Rozporządzenie Ministra Polityki Społecznej z dnia 18 października 2004 r. w sprawie rodzin zastępczych

Dziennik Ustaw Nr 233 — 16502 — Poz. 2344 2344 ROZPORZÑDZENIE MINISTRA POLITYKI SPO¸ECZNEJ1) z dnia 18 paêdziernika 2004 r. w sprawie rodzin zast´pczych Na podstawie art. 78 ust. 11 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy spo∏ecznej (Dz. U. Nr 64, poz. 593 i Nr 99, poz. 1001) zarzàdza si´, co nast´puje: §

1. Rozporzàdzenie okreÊla: 1) sposób i zakres wspó∏dzia∏ania powiatowego centrum pomocy rodzinie, zwanego dalej „centrum pomocy”, z rodzinami zast´pczymi; 2) tryb przygotowywania kandydatów do pe∏nienia funkcji i szkolenia rodzin zast´pczych, ze szczególnym uwzgl´dnieniem niespokrewnionych z dzieckiem rodzin zast´pczych oraz zawodowych niespokrewnionych z dzieckiem rodzin zast´pczych; 3) zakres programowy szkolenia kandydatów do pe∏nienia funkcji rodzin zast´pczych, prowadzenia placówek rodzinnych oraz rodzin zast´pczych, w tym zakres programowy dla zawodowych niespokrewnionych z dzieckiem rodzin zast´pczych oraz tryb zatwierdzenia programów szkolenia rodzin zast´pczych; 2) udzielenie informacji o specyficznych potrzebach dziecka, w tym o orzeczeniu o potrzebie kszta∏cenia specjalnego, orzeczeniu o potrzebie udzia∏u w zaj´ciach rewalidacyjno-wychowawczych oraz koniecznoÊci obj´cia dziecka pomocà profilaktyczno-wychowawczà lub resocjalizacyjnà.
2. Centrum pomocy, w przypadkach tego wymagajàcych, udziela rodzinie zast´pczej informacji o koniecznoÊci uzyskania porady w poradni psychologiczno-pedagogicznej lub w innej poradni specjalistycznej. §
4. Centrum pomocy udziela rodzinie zast´pczej wsparcia w rozwiàzywaniu zg∏aszanych przez t´ rodzin´ problemów oraz gromadzi informacje o istotnych sprawach dotyczàcych dziecka, w szczególnoÊci o: 1) stanie zdrowia dziecka; 2) post´pach w nauce; 4) zakres wspó∏dzia∏ania centrum pomocy z sàdem; 3) trudnoÊciach wychowawczych, w tym o samowolnym oddaleniu si´ dziecka z rodziny zast´pczej trwajàcym d∏u˝ej ni˝ 24 godziny; 5) wysokoÊç oraz szczegó∏owe warunki przyznawania pomocy pieni´˝nej, o której mowa w art. 78 ust. 3 i 4 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy spo∏ecznej, zwanej dalej „ustawà”; 4) trudnoÊciach w sprawowaniu opieki nad dzieckiem; 6) szczegó∏owe warunki finansowania dziecka umieszczonego w rodzinie zast´pczej, w tym tak˝e przebywajàcego poza rodzinà zast´pczà; 5) przerwie w sprawowaniu osobistej opieki nad dzieckiem, je˝eli przerwa trwa d∏u˝ej ni˝ jeden miesiàc, oraz o osobie lub instytucji, która w tym czasie sprawuje opiek´ nad dzieckiem. 7) szczegó∏owe warunki wynagradzania zawodowych niespokrewnionych z dzieckiem rodzin zast´pczych;
5. Centrum pomocy dba o podtrzymywanie wi´zów emocjonalnych ∏àczàcych dziecko z rodzicami biologicznymi i innymi osobami bliskimi dziecku. 8) warunki i szczegó∏owà wysokoÊç odp∏atnoÊci rodziców za pobyt ich dzieci w rodzinach zast´pczych. §
7. Centrum pomocy przygotowuje rodzin´ zast´pczà na przyj´cie dziecka przez: 1) udzielenie szczegó∏owych informacji o dziecku i jego sytuacji rodzinnej oraz zapewnienie, w miar´ potrzeby, kontaktu z dzieckiem przed umieszczeniem go w tej rodzinie; ———————— 1) Minister Polityki Spo∏ecznej kieruje dzia∏em administracji rzàdowej — zabezpieczenie spo∏eczne, na podstawie § 1 ust. 2 rozporzàdzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 11 czerwca 2004 r. w sprawie szczegó∏owego zakresu dzia∏ania Ministra Polityki Spo∏ecznej (Dz. U. Nr 134, poz. 1432). §
9. Centrum pomocy kieruje kandydatów do pe∏nienia funkcji rodziny zast´pczej na szkolenie, o którym mowa w art. 83 ust. 1 ustawy.
