← Polska

Rozporządzenie Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 2 kwietnia 2004 r. w sprawie wymagań metrologicznych, którym powinny odpowiadać

Obsah (17)§ 15§ 51§ 54§ 47§ 39§ 13§ 40§ 14§ 16§ 4§ 60§ 34§ 42§ 19§ 49§ 38§ 50

Dziennik Ustaw Nr 77 — 4696 — Poz. 731 731 ROZPORZÑDZENIE MINISTRA GOSPODARKI, PRACY I POLITYKI SPO¸ECZNEJ1) z dnia 2 kwietnia 2004 r. w sprawie wymagaƒ metrologicznych, którym powinny odpowiadaç przy

ust. 2, nie sà obowiàzujàce dla urzàdzeƒ wskazujàcych: 1) na których podzielni umieszczony jest napis „detaliczny obrót handlowy jest zabroniony”; 2) wskazówkowych, zamontowanych w licznikach obj´toÊci, których maksymalna wartoÊç strumienia obj´toÊci nie przekracza 1 200 l/h, przy czym je˝eli sà one stosowane w obrocie handlowym, to nie powinno byç mo˝liwoÊci r´cznego zwi´kszenia wskazanej obj´toÊci. Dziennik Ustaw Nr 77 — 4699 — §

  2. W urzàdzeniu wskazujàcym odchylenie nale˝noÊci minimalnej powinno byç mniejsze ni˝: 1) jedna piàta wartoÊci dzia∏ki elementarnej; 2) nale˝noÊç odpowiadajàca przedzia∏owi dwu milimetrów na podzia∏ce pierwszego elementu; 3) 1 grosz.
  3. Nale˝noÊç za obj´toÊç lub mas´ odpowiadajàcà wartoÊci odchylenia dawki minimalnej w przypadku gdy pierwszy element urzàdzenia wskazujàcego nale˝noÊç porusza si´ ruchem przerywanym, powinna byç równa nale˝noÊci odpowiadajàcej co najmniej dwóm dzia∏kom elementarnym.
  4. Ró˝nica pomi´dzy nale˝noÊcià wskazanà przez urzàdzenie wskazujàce nale˝noÊç i nale˝noÊcià obliczonà na podstawie ceny jednostkowej i wskazanej obj´toÊci lub masy produktu powinna: 1) nie przekraczaç nale˝noÊci odpowiadajàcej odchyleniu dawki minimalnej; 2) byç mniejsza ni˝ 2 grosze. §
  6. Elementy wskazujàce w liczydle sumujàcym powinny byç rozmieszczone wzd∏u˝ linii prostej.
  7. WartoÊç dzia∏ki elementarnej pierwszego elementu wskazujàcego liczyd∏a sumujàcego powinna byç: 1) wyra˝ona jednà z nast´pujàcych liczb: 1 · 10n, 2 · 10n lub 5 · 10n, gdzie n jest liczbà ca∏kowità; 2) równa lub wi´ksza od wartoÊci dzia∏ki elementarnej pierwszego elementu urzàdzenia wskazujàcego obj´toÊç lub mas´.
  8. Je˝eli wskazania liczyd∏a sumujàcego oraz urzàdzenia wskazujàcego obj´toÊç lub mas´ mogà byç obserwowane jednoczeÊnie, to wysokoÊç cyfr liczyd∏a sumujàcego nie powinna byç wi´ksza od po∏owy wysokoÊci odpowiadajàcych im cyfr urzàdzenia wskazujàcego obj´toÊç lub mas´.
  9. Urzàdzenie wskazujàce obj´toÊç lub mas´ wyposa˝one w urzàdzenie kasujàce mo˝e byç sprz´˝one z jednym lub wi´kszà liczbà liczyde∏ sumujàcych, które wskazujà sum´ obj´toÊci lub masy zarejestrowanych kolejno przez liczyd∏o.
  10. Wskazania liczyd∏a sumujàcego nie mogà byç kasowane. §
  12. Urzàdzenie do adiustacji wskazaƒ licznika dzia∏ajàce w sposób skokowy powinno powodowaç zmiany zale˝noÊci pomi´dzy wskazanà a rzeczywistà wartoÊcià obj´toÊci lub masy nie wi´ksze ni˝ 0,
  14. Adiustacja licznika nie mo˝e byç wykonywana przy zastosowaniu przewodów obejÊciowych licznika. Poz. 731
  15. Urzàdzenie korekcyjne nie mo˝e byç wykorzystywane do ustawiania wartoÊci b∏´du ró˝nej od zera, nawet je˝eli wartoÊç ta mieÊci si´ w zakresie b∏´dów dopuszczalnych. §
  17. Licznik mo˝e byç sprz´˝ony z programatorem s∏u˝àcym do dokonywania wyboru obj´toÊci lub masy, która ma byç odmierzona, i automatycznie zatrzymujàcym przep∏yw po odmierzeniu wybranej obj´toÊci lub masy.
  18. WartoÊç wybranej w programatorze obj´toÊci lub masy powinna byç przedstawiana na urzàdzeniu wskazujàcym programatora.
  19. WartoÊç dzia∏ki elementarnej ka˝dego niezale˝nego elementu wskazujàcego programatora powinna byç równa zakresowi nastawy elementu mniejszej dekady.
  20. Programator powinien byç tak skonstruowany, aby powtórzenie nastawienia wybranej obj´toÊci lub masy nie wymaga∏o ponownego nastawiania elementów wskazujàcych.
  21. WysokoÊç cyfr urzàdzenia wskazujàcego programatora obj´toÊci lub masy nie powinna byç wi´ksza ni˝ trzy czwarte wysokoÊci cyfr urzàdzenia wskazujàcego licznika, gdy jest mo˝liwe jednoczesne ich obserwowanie. §
  23. Zaprogramowana w programatorze wartoÊç obj´toÊci lub masy w czasie wykonywania pomiaru mo˝e pozostawaç niezmieniona lub stopniowo zmniejszaç si´ do zera.
  24. Ró˝nica pomi´dzy zaprogramowanà wartoÊcià obj´toÊci lub masy i wartoÊcià obj´toÊci lub masy wskazanà po zakoƒczeniu pomiaru wykonanego w warunkach normalnych u˝ytkowania nie powinna przekraczaç po∏owy wartoÊci odchylenia dawki minimalnej.
  25. Zaprogramowane wartoÊci obj´toÊci lub masy oraz wartoÊci wskazane przez urzàdzenie wskazujàce obj´toÊç lub mas´ powinny byç wyra˝one w tych samych jednostkach. §
  27. Na programatorze obj´toÊci lub masy powinna byç oznaczona nazwa jednostki lub jej oznaczenie.
  28. WartoÊç dzia∏ki elementarnej programatora nie powinna byç mniejsza ni˝ wartoÊç dzia∏ki elementarnej na pierwszym elemencie urzàdzenia wskazujàcego obj´toÊç lub mas´.
  29. Programator mo˝e zawieraç urzàdzenie do szybkiego zatrzymania przep∏ywu cieczy.
  30. Urzàdzenie do zmniejszania strumienia obj´toÊci lub masy na koƒcu pomiaru, wspó∏pracujàce z programatorem, powinno byç zabezpieczone przed zmianà przyj´tego ustawienia. §
  32. Urzàdzenie korekcyjne zastosowane w liczniku jest integralnà cz´Êcià licznika.
  33. Wymagaƒ,

ust. 4 i § 12, nie stosuje si´, gdy licznik wyposa˝ony jest w drukark´ do wydawania wydruku lub gdy dla zastosowania w obrocie programator jest ukryty.

  1. Nieskorygowane wskazania liczyd∏a nie mogà byç przedstawiane w czasie normalnej pracy instalacji pomiarowych. §
  3. Licznik z urzàdzeniem wskazujàcym nale˝noÊç mo˝e byç wyposa˝ony w programator nale˝noÊci. Dziennik Ustaw Nr 77 — 4700 —
  4. Programator nale˝noÊci powinien zatrzymaç przep∏yw cieczy w momencie, gdy odmierzona obj´toÊç lub masa odpowiada zaprogramowanej nale˝noÊci.
  5. Do programatora nale˝noÊci stosuje si´ odpowiednio przepis §
  6. §
  8. Liczyd∏o z urzàdzeniem wskazujàcym obj´toÊç lub mas´ mo˝e byç sprz´˝one z drukarkà.
  9. WartoÊç dzia∏ki elementarnej drukarki powinna byç: 1) wyra˝ona jednà z liczb: 1 · 10n, 2 · 10n lub 5 · 10n, gdzie n jest liczbà ca∏kowità; 2) nie mniejsza od wartoÊci odchylenia dawki minimalnej oznaczonej na podzielni urzàdzenia wskazujàcego liczyd∏a; 3) oznaczona na drukarce.
  10. WartoÊç liczbowa oraz nazwa u˝ytej jednostki miary lub jej oznaczenie powinny byç podane na wydruku.
  11. Drukarka oprócz wydruku zmierzonej obj´toÊci lub masy mo˝e drukowaç nale˝noÊç albo nale˝noÊç i cen´ jednostkowà; w obrocie handlowym mo˝e byç wydrukowana tylko nale˝noÊç pod warunkiem, ˝e drukarka jest po∏àczona z urzàdzeniem wskazujàcym obj´toÊç lub mas´ i przeliczonà nale˝noÊç.
  12. Drukarka, w której wydruk zmierzonej obj´toÊci lub masy cieczy jest okreÊlany jako ró˝nica pomi´dzy dwiema wydrukowanymi wartoÊciami, z których jedna mo˝e byç zerem, powinna umo˝liwiaç wyj´cie wydruku dopiero po wykonaniu pomiaru.
  13. Drukarka powinna byç wyposa˝ona w urzàdzenie kasujàce sprz´˝one z urzàdzeniami wskazujàcymi, z wyjàtkiem drukarki, o której mowa w ust.
  14. §
  16. Ró˝nica pomi´dzy obj´toÊcià lub masà wskazanà i obj´toÊcià lub masà wydrukowanà nie powinna przekraczaç wartoÊci dzia∏ki elementarnej drukarki.
  17. Ró˝nica pomi´dzy nale˝noÊcià wskazanà przez liczyd∏o z urzàdzeniem wskazujàcym nale˝noÊç i wydrukowanà nale˝noÊcià nie powinna przekraczaç wartoÊci dzia∏ki elementarnej drukarki.
  18. WartoÊç dzia∏ki elementarnej drukowanej nale˝noÊci nie powinna: 1) przekraczaç odchylenia dawki minimalnej, które jest oznaczone na podzielni liczyd∏a obj´toÊci lub masy; 2) byç mniejsza ni˝ 1 grosz.
  19. Ró˝nica pomi´dzy nale˝noÊcià wydrukowanà i nale˝noÊcià obliczonà na podstawie wskazanej obj´toÊci lub masy i ceny jednostkowej przez liczyd∏o, które nie jest wyposa˝one w urzàdzenie wskazujàce nale˝noÊç, powinna spe∏niaç warunki,

§ 15ust.

