Rozporządzenie Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wymagań metrologicznych, którym powinny odpowiadać

Dziennik Ustaw Nr 7 — 255 — Poz. 57 i 58 57 ROZPORZÑDZENIE MINISTRA FINANSÓW z dnia 14 stycznia 2004 r. zmieniajàce rozporzàdzenie w sprawie szczególnych zasad rachunkowoÊci banków Na podstawie art. 81 ust. 2 pkt 8 lit. a ustawy z dnia 29 wrzeÊnia 1994 r. o rachunkowoÊci (Dz. U. z 2002 r. Nr 76, poz. 694, z póên. zm.1)) zarzàdza si´, co nast´puje: noÊci „normalnych” i nale˝noÊci „pod obserwacjà”, z zastrze˝eniem ust. 3,”,

1. b)w ust. 3 pkt 1 otrzymuje brzmienie: „1) nale˝nych bankowi odsetek zapad∏ych i niezapad∏ych, w tym dyskonta oraz odsetek skapitalizowanych, od nale˝noÊci „zagro˝onych”, które do czasu ich otrzymania lub odpisania stanowià przychody zastrze˝one,”. § 1. W rozporzàdzeniu Ministra Finansów z dnia 10 grudnia 2001 r. w sprawie szczególnych zasad rachunkowoÊci banków (Dz. U. Nr 149, poz. 1673, z 2002 r. Nr 157, poz. 1314 oraz z 2003 r. Nr 211, poz. 2061) wprowadza si´ nast´pujàce zmiany: 1) w § 2 po pkt 9 dodaje si´ pkt 9a w brzmieniu: „9a) nale˝noÊci „normalne” — ekspozycje kredytowe zakwalifikowane do kategorii „normalne”, o których mowa w przepisach w sprawie zasad tworzenia rezerw na ryzyko zwiàzane z dzia∏alnoÊcià banków,”; 2) w § 25:
2. a)w ust. 2 w pkt 1 lit. a otrzymuje brzmienie: „
3. a)nale˝nych bankowi odsetek, w tym dyskonta oraz odsetek skapitalizowanych, od nale˝——————— 1) Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zosta∏y og∏oszone w Dz. U. z 2003 r. Nr 60, poz. 535, Nr 124, poz. 1152, Nr 139, poz. 1324 i Nr 229, poz. 2276. § 2. Przepisy § 25 rozporzàdzenia wymienionego w § 1, w brzmieniu nadanym niniejszym rozporzàdzeniem, majà zastosowanie po raz pierwszy do sprawozdaƒ finansowych sporzàdzonych za rok obrotowy rozpoczynajàcy si´ w 2004 r., z tym ˝e w sprawozdaniach finansowych za rok obrotowy rozpoczynajàcy si´ w 2003 r. banki mogà uwzgl´dniç zmiany wynikajàce z tych przepisów, zamieszczajàc odpowiednià informacj´ o tym we wprowadzeniu do sprawozdania finansowego. § 3. Rozporzàdzenie wchodzi w ˝ycie z dniem og∏oszenia. Minister Finansów: w z. E. Mucha 58 ROZPORZÑDZENIE MINISTRA GOSPODARKI, PRACY I POLITYKI SPO¸ECZNEJ1) z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wymagaƒ metrologicznych, którym powinny odpowiadaç analizatory spalin samochodowych Na podstawie art. 9 pkt 3 ustawy z dnia 11 maja 2001 r. — Prawo o miarach (Dz. U. Nr 63, poz. 636, z póên. zm.2)) zarzàdza si´, co nast´puje: Rozdzia∏ 1 Przepisy ogólne § 1. U˝yte w rozporzàdzeniu okreÊlenia oznaczajà: 1) analizator — przyrzàd pomiarowy przeznaczony do pomiaru zawartoÊci jednego lub wi´cej z nast´pujàcych sk∏adników gazowych: ——————— 1) Minister Gospodarki, Pracy i Polityki Spo∏ecznej kieruje dzia∏em administracji rzàdowej — gospodarka, na podstawie § 1 ust. 2 pkt 1 rozporzàdzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 7 stycznia 2003 r. w sprawie szczegó∏owego zakresu dzia∏ania Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Spo∏ecznej (Dz. U. Nr 1, poz. 5). 2) Zmiany wymienionej ustawy zosta∏y og∏oszone w Dz. U. z 2001 r. Nr 154, poz. 1800, z 2002 r. Nr 155, poz. 1286 i Nr 166, poz. 1360 oraz z 2003 r. Nr 170, poz. 1652.
