Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 10 grudnia 2003 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy w ogrodach zoologicznych

Dziennik Ustaw Nr 4 — 129 — Poz. 25 i 26 25 ROZPORZÑDZENIE MINISTRA SPRAWIEDLIWOÂCI z dnia 22 grudnia 2003 r. zmieniajàce rozporzàdzenie w sprawie wysokoÊci i sposobu obliczania wydatków Skarbu Paƒstwa w post´powaniu karnym Na podstawie art. 618 § 2 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. — Kodeks post´powania karnego (Dz. U. Nr 89, poz. 555, z póên. zm.1)) zarzàdza si´, co nast´puje: sobu obliczania wydatków Skarbu Paƒstwa w post´powaniu karnym (Dz. U. Nr 108, poz. 1026) w § 4 ust. 1 otrzymuje brzmienie: §

1. W rozporzàdzeniu Ministra SprawiedliwoÊci z dnia 18 czerwca 2003 r. w sprawie wysokoÊci i spo——————— „
2. W post´powaniu mediacyjnym w zakresie dor´czenia wezwaƒ i innych pism stosuje si´ odpowiednio § 1.”. 1) Zmiany wymienionej ustawy zosta∏y og∏oszone w Dz. U. z 1999 r. Nr 83, poz. 931, z 2000 r. Nr 50, poz. 580, Nr 62, poz. 717, Nr 73, poz. 852 i Nr 93, poz. 1027, z 2001 r. Nr 98, poz. 1071 i Nr 106, poz. 1149, z 2002 r. Nr 74, poz. 676 oraz z 2003 r. Nr 17, poz. 155, Nr 111, poz. 1061 i Nr 130, poz.
3. §
4. Rozporzàdzenie wchodzi w ˝ycie po up∏ywie 14 dni od dnia og∏oszenia. Minister SprawiedliwoÊci: G. Kurczuk 26 ROZPORZÑDZENIE MINISTRA ÂRODOWISKA z dnia 10 grudnia 2003 r. w sprawie bezpieczeƒstwa i higieny pracy w ogrodach zoologicznych Na podstawie art. 23715 § 2 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. — Kodeks pracy (Dz. U. z 1998 r. Nr 21, poz. 94, z póên. zm.1)) zarzàdza si´, co nast´puje: 1) teren ogrodu otacza si´ ogrodzeniem zewn´trznym, którego zadaniem jest uniemo˝liwienie wydostania si´ zwierzàt; §
5. Rozporzàdzenie okreÊla warunki bezpieczeƒstwa i higieny pracy zwiàzane z chowem i hodowlà zwierzàt w ogrodach zoologicznych, zwanych dalej „ogrodami”. 2) montuje si´ bramy i furtki zewn´trzne zabezpieczajàce teren ogrodu przed wydostaniem si´ zwierzàt; §
6. Zarzàdzajàcy ogrodem zapewnia sta∏à kontrol´ obiektów i pomieszczeƒ do utrzymywania zwierzàt, w zakresie spe∏nienia wymogów okreÊlonych przepisami o chowie i hodowli zwierzàt w ogrodach zoologicznych. §
7. Dla zapewnienia bezpieczeƒstwa pracowników i zwiedzajàcych: ——————— 1) Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zosta∏y og∏oszone w Dz. U. z 1998 r. Nr 106, poz. 668 i Nr 113, poz. 717, z 1999 r. Nr 99, poz. 1152, z 2000 r. Nr 19, poz. 239, Nr 43, poz. 489, Nr 107, poz. 1127 i Nr 120, poz. 1268, z 2001 r. Nr 11, poz. 84, Nr 28, poz. 301, Nr 52, poz. 538, Nr 99, poz. 1075, Nr 111, poz. 1194, Nr 123, poz. 1354, Nr 128, poz. 1405 i Nr 154, poz. 1805, z 2002 r. Nr 74, poz. 676, Nr 135, poz. 1146, Nr 196, poz. 1660, Nr 199, poz. 1673 i Nr 200, poz. 1679 oraz z 2003 r. Nr 166, poz. 1608 i Nr 213, poz.
8. 3) pomieszczenia do utrzymywania zwierzàt konstruuje si´ w sposób uniemo˝liwiajàcy zwierz´tom ucieczki. §
9. W pomieszczeniach do utrzymywania zwierzàt: 1) utrzymuje si´ czystoÊç i porzàdek, w tym regularnie usuwa odchody i resztki pokarmu oraz przeprowadza regularnà dezynfekcj´, dezynsekcj´ i deratyzacj´; 2) utrzymuje si´ w sprawnoÊci urzàdzenia wentylacyjne; 3) nie dopuszcza si´ do zagrzybiania Êcian i sufitów; 4) pod∏ogi utrzymuje si´ w stanie niegro˝àcym poÊlizgiem ludzi lub zwierzàt; 5) kana∏y odprowadzajàce Êcieki i gnojowic´ zabezpiecza si´ przed wpadni´ciem ludzi lub zwierzàt; Dziennik Ustaw Nr 4 — 130 — Poz. 26 6) drzwi montuje si´ w sposób pozwalajàcy na bezpiecznà obs∏ug´ i ewakuacj´ pracowników w przypadku zagro˝enia; §
10. Pracownikom pogryzionym przez zwierz´ podejrzane o wÊcieklizn´ zapewnia si´ szczepienia profilaktyczne. 7) w miejscach, przez które stale przechodzà pracownicy i zwiedzajàcy, montuje si´ ramy drzwiowe bez progów; §
11. Pracownicy, u których wystàpi∏y objawy choroby, niezw∏ocznie zg∏aszajà si´ do lekarza. 8) elementy wyposa˝enia technicznego montuje si´ poza zasi´giem zwierzàt lub w sposób uniemo˝liwiajàcy uszkodzenie. §
12. Na terenie ogrodu jest niedopuszczalne: 1) wykonywanie nag∏ych ruchów oraz wydawanie dêwi´ków mogàcych niepokoiç zwierz´ta; 2) zbli˝anie si´ do zwierzàt w sposób gwa∏towny lub niezauwa˝alny dla nich. §
13. Na terenie ogrodu umieszcza si´ oznakowane, dost´pne dla zwiedzajàcych toalety. §