  1. Poz. 731 §
  2. Licznik zamontowany w instalacji pomiarowej powinien byç wyposa˝ony w filtr s∏u˝àcy do zatrzymywania sta∏ych zanieczyszczeƒ wyst´pujàcych w cieczy. §
  4. WartoÊç dawki minimalnej dla licznika powinna byç taka, aby ka˝da z ni˝ej wymienionych wartoÊci nie by∏a wi´ksza od b∏´du granicznego dopuszczalnego instalacji klasy 0,5 odniesionego do obj´toÊci dawki minimalnej: 1) obj´toÊç lub masa odpowiadajàca przesuni´ciu o 2 mm pierwszego elementu urzàdzenia wskazujàcego oraz jednej piàtej wartoÊci dzia∏ki elementarnej, je˝eli pierwszy element porusza si´ ruchem ciàg∏ym; 2) obj´toÊç lub masa odpowiadajàca dwu kolejnym przesuni´ciom cyfr pierwszego elementu, je˝eli porusza si´ on ruchem przerywanym; 3) b∏àd wskazaƒ, który w normalnych warunkach u˝ytkowania jest powodowany przez luz albo poÊlizg w po∏àczeniu pomi´dzy elementami sprz´gajàcymi przetwornik pomiarowy i pierwszy element urzàdzenia wskazujàcego obj´toÊç lub mas´; 4) podwójna obj´toÊç cykliczna w przypadku licznika obj´toÊci.
  5. WartoÊç dawki minimalnej powinna byç wyra˝ona jednà z nast´pujàcych liczb: 1 · 10n, 2 · 10n lub 5 · 10n, gdzie n jest liczbà ca∏kowità. §
  6. Stosunek wartoÊci maksymalnej strumienia obj´toÊci do wartoÊci minimalnej strumienia obj´toÊci powinien wynosiç co najmniej: 1) 5 — dla liczników do gazów ciek∏ych i cieczy kriogenicznych; 2) 10 — dla pozosta∏ych liczników. §
  8. Na podzielni urzàdzenia wskazujàcego obj´toÊç lub mas´ licznika powinny byç zamieszczone w sposób czytelny i trwa∏y nast´pujàce oznaczenia: 1) znak zatwierdzenia typu, je˝eli zosta∏ nadany; 2) znak lub nazwa producenta; 3) znak i numer fabryczny; 4) obj´toÊç cykliczna dla liczników obj´toÊci; 5) maksymalny strumieƒ obj´toÊci lub masy i minimalny strumieƒ obj´toÊci lub masy; 6) maksymalne ciÊnienie robocze; 7) zakres temperatury pracy w przypadku, gdy obj´toÊç lub masa cieczy mo˝e byç mierzona w temperaturze poni˝ej – 10 °C lub powy˝ej + 50 °C; 8) rodzaj cieczy lub ciecze mierzone oraz granice lepkoÊci kinematycznej lub dynamicznej, je˝eli nazwa cieczy nie wystarcza do okreÊlenia lepkoÊci; 9) nazwa albo oznaczenie jednostki, w której wyra˝ona jest mierzona obj´toÊç lub masa; 10) wartoÊç dawki minimalnej.
  9. Na obudowie licznika powinien byç oznaczony kierunek ruchu cieczy. Dziennik Ustaw Nr 77 — 4701 — Poz. 731 §
  11. Elektroniczne liczyd∏a obj´toÊci lub masy stosowane w obrocie handlowym powinny wyÊwietlaç wartoÊç obj´toÊci w sposób ciàg∏y. w proste odcinki rur, prostownice strumienia lub kombinacje tych elementów zamontowane bezpoÊrednio przed licznikiem obj´toÊci.
  12. Wskazania wyÊwietlaczy liczyd∏a elektronicznego powinny byç dobrze widoczne z odleg∏oÊci równej lub wi´kszej od 5 m w ka˝dych warunkach oÊwietlenia.
  13. Ârednica wewn´trzna elementów,

ust. 1, powinna byç równa Êrednicy wlotu licznika obj´toÊci. §

  2. Elektromagnetyczny licznik obj´toÊci zastosowany w instalacji pomiarowej powinien byç wyposa˝ony w proste odcinki rur zamontowane bezpoÊrednio przed i za licznikiem obj´toÊci.
  3. Turbinowy licznik obj´toÊci powinien mieç zamontowane bezpoÊrednio za licznikiem obj´toÊci proste odcinki rur o d∏ugoÊci równej lub wi´kszej od pi´ciu Êrednic okreÊlonych na wylocie licznika obj´toÊci.
  4. Ârednica prostego odcinka rury instalacji pomiarowej z elektromagnetycznym licznikiem obj´toÊci zamontowanej przed licznikiem obj´toÊci powinna byç równa Êrednicy wlotowej licznika obj´toÊci; d∏ugoÊç tej rury powinna byç równa lub wi´ksza od wartoÊci dziesi´ciu tych Êrednic.
  5. Wymagania,

ust. 1, nie muszà byç spe∏nione, je˝eli producent licznika wyeliminuje zmiany wskazaƒ spowodowane zawirowaniami cieczy w inny sposób, ni˝ jest to okreÊlone w ust. 1—

  2. Ârednica prostego odcinka rury instalacji pomiarowej z elektromagnetycznym licznikiem obj´toÊci zamontowanej za licznikiem obj´toÊci powinna byç równa Êrednicy króçca wylotowego licznika obj´toÊci, natomiast d∏ugoÊç tej rury powinna byç równa lub wi´ksza od wartoÊci pi´ciu tych Êrednic. Wymagania metrologiczne w zakresie konstrukcji i wykonania przeliczników
  3. Czas niezb´dny do okreÊlenia wartoÊci obj´toÊci dawki minimalnej elektromagnetycznych liczników obj´toÊci przy maksymalnym strumieniu obj´toÊci powinien byç okreÊlony zgodnie z wzorem: td > 20 · tc gdzie: td — czas okreÊlenia obj´toÊci dawki minimalnej w s, tc — czas trwania pe∏nego cyklu dla liczników obj´toÊci, w których zastosowano wzbudzanie przez pràd zmienny lub pulsujàcy pràd sta∏y, w s.
  4. D∏ugoÊci przewodów po∏àczeniowych pomi´dzy urzàdzeniami wtórnymi i pierwotnymi elektromagnetycznych liczników obj´toÊci nie mogà byç wi´ksze od wartoÊci mniejszej z dwóch ni˝ej podanych: 1) L1 = 100 m; k·c 2) L2 = —— f·C gdzie: L1 — okreÊlona d∏ugoÊç przewodu w m, L2 — okreÊlona d∏ugoÊç przewodu w m, k = 2 · 10–5 m, c — przewodnoÊç w∏aÊciwa cieczy w S/m, f — cz´stotliwoÊç pola w czasie cyklu pomiarowego w Hz, C — pojemnoÊç elektryczna przewodu o d∏ugoÊci 1 m w F/m. Rozdzia∏ 3 §
  6. Przeliczniki mogà byç skonstruowane jako przeliczniki elektroniczne lub mechaniczne.
  7. Przeliczniki powinny byç wyposa˝one w urzàdzenie wskazujàce obj´toÊç cieczy w warunkach odniesienia, do których przeliczana jest mierzona obj´toÊç cieczy, lub wskazujàce mas´ cieczy.
  8. Parametry uwzgl´dniane w algorytmie przeliczajàcym wartoÊci obj´toÊci cieczy charakteryzujàce w∏aÊciwoÊci cieczy, której obj´toÊç jest mierzona, powinny byç mierzone z zastosowaniem wspó∏pracujàcych przyrzàdów pomiarowych. §
  9. Wspó∏pracujàce przyrzàdy pomiarowe powinny byç zainstalowane przy przetworniku pomiarowym tak, aby wyznaczenie wartoÊci wielkoÊci charakteryzujàcych w∏aÊciwoÊci cieczy, której obj´toÊç jest mierzona, by∏o przeprowadzane z takà dok∏adnoÊcià, ˝e wartoÊç bezwzgl´dna zmiany wskazania obj´toÊci zwiàzanej z umiejscowieniem punktu pomiarowego nie przekracza∏a 0,2 wartoÊci bezwzgl´dnej b∏´du granicznego dopuszczalnego, okreÊlonego w za∏àczniku nr 1 do rozporzàdzenia. §
  11. Przelicznik mechaniczny powinien byç zabezpieczony przed zmianà nastawieƒ urzàdzeƒ do wprowadzania parametrów nie mierzonych lecz niezb´dnych do przeliczeƒ i wprowadzanych do przelicznika przed rozpocz´ciem pomiaru przez na∏o˝enie cech zabezpieczajàcych.
  12. Przelicznik powinien zapewniaç mo˝liwoÊç przedstawienia wartoÊci wielkoÊci mierzonych w warunkach odniesienia i w warunkach pomiarowych — oddzielnie dla ka˝dego pomiaru sprawdzajàcego.
  13. Warunku, o którym mowa w ust. 5, nie stosuje si´, je˝eli wp∏yw d∏ugoÊci przewodów na wskazania urzàdzeƒ wtórnych i pierwotnych zostanie wyeliminowany przez producenta.
  14. B∏àd wskazaƒ wspó∏pracujàcych przyrzàdów pomiarowych, w szczególnoÊci mierników temperatury, g´stoÊciomierzy i manometrów, nie powinien przekraczaç b∏´dów granicznych dopuszczalnych, które okreÊla za∏àcznik nr 2 do rozporzàdzenia. §
  16. Turbinowy licznik obj´toÊci zamontowany w instalacji pomiarowej powinien byç wyposa˝ony
  17. Do przyrzàdów wspó∏pracujàcych powinny byç pod∏àczone urzàdzenia sprawdzajàce. Dziennik Ustaw Nr 77 — 4702 —
  18. WartoÊci dzia∏ek elementarnych wspó∏pracujàcych przyrzàdów pomiarowych powinny byç mniejsze lub równe 0,25 wartoÊci b∏´dów granicznych dopuszczalnych wspó∏pracujàcych przyrzàdów pomiarowych badanych oddzielnie, które okreÊla za∏àcznik nr 2 do rozporzàdzenia. Rozdzia∏ 4 Wymagania metrologiczne w zakresie konstrukcji i wykonania urzàdzeƒ wtórnych do odmierzaczy paliw §
  20. WartoÊci nale˝noÊci i obj´toÊci wydrukowane za pomocà drukarki urzàdzenia wtórnego odmierzaczy paliw powinny: 1) mieÊciç si´ w granicach ± 0,5 dzia∏ki elementarnej mechanicznego urzàdzenia wskazujàcego nale˝noÊç lub obj´toÊç albo 2) byç równe odpowiadajàcym im wskazaniom elektronicznego urzàdzenia wskazujàcego nale˝noÊç lub obj´toÊç.
  21. W przypadku gdy dwa lub wi´cej odmierzacze paliw ciek∏ych po∏àczone sà z jednym urzàdzeniem wtórnym, przy ka˝dym wskazaniu obj´toÊci paliw i nale˝noÊci powinien byç przedstawiany numer identyfikujàcy odmierzacza, z którego dokonano wydania paliwa.
  22. WartoÊci dzia∏ek elementarnych urzàdzeƒ wskazujàcych odmierzaczy paliw ciek∏ych oraz drukarek powinny byç takie same. Urzàdzenia do zapami´tywania wskazaƒ obj´toÊci wydanego paliwa i nale˝noÊci, wchodzàce w sk∏ad urzàdzenia wtórnego, powinny zapami´tywaç wszystkie cyfry wskazaƒ.
  23. WartoÊci wskazaƒ odmierzacza paliw ciek∏ych, obliczane jako ró˝nice pomi´dzy dwoma drukowanymi wartoÊciami w urzàdzeniu wtórnym, nie mogà byç drukowane. §
  25. W urzàdzeniu wtórnym powinny byç przedstawiane stany poszczególnych odmierzaczy paliw ciek∏ych pod∏àczonych do tego urzàdzenia wtórnego, okreÊlone jako: pracujàcy, autoryzowany, brak autoryzacji.
  26. Urzàdzenie wtórne, które umo˝liwia zaprogramowanie kilku rodzajów obs∏ugi lub kilku sposobów zap∏aty, powinno przedstawiaç stan odmierzacza paliw ciek∏ych.
  27. Wprowadzenie zmiany sposobu zap∏aty lub rodzaju obs∏ugi w urzàdzeniu wtórnym nie powinno byç mo˝liwe przed zakoƒczeniem transakcji. Poz. 731 2) pierwsze wskazanie odmierzacza paliw ciek∏ych powinno byç wyraênie oznaczone cyfrà 1 lub literà A.
  28. Je˝eli urzàdzenie wtórne zawiera oddzielne urzàdzenie widoczne dla odbiorcy i jest ono od∏àczone lub zostanie stwierdzona jego niew∏aÊciwa praca za pomocà urzàdzeƒ sprawdzajàcych,

