Dziennik Ustaw Nr 31 — 1683 — Poz. 266 266 ROZPORZÑDZENIE MINISTRA FINANSÓW z dnia 23 lutego 2004 r. zmieniajàce rozporzàdzenie w sprawie szczegó∏owych zasad uznawania, metod wyceny, zakresu ujawniani

§ 2ust.

2, opisujà w dokumentacji, o której mowa w art. 10 ustawy, przyj´te przez nie zasady uznawania, metody wyceny, zakres ujawniania i sposób prezentacji instrumentów finansowych. 2. Jednostki, które skorzysta∏y z mo˝liwoÊci, o której mowa w § 2 ust. 2, i nie wyceniajà instrumentów finansowych w wartoÊci godziwej, zamieszczajà w dodatkowych informacjach i objaÊnieniach: 1) dla ka˝dej grupy pochodnych instrumentów finansowych — informacj´ o:

1. a)wartoÊci godziwej tych instrumentów, o ile wartoÊç taka mo˝e byç wiarygodnie ustalona,
2. b)rodzaju i charakterystyce tych instrumentów, 2) dla d∏ugoterminowych aktywów finansowych wykazanych w sprawozdaniu finansowym w wartoÊci bilansowej przekraczajàcej ich wartoÊç godziwà — informacj´ o:
3. a)wartoÊci bilansowej i wartoÊci godziwej poszczególnych sk∏adników Dziennik Ustaw Nr 31 — 1684 — aktywów lub odpowiednich grup sk∏adników aktywów,
4. b)przyczynach niedokonania odpisów aktualizujàcych wartoÊç bilansowà tych aktywów, w tym przes∏ankach uzasadniajàcych przekonanie jednostki, ˝e wartoÊç bilansowa zostanie przywrócona.”; 5) w § 10:
5. a)ust. 1 otrzymuje brzmienie: „1. W przypadku zawarcia umowy, której sk∏adnikiem jest wbudowany instrument pochodny, a ca∏oÊç lub cz´Êç przep∏ywów pieni´˝nych zwiàzanych z takà umowà zmienia si´ w sposób podobny do tego, jaki wbudowany instrument pochodny powodowa∏by samodzielnie, nale˝y wbudowany instrument pochodny wykazaç w ksi´gach rachunkowych odr´bnie od umowy zasadniczej. Obowiàzek odr´bnego wykazania w ksi´gach rachunkowych wbudowanego instrumentu pochodnego powstaje, gdy spe∏nione sà ∏àcznie nast´pujàce warunki: 1) zawarta umowa b´dàca instrumentem finansowym nie jest zaliczana do aktywów finansowych lub zobowiàzaƒ finansowych przeznaczonych do obrotu lub aktywów finansowych dost´pnych do sprzeda˝y, których skutki przeszacowania sà odnoszone do przychodów lub kosztów finansowych okresu sprawozdawczego, 2) charakter wbudowanego instrumentu oraz ryzyka z nim zwiàzane nie sà ÊciÊle powiàzane z charakterem umowy zasadniczej i ryzykami z niej wynikajàcymi, 3) odr´bny instrument, którego charakterystyka odpowiada cechom wbudowanego instrumentu pochodnego, spe∏nia∏by warunki okreÊlone w § 3 pkt 4, 4) mo˝liwe jest wiarygodne ustalenie wartoÊci godziwej wbudowanego instrumentu pochodnego.”,
6. b)po ust. 1 dodaje si´ ust. 1a w brzmieniu: „1a. Charakter wbudowanego instrumentu pochodnego oraz ryzyka z nim zwiàzane uznaje si´ za ÊciÊle powiàzane z charakterem umowy zasadniczej i ryzykami z niej wynikajàcymi wtedy, gdy w szczególnoÊci: 1) wbudowany instrument pochodny jest zwiàzany ze stopà procentowà lub indeksem stóp procentowych, które powodujà zmian´ kwoty odsetek, jakie by∏yby zap∏acone lub otrzymane na podstawie zawartej umowy, gdyby