Rozporządzenie Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 2 kwietnia 2004 r. w sprawie sposobów i warunków bezpiecznego użytkowania i usu

Dziennik Ustaw Nr 71 — 4231 — Poz. 649 649 ROZPORZÑDZENIE MINISTRA GOSPODARKI, PRACY I POLITYKI SPO¸ECZNEJ1) z dnia 2 kwietnia 2004 r. w sprawie sposobów i warunków bezpiecznego u˝ytkowania i usuwania wyrobów zawierajàcych azbest Na podstawie art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 19 czerwca 1997 r. o zakazie stosowania wyrobów zawierajàcych azbest (Dz. U. z 2004 r. Nr 3, poz. 20) zarzàdza si´, co nast´puje: § 1. Rozporzàdzenie okreÊla: 1) obowiàzki wykonawcy prac polegajàcych na bezpiecznym u˝ytkowaniu i usuwaniu wyrobów zawierajàcych azbest; 2) sposoby i warunki bezpiecznego u˝ytkowania oraz usuwania wyrobów zawierajàcych azbest; 3) warunki przygotowania do transportu i transportu wyrobów i odpadów zawierajàcych azbest do miejsca ich sk∏adowania; 4) wymagania, jakim powinno odpowiadaç oznakowanie wyrobów i odpadów zawierajàcych azbest. § 2. Ilekroç w rozporzàdzeniu jest mowa o: 1) zak∏adzie lub warsztacie zamkni´tym — oznacza to wszystkie miejsca, w których Êwiadczone sà us∏ugi w zakresie usuwania cz´Êci zamiennych zawierajàcych azbest lub inne us∏ugi w zakresie wyrobów zawierajàcych azbest; 2) obiekcie — oznacza to:

1. a)obiekt budowlany, o którym mowa w art. 3 pkt 1,
2. b)budynek mieszkalny jednorodzinny, o którym mowa w art. 3 pkt 2a,
3. c)tymczasowy obiekt budowlany, o którym mowa w art. 3 pkt 5 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. — Prawo budowlane (Dz. U. z 2003 r. Nr 207, poz. 2016 oraz z 2004 r. Nr 6, poz. 41); 3) odpadach zawierajàcych azbest — oznacza to odpady zaliczane do odpadów niebezpiecznych w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. o odpadach (Dz. U. Nr 62, poz. 628, z póên. zm.2)); 4) miejscu zawierajàcym azbest — oznacza to tak˝e miejsce, gdzie znajdujà si´ wyroby zawierajàce azbest; 5) planie bezpieczeƒstwa i ochrony zdrowia — oznacza to plan sporzàdzany zgodnie z przepisami wydanymi na podstawie art. 21a ust. 1—4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. — Prawo budowlane; ——————— 1) Minister Gospodarki, Pracy i Polityki Spo∏ecznej kieruje dzia∏em administracji rzàdowej — gospodarka, na podstawie § 1 ust. 2 pkt 1 rozporzàdzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 7 stycznia 2003 r. w sprawie szczegó∏owego zakresu dzia∏ania Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Spo∏ecznej (Dz. U. Nr 1, poz. 5). 2) Zmiany wymienionej ustawy zosta∏y og∏oszone w Dz. U. z 2002 r. Nr 41, poz. 365, Nr 113, poz. 984 i Nr 199, poz. 1671 oraz z 2003 r. Nr 7, poz. 78. 6) emisji azbestu — oznacza to bezpoÊrednie lub poÊrednie wprowadzenie py∏u i w∏ókien azbestowych do Êrodowiska, powstajàce w wyniku u˝ytkowania obiektów, urzàdzeƒ budowlanych, instalacji przemys∏owych oraz wykonywania prac zwiàzanych z usuwaniem wyrobów zawierajàcych azbest; 7) nara˝eniu na dzia∏anie azbestu — oznacza to nara˝enie w czasie wykonywania pracy na zawieszone w powietrzu respirabilne w∏ókna azbestu lub py∏ azbestowy, bez wzgl´du na ich pochodzenie; 8) odpadach pozostajàcych w kontakcie z azbestem — oznacza to odpady tych wyrobów, które w okresie u˝ytkowania przylega∏y do wyrobów zawierajàcych azbest i nara˝one by∏y na d∏ugotrwa∏e przenikanie w∏ókien i py∏u azbestu, w szczególnoÊci we∏ny mineralnej. § 3. 