§ 51, stosowanie pami´ci tymczasowych powinno byç niemo˝liwe. 4. Urzàdzenie wtórne, w którym istnieje mo˝liwo

Êç przyjmowania przedp∏aty za wydane paliwo, powinno byç wyposa˝one w drukark´ do drukowania pokwitowania pobranej nale˝noÊci i odpowiadajàcej jej obj´toÊci paliwa.

  1. Urzàdzenie wtórne bez kontroli wydawcy powinno byç wyposa˝one w urzàdzenie, w którym dane poszczególnych pomiarów sà drukowane lub zapami´tywane.
  2. W przypadku gdy urzàdzenie wtórne, o którym mowa w ust. 5, nie jest sprawne lub dzia∏a niew∏aÊciwie, odbiorca powinien byç o tym zawiadomiony automatycznie przed rozpocz´ciem transakcji.
  3. Kasowanie wskazaƒ urzàdzeƒ wskazujàcych oraz wskazaƒ urzàdzenia wtórnego wspó∏pracujàcego z instalacjà pomiarowà przeznaczonà do nape∏niania cystern powinno nast´powaç tylko po wydrukowaniu pokwitowania lub przes∏aniu danych pomiaru do pami´ci urzàdzenia wtórnego.
  4. W przypadku braku napi´cia zasilajàcego urzàdzenie wtórne dane transakcji powinny byç zapami´tane zgodnie z wymaganiami,

§ 54ust. 1. 9. Wydruk danych przechowywanych w pami´ci urzàdzenia wtórnego powinien zawieraç w szczególno

Êci: zmierzonà obj´toÊç cieczy, cen´, numer odmierzacza, lokalizacj´ odmierzacza, dat´, godzin´. Rozdzia∏ 5 Wymagania metrologiczne w zakresie konstrukcji i wykonania instalacji pomiarowych §

  1. W sk∏ad instalacji pomiarowych mogà wchodziç nast´pujàce urzàdzenia dodatkowe: 1) urzàdzenie eliminujàce gaz; 2) przeziernik lub wziernik; 3) zawór zwrotny; §
  3. Urzàdzenie wtórne powinno przedstawiaç iloÊç sprzedanego paliwa oraz nale˝noÊç.
  4. Urzàdzenie wtórne wyposa˝one w pami´ci tymczasowe, przeznaczone do zapisywania danych pochodzàcych z odmierzacza paliw ciek∏ych, powinno byç tak skonstruowane, aby spe∏nia∏o nast´pujàce warunki: 1) tymczasowy zapis danych dotyczàcych pomiaru powinien byç ograniczony do jednej transakcji dla ka˝dego odmierzacza paliw ciek∏ych; 4) urzàdzenie zapewniajàce poziom odniesienia; 5) filtr; 6) pompa; 7) urzàdzenie przeciwwirowe; 8) zbiornik kondensacyjny. §
  6. Instalacja pomiarowa powinna byç skonstruowana w taki sposób, aby podczas jej normalnej Dziennik Ustaw Nr 77 — 4703 — Poz. 731 pracy nie by∏o mo˝liwoÊci wprowadzenia do mierzonej cieczy powietrza lub wydzielenia si´ z niej gazu przed licznikiem obj´toÊci. b) jest ograniczony do 30 %, jeÊli separator gazu jest dostosowany do maksymalnego strumienia obj´toÊci wi´kszego ni˝ 20 m3/h;
  7. Instalacja pomiarowa niespe∏niajàca wymagania, o którym mowa w ust. 1, powinna byç wyposa˝ona w zamontowane przed licznikiem urzàdzenie eliminujàce gaz — separator gazu, ekstraktor gazu lub specjalny ekstraktor gazu — powodujàce oddzielenie nierozpuszczonych gazów wyst´pujàcych w cieczy. 3) samoczynnie dzia∏ajàce urzàdzenie odprowadzajàce faz´ gazowà z separatora gazu powinno poprawnie funkcjonowaç przy ciÊnieniu maksymalnym okreÊlonym dla tego separatora gazu.
  8. Urzàdzenie eliminujàce gaz powinno byç dostosowane do warunków panujàcych w instalacji i tak funkcjonowaç, aby b∏àd dodatkowy zwiàzany z wp∏ywem powietrza lub gazów zawartych w mierzonej cieczy na wynik pomiaru nie przekracza∏:
  9. Separator gazu, spe∏niajàcy wymagania,

ust. 4, mo˝e byç stosowany w instalacji pomiarowej bez przeziernika. 1) 0,5 % zmierzonej obj´toÊci cieczy — w przypadku cieczy nieprzeznaczonych do celów spo˝ywczych oraz cieczy o lepkoÊci nie wi´kszej ni˝ 1 mPa · s, 6. Separator gazu zainstalowany w instalacji pomiarowej wyposa˝onej w przeziernik powinien gwarantowaç oddzielanie powietrza lub gazów zawartych w mierzonej cieczy zgodnie z wymaganiami,

ust. 4 pkt 3 i ust. 5, przy spe∏nieniu nast´pujàcych warunków: 2) 1 % zmierzonej obj´toÊci cieczy — w przypadku cieczy przeznaczonych do celów spo˝ywczych oraz cieczy o lepkoÊci wi´kszej ni˝ 1 mPa · s, 1) instalacja pomiarowa pracuje przy maksymalnym strumieniu obj´toÊci oraz przy minimalnym ciÊnieniu przewidzianym dla tej instalacji pomiarowej; przy czym mo˝e on byç równy lub wi´kszy 1 % dawki minimalnej. 2) stosunek obj´toÊci powietrza lub gazu do obj´toÊci cieczy wynosi nie wi´cej ni˝: 4. Wymagania dotyczàce urzàdzenia eliminujàcego gaz dla separatora gazu, okreÊlone w ust. 3, stosuje si´ równie˝ do ekstraktora gazu. § 40. 1. W instalacji pomiarowej nale˝y zastosowaç separator gazu, z uwzgl´dnieniem wymagaƒ,

§ 47ust. 1, je˝eli ci

Ênienie na wejÊciu pompy mo˝e byç nawet chwilowo mniejsze od ciÊnienia atmosferycznego lub od ciÊnienia pary nasyconej cieczy.

  1. Separator gazu powinien byç umieszczany przed licznikiem, w taki sposób aby wartoÊç spadku ciÊnienia podczas przep∏ywu cieczy by∏a jak najmniejsza.
  2. Graniczne warunki u˝ytkowania separatora gazu sà nast´pujàce: 1) maksymalny strumieƒ obj´toÊci lub maksymalne strumienie obj´toÊci charakterystyczne dla okreÊlonej cieczy lub grupy cieczy; 2) maksymalne ciÊnienie robocze i minimalne ciÊnienie robocze, przy którym separator gazu spe∏nia swojà funkcj´.
  3. Separator gazu dostosowany do strumienia obj´toÊci mniejszego ni˝ 100 m3/h powinien zapewniaç oddzielanie powietrza lub gazów zawartych w mierzonej cieczy w granicach b∏´du dodatkowego okreÊlonego w § 39 ust. 3, przy spe∏nieniu nast´pujàcych warunków: 1) instalacja pomiarowa pracuje przy maksymalnym strumieniu obj´toÊci oraz przy minimalnym ciÊnieniu przewidzianym dla danego separatora gazu; 2) stosunek obj´toÊci powietrza lub gazu do obj´toÊci cieczy okreÊlony przy ciÊnieniu atmosferycznym: a) jest dowolny, jeÊli separator gazu jest dostosowany do maksymalnego strumienia obj´toÊci nie wi´kszego ni˝ 20 m3/h, a) 20 % dla cieczy nieprzeznaczonych do celów spo˝ywczych albo dla cieczy o lepkoÊci nie wi´kszej ni˝ 1 mPa · s, b) 10 % dla cieczy przeznaczonych do celów spo˝ywczych albo dla cieczy o lepkoÊci wi´kszej ni˝ 1 mPa · s.
  4. Je˝eli stosunek obj´toÊci powietrza lub gazu do obj´toÊci cieczy jest wi´kszy od wartoÊci procentowych,

ust. 6 pkt 2, a separator gazu nie zapewnia spe∏nienia wymagaƒ dotyczàcych b∏´du dodatkowego, ewentualnie wyst´pujàce p´cherzyki gazu lub powietrza muszà byç wyraênie widoczne w przezierniku.