10. Centrum pomocy, rozpatrujàc oferty kandydatów do pe∏nienia funkcji niespokrewnionej z dzieckiem zawodowej rodziny zast´pczej, bierze pod uwag´ w szczególnoÊci: 1) predyspozycje psychofizyczne kandydatów do pe∏nienia tej funkcji, w zale˝noÊci od typu rodziny zast´pczej; 2) umiej´tnoÊci niezb´dne w opiece nad dzieçmi o szczególnych potrzebach; 3) doÊwiadczenie w pracy z dzieçmi o szczególnych potrzebach; Dziennik Ustaw Nr 233 — 16503 — 4) informacje pozwalajàce na ocen´ funkcjonowania kandydatów w Êrodowisku lokalnym; 5) warunki mieszkaniowe kandydatów pozwalajàce na przyj´cie dziecka o szczególnych potrzebach. §
11. W zakresie programowym szkolenia dla kandydatów zg∏aszajàcych gotowoÊç do pe∏nienia funkcji zawodowych niespokrewnionych z dzieckiem rodzin zast´pczych uwzgl´dnia si´ zarówno w wymiarze godzin, jak i w doborze problematyki oraz metod szkolenia specyfik´ zadaƒ opiekuƒczo-wychowawczych dla poszczególnych typów zawodowych niespokrewnionych z dzieckiem rodzin zast´pczych. §
13. Zakres programowy szkolenia kandydatów do pe∏nienia funkcji rodzin zast´pczych, prowadzenia placówek rodzinnych oraz rodzin zast´pczych obejmuje: 1) elementy prawa rodzinnego dotyczàce praw dziecka; 2) wybrane elementy pedagogiki, psychologii rozwojowej i wychowawczej, z uwzgl´dnieniem problemów dotyczàcych rozwoju dziecka wychowywanego poza rodzinà naturalnà i wp∏ywu sytuacji kryzysowych, w tym wyst´powania przemocy w rodzinie, na zachowanie i rozwój dziecka; 3) wiedz´ i umiej´tnoÊci rozpoznania oraz oceny sytuacji dziecka; 4) doskonalenie umiej´tnoÊci opiekuƒczych, umiej´tnoÊci radzenia sobie w sytuacjach stwarzajàcych trudnoÊci wychowawcze oraz pokonywania trudnoÊci zwiàzanych z kompensacjà opóênieƒ rozwojowych dziecka; 5) podstawowà wiedz´ o uzale˝nieniach i ich wp∏ywie na dziecko i rodzin´; 6) zagadnienia organizacji opieki nad dzieckiem i mo˝liwoÊci uzyskania wsparcia w wychowywaniu dzieci; 7) zasady finansowania rodzin zast´pczych; 8) informacje o zadaniach i kompetencjach centrum pomocy w sprawach dotyczàcych rodzin zast´pczych oraz o mo˝liwoÊci udzielania wsparcia w wychowaniu dziecka przez centrum pomocy lub przez wyspecjalizowane placówki; 9) podstawy wiedzy o rozwoju fizjologicznym i zdrowiu dziecka, profilaktyce prozdrowotnej, objawach sygnalizujàcych choroby i post´powaniu w takich przypadkach, a tak˝e rozpoznawaniu objawów wyst´powania u dziecka szkodliwych dla dziecka uzale˝nieƒ.
14. Zakres programowy szkolenia dla kandydatów do pe∏nienia funkcji zawodowych niespokrewnionych z dzieckiem rodzin zast´pczych jest poszerzony o zagadnienia dotyczàce specyficznych potrzeb dzieci przyjmowanych do tych rodzin. Poz. 2344
15. Zakres programowy szkolenia dla kandydatów na zawodowe niespokrewnione z dzieckiem specjalistyczne rodziny zast´pcze, które b´dà opiekowaç si´ dzieçmi niedostosowanymi spo∏ecznie, obejmuje równie˝: 1) wybrane zagadnienia z zakresu metod i zasad oddzia∏ywaƒ resocjalizacyjnych i terapeutycznych; 2) wybrane zagadnienia z zakresu patologii spo∏ecznej ze szczególnym uwzgl´dnieniem wp∏ywu przemian cywilizacyjnych na zachowanie patologiczne dzieci i m∏odzie˝y oraz zwiàzanà z tym koniecznoÊç odpowiedniego dostosowania metod profilaktyki spo∏ecznej; 3) podstawy wiedzy o zasadach odpowiedzialnoÊci nieletnich, zasadach i trybie post´powania przed sàdem rodzinnym i nieletnich oraz kuratorami sàdowymi.