4. a)tlenku w´gla (CO),
5. b)dwutlenku w´gla (CO2),
6. c)w´glowodorów (HC w przeliczeniu na n-heksan),
7. d)tlenu (O2) w spalinach pojazdów z silnikami o zap∏onie iskrowym; 2) sonda poboru spalin — rurk´ wprowadzanà do rury wydechowej pojazdu, s∏u˝àcà do pobierania próbek spalin; 3) separator wody — urzàdzenie do usuwania nadmiaru wody z próbek spalin pobieranych przez sond´ poboru spalin; 4) uk∏ad przet∏aczania gazów — cz´Êç pneumatycznà analizatora, przez którà sà przepompowywane spaliny; 5) gaz wzorcowy — stabilnà mieszanin´ gazów o okreÊlonej zawartoÊci poszczególnych sk∏adni- Dziennik Ustaw Nr 7 — 256 — ków w azocie, s∏u˝àcà do wzorcowania lub sprawdzania wskazaƒ analizatorów; 6) gaz zerowy — czysty gaz oboj´tny lub mieszanin´ gazów, niezawierajàcà sk∏adników gazowych b´dàcych przedmiotem pomiarów; 7) czas odpowiedzi — przedzia∏ czasu zawarty mi´dzy chwilà, w której sygna∏ wejÊciowy podlega nag∏ej, okreÊlonej zmianie, a chwilà, w której sygna∏ wyjÊciowy osiàga ustalonà wartoÊç koƒcowà zawartà w okreÊlonych granicach; 8) klasa dok∏adnoÊci — klas´ analizatorów spe∏niajàcych okreÊlone wymagania metrologiczne i których b∏´dy sà zawarte w wyznaczonych granicach; 9) warunki odniesienia — warunki przewidziane do sprawdzania analizatorów lub do wzajemnego porównania wyników pomiarów; 10) b∏àd graniczny dopuszczalny — wartoÊci skrajne b∏´du analizatorów okreÊlone w rozporzàdzeniu; 11) kana∏ pomiarowy — cz´Êç uk∏adu detekcji przeznaczonà do pomiaru zawartoÊci jednego sk∏adnika. Poz. 58 § 3. 1. Uk∏ad przet∏aczania gazu powinien byç szczelny w takim stopniu, aby zmiana wskazaƒ analizatora na skutek rozcieƒczenia zasysanego gazu wzorcowego powietrzem nie przekracza∏a: 1) po∏owy wartoÊci bezwzgl´dnej b∏´du granicznego dopuszczalnego przy legalizacji — dla tlenku i dwutlenku w´gla oraz w´glowodorów; 2) 0,1 % (u∏amek obj´toÊciowy) — dla tlenu. 2. W przypadku analizatorów klasy dok∏adnoÊci 0 i I przekroczenie wartoÊci, o których mowa w ust. 1, powinno uniemo˝liwiç wykonanie pomiaru. § 4. Analizator z kana∏em pomiarowym zawartoÊci w´glowodorów powinien byç wyposa˝ony w osobny wlot z uk∏adem filtracyjnym poch∏aniajàcym w´glowodory, doprowadzajàcy powietrze z otoczenia lub inny gaz do sprawdzania i regulacji punktu zerowego. § 5. Konstrukcja analizatora powinna umo˝liwiaç utrzymanie sta∏ej wartoÊci ciÊnienia wewnàtrz celi pomiarowej podczas: 1) regulacji zera; Rozdzia∏ 2 Wymagania metrologiczne w zakresie konstrukcji, materia∏u i wykonania analizatorów § 2. 1. W sk∏ad analizatora wchodzà w szczególnoÊci: 1) uk∏ad przet∏aczania gazu sk∏adajàcy si´ z:
8. a)sondy poboru spalin,
9. b)filtru do usuwania czàstek sta∏ych ze spalin, zwanego dalej „filtrem”, 2) sprawdzania i regulacji gazem wzorcowym; 3) pobierania próbek spalin. § 6. Konstrukcja sondy poboru spalin powinna umo˝liwiaç: 1) wprowadzenie sondy do rury wydechowej silnika pojazdu na g∏´bokoÊç co najmniej 30 cm; 2) umocowanie sondy w rurze wydechowej silnika pojazdu za pomocà urzàdzenia zabezpieczajàcego przed wypadni´ciem.