  1. Do okreÊlenia granicznych warunków u˝ytkowania ekstraktora gazu lub specjalnego ekstraktora gazu stosuje si´ przepisy ust.
  2. §
  4. W przypadku gdy ciÊnienie na wejÊciu pompy jest stale wy˝sze od ciÊnienia atmosferycznego oraz od ciÊnienia pary nasyconej cieczy, a w instalacji pomiarowej nie ma separatora gazu, zainstalowanie ekstraktora gazu lub specjalnego ekstraktora gazu jest wymagane wtedy, gdy mi´dzy pompà i licznikiem mo˝e wystàpiç faza gazowa przy braku przep∏ywu lub je˝eli do rurociàgu mogà byç wprowadzone kieszenie powietrzne, powodujàc powstanie b∏´du wi´kszego ni˝ 1 % dawki minimalnej.
  5. Ekstraktor gazu oraz specjalny ekstraktor gazu powinny: 1) byç umieszczone w najwy˝szym punkcie rurociàgu przed licznikiem obj´toÊci; 2) mieç zainstalowany zawór zwrotny, je˝eli sà umieszczone poni˝ej licznika obj´toÊci.
  6. Ekstraktor gazu lub specjalny ekstraktor gazu powinien gwarantowaç, przy maksymalnym strumie- Dziennik Ustaw Nr 77 — 4704 — niu obj´toÊci instalacji pomiarowej, usuni´cie kieszeni gazowych lub powietrznych o obj´toÊci, która mierzona przy ciÊnieniu atmosferycznym odpowiada przynajmniej dawce minimalnej, nie powodujàc przy tym b∏´du dodatkowego wi´kszego ni˝ 1 % dawki minimalnej.
  7. Specjalny ekstraktor gazu powinien dodatkowo umo˝liwiaç nieprzerwane oddzielanie gazu lub powietrza o obj´toÊci odpowiadajàcej 5 % obj´toÊci cieczy przy maksymalnym strumieniu obj´toÊci, bez powodowania przekroczenia granic b∏´du dodatkowego,

§ 39ust. 3. 5. Ekstraktor gazu lub specjalny ekstraktor gazu, dostosowany do strumienia obj´to

Êci mniejszego ni˝ 100 m3/h, mo˝e byç stosowany w instalacji pomiarowej bez przeziernika. § 42. W stacjonarnych instalacjach pomiarowych o du˝ych Êrednicach mo˝na instalowaç r´czne lub automatyczne urzàdzenia do usuwania powietrza lub gazu. § 43. W uk∏adzie zasilajàcym instalacji skonstruowanym tak, ˝e w dowolnych warunkach u˝ytkowania w odcinku rurociàgu przed licznikiem nie mogà wydzielaç si´ gazy oraz gdy podczas pomiaru nie mo˝e wnikaç powietrze, nie jest wymagane zainstalowanie urzàdzenia eliminujàcego gaz, pod warunkiem ˝e frakcje gazowe wydzielajàce si´ podczas przerw w u˝ytkowaniu nie powodujà b∏´du dodatkowego wi´kszego ni˝ 1 % dawki minimalnej. § 44. 1. W instalacji grawitacyjnej, w której wydawanie cieczy nast´puje tylko pod wp∏ywem grawitacji, mo˝na nie instalowaç separatora gazu, je˝eli: 1) ciÊnienie cieczy w rurociàgu przed licznikiem oraz w liczniku jest wy˝sze od:

  1. a)ciÊnienia pary nasyconej,
  2. b)ciÊnienia atmosferycznego; 2) instalacja pomiarowa po jej uruchomieniu b´dzie ca∏kowicie wype∏niona. 2. Je˝eli ciÊnienie cieczy jest ni˝sze od ciÊnienia atmosferycznego, ale wy˝sze od ciÊnienia pary nasyconej cieczy, licznik powinien byç wyposa˝ony w urzàdzenie zabezpieczajàce przed dost´pem powietrza. 3. Instalacja pomiarowa, w której przep∏yw cieczy jest wymuszony gazem pod ciÊnieniem, powinna byç wyposa˝ona w urzàdzenie zabezpieczajàce przed dost´pem gazu do licznika. 4. CiÊnienie mi´dzy licznikiem i poziomem odniesienia powinno byç wy˝sze od ciÊnienia pary nasyconej cieczy. § 45. 1. Je˝eli wzgl´dy bezpieczeƒstwa tego wymagajà, do przewodu s∏u˝àcego do odprowadzania gazów z separatora gazu powinien byç wmontowany zawór sterowany r´cznie, którego zamkni´cie powoduje unieruchomienie separatora gazu. 2. Zawór powinien byç zabezpieczony cechami zabezpieczajàcymi w pozycji otwartej. Poz. 731 § 46. W instalacji pomiarowej niewyposa˝onej w separator gazu komory zbiornika zasilajàcego powinny byç wyposa˝one w urzàdzenia przeciwwirowe, je˝eli jest mo˝liwe ich ca∏kowite opró˝nienie. § 47. 1. W instalacjach pomiarowych do cieczy, których lepkoÊç dynamiczna dla temperatury 20° C jest wi´ksza ni˝ 20 mPa · s, w których pompa jest zamontowana w taki sposób, ˝e ciÊnienie na jej wlocie jest zawsze wy˝sze od ciÊnienia atmosferycznego, mogà byç stosowane urzàdzenia eliminujàce gaz. 2. Je˝eli ciÊnienie na wlocie pompy nie jest wy˝sze od ciÊnienia atmosferycznego, instalacja pomiarowa powinna byç wyposa˝ona w urzàdzenie zamykajàce przep∏yw cieczy. 3. Warunki,

ust. 1 i 2, nie muszà byç spe∏nione, jeÊli zostanie zamontowane odpowiednie urzàdzenie zabezpieczajàce przed dost´pem powietrza do rurociàgów ssàcych.

  1. Rurociàg instalacji pomiarowej w przerwach roboczych powinien byç wype∏niony cieczà do poziomu odniesienia. §
  3. Instalacja pomiarowa powinna mieç okreÊlony poziom odniesienia, który w przypadku instalacji do wydawania cieczy powinien znajdowaç si´ za licznikiem, a w przypadku instalacji do przyjmowania cieczy przed licznikiem.
  4. Instalacja pomiarowa z pustym w´˝em, s∏u˝àca do wydawania cieczy, mo˝e mieç okreÊlony poziom odniesienia w naczyniu przelewowym lub w urzàdzeniu odcinajàcym, przy czym w obu przypadkach powinno byç stosowane urzàdzenie opró˝niajàce wà˝ wydawczy po ka˝dym pomiarze.
  5. Instalacja pomiarowa z pe∏nym w´˝em, s∏u˝àca do wydawania cieczy, powinna mieç poziom odniesienia okreÊlony przy pomocy urzàdzenia zamykajàcego znajdujàcego si´ jak najbli˝ej koƒca przewodu wydawczego.
  6. Instalacja pomiarowa do przyjmowania powinna spe∏niaç wymagania,

ust. 1—3, odpowiednio dla przewodów do przyjmowania zamontowanych przed licznikiem. § 49. 1. Instalacje pomiarowe,

§ 13

—18, 19—28, § 30 i § 31 za∏àcznika nr 3 do rozporzàdzenia oraz w § 60—72, powinny byç wyposa˝one w przezierniki umieszczone za licznikiem obj´toÊci. 2. Instalacje pomiarowe inne ni˝ instalacje,

ust. 1, mogà byç wyposa˝one w przezierniki.

  1. Konstrukcja przeziernika powinna umo˝liwiaç obserwacj´ powietrza lub gazu w cieczy.
  2. Przeziernik mo˝e byç wykonany jako naczynie przelewowe s∏u˝àce do okreÊlenia poziomu odniesienia w instalacji pomiarowej z pustym w´˝em.
  3. Przeziernik, który jest zamontowany w najwy˝szym punkcie rurociàgu instalacji pomiarowej, mo˝e Dziennik Ustaw Nr 77 — 4705 — byç wyposa˝ony w urzàdzenie do jego odpowietrzenia, do którego nie mogà byç do∏àczone ˝adne przewody.
  4. Dopuszczalne jest wmontowanie do przeziernika urzàdzeƒ, które umo˝liwiajà obserwacj´ strumienia cieczy, o ile nie zmniejszà one mo˝liwoÊci obserwowania p´cherzyków powietrza lub gazu w cieczy. §
  6. Licznik oraz rurociàgi znajdujàce si´ mi´dzy nim i poziomem odniesienia powinny pozostawaç podczas pomiaru oraz podczas przerw roboczych ca∏kowicie nape∏nione cieczà. Poz. 731 du; instalacja pomiarowa mo˝e byç wyposa˝ona w urzàdzenie, które przeznaczone jest do okreÊlenia obj´toÊci cieczy, jaka przep∏yn´∏a w czasie wyst´powania b∏´du w instalacji pomiarowej. W ten sposób okreÊlona obj´toÊç cieczy nie mo˝e byç uwzgl´dniona do obliczania obj´toÊci poprawnej.
  7. Urzàdzenia sprawdzajàce typu I lub typu P mogà wchodziç w sk∏ad elektronicznych instalacji pomiarowych typu przerywalnego, a w szczególnoÊci do odmierzaczy paliw ciek∏ych, w celu: 1) automatycznej korekcji b∏´du;
  8. W instalacjach pomiarowych niespe∏niajàcych wymagaƒ,

ust. 1, w szczególnoÊci w instalacji pomiarowej stacjonarnej, powinna istnieç mo˝liwoÊç r´cznego ca∏kowitego nape∏nienia jej do poziomu odniesienia. 2) zablokowania tylko urzàdzenia dzia∏ajàcego niew∏aÊciwie, gdy pozosta∏a cz´Êç instalacji pomiarowej pracuje zgodnie z wymaganiami przepisów lub

