycieczek; 5) 300,00 z∏otych — za egzamin sprawdzajàcy kwalifikacje przewodnika turystycznego i pilota wycieczek, któremu zawieszono uprawnienia; 6) 120,00 z∏otych — za egzamin ze znajomoÊci j´zyka obcego przez przewodnika turystycznego i pilota wycieczek. §
23. Op∏aty wniesionej przez osob´, która nie przystàpi∏a do egzaminu, nie zwraca si´.
24. Op∏ata za cz´Êç praktycznà egzaminu w przypadku niedopuszczenia do tej cz´Êci egzaminu podlega zwrotowi.
25. Op∏aty egzaminacyjne nie obejmujà kosztów przejazdu, ubezpieczenia, zakwaterowania oraz wy˝ywienia. §
27. Za przeprowadzenie cz´Êci teoretycznej egzaminu dla osób ubiegajàcych si´ o uprawnienia przewodnika turystycznego górskiego, za przeprowadzenie cz´Êci teoretycznej egzaminu dla osób ubiegajàcych si´ o uprawnienia przewodnika turystycznego miejskiego lub przewodnika turystycznego terenowego, za przeprowadzenie cz´Êci teoretycznej egzaminu dla osób ubiegajàcych si´ o uprawnienia pilota wycieczek oraz za przeprowadzenie egzaminu sprawdzajàcego egzaminatorowi przys∏uguje wynagrodzenie w wysokoÊci 25,00 z∏otych za jednego egzaminowanego.
28. Za przeprowadzenie cz´Êci praktycznej egzaminu dla osób ubiegajàcych si´ o uprawnienia przewodnika turystycznego górskiego egzaminatorowi przys∏uguje wynagrodzenie w wysokoÊci 250,00 z∏otych, za ka˝dy dzieƒ przeprowadzonego egzaminu. Wynagrodzenie obejmuje przygotowanie zadaƒ egzaminacyjnych, przeprowadzenie egzaminu i ocen´ jego wyników.
29. Za przeprowadzenie cz´Êci praktycznej egzaminu dla osób ubiegajàcych si´ o uprawnienia przewodnika turystycznego terenowego, miejskiego lub pilota wycieczek egzaminatorowi przys∏uguje wynagrodzenie w wysokoÊci 20,00 z∏otych za jednego egzaminowanego, dla ka˝dego z cz∏onków zespo∏u egzaminacyjnego.
30. Wynagrodzenie egzaminatora sprawdzajàcego znajomoÊç j´zyka obcego przez pilota wycieczek i przewodnika turystycznego wynosi 40,00 z∏otych za jednà osob´.
31. Wynagrodzenie, o którym mowa w ust. 1 i 4, obejmuje przygotowanie pytaƒ, przeprowadzenie odpowiednio egzaminu pisemnego i ustnego oraz ocen´ prac pisemnych. §
33. Potwierdzeniem posiadania uprawnieƒ przewodnika turystycznego i pilota wycieczek jest legitymacja i identyfikator noszony w widocznym miejscu podczas pe∏nienia obowiàzków. Poz. 1944
34. Ustala si´ wzór legitymacji: 1) przewodnika miejskiego i terenowego, okreÊlony w za∏àczniku nr 13 do rozporzàdzenia; 2) przewodnika górskiego, okreÊlony w za∏àczniku nr 14 do rozporzàdzenia; 3) pilota wycieczek, okreÊlony w za∏àczniku nr 15 do rozporzàdzenia.
35. Ustala si´ wzór identyfikatorów: 1) przewodnika turystycznego, okreÊlony w za∏àczniku nr 16 do rozporzàdzenia; 2) pilota wycieczek, okreÊlony w za∏àczniku nr 17 do rozporzàdzenia.