10. c)separatora wody,
11. d)pompy przet∏aczajàcej gaz przez analizator, zwanej dalej „pompà”,
12. e)przewodów stanowiàcych drog´ przep∏ywu gazu od sondy poboru spalin do wylotu odprowadzajàcego gaz z analizatora; 2) uk∏ad detekcji; 3) urzàdzenie wskazujàce wyniki pomiarów o odczycie analogowym albo cyfrowym; 4) urzàdzenie do inicjowania pracy analizatora i sprawdzania jego dzia∏ania; 5) urzàdzenie do regulacji parametrów analizatora; 6) urzàdzenie sygnalizujàce zbyt ma∏y strumieƒ obj´toÊci gazów. 2. Analizator mo˝e byç dodatkowo wyposa˝ony w: 1) oddzielne wloty do wprowadzania gazu zerowego i gazu wzorcowego, umieszczone za separatorem wody i filtrem; 2) urzàdzenie do rejestracji wyników. § 7. 1. Filtr powinien: 1) byç wyposa˝ony w wymienny wk∏ad; 2) zatrzymywaç czàstki sta∏e o Êrednicy wi´kszej ni˝ 5 µm. 2. Obserwacja stopnia zanieczyszczenia wk∏adu filtru powinna byç mo˝liwa bez jego wyjmowania. § 8. Separator wody powinien opró˝niaç si´ automatycznie albo jego zape∏nienie powinno uniemo˝liwiaç wykonanie pomiaru. § 9. 1. Wy∏àczenie i w∏àczenie pompy powinno byç mo˝liwe niezale˝nie od innych elementów uk∏adu pomiarowego. 2. Wykonywanie pomiarów nie powinno byç mo˝liwe przy wy∏àczonej pompie. § 10. 1. Urzàdzenie sygnalizujàce zbyt ma∏y strumieƒ obj´toÊci gazu powinno zadzia∏aç przy strumieniu obj´toÊci, przy którym czas odpowiedzi przekroczy dopuszczalnà wartoÊç lub wystàpi zmiana wskazaƒ przekraczajàca po∏ow´ wartoÊci bezwzgl´dnej b∏´du granicznego dopuszczalnego przy legalizacji. Dziennik Ustaw Nr 7 — 257 — 2. W analizatorach klasy dok∏adnoÊci 0 i I urzàdzenie, o którym mowa w ust. 1, powinno uniemo˝liwiç pomiar po zasygnalizowaniu zbyt ma∏ego strumienia obj´toÊci gazu. § 11. 1. Urzàdzenie do regulacji parametrów analizatora powinno umo˝liwiaç sprawdzenie i wyregulowanie: 1) punktu zerowego; Poz. 58 2) urzàdzenie wskazujàce mo˝e automatycznie wyÊwietlaç komunikat o koniecznoÊci sprawdzenia stanu regulacji przy u˝yciu gazu wzorcowego; 3) co najmniej raz na 24 godziny powinno — po w∏àczeniu analizatora — pojawiaç si´ automatycznie ˝àdanie sprawdzenia szczelnoÊci uk∏adu przet∏aczania gazu. 2. Niewykonanie czynnoÊci, o których mowa w ust. 1 pkt 2 i 3, lub ich negatywny wynik powinny uniemo˝liwiç wykonanie pomiaru. 2) wskazaƒ za pomocà gazu wzorcowego. 2. Regulacja punktu zerowego powinna byç: 1) automatyczna w analizatorach klasy dok∏adnoÊci 0 i I; 2) automatyczna, pó∏automatyczna albo r´czna w analizatorze klasy dok∏adnoÊci II. § 15. Minimalne zakresy pomiarowe, wyra˝one u∏amkiem obj´toÊciowym, wynoszà: 1) w przypadku analizatorów klasy dok∏adnoÊci 0 i I:
13. a)od 0 % do 5 % dla tlenku w´gla,