  1. W celu ca∏kowitego usuni´cia powietrza lub gazu z instalacji pomiarowej powinny byç w niej zainstalowane odpowiednie urzàdzenia, jeÊli to mo˝liwe po∏àczone z wziernikami. §
  2. Urzàdzenia sprawdzajàce przetworniki pomiarowe powinny byç typu P. Czas pomi´dzy sprawdzeniami dokonanymi tym urzàdzeniem nie mo˝e byç d∏u˝szy od czasu pomiaru obj´toÊci równej wartoÊci dawki minimalnej przy maksymalnym strumieniu obj´toÊci.
  3. Zmiana obj´toÊci lub masy cieczy zawartej mi´dzy licznikiem i poziomem odniesienia spowodowana zmianami temperatury nie mo˝e powodowaç dodatkowego b∏´du pomiaru wi´kszego ni˝ 1 % dawki minimalnej. 3) zatrzymania przep∏ywu cieczy. §
  5. Konstrukcja elektronicznej instalacji pomiarowej powinna umo˝liwiaç sprawdzenie poprawnoÊci pracy urzàdzeƒ sprawdzajàcych przez:
  6. Za licznikiem mo˝e byç umieszczone urzàdzenie s∏u˝àce do stabilizacji ciÊnienia, które w urzàdzeniach eliminujàcych gaz oraz w liczniku utrzymuje ciÊnienie wy˝sze od ciÊnienia atmosferycznego oraz od ciÊnienia pary nasyconej cieczy. 1) od∏àczenie przetwornika;
  7. Systemy odsysania par zastosowane w instalacjach pomiarowych do cieczy ropopochodnych nie powinny wp∏ywaç na wartoÊç b∏´du instalacji pomiarowej.
  8. Urzàdzenia sprawdzajàce poprawnoÊç pracy funkcji liczyd∏a powinny byç typu P lub typu I. §
  10. Wykrywanie b∏´dnego dzia∏ania elektronicznej instalacji pomiarowej mo˝e byç realizowane przez urzàdzenia sprawdzajàce typu nieautomatycznego (N), okresowego (I) lub ciàg∏ego (P), zwane dalej urzàdzeniami sprawdzajàcymi typu N, typu I lub typu P.
  11. Urzàdzenie sprawdzajàce typu N mo˝e sygnalizowaç b∏´dne dzia∏anie elektronicznej instalacji pomiarowej optycznie lub dêwi´kowo.
  12. Urzàdzenie sprawdzajàce typu I lub P mo˝e wchodziç w sk∏ad elektronicznej instalacji pomiarowej typu nieprzerywalnego, w celu: 1) automatycznej korekcji b∏´du; 2) zablokowania tylko urzàdzenia dzia∏ajàcego niew∏aÊciwie, gdy pozosta∏a cz´Êç instalacji pomiarowej pracuje prawid∏owo lub 3) uruchomienia sygna∏u optycznego lub dêwi´kowego trwajàcego do momentu usuni´cia b∏´du.
  13. Dane wysy∏ane z elektronicznej instalacji pomiarowej do urzàdzeƒ wtórnych liczników powinny byç przesy∏ane wspólnie z informacjà o wystàpieniu b∏´- 2) przerwanie pracy jednego z czujników generatora impulsów lub 3) przerwanie zasilania.
  14. Czas pomi´dzy sprawdzeniami dokonanymi za pomocà urzàdzeƒ,

ust. 2, nie mo˝e byç d∏u˝szy ni˝ 5 minut, z wyjàtkiem odmierzaczy paliw ciek∏ych, które powinny byç sprawdzane w czasie ka˝dego wydawania paliwa. § 54. 1. Urzàdzenia sprawdzajàce liczyd∏a powinny zapewniaç sprawdzenie poprawnoÊci: 1) wszystkich wprowadzanych na sta∏e danych przez:

  1. a)sumowanie kodów danych oraz poleceƒ i porównanie tych sum z wartoÊciami zatwierdzonymi,
  2. b)bity parzystoÊci (liniowe LRC oraz pionowe VRC, kontrola nadmiarowa),
  3. c)cyklicznà kontrol´ nadmiarowà (CRC 16),
  4. d)podwójne, niezale˝ne przechowywanie danych,
  5. e)przechowywanie danych przez „sumy kontrolne, kontrol´ nadmiarowà”; 2) procedur wewn´trznego przekazywania i przechowywania danych dotyczàcych wyników pomiarów przez:
  6. a)standardowe zapisywanie i odczyt,
  7. b)konwersj´ i rekonwersj´, Dziennik Ustaw Nr 77 — 4706 —
  8. c)zastosowanie systemu „sumy kontrolnej, bitów parzystoÊci”,
  9. d)podwójne, niezale˝ne przechowywanie danych. 2. Urzàdzenia sprawdzajàce poprawnoÊç wykonania dzia∏aƒ matematycznych w liczydle obj´toÊci powinny byç typu P. Sprawdzanie dzia∏aƒ matematycznych powinno obejmowaç dane dotyczàce wyników pomiarów bez wzgl´du na sposób ich przechowywania — w pami´ci wewn´trznej czy te˝ przesy∏anych do urzàdzeƒ peryferyjnych. § 55. 1. Urzàdzenia sprawdzajàce urzàdzenia wskazujàce powinny byç typu P albo typu I, je˝eli pierwotne urzàdzenia wskazujàce zabezpieczone sà przez inne urzàdzenia instalacji pomiarowej lub je˝eli wskazania mogà byç ∏atwo okreÊlone za pomocà innych wskazaƒ pierwotnych. 2. Sprawdzenie urzàdzeƒ wskazujàcych nast´puje przez: 1) pomiar nat´˝enia pràdu we w∏óknach — dla urzàdzeƒ wskazujàcych z ˝arzàcymi si´ w∏óknami lub diodami Êwiecàcymi; 2) pomiar napi´cia siatki — dla urzàdzeƒ wskazujàcych z lampami fluorescencyjnymi; 3) sprawdzenie uderzenia ka˝dej blaszki — dla urzàdzeƒ wskazujàcych z blaszkami elektromagnetycznymi; 4) sprawdzenie zewn´trznego napi´cia linii segmentu i elektrod podstawowych — dla urzàdzeƒ wskazujàcych z ciek∏ymi kryszta∏ami. 3. Urzàdzenia sprawdzajàce urzàdzenia wskazujàce powinny umo˝liwiç kontrol´ ich pracy przez: 1) od∏àczenie ca∏oÊci lub cz´Êci urzàdzenia wskazujàcego lub 2) symulowanie b∏´dów wyÊwietlacza przez u˝ycie odpowiedniego przycisku. 4. Urzàdzenia sprawdzajàce obwody elektroniczne stosowane w urzàdzeniach wskazujàcych, z wyjàtkiem obwodów sterujàcych wyÊwietlaczami, powinny byç typu P lub typu I spe∏niajàce wymagania,

§ 51ust.

  2. W urzàdzeniach wskazujàcych elektronicznych instalacji pomiarowych powinna byç stosowana wizualna kontrola, o której mowa w § 51 ust.1, lub inny sposób automatycznego sprawdzania, który zapewni kontrol´ wszystkich pozycji ka˝dego elementu wyÊwietlacza za pomocà urzàdzeƒ typu N.
  3. Urzàdzenia pomocnicze wspó∏pracujàce z pierwotnymi urzàdzeniami wskazujàcymi powinny byç wyposa˝one w urzàdzenia sprawdzajàce typu I lub typu P. §
  5. Urzàdzenia sprawdzajàce przeznaczone do kontroli pracy drukarki powinny zapewniaç sprawdzenie: 1) zgodnoÊci wydruków ze wskazaniami liczyd∏a; 2) poprawnoÊci zamontowania papieru w drukarce; 3) poprawnoÊci dzia∏ania obwodów elektronicznych (z wyjàtkiem elektronicznych obwodów kontrolnych mechanizmu drukujàcego). Poz. 731
  6. Konstrukcja urzàdzenia sprawdzajàcego drukark´ powinna umo˝liwiaç sprawdzenie poprawnoÊci dzia∏ania urzàdzenia sprawdzajàcego przez symulowanie b∏´dów w pracy drukarki przy u˝yciu odpowiedniego przycisku. §
  7. Wspó∏pracujàce przyrzàdy pomiarowe powinny byç wyposa˝one w urzàdzenia sprawdzajàce typu P. Za pomocà urzàdzeƒ sprawdzajàcych nale˝y kontrolowaç obecnoÊç sygna∏ów wysy∏anych ze wspó∏pracujàcych przyrzàdów pomiarowych we wczeÊniej ustalonym zakresie pomiarowym instalacji. §
  8. Szczegó∏owy sposób wykonania instalacji pomiarowych okreÊla za∏àcznik nr 3 do rozporzàdzenia. §
  10. Na instalacji pomiarowej lub liczniku powinny byç zamieszczone w sposób trwa∏y i widoczny w pobli˝u podzielni licznika lub na tabliczce znamionowej w szczególnoÊci: 1) znak zatwierdzenia typu; 2) nazwa lub znak producenta; 3) numer i znak fabryczny oraz rok produkcji; 4) maksymalny strumieƒ obj´toÊci lub masy; 5) minimalny strumieƒ obj´toÊci lub masy; 6) maksymalne ciÊnienie robocze, w razie koniecznoÊci; 7) dawka minimalna; 8) ciecz lub ciecze pomiarowe oraz granice lepkoÊci kinetycznej lub dynamicznej, jeÊli nazwa cieczy nie wystarcza do okreÊlenia lepkoÊci; 9) zakres temperatury, jeÊli ciecz mo˝e byç mierzona w temperaturze poni˝ej -–10° C lub powy˝ej + 50° C.
  11. Dla kilku liczników pracujàcych w jednej instalacji pomiarowej przy wykorzystaniu wspólnych cz´Êci, oznaczenia wymagane dla wspólnych cz´Êci instalacji pomiarowej mogà byç umieszczone na jednej tabliczce znamionowej.
  12. Oznaczenia na liczniku nie mogà byç sprzeczne z oznaczeniami na instalacji pomiarowej.
  13. Oznaczenia wymagane dla ka˝dej cz´Êci instalacji pomiarowej, która mo˝e byç transportowana w stanie nieroz∏o˝onym, mogà byç umieszczone na wspólnej tabliczce znamionowej instalacji. Rozdzia∏ 6 Wymagania metrologiczne w zakresie konstrukcji i wykonania odmierzaczy §
  15. Odmierzacz paliw ciek∏ych innych ni˝ gazy ciek∏e, zwany dalej „odmierzaczem paliw ciek∏ych”, mo˝e byç wyposa˝ony we w∏asnà pomp´ lub mo˝e byç dostosowany do pod∏àczenia do centralnego systemu pompowania.
  16. Stosunek maksymalnego strumienia obj´toÊci do minimalnego strumienia obj´toÊci w odmierzaczu paliw ciek∏ych powinien byç nie mniejszy ni˝
  18. Odmierzacz paliw ciek∏ych wyposa˝ony we w∏asnà pomp´ powinien mieç zamontowany separator gazu, o ile jest to mo˝liwe bezpoÊrednio przed licznikiem obj´toÊci. Dziennik Ustaw Nr 77 — 4707 —
  19. Separator gazu zamontowany w odmierzaczu paliw ciek∏ych powinien odpowiadaç wymaganiom,

§ 40ust.

4 i

  2. Odmierzacz paliw ciek∏ych przystosowany do zamontowania w centralnym systemie pompowania powinien mieç zainstalowany ekstraktor gazu lub specjalny ekstraktor gazu, gdy mi´dzy pompà i licznikiem mo˝e wystàpiç faza gazowa przy braku przep∏ywu lub je˝eli do rurociàgu mogà byç wprowadzone kieszenie powietrzne, powodujàc powstanie b∏´du wi´kszego ni˝ 1% dawki minimalnej.
  3. Ekstraktor gazu i specjalny ekstraktor gazu,

ust. 5, powinny spe∏niaç wymagania okreÊlone w § 41 ust. 2—

  1. §
  3. Odmierzacz paliw ciek∏ych powinien byç wyposa˝ony w urzàdzenie kasujàce wskazanie urzàdzenia wskazujàcego obj´toÊç, spe∏niajàce wymagania,

§ 14ust.

1 i 2, oraz w liczyd∏o sumujàce, spe∏niajàce wymagania,

§ 16. 2.