14. ˚ywienie zwierzàt odbywa si´ z zachowaniem nast´pujàcych warunków: 1) karma dla zwierzàt jest przygotowywana w oddzielnych pomieszczeniach; 2) w celu zapewnienia nale˝ytej higieny do przygotowania karmy mo˝na stosowaç urzàdzenia mechaniczne; §
15. Pracownicy podczas przygotowywania oraz stosowania chemicznych Êrodków odka˝ajàcych, dezynfekcyjnych, dezynsekcyjnych, deratyzacyjnych w pomieszczeniach przestrzegajà instrukcji producenta tych Êrodków oraz stosujà odpowiednie Êrodki ochrony indywidualnej. 3) sprz´t i naczynia u˝ywane do przyrzàdzania i rozdawania pokarmu oraz do pojenia zwierzàt myje si´ po ka˝dym u˝yciu i dezynfekuje przynajmniej raz w tygodniu; §
16. Urzàdzenia techniczne utrzymuje si´ w pe∏nej sprawnoÊci technicznej oraz regularnie kontroluje. 5) podawanie karmy zwierz´tom niebezpiecznym wykonuje si´ w czasie ich nieobecnoÊci w pomieszczeniu do utrzymywania zwierzàt lub przy zastosowaniu odpowiednich urzàdzeƒ zabezpieczajàcych; §
17. Transport zwierzàt jest przeprowadzany z zachowaniem warunków bezpieczeƒstwa, w tym: 1) za∏adunek lub wy∏adunek zwierzàt przeznaczonych do transportu odbywa si´ przy u˝yciu ramp, pomostów lub pochylni o pod∏o˝u ograniczajàcym poÊlizg, wyposa˝onych w zabezpieczenia boczne; 2) podczas przewozu zwierzàt Êrodkami transportu osoby konwojujàce przebywajà w miejscu oddzielonym od zwierzàt; 3) osoby konwojujàce transport zwierzàt zapoznajà si´ z zasadami post´powania w przypadku ucieczki zwierzàt. §
18. Nat´˝enie oÊwietlenia w pomieszczeniach do utrzymywania zwierzàt oraz w pomieszczeniach, w których przebywajà pracownicy, mierzone na poziomie pod∏ogi, nie mo˝e wynosiç mniej ni˝ 100 lx. §
19. Pracownicy spo˝ywajà posi∏ki, w czasie przewidzianym na posi∏ek, w wydzielonych pomieszczeniach, po uprzedniej zmianie odzie˝y roboczej, umyciu ràk i twarzy. §
21. Na zapleczu pomieszczeƒ, w widocznym miejscu, umieszcza si´ apteczk´ ze Êrodkami pierwszej pomocy.
22. Pracownikom pogryzionym, poturbowanym lub zranionym przez zwierz´ta po wst´pnym opatrzeniu zapewnia si´ niezw∏ocznie pomoc lekarskà. §
23. Pracownicy obs∏ugujàcy zwierz´ta sà poddawani szczepieniom ochronnym przeciw t´˝cowi. 4) ogród zaopatrza si´ w odpowiednià iloÊç naczyƒ do karmienia i pojenia zwierzàt; 6) karma jest podawana wy∏àcznie przez wyznaczonego pracownika. §
24. Przy obs∏udze zwierzàt niebezpiecznych, wymienionych w za∏àczniku do rozporzàdzenia, stosuje si´ w szczególnoÊci nast´pujàce wymagania: 1) zabrania si´ wchodzenia do pomieszczeƒ do utrzymywania zwierzàt kategorii I w czasie ich obecnoÊci; 2) zwierzàt nie utrzymuje si´ w pomieszczeniach, do których zwiedzajàcy majà bezpoÊredni dost´p; 3) pomieszczenia wyposa˝a si´ w drzwi u∏atwiajàce pracownikom bezpiecznà obs∏ug´ i ewakuacj´ w przypadku zagro˝enia; 4) drzwi do pomieszczeƒ wyposa˝a si´ w podwójny system zamkni´ç, uniemo˝liwiajàcy zwierz´tom i osobom niepowo∏anym przypadkowe ich otwarcie; 5) w przypadku unieruchomienia zwierz´cia lekarz weterynarii mo˝e zezwoliç na wejÊcie do pomieszczenia do utrzymywania zwierzàt innym pracownikom; 6) jest niedopuszczalne otwieranie pomieszczeƒ do utrzymywania zwierzàt w obecnoÊci zwiedzajàcych; 7) pomieszczenia do utrzymywania zwierzàt konstruuje si´ w sposób umo˝liwiajàcy optyczne stwierdzenie obecnoÊci zwierz´cia; Dziennik Ustaw Nr 4 — 131 — 8) szkolenie pracowników zatrudnionych do obs∏ugi zwierzàt jadowitych z zakresu przepisów bezpieczeƒstwa i higieny pracy obejmuje zasady post´powania w przypadku ukàszenia przez zwierz´; 9) pomieszczenia do utrzymywania zwierzàt jadowitych oznacza si´ tabliczkà z napisem w kolorze czerwonym: „Uwaga, zwierz´ta jadowite”, umieszczonà w widocznym miejscu; 10) pomieszczenia do utrzymywania zwierzàt jadowitych otwiera si´ dopiero po zabezpieczeniu zwierzàt przed ewentualnym ich wydostaniem si´ na zewnàtrz; 11) zarzàdzajàcy ogrodem zapewnia surowice przeciwjadowe; 12) pomieszczenia do utrzymywania zwierzàt jadowitych wyposa˝a si´ w szyby z niet∏ukàcego szk∏a. §
25. Przy obs∏udze weterynaryjnej zwierzàt utrzymywanych w ogrodach: 1) zapewnia si´ sta∏à opiek´ lekarza weterynarii; 2) leki i sprz´t weterynaryjny przechowuje si´ w specjalnie wydzielonych, zamykanych pomieszczeniach, do których klucz posiada pracownik upowa˝niony przez zarzàdzajàcego ogrodem; 3) leki podaje tylko lekarz weterynarii, a w wyjàtkowych przypadkach osoba przez niego upowa˝niona; 4) w przypadku wykrycia u zwierz´cia nast´pujàcych chorób: gruêlicy, brucelozy lub ornitozy zarzàdzajàcy ogrodem niezw∏ocznie kieruje wszystkich pracowników, którzy mieli bezpoÊredni kontakt z chorym zwierz´ciem lub z jego pomieszczeniem, do lekarza w celu przeprowadzenia stosownych badaƒ. §