w t´ umow´ nie zosta∏ wbudowany instrument pochodny; je˝eli wbudowany instrument finan- Poz. 266 sowy powoduje, ˝e rozliczenie umowy zasadniczej mo˝e byç dokonane w taki sposób, ˝e kwota inwestycji poczàtkowej nie b´dzie odzyskana, albo stopa zwrotu z inwestycji b´dzie znaczàco odbiega∏a od poczàtkowego poziomu tej stopy lub od stóp rynkowych ustalonych dla podobnych umów, nie uznaje si´ wówczas instrumentu wbudowanego i umowy zasadniczej za ÊciÊle powiàzane lub 2) wbudowany instrument pochodny jest górnym lub dolnym pu∏apem stopy procentowej, albo ceny nabycia lub ceny sprzeda˝y sk∏adnika aktywów, je˝eli w terminie zawarcia umowy ustalona stopa procentowa lub cena nie odbiega znaczàco od warunków rynkowych oraz górny pu∏ap jest powy˝ej, a dolny poni˝ej rynkowej stopy procentowej lub ceny rynkowej dla podobnych transakcji, lub 3) wbudowany instrument pochodny powoduje, ˝e strumieƒ przep∏ywów pieni´˝nych z tytu∏u p∏atnoÊci cz´Êci lub ca∏oÊci nomina∏u lub odsetek jest wyra˝any w walucie obcej, a powsta∏e na dzieƒ wyceny ró˝nice kursowe zalicza si´ odpowiednio do przychodów lub kosztów finansowych, lub 4) wbudowany instrument pochodny powoduje, ˝e kwoty p∏atnoÊci wynikajàce z umów zmieniajà si´ na skutek:
7. a)indeksowania wskaênikiem powiàzanym z inflacjà, pod warunkiem ˝e wskaênik inflacji przyj´ty za podstaw´ ustalenia indeksu jest charakterystyczny dla Êrodowiska ekonomicznego, w którym dzia∏a jednostka, lub
8. b)zmiany wielkoÊci sprzeda˝y lub rynkowych stóp procentowych, lub 5) z zawartej umowy nieb´dàcej instrumentem finansowym wynika obowiàzek dokonywania p∏atnoÊci wyra˝onych w walucie obcej, która jest:
9. a)walutà, w której którakolwiek z wa˝nych dla wykonania postanowieƒ umowy stron osiàga wi´kszoÊç przychodów i ponosi wi´kszoÊç kosztów (waluta funkcjonalna), lub
10. b)walutà, w której zwyczajowo i powszechnie na rynkach mi´dzynarodowych zawierane sà umowy na dostaw´ okreÊlonych towarów lub us∏ug, lub
11. c)walutà, w której powszechnie na rynku krajowym zawierane sà umowy na dostaw´ okreÊlonych dóbr lub us∏ug.”, Dziennik Ustaw Nr 31 — 1685 —
12. c)ust. 3 otrzymuje brzmienie: „3. Je˝eli jednostka przystàpi∏a do umowy nieb´dàcej instrumentem finansowym, której sk∏adnikiem jest instrument spe∏niajàcy warunki okreÊlone w ust. 1 pkt 2—4, to wbudowany instrument pochodny zalicza si´ do aktywów finansowych lub zobowiàzaƒ finansowych przeznaczonych do obrotu, natomiast umow´ zasadniczà wykazuje si´ w ksi´gach rachunkowych, zgodnie z postanowieniami ustawy.”; 6) w § 11 ust. 2 otrzymuje brzmienie: „2. Nie stanowi utraty kontroli przez jednostk´ wydanie lub sprzeda˝ aktywów finansowych, je˝eli jednostka: 1) ma prawo do odkupu takich aktywów lub jako pierwsza mo˝e odmówiç odkupu, a cena ró˝ni si´ od wartoÊci godziwej aktywów na dzieƒ odkupu, albo aktywa takie nie sà ∏atwo dost´pne na rynku, 2) ma prawo i jest zobowiàzana do odkupu lub umorzenia wydanych aktywów, na warunkach zapewniajàcych innej jednostce (przyjmujàcej aktywa) zwrot w wysokoÊci, jakà jednostka ta mog∏aby uzyskaç, udzielajàc po˝yczki zabezpieczonej przyj´tymi aktywami, Poz. 266 8) w § 27:
13. a)w ust. 1 pkt 1 otrzymuje brzmienie: „1) zabezpieczenie wartoÊci godziwej, to jest ograniczanie zagro˝enia wp∏ywu na wynik finansowy zmian wartoÊci godziwej, wynikajàcych z okreÊlonego ryzyka zwiàzanego z wprowadzonymi do ksiàg rachunkowych aktywami i zobowiàzaniami lub okreÊlonà ich cz´Êcià,”,
14. b)ust. 4 otrzymuje brzmienie: „4. Je˝eli z jakichkolwiek przyczyn, przy dokonywaniu zabezpieczenia, nie sà spe∏nione warunki okreÊlone w niniejszym rozdziale, to do instrumentów zabezpieczajàcych oraz do pozycji zabezpieczanych b´dàcych sk∏adnikami aktywów lub zobowiàzaƒ finansowych stosuje si´ odpowiednie przepisy rozdzia∏u 3, a w przypadku pozosta∏ych pozycji zabezpieczanych odpowiednie przepisy ustawy.”; 9) w § 28 ust. 1 otrzymuje brzmienie: „1. Przed rozpocz´ciem zabezpieczenia jednostka sporzàdza dokumentacj´, obejmujàcà co najmniej: 1) okreÊlenie celu i strategii zarzàdzania ryzykiem, 3) zawar∏a kontrakt swap, w wyniku którego ponosi zasadnicze ryzyko kredytowe i zachowuje prawo do zasadniczej cz´Êci korzyÊci ekonomicznych zwiàzanych z wydanymi aktywami, jakby by∏a ich posiadaczem, w zamian za zobowiàzanie si´ do zap∏aty na rzecz jednostki przyjmujàcej aktywa kwoty okreÊlonej w kontrakcie; je˝eli przedmiotem takiego kontraktu sà aktywa ∏atwo dost´pne na rynku, to uznaje si´, ˝e nastàpi∏a utrata kontroli, 2) identyfikacj´ instrumentu zabezpieczajàcego oraz zabezpieczanych przez ten instrument: sk∏adników aktywów lub pasywów, uprawdopodobnionego przysz∏ego zobowiàzania albo planowanej transakcji, 4) ponosi zasadnicze ryzyko zwiàzane z wydanymi aktywami, jakby by∏a ich posiadaczem, w wyniku wystawienia bezwarunkowej opcji sprzeda˝y (put) tych aktywów, a aktywa takie nie sà ∏atwo dost´pne na rynku.”; 5) opis wybranej metody pomiaru efektywnoÊci zabezpieczenia zmian wartoÊci godziwej lub przep∏ywów pieni´˝nych pozycji zabezpieczanej zwiàzanych z okreÊlonym rodzajem ryzyka.”; 7) w § 25 ust. 3 otrzymuje brzmienie: „3. Zasady okreÊlone w ust. 1 stosuje si´ równie˝ wtedy, gdy d∏u˝ne instrumenty finansowe zaliczone do kategorii dost´pnych do sprzeda˝y wycenia si´ w wartoÊci godziwej, a skutki przeszacowania wp∏ywajà na kapita∏ (fundusz) z aktualizacji wyceny. W takim przypadku zysk lub strat´ odnoszonà na kapita∏ (fundusz) z aktualizacji wyceny stanowi ró˝nica mi´dzy ustalonà na dzieƒ wyceny wartoÊcià godziwà aktywów a wartoÊcià tych aktywów w skorygowanej cenie nabycia.”; 3) charakterystyk´ ryzyka zwiàzanego z zabezpieczanà pozycjà, uprawdopodobnionym przysz∏ym zobowiàzaniem lub planowanà transakcjà, 4) okres zabezpieczania, 10) w § 29:
15. a)ust. 2 otrzymuje brzmienie: „2. Aktywa finansowe lub zobowiàzania finansowe, nieb´dàce instrumentami pochodnymi, mogà byç instrumentem zabezpieczajàcym wy∏àcznie wtedy, gdy s∏u˝à zabezpieczeniu ryzyka zmiany kursu walut, zaÊ ich wartoÊç godziwà mo˝na wiarygodnie ustaliç. Je˝eli ustalenie wartoÊci godziwej takich aktywów lub zobowiàzaƒ finansowych nie jest mo˝liwe, lecz sà one wyra˝one w walucie obcej, to mo˝na uznaç je za instrumenty zabezpieczajàce ryzyko zmiany kursu walut, Dziennik Ustaw Nr 31 — 1686 — je˝eli ich sk∏adnik walutowy mo˝na wiarygodnie wyceniç.”,
16. b)ust. 5 otrzymuje brzmienie: „5. Za instrument zabezpieczajàcy mo˝na uznaç okreÊlonà przez jednostk´ cz´Êç wybranych aktywów lub zobowiàzaƒ, albo okreÊlonà cz´Êç wybranego sk∏adnika aktywów lub zobowiàzaƒ, spe∏niajàcych wymagania okreÊlone w niniejszym rozdziale. Nie mogà stanowiç instrumentu zabezpieczajàcego aktywa lub zobowiàzania, je˝eli mia∏yby one s∏u˝yç zabezpieczeniu przejÊciowo tylko przez pewien okres ich posiadania przez jednostk´.”; 11) w § 30 ust. 2 otrzymuje brzmienie: „2. Pozycj´ zabezpieczanà mo˝e równie˝ stanowiç grupa aktywów, zobowiàzaƒ, uprawdopodobnionych przysz∏ych zobowiàzaƒ lub planowanych transakcji, je˝eli z ka˝dym ze sk∏adników tej grupy wià˝e si´ okreÊlone ryzyko o podobnej charakterystyce poddane zabezpieczeniu. Sk∏ad grupy ustala si´ i dokumentuje, w sposób okreÊlony w § 28 ust. 1, przed rozpocz´ciem zabezpieczania. W przypadku wy∏àczenia z ksiàg rachunkowych któregokolwiek ze sk∏adników grupy podczas okresu obj´tego zabezpieczeniem, jednostka powinna zaprzestaç stosowania postanowieƒ niniejszego rozdzia∏u w odniesieniu do ca∏ej grupy wtedy, gdy to wy∏àczenie powoduje niedotrzymanie wymaganego poziomu efektywnoÊci zabezpieczenia, o którym mowa w § 28 ust. 4.”; 12) w § 32:
17. a)ust. 1 otrzymuje brzmienie: „1. W przypadku zabezpieczania wartoÊci godziwej, zyski lub straty z wyceny instrumentu zabezpieczajàcego w wartoÊci godziwej, lub z wyceny sk∏adnika walutowego instrumentu zabezpieczajàcego nieb´dàcego instrumentem pochodnym, ujmuje si´ w ksi´gach rachunkowych bie˝àco, jako przychody lub koszty finansowe okresu sprawozdawczego. Skutki przeszacowania pozycji zabezpieczanej, spowodowane przez okreÊlone ryzyko poddane zabezpieczeniu, odpowiednio podwy˝szajàce lub pomniejszajàce wartoÊç tej pozycji wykazanà w ksi´gach rachunkowych, zalicza si´ bie˝àco do przychodów lub kosztów finansowych okresu sprawozdawczego. Dotyczy to równie˝ zwi´kszania i zmniejszania wartoÊci pozycji zabezpieczanych, które w innym przypadku, jako skutki przeszacowania, by∏yby odniesione na kapita∏ (fundusz) z aktualizacji wyceny, jak te˝ pozycji wycenianych przez jednostk´ w cenie nabycia.”, Poz. 266
18. b)ust. 3 otrzymuje brzmienie: „3. Ustalone od dnia rozpocz´cia zabezpieczania i wykazane w ksi´gach rachunkowych skutki przeszacowania wartoÊci godziwej oprocentowanego instrumentu finansowego, spowodowanego przez ryzyko poddane zabezpieczeniu, rozlicza si´ w pe∏ni w okresie rozpoczynajàcym si´: 1) od dnia, w którym nastàpi∏o przeszacowanie wartoÊci godziwej zabezpieczanego instrumentu wynikajàce z zabezpieczenia ryzyka, lub 2) od dnia, w którym jednostka zaprzestaje tego przeszacowywania — do