W odmierzaczu paliw ciek∏ych wyposa˝onym we w∏asnà pomp´, po wy∏àczeniu pompy urzàdzenie blokujàce powinno zapobiegaç wydawaniu paliwa, do momentu skasowania wskazaƒ urzàdzenia wskazujàcego obj´toÊç.

  1. Podczas wydawania paliwa nie powinno byç mo˝liwe skasowanie wskazaƒ urzàdzenia wskazujàcego obj´toÊç. §
  2. Konstrukcja odmierzacza paliw ciek∏ych powinna umo˝liwiaç pod∏àczenie urzàdzenia wtórnego z kasà rejestrujàcà, je˝eli taki obowiàzek stosowania kas rejestrujàcych wynika z odr´bnych przepisów. §
  4. W odmierzaczu paliw ciek∏ych powinien byç zamontowany zawór zwrotny, który: 1) powinien byç umieszczony pomi´dzy separatorem gazu i przetwornikiem pomiarowym; 2) mo˝e byç umieszczony bezpoÊrednio za przetwornikiem pomiarowym, gdy separator gazu jest umieszczony powy˝ej tego przetwornika; w tym przypadku mo˝e byç elementem urzàdzenia s∏u˝àcego do stabilizacji ciÊnienia.
  5. Zawór zwrotny umieszczony mi´dzy przetwornikiem pomiarowym i separatorem gazu powinien powodowaç jak najmniejszy spadek ciÊnienia. Poz. 731 §
  6. Liczyd∏a elektroniczne zastosowane w odmierzaczach paliw ciek∏ych powinny byç tak skonstruowane, aby: 1) w przypadku zaniku napi´cia, co najmniej po 12 godzinach od w∏àczenia odmierzaczy, minimalny czas wyÊwietlania wskazania po zaniku napi´cia by∏ nie krótszy ni˝: a) 15 minut — w przypadku wyÊwietlania w sposób nieprzerwany, b) 5 minut — w jednym lub kilku okresach (na zasadzie sterowania r´cznego) w ciàgu 1 godziny po zaniku napi´cia; 2) czas pomi´dzy okreÊleniem wartoÊci mierzonej i wyÊwietleniem tej wartoÊci by∏ nie d∏u˝szy ni˝ 500 ms. §
  7. W odmierzaczu paliw ciek∏ych powinna istnieç mo˝liwoÊç skontrolowania wydruku poprzez porównanie go ze wskazaniem urzàdzenia wskazujàcego §
  9. Odmierzacz paliw ciek∏ych u˝ywany w obrocie handlowym powinien byç wyposa˝ony w urzàdzenie wskazujàce nale˝noÊç, spe∏niajàce wymagania,

§ 13. 2.

Je˝eli zmiana ceny w urzàdzeniu wskazujàcym cen´ jednostkowà przeprowadzana jest za pomocà urzàdzeƒ peryferyjnych, musi up∏ynàç minimum 5 sekund pomi´dzy zmianà ceny i poczàtkiem nast´pnego pomiaru. §

  1. Minimalna wysokoÊç cyfr urzàdzeƒ wskazujàcych obj´toÊci i nale˝noÊci nie mo˝e byç mniejsza ni˝ 10 mm, a wysokoÊç cyfr urzàdzenia wskazujàcego cen´ jednostkowà nie mo˝e byç mniejsza ni˝ 4 mm; pozosta∏e wymiary powinny byç zgodne z § 10 ust. 1 i
  2. §
  4. W urzàdzeniach wskazujàcych dla odmierzaczy paliw ciek∏ych nale˝y zapewniç mo˝liwoÊç wizualnej kontroli ca∏ego wyÊwietlacza w nast´pujàcy sposób: 1) wyÊwietlenie wszystkich elementów albo 2) zas∏oni´cie wszystkich elementów, albo 3) wyÊwietlenie zer.
  5. Czas wyÊwietlenia ka˝dej operacji,

ust. 1, nie powinien byç krótszy od 0,75 sekundy. §

  1. W odmierzaczu paliw ciek∏ych z pe∏nym w´˝em:
  2. Kasowanie wskazaƒ urzàdzenia wskazujàcego obj´toÊç w odmierzaczu paliw ciek∏ych mo˝e byç przeprowadzone tylko przez rozpocz´cie kolejnej transakcji. 1) rurociàgi powinny byç wyposa˝one w urzàdzenie zamykajàce uruchamiane r´cznie lub w automatyczne urzàdzenie zamykajàce; §
  4. Instalacja odmierzacza paliw ciek∏ych powinna byç zakoƒczona pe∏nym w´˝em. 2) zasilanym wy∏àcznie przy pomocy r´cznej pompy, wymagane jest jedynie urzàdzenie zamykajàce. §
  5. W odmierzaczu paliw ciek∏ych, którego maksymalny strumieƒ obj´toÊci jest mniejszy ni˝ 60 dm3/min, wartoÊç dawki minimalnej powinna byç nie wi´ksza ni˝ 5 dm
  6. §
  7. Je˝eli odmierzacz paliw ciek∏ych jest wyposa˝ony w drukark´, drukarka ta powinna byç wyposa˝ona w urzàdzenie kasujàce.
  8. W odmierzaczu paliw ciek∏ych wà˝ powinien byç zakoƒczony zaworem pistoletowym, wykonanym zgodnie z wymaganiami,

§ 4ust.

3—5 za∏àcznika nr 3 do rozporzàdzenia.

  1. Zawór pistoletowy odmierzacza paliw ciek∏ych powinien byç tak skonstruowany, aby obj´toÊç cieczy wyp∏ywajàca z tego zaworu przed rozpocz´ciem transakcji nie by∏a wi´ksza ni˝ 0,005 wartoÊci dawki minimalnej odmierzacza paliw ciek∏ych w ka˝dych warunkach pracy odmierzacza. Dziennik Ustaw Nr 77 — 4708 —
  2. Ponowne wydawanie paliwa za pomocà odmierzacza paliw ciek∏ych nie powinno byç mo˝liwe do momentu od∏o˝enia zaworu pistoletowego lub zaworów pistoletowych i skasowania wskazaƒ urzàdzeƒ wskazujàcych. §
  4. Do utrzymywania sta∏ego zape∏nienia instalacji odmierzacza paliw ciek∏ych mo˝e byç u˝ywane automatyczne urzàdzenie zatrzymujàce przep∏yw.
  5. Odmierzacz paliw ciek∏ych powinien byç tak skonstruowany, aby wydawanie paliwa, przerwane wskutek zaniku napi´cia trwajàcego powy˝ej 15 sekund, nie mog∏o byç kontynuowane po w∏àczeniu napi´cia zasilania. §
  7. Odmierzacz gazu ciek∏ego propan-butan powinien spe∏niaç wymagania,

§ 60ust. 1, 3—5, § 61, § 62, § 63, § 64 pkt 2, § 65—71, § 72 ust. 1, 2, 4 i § 73. 2. Stosunek maksymalnego strumienia obj´to

Êci do minimalnego strumienia obj´toÊci w odmierzaczu gazu ciek∏ego propan-butan powinien byç nie mniejszy ni˝

  1. §
  3. Odmierzacz gazu ciek∏ego propan-butan powinien byç tak skonstruowany, aby istnia∏a mo˝liwoÊç pod∏àczenia manometru pomi´dzy przetwornikiem pomiarowym a urzàdzeniem do stabilizacji ciÊnienia.
  4. Podczas pomiaru za pomocà odmierzacza gazu ciek∏ego propan-butan nie powinno byç mo˝liwe ∏àczenie przestrzeni fazy gazowej zbiornika gazu ciek∏ego propan-butan samochodu i zbiornika magazynowego.
  5. Je˝eli praca odmierzacza gazu ciek∏ego propan-butan jest zatrzymana przez urzàdzenia bezpieczeƒstwa, to pomiar powinien byç równie˝ zatrzymany, a uruchomienie nast´pnego pomiaru powinno byç mo˝liwe po skasowaniu wskazaƒ urzàdzenia wskazujàcego. §
  7. Odmierzacz gazu ciek∏ego propan-butan powinien byç wyposa˝ony w w´˝e ze specjalnymi koƒcówkami ∏àczàcymi dla pe∏nych w´˝y lub w urzàdzenia samouszczelniajàce.
  8. Je˝eli zawory zamontowane w przewodzie powrotnym fazy gazowej w odmierzaczu gazu ciek∏ego propan-butan nie sà zaplombowane w pozycji otwartej, zamkni´cie tych zaworów powinno powodowaç automatyczne przerwanie pracy odmierzacza oraz uniemo˝liwiaç rozpocz´cie nast´pnej transakcji.
  9. Koƒcówka wylotowa zaworu wydawczego odmierzacza gazu ciek∏ego propan-butan powinna byç tak skonstruowana, aby w momencie jej przy∏àczania lub od∏àczania od zbiornika samochodu wyp∏ywajàca obj´toÊç gazu ciek∏ego propan-butan nie by∏a wi´ksza ni˝ odchylenie dawki minimalnej.
  10. WartoÊç najmniejszej opisanej dzia∏ki liczyd∏a sumujàcego, o którym mowa w § 61 ust. 1, powinna byç dziesi´ciokrotnie wi´ksza od wartoÊci dzia∏ki elementarnej urzàdzenia wskazujàcego obj´toÊç odmierzacza gazu ciek∏ego propan-butan. Poz. 731 §
  12. Odmierzacz gazu ciek∏ego propan-butan powinien byç tak skonstruowany, aby istnia∏a mo˝liwoÊç sprawdzania liczyd∏a sumujàcego z uwzgl´dnieniem wskazaƒ urzàdzenia wskazujàcego obj´toÊç.
  13. Przep∏yw gazu ciek∏ego propan-butan przez odmierzacz gazu ciek∏ego propan-butan powinien powodowaç uruchomienie urzàdzenia wskazujàcego. Rozdzia∏ 7 Charakterystyki metrologiczne §
  15. Instalacja pomiarowa dzieli si´ na klasy dok∏adnoÊci, które okreÊla za∏àcznik nr 4 do rozporzàdzenia.
  16. B∏´dy graniczne wskazaƒ liczników i instalacji pomiarowych i odmierzaczy okreÊla za∏àcznik nr 1 do rozporzàdzenia. Poziom b∏´du A stosuje si´ do instalacji pomiarowych i odmierzaczy w warunkach u˝ytkowania, poziom b∏´du B stosuje si´ wy∏àcznie do licznika w warunkach u˝ytkowania.
  17. Instalacja pomiarowa powinna charakteryzowaç si´ nast´pujàcymi parametrami: 1) maksymalny strumieƒ obj´toÊci lub masy; 2) minimalny strumieƒ obj´toÊci lub masy; 3) maksymalne ciÊnienie robocze; 4) minimalne ciÊnienie robocze, w razie koniecznoÊci; 5) dawka minimalna; 6) ciecz lub ciecze mierzone oraz granice lepkoÊci kinematycznej lub dynamicznej, jeÊli nazwa cieczy nie wystarcza do okreÊlenia lepkoÊci; 7) zakres temperatury, jeÊli ciecz mo˝e byç mierzona w temperaturze poni˝ej –10° C lub powy˝ej + 50° C. §
  19. B∏´dy graniczne dopuszczalne wskazaƒ obj´toÊci mniejszych lub równych 2 dm3 okreÊla za∏àcznik nr 5 do rozporzàdzenia.
  20. WartoÊç b∏´du granicznego dopuszczalnego dla dawki minimalnej jest dwukrotnie wi´ksza od wartoÊci okreÊlonych w za∏àczniku nr 5 do rozporzàdzenia.
  21. Dla dowolnej wartoÊci zmierzonej obj´toÊci nie mniejszej ni˝ 2 dm3 wartoÊç b∏´du granicznego dopuszczalnego wskazaƒ nie mo˝e byç mniejsza ni˝ odchylenie dawki minimalnej.
  22. Dla dawki minimalnej wynoszàcej co najmniej 2 dm3 wartoÊç odchylenia dawki minimalnej okreÊlona jest wzorem: Vb = 0,02 · Vmin · c gdzie: Vb — wartoÊç odchylenia dawki minimalnej w dm3, Vmin — wartoÊç dawki minimalnej w dm3, c — klasa instalacji. §
  23. Dla obj´toÊci lub masy cieczy równych lub wi´kszych od pi´ciokrotnej wartoÊci dawki minimalnej wzgl´dny zakres rozrzutu wskazaƒ licznika nie powinien przekraczaç nast´pujàcych wartoÊci: Dziennik Ustaw Nr 77 — 4709 — 1) dla klasy instalacji 0,3 — mniejszy lub równy 0,12 %; 2) dla klasy instalacji 0,5 — mniejszy lub równy 0,20 %; 3) dla klasy instalacji 1,0 — mniejszy lub równy 0,40 %; 4) dla klasy instalacji 1,5 — mniejszy lub równy 0,60 %; 5) dla klasy instalacji 2,5 — mniejszy lub równy 1,00 %. §
  25. Dla liczników przeznaczonych do pomiarów cieczy, których w∏aÊciwoÊci fizyczne mieszczà si´ w warunkach u˝ytkowania liczników, wartoÊç bezwzgl´dna ró˝nicy pomi´dzy b∏´dem okreÊlonym przed badaniami a b∏´dem okreÊlonym po badaniach nie powinna byç wi´ksza od b∏´dów granicznych dopuszczalnych wskazaƒ liczników, instalacji pomiarowych i odmierzaczy dla poziomu B, okreÊlonych w za∏àczniku nr 1 do rozporzàdzenia.
  26. WartoÊci b∏´dów granicznych dopuszczalnych wskazaƒ obj´toÊci lub masy przelicznika zamontowanego w instalacji pomiarowej powinny byç zawarte w granicach dla poziomu A, okreÊlonych w za∏àczniku nr 1 do rozporzàdzenia. Poz. 731
  27. WartoÊci bezwzgl´dnych b∏´dów granicznych dopuszczalnych przeliczników okreÊlonych dla funkcji poszczególnych wielkoÊci obliczanych w przeliczniku sà równe 0,4 wartoÊci b∏´dów,