26. W przypadku wydostania si´ zwierzàt niebezpiecznych z pomieszczeƒ do utrzymywania zwierzàt: 1) zwiedzajàcych ogród kieruje si´ do wyjÊcia lub do najbli˝szego bezpiecznego schronienia; 2) wstrzymuje si´ wpuszczanie zwiedzajàcych na teren ogrodu; 3) je˝eli zwierz´ zachowuje si´ agresywnie wobec ludzi, a jego od∏ów lub unieruchomienie oka˝e si´ niemo˝liwe bez nara˝enia ludzi na niebezpieczeƒstwo, zarzàdzajàcy ogrodem lub osoba przez niego upowa˝niona mo˝e podjàç dzia∏ania majàce na celu uÊmiercenie zwierz´cia zgodnie z odr´bnymi przepisami. §
27. Zarzàdzajàcy ogrodem zaopatruje ogród w odpowiedni sprz´t do od∏owu zwierzàt. §
28. Zarzàdzajàcy ogrodem umieszcza, w widocznym miejscu przy wejÊciach na teren ogrodu, infor- Poz. 26 macj´ o zasadach zachowania bezpieczeƒstwa przez zwiedzajàcych. §
29. Zarzàdzajàcy ogrodem uniemo˝liwia zwiedzajàcym zbli˝anie si´ do pomieszczeƒ ze zwierz´tami niebezpiecznymi na odleg∏oÊç mniejszà ni˝ 1,5 metra, z wyjàtkiem pomieszczeƒ wyposa˝onych w przegrody ze szk∏a. §
30. Zarzàdzajàcy ogrodem zapewnia warunki do szybkiej i bezpiecznej ewakuacji zwiedzajàcych. §
31. Na terenie ogrodu umieszcza si´ oznakowane, dost´pne dla zwiedzajàcych urzàdzenia umo˝liwiajàce ∏àcznoÊç z numerami alarmowymi pogotowia ratunkowego, Policji i Stra˝y Po˝arnej. §
32. Pod∏o˝e miejsc przebywania zwiedzajàcych wykonuje si´ z tworzyw uniemo˝liwiajàcych poÊlizgni´cie. §
33. WyjÊcia z ekspozycji, gdzie zwierz´ta utrzymywane sà w warunkach bezpoÊredniego kontaktu ze zwiedzajàcymi, wyposa˝a si´ w urzàdzenia do mycia ràk dla zwiedzajàcych. §
35. Przejazd przez ekspozycje, gdzie zwierz´ta utrzymywane sà w warunkach bezpoÊredniego kontaktu ze zwiedzajàcymi, odbywa si´ w jednym kierunku.
36. Wjazd i wyjazd z ekspozycji, o której mowa w ust. 1, wyposa˝a si´ w podwójne bramy ustawione w odst´pie pozwalajàcym na zamkni´cie pomi´dzy nimi pojazdu ze zwiedzajàcymi, które zamykajà si´ i otwierajà, w miar´ mo˝liwoÊci, bez koniecznoÊci wysiadania z pojazdu. §
37. Ogrodzenia elektryczne pomieszczeƒ do utrzymywania zwierzàt oznacza si´ wyraênym napisem: „Uwaga ogrodzenie elektryczne! Nie dotykaç”. §
38. Pomieszczenia, do których zwiedzajàcy nie majà prawa wst´pu, odpowiednio oznacza si´ i zabezpiecza. §
39. Ogrody istniejàce w dniu wejÊcia w ˝ycie rozporzàdzenia dostosujà warunki bezpieczeƒstwa i higieny pracy okreÊlone w rozporzàdzeniu, w okresie nie d∏u˝szym ni˝ jeden rok od dnia wejÊcia w ˝ycie rozporzàdzenia. §
40. Rozporzàdzenie wchodzi w ˝ycie po up∏ywie 30 dni od dnia og∏oszenia.2) Minister Ârodowiska: Cz. Âleziak ——————— 2) Niniejsze rozporzàdzenie by∏o poprzedzone rozporzàdze- niem Ministra Gospodarki Terenowej i Ochrony Ârodowiska z dnia 22 paêdziernika 1973 r. w sprawie bezpieczeƒstwa i higieny pracy w miejskich ogrodach zoologicznych (Dz. U. Nr 45, poz. 270), zachowanym w mocy na podstawie art. XXIV ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. — Przepisy wprowadzajàce Kodeks pracy (Dz. U. Nr 24, poz. 142 oraz z 1990 r. Nr 34, poz. 198). Dziennik Ustaw Nr 4 — 132 — Poz. 26 Za∏àcznik do rozporzàdzenia Ministra Ârodowiska z dnia 10 grudnia 2003 r. (poz. 26) ZWIERZ¢TA NIEBEZPIECZNE Grupa systematyczna Kategoria zwierzàt niebezpiecznych* Uwagi 1 2 3 SSAKI Mammalia Dziobak Ornithorhynchus anatinus II Posiada kolec jadowy Rodzina: oposy Didelphidae — wi´ksze gatunki z rodzajów: Metachirus, Didelphis, Metachirops, Lutreolina, Chironectes II Niebezpieczeƒstwo pogryzienia, infekcji — tularemia Rodzina: nie∏azy Dasyuridae — gatunki z rodzajów: Dasyurus, Dasyuroides II Niebezpieczeƒstwo podrapania, pogryzienia Diabe∏ tasmaƒski Sarcophilus harrisi I Niebezpieczeƒstwo pogryzienia, bardzo agresywny Rodzina kuskusów Phalangeridae II Niebezpieczeƒstwo pogryzienia Kangury z nast´pujàcych gatunków: Macropus rufus, M. giganteus, M. fuliginosus, M. robustus, M. antilopinus I (II) Doros∏e samce, ze wzgl´du na niebezpieczeƒstwo kopni´cia — kategoria I, pozosta∏e osobniki kategoria II Koala Phascolarctos cinereus II Niebezpieczeƒstwo pogryzienia Wombaty: Yombatus sp., Lasiorhinus sp. II Niebezpieczeƒstwo podrapania, pogryzienia Almiki: Solenodon, Atopogale II Posiadajà gruczo∏y Êlinowe produkujàce jad Go∏yszki: Echinosorex, Hylomys, Podogymnura, Neohylomys II Posiadajà gruczo∏y zapachowe