1. Bezpieczne u˝ytkowanie wyrobów zawierajàcych azbest o g´stoÊci obj´toÊciowej równej lub wi´kszej ni˝ 1000 kg/m3 jest mo˝liwe po stwierdzeniu braku widocznych uszkodzeƒ mogàcych stwarzaç warunki dla emisji azbestu do Êrodowiska. 2. U˝ytkujàc wyroby, o których mowa w ust. 1, nale˝y przestrzegaç wymagaƒ w zakresie ochrony Êrodowiska. 3. Wykorzystywanie azbestu lub wyrobów zawierajàcych azbest w sposób umo˝liwiajàcy emisj´ azbestu do Êrodowiska jest niedopuszczalne. § 4. 1. W∏aÊciciel, u˝ytkownik wieczysty lub zarzàdca nieruchomoÊci, a tak˝e obiektu, urzàdzenia budowlanego, instalacji przemys∏owej lub innego miejsca zawierajàcego azbest, przeprowadza kontrole stanu tych wyrobów w terminach wynikajàcych z oceny stanu tych wyrobów. 2. Z przeprowadzonej kontroli okresowej sporzàdza si´ w dwóch egzemplarzach ocen´ stanu i mo˝liwoÊci bezpiecznego u˝ytkowania wyrobów zawierajàcych azbest, zwanà dalej „ocenà”. Wzór oceny okreÊla za∏àcznik nr 1 do rozporzàdzenia. 3. Podmioty, o których mowa w ust. 1, przechowujà jeden egzemplarz oceny ∏àcznie z dokumentacjà miejsca zawierajàcego azbest, obiektu, urzàdzenia budowlanego lub instalacji przemys∏owej, drugi egzemplarz oceny przekazujà w∏aÊciwemu organowi nadzoru budowlanego, w terminie 30 dni od daty sporzàdzenia oceny. § 5. W celu bezpiecznego u˝ytkowania wyrobów zawierajàcych azbest nale˝y: 1) wyroby niezakwalifikowane do wymiany w ocenie, o której mowa w § 4 ust. 2, zabezpieczyç przez:
4. a)zabudow´ (zamkni´cie) przestrzeni, w której znajdujà si´ wyroby zawierajàce azbest, szczelnà przegrodà bez naruszenia samego wyrobu lub Dziennik Ustaw Nr 71 — 4232 —
5. b)pokrywanie wyrobów lub powierzchni zawierajàcych azbest szczelnà pow∏okà z g∏´boko penetrujàcych Êrodków wià˝àcych azbest, posiadajàcych odpowiednià aprobat´ technicznà; 2) wyeliminowaç jakàkolwiek obróbk´ mechanicznà przy pracach zabezpieczajàcych. § 6. 1. Wykonawca prac polegajàcych na zabezpieczaniu i usuwaniu wyrobów zawierajàcych azbest, obowiàzany jest do: 1) uzyskania odpowiednio zezwolenia, pozwolenia, decyzji zatwierdzenia programu gospodarowania odpadami niebezpiecznymi albo z∏o˝enia organowi informacji o sposobie gospodarowania odpadami niebezpiecznymi; 2) przeszkolenia przez uprawnionà instytucj´ zatrudnianych pracowników, osób kierujàcych lub nadzorujàcych prace polegajàce na zabezpieczaniu i usuwaniu wyrobów zawierajàcych azbest w zakresie bezpieczeƒstwa i higieny pracy przy zabezpieczaniu i usuwaniu tych wyrobów oraz przestrzegania procedur dotyczàcych bezpiecznego post´powania; 3) opracowania przed rozpocz´ciem prac szczegó∏owego planu prac usuwania wyrobów zawierajàcych azbest, obejmujàcego w szczególnoÊci:
6. a)identyfikacj´ azbestu w przewidzianych do usuni´cia materia∏ach, na podstawie udokumentowanej informacji od w∏aÊciciela lub zarzàdcy obiektu albo te˝ na podstawie badaƒ przeprowadzonych przez akredytowane laboratorium,
7. b)informacje o metodach wykonywania planowanych prac,
8. c)zakres niezb´dnych zabezpieczeƒ pracowników oraz Êrodowiska przed nara˝eniem na szkodliwoÊç emisji azbestu, w tym problematyk´ okreÊlonà przepisami dotyczàcymi planu bezpieczeƒstwa i ochrony zdrowia,