16. Zakres programowy szkolenia dla kandydatów na zawodowe niespokrewnione z dzieckiem specjalistyczne rodziny zast´pcze, które b´dà opiekowaç si´ dzieçmi z ró˝nymi dysfunkcjami, problemami zdrowotnymi wymagajàcymi szczególnej opieki i piel´gnacji, obejmuje ponadto: 1) wybrane zagadnienia z zakresu wczesnej diagnostyki, interwencji i wspomagania jako kompleksowej wielospecjalistycznej pomocy dziecku niepe∏nosprawnemu; 2) zagadnienia dotyczàce procesu rozwojowego oraz metod rewalidacji i rehabilitacji dziecka niepe∏nosprawnego; 3) informacje o organizacjach i instytucjach wspierajàcych oraz udzielajàcych specjalistycznej pomocy rodzinom wychowujàcym dzieci z ró˝nego rodzaju dysfunkcjami.
17. Zakres programowy szkolenia zawodowych niespokrewnionych z dzieckiem rodzin zast´pczych o charakterze pogotowia rodzinnego obejmuje ponadto zagadnienia dotyczàce adaptacji do nowej sytuacji, a tak˝e sposobu przygotowania dziecka i rodziny zast´pczej do krótkiego pobytu dziecka w tej rodzinie. §
19. Podmiot ubiegajàcy si´ o zatwierdzenie programu szkolenia dla rodzin zast´pczych oraz kandydatów do pe∏nienia funkcji rodzin zast´pczych i prowadzenia placówek rodzinnych sk∏ada wniosek o zatwierdzenie tego programu do ministra w∏aÊciwego do spraw zabezpieczenia spo∏ecznego.
20. Wniosek zawiera: 1) nazw´ i okreÊlenie podmiotu ubiegajàcego si´ o zatwierdzenie programu; 2) informacje o dotychczasowej dzia∏alnoÊci podmiotu ubiegajàcego si´ o zatwierdzenie programu, posiadanym doÊwiadczeniu w pracy z rodzinami zast´pczymi oraz w zakresie prowadzonych szkoleƒ. Dziennik Ustaw Nr 233 — 16504 —
21. Do wniosku do∏àcza si´ program okreÊlajàcy szczegó∏owe cele szkolenia, czas przeznaczony na realizacj´ poszczególnych tematów oraz metody szkolenia uwzgl´dniajàce specyfik´ zadaƒ opieki i wychowania, a tak˝e wykaz wyk∏adowców prowadzàcych szkolenie, z okreÊleniem ich kwalifikacji oraz doÊwiadczenia zawodowego.
22. Podmiot realizujàcy szkolenia ewidencjonuje osoby uprawnione do prowadzenia szkoleƒ. §
24. Centrum pomocy wspó∏pracuje z sàdem opiekuƒczym.
25. Centrum pomocy informuje w∏aÊciwy sàd opiekuƒczy o ca∏okszta∏cie sytuacji osobistej dziecka umieszczonego w rodzinie zast´pczej oraz sytuacji rodziny naturalnej dziecka co najmniej raz w roku, w oparciu o przeprowadzony rodzinny wywiad Êrodowiskowy.
26. W przypadku stwierdzenia ustania przyczyny umieszczenia dziecka w rodzinie zast´pczej centrum pomocy informuje sàd opiekuƒczy o mo˝liwoÊci powrotu dziecka do rodziny naturalnej.
27. W przypadku okreÊlonym w art. 73 ust. 4 ustawy centrum pomocy informuje sàd opiekuƒczy o innych kandydatach na rodzin´ zast´pczà bàdê placówk´ opiekuƒczo-wychowawczà odpowiednià dla dziecka. §
29. WysokoÊç pomocy pieni´˝nej, o której mowa w art. 78 ust. 4 ustawy, na cz´Êciowe pokrycie kosztów utrzymania dziecka umieszczonego w rodzinie zast´pczej wynosi miesi´cznie w przypadku dziecka: 1) do 7 lat — 60 % podstawy, o której mowa w art. 78 ust. 2 ustawy, zwanej dalej „podstawà”; 2) do 7 lat, posiadajàcego orzeczenie o niepe∏nosprawnoÊci — 80 % podstawy; 3) od 7 do 18 lat, posiadajàcego orzeczenie o niepe∏nosprawnoÊci albo orzeczenie o umiarkowanym lub znacznym stopniu niepe∏nosprawnoÊci — 60 % podstawy; 4) od 7 do 18 lat, umieszczonego w rodzinie zast´pczej na podstawie ustawy z dnia 26 paêdziernika 1982 r. o post´powaniu w sprawach nieletnich (Dz. U. z 2002 r. Nr 11, poz. 109 i Nr 58, poz. 542 oraz z 2003 r. Nr 137, poz. 1304 i Nr 223, poz. 2217) — 60 % podstawy; 5) od 7 do 18 lat, posiadajàcego orzeczenie o niepe∏nosprawnoÊci albo orzeczenie o umiarkowanym lub znacznym stopniu niepe∏nosprawnoÊci i umieszczonego w rodzinie zast´pczej na podstawie ustawy, o której mowa w pkt 4 — 80 % podstawy.