14. b)od 0 % do 16 % dla dwutlenku w´gla, 3. Regulacja wskazaƒ za pomocà gazu wzorcowego powinna byç: 1) automatyczna albo pó∏automatyczna w analizatorach klasy dok∏adnoÊci 0 i I; 2) automatyczna, pó∏automatyczna albo w analizatorze klasy dok∏adnoÊci II. r´czna
15. c)od 0 % do 0,2 % dla w´glowodorów,
16. d)od 0 % do 22 % dla tlenu; 2) w przypadku analizatora klasy dok∏adnoÊci II:
17. a)od 0 % do 7 % dla tlenku w´gla,
18. b)od 0 % do 16 % dla dwutlenku w´gla, 4. W przypadku analizatora wyposa˝onego w urzàdzenie do regulacji: 1) automatycznej lub pó∏automatycznej — wykonanie pomiaru powinno byç niemo˝liwe przed zakoƒczeniem regulacji; 2) pó∏automatycznej — wykonanie pomiaru powinno byç niemo˝liwe, je˝eli przyrzàd wymaga sprawdzenia stanu regulacji przy u˝yciu gazu wzorcowego. § 12. 1. Analizator z kana∏em pomiarowym zawartoÊci w´glowodorów powinien byç wyposa˝ony w urzàdzenie do wykrywania ich pozosta∏oÊci. 2. W przypadku analizatorów klasy dok∏adnoÊci 0 i I: 1) wykrywanie pozosta∏oÊci w´glowodorów powinno byç wykonywane automatycznie przed ka˝dym pomiarem; 2) wykonanie pomiaru powinno byç niemo˝liwe, je˝eli zawartoÊç w´glowodorów w próbce otaczajàcego powietrza pobranego przez sond´ poboru spalin przekroczy wartoÊç 0,002 % (u∏amek obj´toÊciowy). § 13. Analizator z kana∏em pomiarowym zawartoÊci tlenu powinien byç wyposa˝ony w urzàdzenie do automatycznego sprawdzania prawid∏owoÊci dzia∏ania celi tlenowej. § 14. 1. W analizatorach klasy dok∏adnoÊci 0 i I: 1) sta∏ej kontroli automatycznej podlegajà:
19. c)od 0 % do 0,2 % dla w´glowodorów,
20. d)od 0 % do 22 % dla tlenu. § 16. W urzàdzeniach wskazujàcych z odczytem analogowym: 1) wartoÊç dzia∏ki elementarnej wyra˝ona u∏amkiem obj´toÊciowym powinna wynosiç 0,1 % albo 0,2 % dla tlenku w´gla, dwutlenku w´gla i tlenu oraz 0,001 % albo 0,002 % dla w´glowodorów; 2) podzia∏ka analizatora powinna byç opisana cyframi o wysokoÊci co najmniej 5 mm oraz symbolem gazu mierzonego i oznaczeniem %. § 17. W urzàdzeniach wskazujàcych z odczytem cyfrowym: 1) rozdzielczoÊç wskazaƒ wyra˝ona u∏amkiem obj´toÊciowym powinna byç nie gorsza ni˝:
21. a)w przypadku analizatorów klasy dok∏adnoÊci 0 i I: — 0,01 % dla tlenku w´gla, — 0,1 % dla dwutlenku w´gla, — 0,0001 % dla w´glowodorów, — 0,02 % dla tlenu w przypadku zawartoÊci nie wi´kszej ni˝ 4 % i 0,1 % dla zawartoÊci powy˝ej 4 %,
22. b)w przypadku analizatora klasy dok∏adnoÊci II: — 0,05 % dla tlenku w´gla, — 0,1 % dla dwutlenku w´gla,
23. a)stopieƒ nagrzania, — 0,0005 % dla w´glowodorów,
24. b)strumieƒ obj´toÊci gazu; — 0,1 % dla tlenu; Dziennik Ustaw Nr 7 — 258 — 2) wartoÊç liczbowa wyniku pomiaru powinna byç wyÊwietlana w postaci szeregu cyfr o wysokoÊci co najmniej 5 mm; 3) obok wartoÊci liczbowej wyniku pomiaru, o której mowa w pkt 2, powinien znajdowaç si´:
25. a)symbol gazu mierzonego,
26. b)oznaczenie — %. § 18. 1. Analizator wskazujàcy zawartoÊç w´glowodorów w u∏amku obj´toÊciowym n-heksanu mo˝e byç sprawdzany i regulowany przy u˝yciu propanu. 2. W przypadku u˝ycia propanu jego zawartoÊç w gazie wzorcowym powinna byç przeliczona na zawartoÊç n-heksanu za pomocà wspó∏czynnika przeliczeniowego zawartoÊci propanu na zawartoÊç n-heksanu (PEF), którego wartoÊç liczbowa powinna byç wyznaczona z trzema cyframi znaczàcymi indywidualnie dla ka˝dej celi pomiarowej. 3. Po wymianie lub naprawie celi pomiarowej wartoÊç liczbowa wspó∏czynnika przeliczeniowego (PEF) powinna byç wyznaczona na nowo. § 19. Czas odpowiedzi analizatora powinien byç taki, aby w przypadku pomiaru: 1) tlenku w´gla, dwutlenku w´gla i w´glowodorów analizator wskaza∏ co najmniej 95 % wartoÊci koƒcowej w czasie nie d∏u˝szym ni˝ 15 s po zmianie gazu zerowego na wzorcowy; Poz. 58 6) nominalna i minimalna wartoÊç strumienia obj´toÊci; 7) nominalne wartoÊci napi´cia zasilania, cz´stotliwoÊci i mocy; 8) wartoÊç wspó∏czynnika przeliczeniowego (PEF) dla analizatora posiadajàcego kana∏ pomiarowy zawartoÊci w´glowodorów. Rozdzia∏ 3 Charakterystyki metrologiczne analizatorów § 23. W zale˝noÊci od b∏´dów granicznych dopuszczalnych i wymagaƒ konstrukcyjnych rozró˝nia si´ trzy klasy dok∏adnoÊci analizatorów: 0, I, II. § 24. 1. Ustala si´ nast´pujàce warunki odniesienia dla analizatora przy zatwierdzeniu typu: 1) temperatura — 20 °C ±2 °C; 2) wilgotnoÊç wzgl´dna — 60 % ±10 %; 3) sta∏e ciÊnienie atmosferyczne; 4) napi´cie zasilania — napi´cie znamionowe ±2 %; 5) cz´stotliwoÊç napi´cia zasilania — cz´stotliwoÊç znamionowa ±1 %; 6) brak w gazach wzorcowych sk∏adników gazowych innych ni˝ badane. 2) tlenu analizator wskaza∏ wartoÊç nieprzekraczajàcà 0,1 % (u∏amek obj´toÊciowy) zawartoÊci tlenu po up∏ywie 60 s od wprowadzenia mieszaniny gazowej beztlenowej. 2. W przypadku analizatora, którego dzia∏anie opiera si´ na absorpcji promieniowania podczerwonego, dopuszcza si´ zakres wilgotnoÊci wzgl´dnej od 30 % do 60 %. § 20. 1. Czas nagrzewania analizatora klasy dok∏adnoÊci II nie mo˝e przekraczaç 30 minut. 3. Ustala si´ nast´pujàce warunki odniesienia dla analizatora przy legalizacji: 2. Wykonanie pomiaru analizatorami klasy dok∏adnoÊci 0 i I nie powinno byç mo˝liwe przed zakoƒczeniem nagrzewania. 1) zakres temperatury od 5 °C do 40 °C; 2) wilgotnoÊç wzgl´dna do 90 %; 3) ciÊnienie atmosferyczne: § 21. 1. Elementy uk∏adu przet∏aczania gazu powinny byç wykonane z materia∏ów odpornych na korozj´.
27. a)od 860 hPa do 1060 hPa — dla analizatorów klasy dok∏adnoÊci 0 i I, 2. Sonda poboru spalin powinna byç wykonana z materia∏u odpornego na temperatur´ spalin.