9. d)ustalenie niezb´dnego dla rodzaju wykonywanych prac monitoringu powietrza; 4) posiadania niezb´dnego wyposa˝enia technicznego i socjalnego zapewniajàcego prowadzenie okreÊlonych planem prac oraz zabezpieczeƒ pracowników i Êrodowiska przed nara˝eniem na dzia∏anie azbestu. 2. Wykonawca prac, przed przystàpieniem do prac polegajàcych na zabezpieczeniu lub usuni´ciu wyrobów zawierajàcych azbest z obiektu, urzàdzenia budowlanego lub instalacji przemys∏owej, a tak˝e z terenu prac, obowiàzany jest do zg∏oszenia tego faktu w∏aÊciwemu organowi nadzoru budowlanego oraz w∏aÊciwemu okr´gowemu inspektorowi pracy. 3. Zg∏oszenie, o którym mowa w ust. 2, powinno zawieraç w szczególnoÊci: 1) rodzaj lub nazw´ wyrobów zawierajàcych azbest wed∏ug grup wyrobów okreÊlonych w odr´bnych przepisach, 2) termin rozpocz´cia i planowanego zakoƒczenia prac, 3) adres obiektu, urzàdzenia budowlanego lub instalacji przemys∏owej, 4) kopi´ aktualnej oceny stanu wyrobów zawierajàcych azbest, Poz. 649 5) okreÊlenie liczby pracowników, którzy przebywaç b´dà w kontakcie z azbestem, 6) obowiàzanie wykonawcy prac do przed∏o˝enia nowego zg∏oszenia w przypadku zmiany warunków prowadzenia robót. 4. W∏aÊciciel, u˝ytkownik wieczysty lub zarzàdca nieruchomoÊci obowiàzany jest zg∏osiç prace polegajàce na zabezpieczaniu lub usuwaniu wyrobów zawierajàcych azbest do w∏aÊciwego organu administracji architektoniczno-budowlanej. § 7. 1. Wyroby zawierajàce azbest zakwalifikowane zgodnie z ocenà do wymiany na skutek nadmiernego zu˝ycia lub uszkodzenia powinny byç usuni´te przez w∏aÊciciela, u˝ytkownika wieczystego lub zarzàdc´ nieruchomoÊci, urzàdzenia budowlanego, instalacji przemys∏owej lub innego miejsca zawierajàcego azbest. 2. Usuwane wyroby zawierajàce azbest powinny byç zastàpione wyrobami niezawierajàcymi tego surowca. 3. Usuwanie wyrobów zawierajàcych azbest o g´stoÊci obj´toÊciowej mniejszej ni˝ 1000 kg/m3 lub zawierajàcych krokidolit powinno odbywaç si´ pod sta∏ym nadzorem technicznym prawid∏owoÊci wykonywania prac ze strony wykonawcy robót oraz przy zachowaniu okreÊlonych w planie prac warunków ochrony pracowników i Êrodowiska. 4. Prawid∏owoÊç prowadzenia prac polegajàcych na usuwaniu wyrobów, o których mowa w ust. 3, potwierdza si´ wynikiem badania jakoÊci powietrza przeprowadzonego przez akredytowane laboratorium. § 8. 1. W celu zapewnienia warunków bezpiecznego usuwania wyrobów zawierajàcych azbest z miejsca ich wyst´powania, wykonawca prac obowiàzany jest do: 1) izolowania od otoczenia obszaru prac przez stosowanie os∏on zabezpieczajàcych przenikanie azbestu do Êrodowiska; 2) ogrodzenia terenu prac z zachowaniem bezpiecznej odleg∏oÊci od traktów komunikacyjnych dla osób pieszych, nie mniejszej ni˝ 1 m, przy zastosowaniu os∏on zabezpieczajàcych przed przenikaniem azbestu do Êrodowiska; 3) umieszczenia w strefie prac w widocznym miejscu tablic informacyjnych o nast´pujàcej treÊci: „Uwaga! Zagro˝enie azbestem”; w przypadku prowadzenia prac z wyrobami zawierajàcymi krokidolit treÊç tablic informacyjnych powinna byç nast´pujàca: „Uwaga! Zagro˝enie azbestem — krokidolitem”; 4) zastosowania odpowiednich Êrodków technicznych ograniczajàcych do minimum emisj´ azbestu do Êrodowiska; 5) zastosowania w obiekcie, gdzie