produkujàce dra˝niàce substancje chemiczne Nietoperze wampiry: Desmodus, Diaemus, Diphylla I Niebezpieczeƒstwo zara˝enia wÊciekliznà Pozosta∏e nietoperze Chiroptera II Niebezpieczeƒstwo zara˝enia wÊciekliznà Lemury z rodzajów: Lemur, Varecia, Eulemur, Avahi, Propithecus, Indri II Niebezpieczeƒstwo pogryzienia i infekcji Palczak Daubentonia madagascariensis II Niebezpieczeƒstwo pogryzienia i infekcji Galago gruboogonowy Otolemur crassicaudatus monteiri II Niebezpieczeƒstwo pogryzienia i infekcji Kapucynki Cebus sp. I (II) Doros∏e samce — kategoria I, pozosta∏e osobniki kategoria II, niebezpieczeƒstwo pogryzienia i infekcji ——————— * Kategoria I obejmuje gatunki zwierzàt, które z przyczyn naturalnej agresywnoÊci lub w∏aÊciwoÊci biologicznych mogà spo- wodowaç u cz∏owieka uszkodzenia cia∏a powodujàce trwa∏e kalectwo lub zgon; kategoria II obejmuje gatunki zwierzàt, które mogà spowodowaç uszkodzenia cia∏a, jednak bez skutków trwa∏ych i niebezpieczeƒstwa zgonu. Dziennik Ustaw Nr 4 — 133 — 1 Poz. 26 2 3 Ponocnice Aotus sp. II Niebezpieczeƒstwo pogryzienia i infekcji Sajmiri Saimiri sp. II Niebezpieczeƒstwo pogryzienia i infekcji Saki: Pithecia sp., Chiropotes sp. II Niebezpieczeƒstwo pogryzienia i infekcji Wyjce Alouatta sp. I Niebezpieczeƒstwo pogryzienia i infekcji Czepiaki Ateles sp. I (II) Doros∏e samce — kategoria I, pozosta∏e osobniki kategoria II, niebezpieczeƒstwo pogryzienia i infekcji Muriki Brachteles arachnoides I (II) Doros∏e samce — kategoria I, pozosta∏e osobniki kategoria II, niebezpieczeƒstwo pogryzienia i infekcji We∏niaki Lagothrix sp. I (II) Doros∏e samce — kategoria I, pozosta∏e osobniki kategoria II, niebezpieczeƒstwo pogryzienia i infekcji Makaki Macaca sp. I Niebezpieczeƒstwo pogryzienia i infekcji — herpes virus simae (B virus), atakujàcy centralny uk∏ad nerwowy Mangaby Cercocebus sp. I Niebezpieczeƒstwo pogryzienia i infekcji Pawiany Papio sp. I Niebezpieczeƒstwo pogryzienia i infekcji Mandryle Mandrillus sp. I Niebezpieczeƒstwo pogryzienia i infekcji D˝elada Theropithecus gelada I Niebezpieczeƒstwo pogryzienia i infekcji Koczkodany: Cercopithecus sp., Allenopithecus nigorviridis, Erythrocenbus patas I Niebezpieczeƒstwo pogryzienia i infekcji Talapoiny Miopithecus sp. II Niebezpieczeƒstwo pogryzienia i infekcji Gerezy: Colobus, Procolobus, Pliocolobus I Niebezpieczeƒstwo pogryzienia i infekcji Duki Pygathrix sp. I Niebezpieczeƒstwo pogryzienia i infekcji Nosacze Nasalis sp. I Niebezpieczeƒstwo pogryzienia i infekcji Langury: Presbytis sp., Trachypithecus sp. I Niebezpieczeƒstwo pogryzienia i infekcji Rokselany Rhinopithecus sp. I Niebezpieczeƒstwo pogryzienia i infekcji Gibony: Hylobates sp., Symphalangus syndactylus I Niebezpieczeƒstwo pogryzienia i infekcji Orangutany Pongo sp. I Niebezpieczeƒstwo pogryzienia i infekcji Dziennik Ustaw Nr 4 — 134 — 1 Poz. 26 2 3 Szympansy Pan sp. I Niebezpieczeƒstwo pogryzienia i infekcji Goryle Gorilla sp. I Niebezpieczeƒstwo pogryzienia i infekcji Mrówkojad wielki Myrmecophaga tridactyla I Niebezpieczeƒstwo ataku bardzo silnymi przednimi koƒczynami Tamandua Tamandua tetradactyla II Niebezpieczeƒstwo ataku silnymi przednimi koƒczynami Leniwce: Choloepus sp., Bradypus sp. I Niebezpieczeƒstwo ataku przednimi, wyposa˝onymi w d∏ugie pazury, koƒczynami Pancernik olbrzymi Priodontes gigantaeus II Niebezpieczeƒstwo podrapania, pogryzienia Jelarang Ratufa sp. II Niebezpieczeƒstwo pogryzienia Bobry Castor sp. II Niebezpieczeƒstwo pogryzienia, infekcji — tularemia Chomik europejski Cricetus cricetus II Niebezpieczeƒstwo pogryzienia Grzywak Lophiomys imhausi II Niebezpieczeƒstwo pogryzienia Je˝ozwierze Hystrix sp. II Niebezpieczeƒstwo wbicia kolców Je˝atki: Atherurus sp., Thecurus sp., Trichys sp. II Niebezpieczeƒstwo wbicia kolców Urson Erethizon dorsatum II Niebezpieczeƒstwo wbicia ukrytych w sierÊci ostrych kolców Kolczaki: Coendu sp., Echinoprocta sp., Chaetomys sp. II Niebezpieczeƒstwo wbicia ukrytych w sierÊci kolców Kapibara Hydrochoerus hydrochaeris II Niebezpieczeƒstwo pogryzienia Hutia kubaƒska Capromys pilorides II Niebezpieczeƒstwo pogryzienia Wiskacza Lagostomus maximus II Tylko doros∏e samce, niebezpieczeƒstwo pogryzienia Wilk Canis lupus I Niebezpieczeƒstwo pogryzienia Likaon Lycaon pictus I Niebezpieczeƒstwo pogryzienia Psowate z rodzajów: Canis, Alopex, Vulpes, Fannecus, Dusicyon, Nyctereutes, Chrysocyon, Speothos, Otocyon, Cerdocyon, Atelocynus II