30. Je˝eli dziecko umieszczone w rodzinie zast´pczej posiada dochód, o którym mowa w art. 6 pkt 2 ustawy, kwot´ pomocy pieni´˝nej ustalonà na podstawie ust. 1 pomniejsza si´ o kwot´ odpowiadajàcà 50 % Poz. 2344 dochodu dziecka, z tym ˝e pomoc pieni´˝na nie mo˝e byç ni˝sza ni˝ 20 % podstawy. §
31. Pomoc pieni´˝nà, o której mowa w art. 78 ust. 3 i 4 ustawy, przyznaje si´ za okres pobytu dziecka: 1) w rodzinie zast´pczej spokrewnionej z dzieckiem, rodzinie zast´pczej niespokrewnionej z dzieckiem oraz zawodowej niespokrewnionej z dzieckiem wielodzietnej i specjalistycznej rodzinie zast´pczej, poczàwszy od dnia ustanowienia rodziny zast´pczej, 2) w zawodowej niespokrewnionej z dzieckiem rodzinie zast´pczej o charakterze pogotowia rodzinnego, poczàwszy od dnia, w którym dziecko zosta∏o faktycznie umieszczone w tej rodzinie o charakterze pogotowia rodzinnego — nie wczeÊniej jednak ni˝ od miesiàca z∏o˝enia wniosku. §
32. W razie niemo˝noÊci sprawowania osobistej opieki nad dzieckiem, o której mowa w art. 72 ust. 4 ustawy, rodzina zast´pcza otrzymuje pomoc pieni´˝nà w wysokoÊci: 1) 20 % pomocy pieni´˝nej ustalonej na podstawie art. 78 ust. 3 ustawy — w okresie pobytu dziecka w domu pomocy spo∏ecznej; 2) 20 % pomocy pieni´˝nej ustalonej na podstawie art. 78 ust. 3 ustawy — w okresie pobytu dziecka w specjalnym oÊrodku szkolno-wychowawczym lub w m∏odzie˝owym oÊrodku wychowawczym, w przypadku gdy rodzina zast´pcza nie ponosi kosztów pobytu dziecka w oÊrodku. §
33. Zawodowa niespokrewniona z dzieckiem wielodzietna lub specjalistyczna rodzina zast´pcza otrzymuje miesi´czne wynagrodzenie w wysokoÊci do 120 % podstawy, nie mniej jednak ni˝ wysokoÊç minimalnego wynagrodzenia za prac´. §
35. Zawodowa niespokrewniona z dzieckiem rodzina zast´pcza o charakterze pogotowia rodzinnego w okresie pozostawania w gotowoÊci przyj´cia dziecka otrzymuje miesi´cznie wynagrodzenie w wysokoÊci 80 % podstawy.
36. Zawodowa niespokrewniona z dzieckiem rodzina zast´pcza o charakterze pogotowia rodzinnego z dniem przyj´cia pierwszego dziecka otrzymuje miesi´cznie wynagrodzenie w wysokoÊci 120 % podstawy.
37. Wynagrodzenie, o którym mowa w ust. 2, zwi´ksza si´ o 20 % podstawy, je˝eli w rodzinie zast´pczej przebywa w okresie d∏u˝szym ni˝ 10 dni w miesiàcu kalendarzowym wi´cej ni˝ troje dzieci lub co najmniej jedno dziecko, o którym mowa w §
39. Starosta mo˝e, za zgodà zawodowej niespokrewnionej z dzieckiem rodziny zast´pczej o charakterze pogotowia rodzinnego, rozliczaç zwi´kszenie wy- Dziennik Ustaw Nr 233 — 16505 — nagrodzenia, o którym mowa w ust. 3, w okresach trzymiesi´cznych. §
41. W przypadku gdy jedno z rodziców p∏aci alimenty na dziecko umieszczone w rodzinie zast´pczej, drugie z rodziców ponosi odp∏atnoÊç za jego pobyt do wysokoÊci udzielanej na dziecko miesi´cznej pomocy pieni´˝nej.