prowadzone sà prace, odpowiednich zabezpieczeƒ przed pyleniem i nara˝eniem na azbest, w tym uszczelnienia otworów okiennych i drzwiowych, a tak˝e innych zabezpieczeƒ przewidzianych w planie bezpieczeƒstwa i ochrony zdrowia; 6) codziennego usuwania pozosta∏oÊci py∏u azbestowego ze strefy prac przy zastosowaniu podciÊnieniowego sprz´tu odkurzajàcego lub metodà czyszczenia na mokro; Dziennik Ustaw Nr 71 — 4233 — 7) izolowania pomieszczeƒ, w których zosta∏y przekroczone dopuszczalne wartoÊci st´˝eƒ py∏u azbestowego dla obszaru prac, w szczególnoÊci izolowania pomieszczeƒ w przypadku prowadzenia prac z wyrobami zawierajàcymi krokidolit; 8) stosowania zespo∏u szczelnych pomieszczeƒ, w których nast´puje oczyszczenie pracowników z azbestu (komora dekontaminacyjna), przy usuwaniu py∏u azbestowego przekraczajàcego dopuszczalne wartoÊci st´˝eƒ; 9) zapoznania pracowników bezpoÊrednio zatrudnionych przy pracach z wyrobami zawierajàcymi azbest lub ich przedstawicieli z planem prac, a w szczególnoÊci z wymogami dotyczàcymi bezpieczeƒstwa i higieny pracy w czasie wykonywania prac. 2. Prace zwiàzane z usuwaniem wyrobów zawierajàcych azbest prowadzi si´ w sposób uniemo˝liwiajàcy emisj´ azbestu do Êrodowiska oraz powodujàcy zminimalizowanie pylenia poprzez: 1) nawil˝anie wodà wyrobów zawierajàcych azbest przed ich usuwaniem lub demonta˝em i utrzymywanie w stanie wilgotnym przez ca∏y czas pracy; 2) demonta˝ ca∏ych wyrobów (p∏yt, rur, kszta∏tek) bez jakiegokolwiek uszkadzania, tam gdzie jest to technicznie mo˝liwe; 3) odspajanie materia∏ów trwale zwiàzanych z pod∏o˝em przy stosowaniu wy∏àcznie narz´dzi r´cznych lub wolnoobrotowych, wyposa˝onych w miejscowe instalacje odciàgajàce powietrze; 4) prowadzenie kontrolnego monitoringu powietrza w przypadku stwierdzenia wyst´powania przekroczeƒ najwy˝szych dopuszczalnych st´˝eƒ py∏u azbestu w Êrodowisku pracy, w miejscach prowadzonych prac, w tym równie˝ z wyrobami zawierajàcymi krokidolit; 5) codzienne zabezpieczanie zdemontowanych wyrobów i odpadów zawierajàcych azbest oraz ich magazynowanie na wyznaczonym i zabezpieczonym miejscu. 3. Po wykonaniu prac, o których mowa w ust. 2, wykonawca prac ma obowiàzek z∏o˝enia w∏aÊcicielowi, u˝ytkownikowi wieczystemu lub zarzàdcy nieruchomoÊci, urzàdzenia budowlanego, instalacji przemys∏owej lub innego miejsca zawierajàcego azbest pisemnego oÊwiadczenia o prawid∏owoÊci wykonania prac oraz o oczyszczeniu terenu z py∏u azbestowego, z zachowaniem w∏aÊciwych przepisów technicznych i sanitarnych. 4. OÊwiadczenie, o którym mowa w ust. 3, przechowuje si´ przez okres co najmniej 5 lat. § 9. Pomieszczenia w zak∏adzie lub warsztacie zamkni´tym, w którym prowadzona jest dzia∏alnoÊç w kontakcie z wyrobami zawierajàcymi azbest, powinny zostaç odpowiednio oznakowane, zgodnie z za∏àcznikiem nr 2 do rozporzàdzenia, a tak˝e powinna zostaç umieszczona w widocznym miejscu instrukcja bezpiecznego post´powania i ochrony przed nara˝eniem na py∏ azbestowy. § 10. 1. Do transportu wyrobów i odpadów zawierajàcych azbest stosuje si´ odpowiednio przepisy o przewozie towarów niebezpiecznych. Poz. 649 2. Wyroby i odpady zawierajàce azbest powinny zostaç odpowiednio oznakowane, zgodnie z za∏àcznikiem nr 2 do rozporzàdzenia. 