Niebezpieczeƒstwo pogryzienia Niedêwiedziowate Ursidae I Niebezpieczeƒstwo pogryzienia, rozszarpania Szopowate Procyonidae II Niebezpieczeƒstwo pogryzienia Panda wielka Ailuropoda melanoleuca I Niebezpieczeƒstwo pogryzienia Panda ma∏a Ailurus fulgens II Niebezpieczeƒstwo pogryzienia Rosomak Gulo gulo I Niebezpieczeƒstwo pogryzienia, bardzo agresywne, nieust´pliwe Dziennik Ustaw Nr 4 — 135 — 1 Poz. 26 2 3 Ratel Mellivora capensis I Niebezpieczeƒstwo pogryzienia, posiadajà gruczo∏y z cuchnàcà cieczà ¸asicowate Mustelidae z rodzajów: Mustela, Vormela, Martes, Eira, Galictis, Lyncodon, Ictonyx, Poecilictis, Poecilogale, Meles, Arctonyx, Mydaus, Taxidea, Suillotaxus, Melogale, Mephitis, Spilogale, Conepatus II Niebezpieczeƒstwo pogryzienia, podrapania Wydry Lutrinae z rodzajów: Lutra, Pteronura, Aonyx, Enhydra II Niebezpieczeƒstwo pogryzienia ¸aszowate Viverridae II Niebezpieczeƒstwo pogryzienia, posiadajà gruczo∏y z cuchnàcà substancjà Hieny z rodzajów: Crocuta, Hyaena I Niebezpieczeƒstwo pogryzienia Puma Felis concolor I Niebezpieczeƒstwo pogryzienia, rozszarpania i podrapania Pozosta∏e kotowate z rodzajów: Felis, Oncifelis, Otocolobus, Herpailurus, Leopardus II Niebezpieczeƒstwo pogryzienia, rozszarpania i podrapania Rysie i karakale Lynx sp. I Niebezpieczeƒstwo pogryzienia i podrapania Pantera mglista Neofelis nebulosa I Niebezpieczeƒstwo pogryzienia i podrapania Gepard Acinonyx jubatus I Niebezpieczeƒstwo pogryzienia, rozszarpania i podrapania Du˝e kotowate z rodzaju Panthera I Niebezpieczeƒstwo pogryzienia, rozszarpania i podrapania Uchatki Otariidae z rodzajów: Arctocephalus, Callorhinus, Zalophus, Eumetopias, Otaria, Neophoca I (II) Doros∏e samce — kategoria I, pozosta∏e osobniki kategoria II, niebezpieczeƒstwo przygniecenia, utopienia Mors Odobenus rosmarus I Niebezpieczeƒstwo pogryzienia, przygniecenia, utopienia Lampart morski Hydrurga leptonyx I Niebezpieczeƒstwo pogryzienia, utopienia S∏onie morskie Mirounga sp. I Niebezpieczeƒstwo przygniecenia, utopienia Foki Phocidae — wszystkie gatunki II Niebezpieczeƒstwo przygniecenia S∏oƒ indyjski Elaphas maximus I Niebezpieczeƒstwo stratowania, przygniecenia, uderzenia S∏oƒ afrykaƒski Loxodonta africana I Niebezpieczeƒstwo stratowania, przygniecenia, uderzenia Koniowate Equidae — wszystkie gatunki I Niebezpieczeƒstwo kopania, stratowania Dziennik Ustaw Nr 4 — 136 — Poz. 26 1 2 3 Tapir malajski Tapirus indicus I Niebezpieczeƒstwo kopania, stratowania Tapir Bairda Tapirus bairdi I Niebezpieczeƒstwo kopania, stratowania Tapiry Tapiridae — pozosta∏e gatunki II Niebezpieczeƒstwo kopania, stratowania Nosoro˝ce Rhinocerotidae I Niebezpieczeƒstwo stratowania, przygniecenia Dzikie Êwinie Suidae — wszystkie rodzaje i gatunki I Niebezpieczeƒstwo stratowania, pogryzienia Pekari Tayassuidae — wszystkie rodzaje i gatunki I Niebezpieczeƒstwo stratowania, pogryzienia Hipopotamy Hipopotamidae I Ekstremalnie niebezpieczne, mo˝liwoÊç stratowania, przygniecenia, pogryzienia, najgroêniejsze samice z m∏odymi Wielb∏àd dwugarbny Camelus bactrianus I (II) Doros∏e samce — kategoria I, pozosta∏e osobniki kategoria II, niebezpieczeƒstwo kopania i gryzienia Wielb∏àd jednogarbny Camelus dromedarius I (II) Doros∏e samce — kategoria I, pozosta∏e osobniki kategoria II, niebezpieczeƒstwo kopania i gryzienia Lamy Lama — wszystkie gatunki II Niebezpieczeƒstwo kopania Pi˝mowiec Moschus moschiferus II Wy∏àcznie samce, szczególnie sztucznie odchowane, niebezpieczeƒstwo zranienia d∏ugimi, wystajàcymi z górnej szcz´ki, k∏ami Sarenka wodna Hydropotes inermis II Wy∏àcznie samce, szczególnie sztucznie odchowane, niebezpieczeƒstwo zranienia d∏ugimi, wystajàcymi z górnej szcz´ki, k∏ami Mund˝ak Muntiacus sp., Megamuntiacus sp. II Wy∏àcznie samce, szczególnie sztucznie odchowane, wi´ksze niebezpieczeƒstwo zranienia d∏ugimi, wystajàcymi z górnej szcz´ki, k∏ami ni˝ szczàtkowym poro˝em Jelonek czubaty Elaphodus cephalophus II Wy∏àcznie samce, szczególnie sztucznie odchowane, wi´ksze niebezpieczeƒstwo zranienia d∏ugimi, wystajàcymi z górnej szcz´ki, k∏ami ni˝ szczàtkowym poro˝em Jelenie Cervus sp. I (II) Doros∏e samce i osobniki sztucznie odchowane — kategoria I, pozosta∏e osobniki kategoria II, niebezpieczne ze wzgl´du na mo˝liwoÊç zaatakowania poro˝em i racicami Dziennik Ustaw Nr 4 — 137 — 1 Poz. 26 2 3 I (II) Doros∏e samce i osobniki sztucznie odchowane — kategoria I, pozosta∏e osobniki kategoria II; niebezpieczne