42. W przypadku gdy jedno z rodziców nie ˝yje i dziecko otrzymuje z tego tytu∏u rent´ rodzinnà, drugie z rodziców ponosi odp∏atnoÊç za jego pobyt do wysokoÊci udzielanej na dziecko miesi´cznej pomocy pieni´˝nej.
43. W przypadku gdy jedno z rodziców nie ˝yje, a dziecko nie otrzymuje z tego tytu∏u renty rodzinnej, drugie z rodziców ponosi odp∏atnoÊç za jego pobyt do wysokoÊci odpowiadajàcej po∏owie kwoty udzielanej na dziecko miesi´cznej pomocy pieni´˝nej. Poz. 2344
44. Rodzice, którzy p∏acà alimenty na dziecko umieszczone w rodzinie zast´pczej, nie ponoszà odp∏atnoÊci. §
45. Rozporzàdzenie wchodzi w ˝ycie po up∏ywie 14 dni od dnia og∏oszenia, z wyjàtkiem § 9 ust. 1 pkt 2, 3 i 5, które wchodzà w ˝ycie z dniem og∏oszenia z mocà od dnia 1 maja 2004 r.2) Minister Polityki Spo∏ecznej: K. Pater ———————— 2) Z dniem wejÊcia w ˝ycie niniejszego rozporzàdzenia traci moc rozporzàdzenie Rady Ministrów z dnia 29 wrzeÊnia 2001 r. w sprawie rodzin zast´pczych (Dz. U. Nr 120, poz. 1284), zachowane w mocy na podstawie art. 159 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy spo∏ecznej (Dz. U. Nr 64, poz. 593 i Nr 99, poz. 1001). — 16506 — Egzemplarze bie˝àce oraz archiwalne mo˝na nabywaç: – w Zak∏adzie Wydawnictw i Poligrafii Centrum Obs∏ugi Kancelarii Prezesa Rady Ministrów, ul. Powsiƒska 69/71, 02-903 Warszawa, tel. 694-67-00, 694-60-96 — na podstawie nades∏anego zamówienia (wy∏àcznie sprzeda˝ wysy∏kowa); – w punktach sprzeda˝y Dziennika Ustaw i Monitora Polskiego w Warszawie (sprzeda˝ wy∏àcznie za gotówk´): – ul. Powsiƒska 69/71, tel. 694-62-96 – al. Szucha 2/4, tel. 629-61-73 (od 1999 r.) Reklamacje z powodu niedor´czenia poszczególnych numerów zg∏aszaç nale˝y na piÊmie do Zak∏adu Wydawnictw i Poligrafii Centrum Obs∏ugi Kancelarii Prezesa Rady Ministrów, ul. Powsiƒska 69/71, 02-903 Warszawa, do 15 dni po otrzymaniu nast´pnego kolejnego numeru O wszelkich zmianach nazwy lub adresu prenumeratora prosimy niezw∏ocznie informowaç na piÊmie Zak∏ad Wydawnictw i Poligrafii Centrum Obs∏ugi Kancelarii Prezesa Rady Ministrów Dziennik Ustaw i Monitor Polski (spis treÊci) dost´pne sà w Internecie pod adresem www.cokprm.gov.pl Wydawca: Kancelaria Prezesa Rady Ministrów Redakcja: Rzàdowe Centrum Legislacji — Redakcja Dziennika Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej oraz Dziennika Urz´dowego Rzeczypospolitej Polskiej „Monitor Polski”, Al. Ujazdowskie 1/3, 00-583 Warszawa, tel. 622-66-56 Sk∏ad, druk i kolporta˝: Zak∏ad Wydawnictw i Poligrafii Centrum Obs∏ugi Kancelarii Prezesa Rady Ministrów ul. Powsiƒska 69/71, 02-903 Warszawa, tel.: 694-67-50, 694-67-52; faks 694-62-06 Bezp∏atna infolinia: 0-800-287-581 (czynna w godz. 730–1530) www.cokprm.gov.pl e-mail: dziust@cokprm.gov.pl T∏oczono z polecenia Prezesa Rady Ministrów w Zak∏adzie Wydawnictw i Poligrafii Centrum Obs∏ugi Kancelarii Prezesa Rady Ministrów, ul. Powsiƒska 69/71, 02-903 Warszawa Zam. 1597/W/C/2004 ISSN 0867-3411 Cena 13,20 z∏ (w tym 7% VAT)