za∏àczniku nr 2 do rozporzàdzenia.

  1. B∏àd graniczny dopuszczalny urzàdzenia wtórnego nie mo˝e byç wi´kszy ni˝ wartoÊç dzia∏ki elementarnej urzàdzenia wskazujàcego wchodzàcego w sk∏ad urzàdzenia wtórnego.
  2. WartoÊci b∏´dów wskazaƒ instalacji pomiarowych i odmierzaczy po przeprowadzonej adiustacji powinny byç zbli˝one do zera. Rozdzia∏ 8 Przepis koƒcowy §
  3. Rozporzàdzenie wchodzi w ˝ycie po up∏ywie 7 dni od dnia og∏oszenia. Minister Gospodarki, Pracy i Polityki Spo∏ecznej: w z. J. Piechota Za∏àczniki do rozporzàdzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Spo∏ecznej z dnia 2 kwietnia 2004 r. (poz. 731) Za∏àcznik nr 1 B¸¢DY GRANICZNE DOPUSZCZALNE WSKAZA¡ LICZNIKÓW, INSTALACJI POMIAROWYCH I ODMIERZACZY Klasa instalacji Poziom b∏´du 0,3 0,5 1,0 1,5 2,5 A ± 0,3 % ± 0,5 % ± 1,0 % ± 1,5 % ± 2,5 % B ± 0,2 % ± 0,3 % ± 0,6 % ± 1,0 ± 1,5 % % Za∏àcznik nr 2 B¸¢DY GRANICZNE DOPUSZCZALNE WSKAZA¡ PRZYRZÑDÓW POMIAROWYCH WSPÓ¸PRACUJÑCYCH Z PRZELICZNIKIEM Przyrzàd pomiarowy Miernik temperatury Klasa instalacji 0,3 0,5 ± 0,3 °C 1,5 ± 0,5 °C Miernik ciÊnienia o maksymalnej wartoÊci ciÊnienia ρmax Miernik g´stoÊci 1,0 2,5 ±1,0 °C Poni˝ej 1 MPa : ± 50 kPa Od 1 MPa do 4 MPa : ± 5 % wartoÊci mierzonej Powy˝ej 4 MPa : ± 200 kPa ± 1 kg/m3 ± 2 kg/m3 ± 5 kg/m3 Dziennik Ustaw Nr 77 — 4710 — Poz. 731 Za∏àcznik nr 3 SZCZEGÓ¸OWY SPOSÓB WYKONANIA INSTALACJI POMIAROWYCH §
  4. W instalacji pomiarowej, w której ciecz po zatrzymaniu przep∏ywu mo˝e p∏ynàç w kierunku przeciwnym do okreÊlonego kierunku strumienia, powinien byç zastosowany zawór zwrotny, który mo˝e byç wyposa˝ony w ogranicznik ciÊnienia. §
  5. W rurociàgu sk∏adajàcym si´ z kilku elementów elementy te powinny byç po∏àczone specjalnymi z∏àczami lub wykonane w sposób uniemo˝liwiajàcy ich roz∏àczanie bez u˝ycia specjalnych narz´dzi lub naruszenia cech zabezpieczajàcych. §
  7. W instalacji pomiarowej z pustym w´˝em przewody za licznikiem obj´toÊci, a je˝eli to konieczne równie˝ przewody przed licznikiem, powinny byç poprowadzone na takiej wysokoÊci, aby wszystkie cz´Êci instalacji pomiarowej pozostawa∏y stale nape∏nione.
  8. Instalacja pomiarowa do wydawania cieczy, w której dawka minimalna jest mniejsza od 10 m3, powinna posiadaç urzàdzenie, do opró˝niania w´˝a, w szczególnoÊci dodatkowà pomp´ lub in˝ektor spr´˝onego powietrza, które powinno dzia∏aç samoczynnie. §
  10. W instalacji pomiarowej z pe∏nym w´˝em zwini´tym na b´bnie ró˝nica pomi´dzy obj´toÊcià cieczy zawartà w w´˝u zwini´tym, pod ciÊnieniem atmosferycznym, i obj´toÊcià cieczy zawartà w w´˝u rozwini´tym pod ciÊnieniem — jednak˝e bez przep∏ywu cieczy — nie mo˝e byç wi´ksza ni˝ dwukrotna wartoÊç odchylenia dawki minimalnej.
  11. W instalacji pomiarowej bez b´bna ró˝nica pomi´dzy obj´toÊcià cieczy w instalacji, pod ciÊnieniem atmosferycznym, i obj´toÊcià cieczy pod ciÊnieniem — jednak˝e bez przep∏ywu cieczy — nie mo˝e byç wi´ksza ni˝ wartoÊç odchylenia dawki minimalnej.
  12. W instalacji pomiarowej z pe∏nym w´˝em swobodny koniec w´˝a powinien byç wyposa˝ony w urzàdzenie zapobiegajàce opró˝nianiu w´˝a podczas przerw roboczych instalacji pomiarowej. Wymagania tego nie stosuje si´ do instalacji do gazów ciek∏ych.
  13. Przestrzeƒ mi´dzy urzàdzeniem zamykajàcym i urzàdzeniem, o którym mowa w ust. 3, powinna byç mniejsza od maksymalnego dopuszczalnego b∏´du dawki minimalnej instalacji pomiarowej.
  14. W instalacji pomiarowej do cieczy o lepkoÊci powy˝ej 20 mPa · s, koƒcówka zaworu pistoletowego powinna byç skonstruowana w taki sposób, ˝eby zatrzymana obj´toÊç lub masa cieczy nie by∏a wi´ksza od 0,4 maksymalnego dopuszczalnego b∏´du dawki minimalnej instalacji pomiarowej.
  15. W instalacji pomiarowej do wydawania cieczy rozga∏´zienia instalacji pomiarowej za licznikiem dopuszczalne sà tylko wtedy, gdy jej konstrukcja pozwala na wydawanie cieczy przez jeden rurociàg.
  16. W instalacji pomiarowej do przyjmowania cieczy rozga∏´zienia przed licznikiem dopuszczalne sà tylko wtedy, gdy jej konstrukcja pozwala na przyjmowanie cieczy przez jeden rurociàg.
  17. Niespe∏nienie wymagaƒ,

ust. 1 i 2, jest dopuszczalne tylko w przypadku instalacji pomiarowej do wydawania cieczy, przy pomocy której mo˝e byç obs∏ugiwany tylko jeden odbiorca, oraz w przypadku instalacji pomiarowej do przyjmowania cieczy, przy pomocy której mo˝e byç obs∏ugiwany tylko jeden dostawca. §