ze wzgl´du na mo˝liwoÊç zaatakowania poro˝em i racicami ¸oÊ Alces alces I Niebezpieczne ze wzgl´du na mo˝liwoÊç zaatakowania poro˝em i racicami Renifer Rangifer tarandus II Niebezpieczne ze wzgl´du na mo˝liwoÊç zaatakowania poro˝em Sarna Capreolus capreolus I (II) Osobniki sztucznie odchowane — kategoria I, pozosta∏e osobniki kategoria II; niebezpieczne ze wzgl´du na mo˝liwoÊç zaatakowania poro˝em Jeleniowate Ameryki z rodzajów: Odocoileus, Blastoceros, Ozotoceros, Hippocamelus, Mazama I (II) Samce sztucznie odchowane — kategoria I, pozosta∏e osobniki kategoria II; niebezpieczne ze wzgl´du na mo˝liwoÊç zaatakowania poro˝em Okapi Okapia johnstoni I Niebezpieczeƒstwo kopania ˚yrafa Giraffa camelopardalis I Niebezpieczeƒstwo kopania Wid∏oróg Antilocapra americana II Niebezpieczne ze wzgl´du na mo˝liwoÊç zaatakowania rogami Eland Taurotragus sp. I Niebezpieczne ze wzgl´du na mo˝liwoÊç zaatakowania rogami Antylopy z rodzaju Tragelaphus I (II) Doros∏e samce — kategoria I, pozosta∏e osobniki kategoria II, niebezpieczne ze wzgl´du na mo˝liwoÊç zaatakowania rogami Nilgau Boselpahus tragocamelus I (II) Doros∏e samce — kategoria I, pozosta∏e osobniki kategoria II, mo˝liwoÊç stratowania Czykara Tetracerus quadricornis II Tylko doros∏e samce Bawo∏y azjatyckie z rodzaju: Bubalus, Anoa, Bos, w tym egzotyczne odmiany byd∏a domowego I Mo˝liwoÊç stratowania, niebezpieczeƒstwo ataku rogami Bawo∏y afrykaƒskie Syncerus caffer I Mo˝liwoÊç stratowania, niebezpieczeƒstwo ataku rogami Bizon, ˝ubr Bison sp. I Mo˝liwoÊç stratowania, niebezpieczeƒstwo ataku rogami Milu Elaphurus davidianus Dziennik Ustaw Nr 4 — 138 — 1 Poz. 26 2 3 Antylopy kob Kobus sp. I (II) Doros∏e samce — kategoria I, pozosta∏e osobniki kategoria II, niebezpieczne ze wzgl´du na mo˝liwoÊç zaatakowania rogami Antylopy z rodzajów: Cephalophus, Sylvicapra, Redunca, Pelea, Aepyceros, Antilope, Antidorcas, Litocranius, Ammodorcas, Gazella, Procapra, Pantholops, Saiga II Samce niebezpieczne ze wzgl´du na mo˝liwoÊç zaatakowania rogami Antylopy z rodzajów: Hippotragus, Oryx, Addax, Connochaetes, Alcelaphus, Damaliscus I Samice Alcelaphus i Damaliscus — kategoria II, niebezpieczne ze wzgl´du na mo˝liwoÊç zaatakowania rogami Goral Nemorhaedus sp. II Niebezpieczne ze wzgl´du na mo˝liwoÊç zaatakowania rogami Serau Capricornis sp. II Niebezpieczne ze wzgl´du na mo˝liwoÊç zaatakowania rogami Saola Pseudoryx nghetinghensis II Niebezpieczne ze wzgl´du na mo˝liwoÊç zaatakowania rogami Kozio∏ Ênie˝ny Oreamnos americanus II Niebezpieczne ze wzgl´du na mo˝liwoÊç zaatakowania rogami Kozica Rupicapra sp. II Niebezpieczne ze wzgl´du na mo˝liwoÊç zaatakowania rogami Pi˝mowó∏ Ovibos moschatus I Niebezpieczne ze wzgl´du na mo˝liwoÊç zaatakowania rogami i stratowania Takin Budorcas taxicolor I Niebezpieczne ze wzgl´du na mo˝liwoÊç zaatakowania rogami Tar Hemitragus sp. I (II) Doros∏e samce — kategoria I, pozosta∏e osobniki kategoria II, niebezpieczne ze wzgl´du na mo˝liwoÊç zaatakowania rogami Dzikie kozy Capra sp. I (II) Doros∏e samce — kategoria I, pozosta∏e osobniki kategoria II, niebezpieczne ze wzgl´du na mo˝liwoÊç zaatakowania rogami Arui Ammotragus lervia I (II) Doros∏e samce — kategoria I, pozosta∏e osobniki kategoria II, niebezpieczne ze wzgl´du na mo˝liwoÊç zaatakowania rogami Nahur Pseudois nayaur I (II) Doros∏e samce — kategoria I, pozosta∏e osobniki kategoria II, niebezpieczne ze wzgl´du na mo˝liwoÊç zaatakowania rogami Dziennik Ustaw Nr 4 — 139 — 1 Poz. 26 2 3 Dzikie owce Ovis sp. I (II) Doros∏e samce — kategoria I, pozosta∏e osobniki kategoria II, niebezpieczne ze wzgl´du na mo˝liwoÊç zaatakowania rogami Orka Orcinus orca I Niebezpieczeƒstwo pogryzienia, przygniecenia, utopienia Orki kar∏owate Pseudorca, Faresa II Niebezpieczeƒstwo pogryzienia, utopienia StruÊ afrykaƒski Struthio camelus I (II) Doros∏e samce — kategoria I, pozosta∏e osobniki kategoria II, niebezpieczne ze wzgl´du na mo˝liwoÊç zaatakowania pot´˝nymi nogami Nandu Rhea, Pterocnemia II Niebezpieczne ze wzgl´du na mo˝liwoÊç zaatakowania pot´˝nymi nogami Kazuary Casuarius sp. I Niebezpieczne ze wzgl´du na mo˝liwoÊç zaatakowania pot´˝nymi nogami Emu Dromaius novaehollandiae II Niebezpieczne ze wzgl´du na mo˝liwoÊç zaatakowania pot´˝nymi nogami Pingwiny Spheniscidae — gatunki z rodzaju Aptenodytes II Niebezpieczne ze wzgl´du na du˝e rozmiary i si∏´ W´˝ówki Anhinga sp. II Niebezpieczeƒstwo dziobania w oczy Pelikany