36. W trakcie wykonywania zadaƒ przewodnik turystyczny i pilot wycieczek zobowiàzani sà do posiadania przy sobie legitymacji potwierdzajàcej posiadanie uprawnieƒ odpowiednio przewodnika turystycznego lub pilota wycieczek oraz do okazywania jej na ˝àdanie osób upowa˝nionych do wykonywania kontroli, w tym policji paƒstwowej i stra˝y miejskich lub gminnych. Rozdzia∏ 6 Przepisy przejÊciowe i koƒcowe §
38. Wojewodowie przeÊlà wnioski wskazujàce kandydatów do umieszczenia na liÊcie ministra w∏aÊciwego do spraw turystyki, o której mowa w art. 32 ust. 3 ustawy, spe∏niajàcych wymogi okreÊlone w § 20 ust. 2, w terminie 6 miesi´cy od dnia wejÊcia w ˝ycie niniejszego rozporzàdzenia.
39. Na podstawie przes∏anych przez wojewodów wniosków,

ust. 1, minister w∏aÊciwy do spraw turystyki og∏osi list´ egzaminatorów z j´zyków obcych w terminie 9 miesi´cy od wejÊcia w ˝ycie niniejszego rozporzàdzenia. §

1. Zachowujà wa˝noÊç legitymacje przewodników turystycznych i pilotów wycieczek wydane na podstawie rozporzàdzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 26 marca 1999 r. w sprawie przewodników turystycznych i pilotów wycieczek (Dz. U. Nr 31, poz. 301) i rozporzàdzenia Ministra Gospodarki z dnia 28 czerwca 2001 r. w sprawie przewodników turystycznych i pilotów wycieczek (Dz. U. Nr 72, poz. 752). §
2. Upowa˝nienia do szkolenia dla organizatorów szkoleƒ kandydatów na przewodników turystycznych i pilotów wycieczek wydane na podstawie rozporzàdzeƒ,

§ 32

, stajà si´ odpowiednimi upowa˝nieniami wydanymi na podstawie niniejszego rozporzàdzenia. §

1. Rozporzàdzenie wchodzi w ˝ycie po up∏ywie 7 dni od dnia og∏oszenia. Minister Gospodarki i Pracy: w z. J. Piechota Dziennik Ustaw Nr 188 — 13345 — Poz. 1944 Za∏àczniki do rozporzàdzenia Ministra Gospodarki i Pracy z dnia 16 sierpnia 2004 r. (poz. 1944) Za∏àcznik nr 1 PROGRAM PODSTAWOWEGO SZKOLENIA OGÓLNEGO DLA KANDYDATÓW NA PRZEWODNIKÓW TURYSTYCZNYCH I. Za∏o˝enia ogólne
2. W programie szkolenia powinny byç uwzgl´dnione, w proporcjach zalecanych programami szkolenia, zaj´cia teoretyczne (wyk∏ady i seminaria) oraz zaj´cia praktyczne (çwiczenia w terenie, wycieczki szkoleniowe).