terminu wymagalnoÊci, i zalicza si´ odpowiednio do przychodów lub kosztów finansowych okresu sprawozdawczego.”; 13) w § 33 w ust. 1 pkt 1 otrzymuje brzmienie: „1) zyski lub straty z wyceny wartoÊci godziwej instrumentu zabezpieczajàcego, lub z wyceny sk∏adnika walutowego instrumentu zabezpieczajàcego nieb´dàcego instrumentem pochodnym, w cz´Êci uznanej, zgodnie z § 28 ust. 4, za efektywne zabezpieczenie przysz∏ych przep∏ywów pieni´˝nych zwiàzanych z zabezpieczanà pozycjà, odnosi si´ na kapita∏ (fundusz) z aktualizacji wyceny; bezwzgl´dna wartoÊç kwoty odniesionej na kapita∏, to jest w pe∏ni efektywnego zabezpieczenia, nie mo˝e byç jednak wy˝sza od wartoÊci godziwej skumulowanych od dnia rozpocz´cia zabezpieczania zmian przysz∏ych przep∏ywów pieni´˝nych zwiàzanych z zabezpieczanà pozycjà,”; 14) w § 34 pkt 2 i 3 otrzymujà brzmienie: „2) zyski lub straty z wyceny wartoÊci godziwej instrumentu zabezpieczajàcego, lub z wyceny sk∏adnika walutowego instrumentu zabezpieczajàcego nieb´dàcego instrumentem pochodnym, w cz´Êci uznanej zgodnie z § 28 ust. 4 za efektywne zabezpieczenie ryzyka zmiany kursu walut zwiàzanego z zabezpieczanà pozycjà, odnosi si´ na kapita∏ (fundusz) z aktualizacji wyceny i rozlicza na dzieƒ wy∏àczenia z ksiàg rachunkowych ca∏oÊci lub cz´Êci zabezpieczanych udzia∏ów, jako korekt´ wartoÊci wydawanych aktywów; bezwzgl´dna wartoÊç kwoty odniesionej na kapita∏ nie mo˝e byç jednak wy˝sza od skumulowanych od dnia rozpocz´cia zabezpieczania ró˝nic kursowych z wyceny zabezpieczanych udzia∏ów, 3) pozosta∏à cz´Êç skutków przeszacowania instrumentu zabezpieczajàcego, obejmujàcà kwot´ niestanowiàcà efektywnego zabezpieczenia, je˝eli instrumentem zabezpieczajàcym jest pochodny instrument finansowy, zalicza si´ do przychodów lub kosztów finansowych okresu sprawozdawczego; w innym przypad- Dziennik Ustaw Nr 31 — 1687 — ku, pozosta∏à cz´Êç skutków przeszacowania instrumentu zabezpieczajàcego wykazuje si´ w sposób okreÊlony w art. 35 ust. 3 i 4 ustawy.”; 15) w § 40 ust. 1 otrzymuje brzmienie: „1. W dodatkowych informacjach i objaÊnieniach zamieszcza si´ dla wszystkich grup aktywów finansowych wykazanych w bilansie w aktywach trwa∏ych i obrotowych oraz dla wszystkich zobowiàzaƒ finansowych wykazanych w bilansie jako d∏ugoterminowe i krótkoterminowe, w podziale co najmniej wed∏ug kategorii okreÊlonych w § 5 ust. 1: 1) podstawowà charakterystyk´, iloÊç i wartoÊç instrumentów finansowych, w tym opis istotnych warunków i terminów, które mogà wp∏ywaç na wielkoÊç, rozk∏ad w czasie oraz pewnoÊç przysz∏ych przep∏ywów pieni´˝nych, 2) opis metod i istotnych za∏o˝eƒ przyj´tych do ustalania wartoÊci godziwej aktywów i zobowiàzaƒ finansowych wycenianych w takiej wartoÊci, 3) opis sposobu ujmowania skutków przeszacowania aktywów zaliczonych do kategorii dost´pnych do sprzeda˝y, to jest, czy jednostka odnosi je do przychodów lub kosztów finansowych, czy te˝ do kapita∏u (funduszu) z aktualizacji wyceny, 4) wartoÊç wykazanych w bilansie