Pelecanus sp. II Niebezpieczeƒstwo zaatakowania pot´˝nym dziobem Czaple z rodzaju Ardea — du˝e gatunki o d∏ugoÊci cia∏a powy˝ej 70 cm II Niebezpieczeƒstwo dziobania w oczy Trzewikodziób Baleaniceps rex II Niebezpieczeƒstwo zaatakowania pot´˝nym dziobem Bociany Ciconiidae z rodzajów: Mycteria, Ibis, Anastomus, Ciconia, Euxenura, Xenorhynchus, Ephipiorhynchus, Jabiru, Leptoptilos II Niebezpieczeƒstwo dziobania w oczy Skrzyd∏oszpony Anhimidae z rodzajów: Anhima, Chauna II Posiada kolec na skrzyd∏ach ¸ab´dzie Cygnus sp. II W okresie l´gowym niebezpieczeƒstwo zaatakowania dziobem i skrzyd∏ami Kondor wielki Vultur gryphus I Niebezpieczeƒstwo zaatakowania silnym dziobem i szponami Kondor kalifornijski Gymnogyps californianus I Niebezpieczeƒstwo zaatakowania silnym dziobem i szponami PTAKI Aves Dziennik Ustaw Nr 4 — 140 — 1 Poz. 26 2 3 Pozosta∏e Êcierwniki Nowego Âwiata Cathartidae II Niebezpieczeƒstwo zaatakowania silnym dziobem i szponami Jastrz´biowate Accipitridae z rodzajów: Harpia, Harpyopsis, Pithecophaga, Polemaetus I Niebezpieczeƒstwo zaatakowania silnym dziobem i szponami Pozosta∏e jastrz´biowate Accipitridae II Niebezpieczeƒstwo zaatakowania silnym dziobem i szponami Rybo∏ów Pandion haliaetus II Niebezpieczeƒstwo zaatakowania silnym dziobem i szponami Sekretarz Sagittarius serpentarius II Niebezpieczeƒstwo kopania Soko∏y Falconidae — wszystkie rodzaje i gatunki, zwyjàtkiem: Micrastur, Microhierax, Poliohierax, Spiziapteryx II Niebezpieczeƒstwo zaatakowania silnym dziobem i szponami ˚urawie Gruidae II Niebezpieczeƒstwo dziobania w oczy Dropie olbrzymie — Ardeotis sp. II Niebezpieczne ze wzgl´du na du˝e rozmiary Wydrzyki — Stercorarius sp. II Niebezpieczeƒstwo zaatakowania dziobem Kakadu z rodzajów: Probosciger, Cacatua, Calyptorhynchus, Callocephalon, Eolophus II Niebezpieczeƒstwo zaatakowania bardzo silnym dziobem ˚ako Psittacus erithacus II Niebezpieczeƒstwo zaatakowania bardzo silnym dziobem Ary z rodzajów: Ara, Cyanopsitta, Anodorhynchus II Niebezpieczeƒstwo zaatakowania bardzo silnym dziobem Amazonki Amazona sp. II Niebezpieczeƒstwo zaatakowania bardzo silnym dziobem P∏ómykówki Tytonidae II Niebezpieczeƒstwo zaatakowania dziobem i szponami Puchacze Bubo sp. I (II) Osobniki odchowujàce piskl´ta — kategoria I, poza l´gami i odchowem m∏odych — kategoria II, niebezpieczne ze wzgl´du na mo˝liwoÊç zaatakowania dziobem i szponami Pozosta∏e sowy, z wyjàtkiem rodzajów: Otus, Lophostrix, Glaucidium, Micrathene, Athene II Niebezpieczeƒstwo zaatakowania dziobem i szponami Dzioboro˝ce naziemne Bucorvus sp. I Niebezpieczeƒstwo zaatakowania dziobem Pozosta∏e dzioboro˝ce Bucerotidae II Niebezpieczeƒstwo zaatakowania dziobem Krukowate Corvus sp. — gatunki o d∏ugoÊci cia∏a powy˝ej 50 cm II Niebezpieczeƒstwo zaatakowania dziobem Dziennik Ustaw Nr 4 — 141 — 1 Poz. 26 2 3 ˚ó∏wie bokoszyje Chelidae z rodzajów: Chelus, Batrachemys, Phrynops, Elseya II Osobniki o d∏ugoÊci skorupy powy˝ej 20 cm, mo˝liwoÊç ugryzienia Skorpuchy Chelydridae: Macroclemys, Chelydra I Osobniki o d∏ugoÊci skorupy powy˝ej 30 cm, mo˝liwoÊç ugryzienia ˚ó∏wie olbrzymie: Geochelone elaphantopus, Aladbrachelys gigantaea II Osobniki o d∏ugoÊci skorupy powy˝ej 50 cm, mo˝liwoÊç ugryzienia ˚ó∏wie morskie Chelonidae II Osobniki o d∏ugoÊci skorupy powy˝ej 30 cm, mo˝liwoÊç ugryzienia ˚ó∏w nowogwinejski Carettochelys insculpta II Mo˝liwoÊç ugryzienia ˚ó∏wiaki Trionychidae II Mo˝liwoÊç ugryzienia ˚ó∏wiak olbrzymi Pelochelys bibroni I Osobniki o d∏ugoÊci skorupy powy˝ej 30 cm, mo˝liwoÊç ugryzienia Krokodyle Crocodylidae — wszystkie rodzaje i gatunki I Niebezpieczeƒstwo pogryzienia Dracena Dracaena sp. II Niebezpieczeƒstwo pogryzienia Teju Tupinabis sp. II Niebezpieczeƒstwo pogryzienia Waran z Komodo Varanus komodoeansis I Niebezpieczeƒstwo pogryzienia Waran nilowy Varanus niloticus II Niebezpieczeƒstwo pogryzienia Waran pustynny Varanus exanthematicus (albigularis) II Niebezpieczeƒstwo pogryzienia Waran bengalski Varanus bengalensis II Niebezpieczeƒstwo pogryzienia Waran barwny Varanus varius II Niebezpieczeƒstwo pogryzienia Waran australijski Varanus gigantaeus II Niebezpieczeƒstwo pogryzienia Waran mangrowy Varanus indicus II Niebezpieczeƒstwo pogryzienia Waran krokodylowy Varanus salvadorii II Niebezpieczeƒstwo pogryzienia Waran leÊny Varanus salvator II Niebezpieczeƒstwo pogryzienia Helodermy Heloderma sp. I Jadowite GADY Reptilia Pytony Python sp. I (II) Osobniki o