3. W programie szkolenia nale˝y przewidzieç praktyki polegajàce na samodzielnym przeprowadzeniu, pod kierunkiem instruktora, od 2 do 5 wycieczek. II. Program szkolenia Lp. Przedmiot Zakres tematyczny przedmiotu Minimalna iloÊç godzin 1 2 3 4 1 Historia Polski Podstawowe wiadomoÊci z historii Polski 8 2 Geografia turystyczna Ogólna charakterystyka po∏o˝enia geograficznego i ÊrodowiPolski ska przyrodniczego. Krainy geograficzne i krajobrazy Polski, naturalne i przekszta∏cone. Ogólna charakterystyka gospodarki Polski i zagadnienia demograficzne. Podzia∏ administracyjny. Charakterystyka wa˝niejszych regionów turystycznych. MniejszoÊci narodowe i religie 8 3 Historia kultury w Polsce Historia architektury w Polsce. Charakterystyczne cechy poszczególnych stylów architektonicznych w ich rozwoju historycznym, rozmieszczenie obiektów reprezentujàcych poszczególne style na mapie zabytków. Najwa˝niejsze muzea polskie. Zabytki piÊmiennictwa polskiego w zbiorach muzealnych. Najciekawsze dzie∏a malarstwa europejskiego w polskich zbiorach muzealnych. Malarstwo polskie — g∏ówne kierunki i przedstawiciele. Wspó∏czesna sztuka polska w zbiorach muzealnych. Ochrona dóbr kultury, jej formy prawne i organizacyjne. Kultura i sztuka ludowa. G∏ówne regiony etnograficzne 8 4 Ochrona przyrody i Êrodowiska w Polsce Podstawy programowe i prawne ochrony przyrody. Formy ochrony przyrody w Polsce. Krajowy system obszarów chronionych, mi´dzynarodowe formy i systemy obszarów chronionych w Polsce. Zagro˝enia Êrodowiska przyrodniczego, w tym zwiàzane z zagospodarowaniem i ruchem turystycznym. Podstawowe poj´cia ekologii. Ró˝norodnoÊç biologiczna Polski — podstawowe poj´cia, stan, zagro˝enia. Zasady ruchu turystycznego w lasach i na obszarach chronionych, bezpieczeƒstwo przeciwpo˝arowe w lasach. Formy (rodzaje) turystyki sprzyjajàce ochronie i zrównowa˝onemu u˝ytkowaniu Êrodowiska przyrodniczego 6 5 Turystyka w Polsce Podstawowe poj´cia z zakresu turystyki wg terminologii Âwiatowej Organizacji Turystyki. WartoÊci spo∏eczne, zdrowotne, wychowawcze i gospodarcze turystyki. Podstawowe poj´cia z zakresu krajoznawstwa. Pionierzy turystyki i krajoznawstwa. Zarys historii turystyki w Polsce na tle krajów europejskich. Organizacja turystyki w Polsce: administracja rzàdowa i samorzàdowa, organizacje spo∏eczne, izby gospodarcze, przedsi´biorstwa i biura turystyczne. Historia i organizacja przewodnictwa turystycznego 4 Dziennik Ustaw Nr 188 1 — 13346 — 3 4 Kultura osobista, etyka i moralnoÊç przewodnika. Kultura uprawiania turystyki. S∏owo jako narz´dzie pracy przewodnika. Opanowanie j´zyka polskiego i jego kultura, s∏ownictwo, przyk∏ady najcz´stszych b∏´dów j´zykowych. Pos∏ugiwanie si´ mikrofonem w autokarze, pomieszczeniu zamkni´tym i na wolnym powietrzu. Oprowadzanie grupy wycieczkowej w terenie otwartym i w pomieszczeniach zamkni´tych, ze szczególnym uwzgl´dnieniem obiektów sakralnych, muzealnych, cmentarzy i miejsc martyrologii. Problematyka wycieczek szkolnych, oddzia∏ywanie wychowawcze na dzieci i m∏odzie˝. Oprowadzanie wycieczek osób niepe∏nosprawnych. Ogólne zasady bezpieczeƒstwa w prowadzeniu wycieczek. Pierwsza pomoc przedlekarska w nag∏ych wypadkach i zachorowaniach, reanimacja, tamowanie krwotoków, unieruchamianie z∏amaƒ. Sk∏ad podstawowej apteczki 6 7 