instrumentów finansowych wycenianych w wartoÊci godziwej, jak równie˝ odpowiednio skutki przeszacowania odniesione na kapita∏ (fundusz) z aktualizacji wyceny w okresie sprawozdawczym lub zaliczone do przychodów lub kosztów finansowych okresu sprawozdawczego, 5) tabel´ zmian w kapitale (funduszu) z aktualizacji wyceny w zakresie instrumentów finansowych, obejmujàcà stan kapita∏u na poczàtek i na koniec okresu sprawozdawczego oraz jego zwi´kszenia i zmniejszenia, w szczególnoÊci z tytu∏u:
19. a)skutków przeszacowania aktywów finansowych dost´pnych do sprzeda˝y, w tym: — zyski lub straty z okresowej wyceny, — kwoty przeszacowania odpisane w razie trwa∏ej utraty wartoÊci, — zyski lub straty z wyceny ustalone na dzieƒ przekwalifikowania aktywów do kategorii dost´pnych do sprzeda˝y, — kwoty rozliczone w przypadku zabezpieczania wartoÊci godziwej oprocentowanego instrumentu finansowego, — kwoty rozliczone w przypadku przekwalifikowania aktywów do kategorii Poz. 266 utrzymywanych do terminu wymagalnoÊci, — kwoty odpisane na dzieƒ wy∏àczenia z ksiàg rachunkowych,
20. b)okresowej wyceny pozycji zabezpieczanych oraz instrumentów zabezpieczajàcych w zwiàzku z zabezpieczaniem: — zmian w przep∏ywach pieni´˝nych, — udzia∏ów w aktywach netto jednostek zagranicznych,
21. c)ustalenia, przeszacowania i odpisania na wynik finansowy rezerwy oraz aktywów z tytu∏u odroczonego podatku dochodowego, 6) objaÊnienie do ka˝dej kategorii aktywów finansowych, wyró˝nionych zgodnie z § 5 ust. 1, przyj´tych zasad wprowadzania do ksiàg rachunkowych nabytych instrumentów finansowych,

§ 4ust. 3, 7) okre

Êlenie ryzyka zmiany stopy procentowej, a w szczególnoÊci informacj´ o wczeÊniej przypadajàcym terminie wykupu lub wynikajàcym z umowy terminie przeszacowania wartoÊci instrumentów finansowych, a tak˝e o efektywnej stopie procentowej, je˝eli jej ustalenie jest zasadne, 8) okreÊlenie ryzyka kredytowego, a w szczególnoÊci informacj´ o oszacowanej maksymalnej kwocie straty, na jakà jednostka jest nara˝ona, bez uwzgl´dnienia wartoÊci godziwej jakichkolwiek przyj´tych lub poczynionych zabezpieczeƒ, w przypadku gdyby wierzyciel nie wywiàza∏ si´ ze Êwiadczenia, z podaniem informacji o koncentracji tego ryzyka.”. §

2. Przepisy § 1 majà zastosowanie po raz pierwszy do sprawozdaƒ finansowych sporzàdzonych za rok obrotowy rozpoczynajàcy si´ w 2004 r.
3. Przepisy § 2, 2a i 10 rozporzàdzenia, o którym mowa w § 1, w brzmieniu nadanym niniejszym rozporzàdzeniem, mogà zostaç zastosowane po raz pierwszy do sprawozdaƒ finansowych sporzàdzonych za rok obrotowy rozpoczynajàcy si´ w 2003 r. §
4. Skutki finansowe zastosowania przepisów,

§ 1

pkt 3, 4 i 5 niniejszego rozporzàdzenia, dotyczàce roku lub lat poprzednich odnosi si´ na kapita∏ (fundusz) w∏asny i wykazuje odpowiednio jako „zysk (strata) z lat ubieg∏ych” lub „kapita∏ (fundusz) z aktualizacji wyceny”. § 4. Rozporzàdzenie wchodzi w ˝ycie po up∏ywie 14 dni od dnia og∏oszenia. Minister Finansów: w z. W. Ciesielski