28. b)zmienne w zakresie ±25 hPa — dla analizatora klasy dok∏adnoÊci II; 3. Materia∏y, o których mowa w ust. 1 i 2, nie mogà wp∏ywaç na sk∏ad próbki gazowej. 4) napi´cie zasilania od –15 % do +10 % w stosunku do wartoÊci napi´cia znamionowego; § 22. Na analizatorze powinny byç wykonane w sposób trwa∏y i czytelny nast´pujàce oznaczenia: 5) cz´stotliwoÊç napi´cia zasilania — cz´stotliwoÊç znamionowa ±2 %. 1) nazwa lub znak producenta; § 25. 1. B∏àd graniczny dopuszczalny analizatora oraz rodzaje b∏´dów (bezwzgl´dne i wzgl´dne) w zale˝noÊci od klasy dok∏adnoÊci i rodzaju prawnej kontroli metrologicznej okreÊla za∏àcznik do rozporzàdzenia. 2) nazwa analizatora; 3) numer fabryczny i numer celi pomiarowej; 4) rok produkcji; 5) nazwy lub symbole gazów i wartoÊci maksymalne ich zawartoÊci; 2. Ustalenie wartoÊci b∏´du granicznego dopuszczalnego, jako wartoÊci wi´kszej lub równej, zachodzi na drodze porównania wartoÊci b∏´du bezwzgl´dnego Dziennik Ustaw Nr 7 — 259 — Poz. 58 Rozdzia∏ 4 z wartoÊcià b∏´du wzgl´dnego odniesionego do wartoÊci wzorcowej. 3. PowtarzalnoÊç analizatora przy zatwierdzeniu typu powinna byç taka, ˝eby odchylenie standardowe eksperymentalne, obliczone na podstawie wyników serii dwudziestu pomiarów wykonanych w warunkach powtarzalnoÊci, nie przekracza∏o jednej trzeciej wartoÊci bezwzgl´dnej b∏´du granicznego dopuszczalnego przy legalizacji. Przepis koƒcowy § 26. Rozporzàdzenie wchodzi w ˝ycie po up∏ywie 14 dni od dnia og∏oszenia. Minister Gospodarki, Pracy i Polityki Spo∏ecznej: J. Hausner Za∏àcznik do rozporzàdzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Spo∏ecznej z dnia 16 grudnia 2003 r. (poz. 58) B¸¢DY GRANICZNE DOPUSZCZALNE ANALIZATORÓW B∏´dy graniczne dopuszczalne analizatorów przy zatwierdzeniu typu: B∏àd graniczny dopuszczalny Klasa dok∏adnoÊci Rodzaj b∏´du tlenek w´gla dwutlenek w´gla w´glowodory tlen bezwzgl´dny (u∏amek obj´toÊciowy) (%) ±0,03 ±0,4 ±0,001 ±0,1 wzgl´dny (%) ±3 ±4 ±5 ±3 bezwzgl´dny (u∏amek obj´toÊciowy) (%) ±0,06 ±0,4 ±0,0012 ±0,1 wzgl´dny (%) ±3 ±4 ±5 ±3 bezwzgl´dny (u∏amek obj´toÊciowy) (%) ±0,15 ±0,5 ±0,002 ±0,2 wzgl´dny (%) ±5 ±5 ±5 ±5 0 I II B∏´dy graniczne dopuszczalne analizatorów przy legalizacji: B∏àd graniczny dopuszczalny Klasa dok∏adnoÊci Rodzaj b∏´du tlenek w´gla dwutlenek w´gla w´glowodory tlen bezwzgl´dny (u∏amek obj´toÊciowy) (%) ±0,03 ±0,5 ±0,001 ±0,1 wzgl´dny (%) ±5 ±5 ±5 ±5 bezwzgl´dny (u∏amek obj´toÊciowy) (%) ±0,06 ±0,5 ±0,0012 ±0,1 wzgl´dny (%) ±5 ±5 ±5 ±5 bezwzgl´dny (u∏amek obj´toÊciowy) (%) ±0,2 ±1 ±0,003 ±0,2 wzgl´dny (%) ±10 ±10 ±10 ±10 0 I II