Podstawowe przepisy Ustawa o us∏ugach turystycznych. Umowy w turystyce, ich roprawne w turystyce dzaje, prawa i obowiàzki stron. Umowy biur podró˝y z klientami. Stosunek prawny przewodnik — uczestnik wycieczki. Podstawy prawne zatrudniania przewodników (umowa o prac´, umowa o dzie∏o, umowa zlecenia). OdpowiedzialnoÊç prawna przewodnika: karna, cywilna i s∏u˝bowa. Przepisy zwiàzane z ruchem osobowym: meldunkowe, celne, graniczne i drogowe. Ubezpieczenia turystyczne 6 8 Wybrane zagadnienia z psychologii i socjologii Psychologia i socjologia grupy wycieczkowej. Przewodnik jako kierownik zespo∏u. Opis po˝àdanej sylwetki, cech psychofizycznych i walorów osobistych przewodnika. Zasady organizacji i kierowania zespo∏ami ludzkimi, systemy komunikacji, grupy nieformalne. Psychologia m∏odzie˝y. Znu˝enie fizyczne i psychiczne, sposoby zapobiegania. Metody rozwiàzywania konfliktów w grupie turystycznej oraz zapobiegania i likwidacji negatywnych zjawisk wyst´pujàcych w turystyce. Kszta∏towanie postaw proekologicznych u organizatorów i uczestników ruchu turystycznego 4 OGÓ¸EM 50 6 2 Poz. 1944 Metodyka i etyka przewodnictwa Ogólne zasady bezpieczeƒstwa Dziennik Ustaw Nr 188 — 13347 — Poz. 1944 Za∏àcznik nr 2 PROGRAM PODSTAWOWEGO SZKOLENIA SPECJALISTYCZNEGO DLA KANDYDATÓW NA PRZEWODNIKÓW GÓRSKICH — CZ¢Âå OGÓLNA DLA WSZYSTKICH RODZAJÓW PRZEWODNICTWA GÓRSKIEGO I. Za∏o˝enia ogólne
4. Kurs dla kandydatów na przewodników górskich powinien trwaç co najmniej 12 miesi´cy, a dla kandydatów na przewodników tatrzaƒskich — 24 miesiàce; jego program powinien obejmowaç zaj´cia praktyczne zarówno w warunkach letnich, jak i zimowych.
5. Szkolenie dla przewodników ubiegajàcych si´ o wy˝sze klasy mo˝e odbywaç si´ w formie kierowanego samokszta∏cenia, obejmujàcego tematy wymagane programem szkolenia. II. Program szkolenia Lp. Przedmiot Zakres tematyczny przedmiotu Godziny (w tym praktyczne) 1 2 3 4 1 Podstawowe wiadomoÊci o górach Europy i Êwiata Przeglàd masywów i pasm górskich wszystkich kontynentów, ze szczególnym uwzgl´dnieniem gór Europy 4 2 Geografia turystyczna Podzia∏ geograficzny, morfologiczny i turystyczny gór Polski. gór Polski Charakterystyka Êrodowiska geograficznego oraz topografia najwa˝niejszych grup górskich. Klimat i wody. G∏ówne szlaki turystyczne 8 3 Zagadnienia ochrony obszarów górskich Górskie parki narodowe, parki krajobrazowe i wybrane rezerwaty przyrody — funkcje, znaczenie, zagro˝enia. Wra˝liwoÊç ekosystemów górskich na zagro˝enia i sposoby przeciwdzia∏ania 4 4 Góry w kulturze polskiej Góry w literaturze pi´knej, twórczoÊci plastycznej i muzycznej. Kultura ludowa, jej g∏ówne przejawy i cechy. Wydawnictwa o tematyce górskiej: mapy, monografie, albumy, przewodniki, czasopisma i periodyki 4 5 Historia i organizacja turystyki górskiej w Polsce Historia poznania gór i turystyki górskiej, alpinizmu, przewodnictwa i ratownictwa górskiego. Wybitni polscy znawcy gór i turystyki górskiej. Polacy w górach Êwiata. Organizacja turystyki górskiej, alpinizmu i ratownictwa górskiego 4 6 Zasady letniej i zimowej turystyki górskiej Sprz´t i ekwipunek turystyczny. Zasady znakowania szlaków turystycznych. Odznaki turystyczne: GOT i GON. Metodyka prowadzenia grupy wycieczkowej w terenie górskim. Orientacja w terenie. Pos∏ugiwanie si´ mapà i kompasem 6