d∏ugoÊci powy˝ej 3 m — kategoria I, osobniki o d∏ugoÊci poni˝ej 3 m — kategoria II, niebezpieczeƒstwo uduszenia Pytony australijskie Morelia sp. II Niebezpieczeƒstwo uduszenia przez osobniki d∏u˝sze ni˝ 3 m Pytony nowogwinejskie: Liasis, Chondropython, Botiochilus II Niebezpieczeƒstwo uduszenia przez osobniki d∏u˝sze ni˝ 3 m Woma Aspidites sp. II Niebezpieczeƒstwo uduszenia przez osobniki d∏u˝sze ni˝ 3 m Boa kubaƒski Epicrates angulifer II Niebezpieczeƒstwo uduszenia przez osobniki d∏u˝sze ni˝ 3 m Boa dusiciel Boa constrictor II Niebezpieczeƒstwo uduszenia przez osobniki d∏u˝sze ni˝ 3 m Dziennik Ustaw Nr 4 — 142 — 1 Anakonda Eunectes sp. Poz. 26 2 3 I (II) Osobniki o d∏ugoÊci powy˝ej 2 m — kategoria I, osobniki o d∏ugoÊci poni˝ej 2 m — kategoria II, niebezpieczne ze wzgl´du na mo˝liwoÊç uduszenia, utopienia Zaskroniec wschodni Rabdophis sp. I Jadowite ˚abojad Hydrodynastes gigas II S∏abo jadowite Kaninana Spilotes pullatus II S∏abo jadowite W´˝e wodne z rodzajów Homalopsis, Cerberus, Enhydris II S∏abo jadowite Wà˝ mangrowy Boiga dendrophila I Jadowite Pozosta∏e w´˝e z rodzaju Boiga II S∏abo jadowite Wà˝ madagaskarski Eteirodipsas sp. II S∏abo jadowite Wà˝ kapturnik Macroprotodon sp. II S∏abo jadowite Wà˝ koci Telescopus sp. II S∏abo jadowite Wà˝ kociooki Leptodeira sp. II S∏abo jadowite Mussurana Cleia cleia I Jadowite Wà˝ nadrzewny Thelotornis sp. II S∏abo jadowite Wà˝ nosaty Ahaetulla sp. II S∏abo jadowite Malpolon Malpolon sp. II S∏abo jadowite Wà˝ strza∏a Psammophis sp. II S∏abo jadowite Bomslang Dispholidus sp. I Jadowite Zdradnicowate Elapidae — wszystkie rodzaje i gatunki I Jadowite Zdradnice morskie Laticaudidae — wszystkie rodzaje i gatunki I Jadowite W´˝e morskie Hydrophiidae — wszystkie rodzaje i gatunki I Jadowite ˚mijowate Viperidae — wszystkie rodzaje i gatunki I Jadowite Grzechotnikowate Crotalidae — wszystkie rodzaje i gatunki I Jadowite Drzewo∏azy Dendrobatinae — wszystkie rodzaje i gatunki I (II) Osobniki z wielopokoleniowych hodowli — kategoria II, niebezpieczeƒstwo zatrucia batrachotoksynà, jednym z najsilniej dzia∏ajàcych jadów, produkowanym przez gruczo∏y skórne drzewo∏azów II Wydzielina skóry toksyczna Mureny Muraenidae II Osobniki powy˝ej 50 cm d∏ugoÊci, mo˝liwoÊç ugryzienia, posiadajà gruczo∏y jadowe, Êluz i krew trujàce Kongery Congridae II Osobniki powy˝ej 1 m d∏ugoÊci, mo˝liwoÊç ugryzienia, Êluz i skóra majà w∏aÊciwoÊci toksyczne P¸AZY Amphibia Ropucha aga Bufo marinus RYBY Pisces Dziennik Ustaw Nr 4 — 143 — 1 Poz. 26 2 3 Szczupakowate Esocidae II Osobniki powy˝ej 1 m d∏ugoÊci, mo˝liwoÊç ugryzienia Piranie Serrosalmus sp. II Niebezpieczeƒstwo pogryzienia W´gorz elektryczny Electrophorus electricus I Niebezpieczeƒstwo pora˝enia pràdem Klariasy Clarias sp. II Osobniki powy˝ej 1 m d∏ugoÊci, mo˝liwoÊç ugryzienia Sum elektryczny Melapterurus electricus II Niebezpieczeƒstwo pora˝enia pràdem Sumik morski Plotosus sp. II Kolce jadowe Sumik krzy˝owy Arius sp. II Kolce jadowe Batrachy Batrachoididae I Jadowite W´˝og∏owy Channa sp. II Osobniki powy˝ej 1 m d∏ugoÊci, niebezpieczeƒstwo ugryzienia Skorpeny Scorpaenidae I Jadowite Jadnice Synanceidae I Jadowite Barakudy Sphyraenidae II Niebezpieczeƒstwo pogryzienia Kolcogrzbiety Trachinidae II Jadowite ˚mijki Uranoscopidae I Jadowite Balisty (Rogatnice) Balistidae II Du˝e osobniki, mo˝liwoÊç ugryzienia, agresywne Rekiny z rodzin Hexanchidae, Odontaspidae, Lamnidae, Orectolobidae, Carcharhinidae, Alopiidae, Sphyrnidae I Niebezpieczeƒstwo pogryzienia P∏aszczki z rodzin Squatinidae, Dasyatidae, Myliobatidae II S∏abo jadowite P∏aszczki s∏odkowodne Potamotrygonidae I Jadowite Dr´twy Torpedinidae I Niebezpieczeƒstwo pora˝enia pràdem Przerazy Chimaeridae II S∏abo jadowite OÊmiorniczka b∏´kitna Hapalochaena maculosa I Jadowite Sto˝ki Conus sp. — niektóre gatunki I Jadowite Czarne wdowy Lathrodectus sp. I Jadowite BEZKR¢GOWCE Invertebrata Pajàk skrzypnik Loxosceles sp. I Jadowite Tarantula Lycosa sp. II Jadowite Tarantula brazylijska Lycosa raptoria I Jadowite Pajàk podkopnik Atrax robustus I Jadowite Pajàk w´drowny Phoneutria sp. I Jadowite Skorpiony z rodziny Buthidae I Jadowite Pozosta∏e skorpiony Scorpionidae II Jadowite Pajàki ptaszniki z rodzajów Pterinochilus, Caeratogyrus, Poecilotheria II Jadowite i agresywne Skolopendry Scolopendra II Niektóre gatunki jadowite i agresywne Pluskwiak dwuplamy Platymeris sp. II Jadowite, mo˝liwoÊç przenoszenia chorób