3. Transport wyrobów i odpadów zawierajàcych azbest, dla których przepisy o transporcie towarów niebezpiecznych nie ustalajà szczególnych warunków przewozowych, nale˝y wykonaç w sposób uniemo˝liwiajàcy emisj´ azbestu do Êrodowiska, w szczególnoÊci przez: 1) szczelne opakowanie w foli´ polietylenowà o gruboÊci nie mniejszej ni˝ 0,2 mm wyrobów i odpadów o g´stoÊci obj´toÊciowej równej lub wi´kszej ni˝ 1000 kg/m3; 2) zestalenie przy u˝yciu cementu, a nast´pnie po utwardzeniu szczelne opakowanie w foli´ polietylenowà o gruboÊci nie mniejszej ni˝ 0,2 mm odpadów zawierajàcych azbest o g´stoÊci obj´toÊciowej mniejszej ni˝ 1000 kg/m3; 3) szczelne opakowanie odpadów pozostajàcych w kontakcie z azbestem i zakwalifikowanych jako odpady o g´stoÊci obj´toÊciowej mniejszej ni˝ 1000 kg/m3 w worki z folii polietylenowej o gruboÊci nie mniejszej ni˝ 0,2 mm, a nast´pnie umieszczenie w opakowaniu zbiorczym z folii polietylenowej i szczelne zamkni´cie; 4) utrzymywanie w stanie wilgotnym odpadów zawierajàcych azbest w trakcie ich przygotowywania do transportu; 5) oznakowanie opakowaƒ zgodnie z za∏àcznikiem nr 2 do rozporzàdzenia; 6) magazynowanie przygotowanych do transportu opakowaƒ w osobnych miejscach zabezpieczonych przed dost´pem osób niepowo∏anych. 4. Przed za∏adowaniem przygotowanych odpadów zawierajàcych azbest Êrodek transportu powinien byç oczyszczony z elementów umo˝liwiajàcych uszkodzenie opakowaƒ w trakcie transportu. 5. ¸adunek odpadów zawierajàcych azbest powinien byç tak umocowany, aby w trakcie transportu nie by∏ nara˝ony na wstrzàsy, przewracanie lub wypadni´cie z pojazdu. 6. Usuwane odpady zawierajàce azbest powinny byç sk∏adowane na sk∏adowiskach odpadów niebezpiecznych lub na wydzielonych cz´Êciach sk∏adowisk odpadów innych ni˝ niebezpieczne i oboj´tne. § 11. Pierwszej kontroli, o której mowa w § 4 ust. 1, nale˝y dokonaç w terminie do 6 miesi´cy od dnia wejÊcia w ˝ycie rozporzàdzenia. § 12. Traci moc rozporzàdzenie Ministra Gospodarki z dnia 14 sierpnia 1998 r. w sprawie sposobów bezpiecznego u˝ytkowania oraz warunków usuwania wyrobów zawierajàcych azbest (Dz. U. Nr 138, poz. 895). § 13. Rozporzàdzenie wchodzi w ˝ycie po up∏ywie 14 dni od dnia og∏oszenia. Minister Gospodarki, Pracy i Polityki Spo∏ecznej: J. Hausner Dziennik Ustaw Nr 71 — 4234 — Poz. 649 Za∏àczniki do rozporzàdzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Spo∏ecznej z dnia 2 kwietnia 2004 r. (poz. 649) Za∏àcznik nr 1 WZÓR Dziennik Ustaw Nr 71 — 4235 — Poz. 649 Dziennik Ustaw Nr 71 — 4236 — Poz. 649 Dziennik Ustaw Nr 71 — 4237 — Poz. 649 Za∏àcznik nr 2 WZÓR OZNAKOWANIA WYROBÓW, ODPADÓW I OPAKOWA¡ ZAWIERAJÑCYCH AZBEST LUB WYROBY ZAWIERAJÑCE AZBEST, A TAK˚E MIEJSC ICH WYST¢POWANIA Wszystkie wyroby zawierajàce azbest lub ich opakowania powinny byç oznakowane w nast´pujàcy sposób:
10. a)oznakowanie zgodne z podanym wzorem powinno posiadaç wymiary: co najmniej 5 cm wysokoÊci (H) i 2,5 cm szerokoÊci,
11. b)oznakowanie powinno sk∏adaç si´ z dwóch cz´Êci: górnej (h1 = 40 % H) zawierajàcej liter´ „a” w bia∏ym kolorze na czarnym tle, dolnej (h2 = 60 % H) zawierajàcej wyraêny i czytelny napis w bia∏ym lub czarnym kolorze na czerwonym tle,
12. c)jeÊli wyrób zawiera krokidolit, zwrot „zawiera azbest” powinien byç zastàpiony zwrotem „zawiera krokidolit/azbest niebieski”.