  2. W instalacji pomiarowej, która mo˝e pracowaç jako instalacja z pustym w´˝em albo jako instalacja z pe∏nym w´˝em oraz która przed rozga∏´zieniem jest wyposa˝ona w w´˝e elastyczne, za zaworem rozdzielajàcym powinien byç zainstalowany zawór zwrotny, a do pe∏nego w´˝a mo˝e byç wbudowany sztywny rurociàg.
  3. Zawór trójdrogowy nie mo˝e byç stosowany do po∏àczenia w´˝a instalacji pomiarowej z pustym w´˝em z instalacjà pomiarowà z pe∏nym w´˝em. §
  5. Przy∏àcza przewodów, które sà stosowane do obejÊcia przetwornika pomiarowego, powinny byç zamkni´te przy pomocy tarczy zaÊlepiajàcych.
  6. ObejÊcie przetwornika pomiarowego, które jest niezb´dne ze wzgl´dów eksploatacyjnych, powinno byç zamkni´te za pomocà tarczy zaÊlepiajàcej lub za pomocà podwójnego urzàdzenia zamykajàcego z zaworem kontrolnym. §
  8. W instalacji pomiarowej, w której wyst´pujà przekroczenia zakresu obcià˝eƒ licznika, powinno byç zamontowane urzàdzenie ograniczajàce przep∏yw.
  9. Urzàdzenie, o którym mowa w ust.1, powodujàce spadek ciÊnienia, powinno: 1) byç umieszczone za licznikiem; 2) mieç mo˝liwoÊç zabezpieczenia cechà zabezpieczajàcà. §
  10. Pozycje zaworu wielodrogowego powinny byç wyraênie rozpoznawalne oraz zabezpieczone zapadkami, ogranicznikami lub innymi urzàdzeniami ustalajàcymi, chyba ˝e sàsiadujàce pozycje prze∏àczeniowe dêwigni zaworu tworzà kàt co najmniej 90°. §
  11. Zawory nadmiarowe oraz urzàdzenia zatrzymujàce przep∏yw, które nie sà zwiàzane z pomiarem, powinny posiadaç zawory bezpieczeƒstwa s∏u˝àce do redukowania wysokiego ciÊnienia w instalacji pomiarowej. §
  12. Maksymalny strumieƒ obj´toÊci lub masy instalacji pomiarowej powinien byç przynajmniej dwukrotnie wi´kszy od minimalnego strumienia obj´toÊci lub masy, lub od sumy minimalnych strumieni liczników obj´toÊci lub masy, które sà w niej zamontowane. Dziennik Ustaw Nr 77 — 4711 — §
  14. Instalacj´ pomiarowà nale˝y montowaç w taki sposób, aby licznik obj´toÊci by∏ dobrze widoczny podczas u˝ytkowania i aby istnia∏a mo˝liwoÊç obserwowania z tego samego miejsca licznika oraz przeziernika, je˝eli jest zainstalowany.
  15. Miejsca nak∏adania cech zabezpieczajàcych powinny byç ∏atwo dost´pne. Tabliczki znamionowe instalacji pomiarowych powinny byç umocowane w sposób trwa∏y, a wymagane napisy czytelne oraz trwa∏e. §
  17. Instalacja pomiarowa powinna byç wyposa˝ona w urzàdzenie wskazujàce obj´toÊç mierzonej cieczy w warunkach pomiarowych.
  18. Ró˝nica pomi´dzy wskazaniami ró˝nych urzàdzeƒ wskazujàcych przedstawiajàcych iloÊci tego samego pomiaru nie mo˝e przekraczaç wartoÊci jednej dzia∏ki elementarnej pierwotnego urzàdzenia wskazujàcego, z wyjàtkiem urzàdzeƒ wskazujàcych,

§ 34ust.

1 i 3 rozporzàdzenia.

  1. Zastosowanie jednego urzàdzenia wskazujàcego do przedstawiania wskazaƒ dotyczàcych kilku instalacji pomiarowych jest dozwolone, je˝eli spe∏niony jest jeden z nast´pujàcych warunków: 1) nie jest mo˝liwy jednoczeÊnie odczyt z dowolnych instalacji pomiarowych; 2) wskazania dotyczàce konkretnej instalacji pomiarowej oznaczone sà w sposób jednoznaczny, pozwalajàcy na identyfikacj´ tej instalacji, a u˝ytkownik mo˝e wywo∏aç wskazanie odpowiadajàce dowolnej instalacji. §
  3. Instalacja pomiarowa zamontowana na cysternie drogowej, s∏u˝àca do wydawania cieczy o lepkoÊci nie wi´kszej ni˝ 20 mPa · s, pod ciÊnieniem atmosferycznym, z wy∏àczeniem cieczy spo˝ywczych, zwana dalej „instalacjà pomiarowà przewoênà”, mo˝e byç zamontowana na cysternie drogowej z jednà lub kilkoma komorami.
  4. Ka˝da z komór,

ust.1, musi byç wyposa˝ona w urzàdzenie zamykajàce uruchamiane r´cznie lub dzia∏ajàce samoczynnie.

  1. Rurociàgi instalacji pomiarowej przewoênej powinny byç umieszczone tak, aby niemo˝liwe by∏o mieszanie produktów przep∏ywajàcych w tej instalacji.
  2. Instalacja pomiarowa przewoêna mo˝e byç umieszczona na ciàgniku siod∏owym, na przyczepie albo na naczepie.
  3. Instalacja pomiarowa przewoêna zamontowana na cysternie drogowej mo˝e byç skonstruowana jako instalacja: 1) z pe∏nym w´˝em; 2) z pustym w´˝em; 3) z pe∏nym w´˝em i pustym w´˝em, które mogà byç u˝ywane zamiennie; Poz. 731 4) z dwoma pe∏nymi w´˝ami o ró˝nych wymiarach, które mogà byç u˝ywane zamiennie. Prze∏àczenie z jednego w´˝a na drugi podczas wydawania cieczy nie jest mo˝liwe.
  4. Je˝eli licznik zastosowany w instalacji jest wyposa˝ony w drukark´, wydanie wydruku powinno byç po∏àczone z wyzerowaniem urzàdzenia wskazujàcego tego licznika. §
  5. Instalacja pomiarowa przewoêna zamontowana na cysternie drogowej mo˝e byç zasilana: 1) pompà; 2) grawitacyjnie; 3) zamiennie grawitacyjnie lub pompà ; 4) ciÊnieniem gazu. §
  7. Instalacja pomiarowa przewoêna zamontowana na cysternie drogowej zasilana pompà mo˝e pracowaç na zasadzie pustego w´˝a lub pe∏nego w´˝a oraz powinna byç wyposa˝ona w: 1) urzàdzenie eliminujàce gaz zamontowane przed licznikiem, je˝eli cysterna nie spe∏nia wymagaƒ,

§ 42

rozporzàdzenia; w przypadku zamontowania specjalnego ekstraktora gazu z samoczynnym urzàdzeniem zamykajàcym powinien on byç wyposa˝ony we wziernik; 2) urzàdzenie eliminujàce gaz wyposa˝one w samoczynne urzàdzenie d∏awiàce i zamykajàce przep∏yw w celu wyeliminowania dost´pu powietrza lub gazu do licznika, je˝eli ciÊnienie na wyjÊciu licznika jest mniejsze ni˝ ciÊnienie atmosferyczne, ale wi´ksze ni˝ ciÊnienie pary nasyconej mierzonej cieczy. 2. Komory cysterny drogowej powinny byç wyposa˝one w urzàdzenia przeciwwirowe, chyba ˝e zamontowany jest separator gazu spe∏niajàcy wymagania,

§ 39ust.

4 rozporzàdzenia. § 16. Instalacja pomiarowa przewoêna grawitacyjna powinna spe∏niaç nast´pujàce wymagania: 1) ca∏kowita zawartoÊç komory lub komór cysterny drogowej powinna byç zmierzona przy strumieniu równym lub wi´kszym od minimalnego strumienia licznika; 2) przedostanie si´ gazu do licznika powinno byç wyeliminowane przez odpowiednie urzàdzenia, je˝eli istnieje po∏àczenie instalacji przewoênej z fazà gazowà komory; 3) komory cysterny drogowej powinny byç wyposa˝one w urzàdzenie przeciwwirowe, chyba ˝e instalacja przewoêna jest wyposa˝ona w separator gazu, spe∏niajàcy wymagania,

§ 39ust.

5 rozporzàdzenia; 4) powinna posiadaç przeziernik, w przypadku gdy za poziomem odniesienia jest zamontowane r´czne po∏àczenie z atmosferà, chyba ˝e ciÊnienie w instalacji nie mo˝e byç ni˝sze od ciÊnienia atmosferycznego. Dziennik Ustaw Nr 77 — 4712 — Poz. 731 § 17. Instalacja pomiarowa przewoêna zasilana zamiennie grawitacyjnie lub pompà powinna odpowiadaç wymaganiom,

§ 16pkt 1 i 2. § 21. 1. W instalacji do gazów ciek∏ych przed licznikiem nale˝y umie

Êciç separator gazu lub zbiornik kondensacyjny. §

  1. Instalacja pomiarowa przewoêna zamontowana na cysternie drogowej, w której wydawanie cieczy odbywa si´ pod wp∏ywem ciÊnienia gazu, mo˝e pracowaç jako instalacja z pustym w´˝em lub z pe∏nym w´˝em i powinna posiadaç:
  2. Separator gazu powinien odpowiadaç wymaganiom,

§ 39i 40 rozporzàdzenia, dotyczàcych gazów ciek∏ych lub cieczy o lepko

Êci wi´kszej ni˝ 20 mPa · s, a jego pojemnoÊç czynna powinna byç co najmniej równa: 1) przewód po∏àczeniowy mi´dzy urzàdzeniem zapobiegajàcym dost´powi gazu do licznika i tym licznikiem, który nie powinien posiadaç zw´˝eƒ lub urzàdzeƒ d∏awiàcych, które powodujà spadek ciÊnienia i powstawanie frakcji gazowych; 1) 1,5 % obj´toÊci cieczy wydawanej w czasie 1 minuty przy maksymalnym strumieniu obj´toÊci lub masy, je˝eli d∏ugoÊç rurociàgu ∏àczàcego zbiornik magazynowy z przetwornikiem pomiarowym nie jest wi´ksza ni˝ 25 m; 2) manometr wskazujàcy ciÊnienie w komorze cysterny drogowej; na podzielni manometru powinien byç oznaczony zakres dopuszczalnych ciÊnieƒ. 2) 3,0 % obj´toÊci cieczy wydawanej w czasie 1 minuty przy maksymalnym strumieniu obj´toÊci lub masy, je˝eli d∏ugoÊç rurociàgu ∏àczàcego zbiornik magazynowy z przetwornikiem pomiarowym jest wi´ksza ni˝ 25 m. §

  2. Instalacja pomiarowa, stacjonarna lub umieszczona na cysternie drogowej, do gazów ciek∏ych pod ciÊnieniem (z wyjàtkiem cieczy kriogenicznych), zwana dalej „instalacjà do gazów ciek∏ych”, powinna byç po∏àczona ze zbiornikiem za pomocà sztywnych rurociàgów.
  3. W instalacji do gazów ciek∏ych mi´dzy zbiornikiem i licznikiem powinien byç wbudowany zawór zwrotny.
  4. W instalacji do gazów ciek∏ych za licznikiem powinno byç wbudowane urzàdzenie do stabilizacji ciÊnienia, zapewniajàce podczas pomiaru przez licznik przep∏yw fazy ciek∏ej, w którym: 1) wymagana wartoÊç ciÊnienia mo˝e byç utrzymywana jako wartoÊç sta∏a albo mo˝e byç regulowana w zale˝noÊci od warunków pomiaru; 2) utrzymywana jest sta∏a wartoÊç ciÊnienia równa co najmniej ciÊnieniu pary nasyconej cieczy, okreÊlonemu przy temperaturze o 15 °C wy˝szej od najwi´kszej mo˝liwej temperatury pomiaru; 3) istnieje mo˝liwoÊç regulacji ciÊnienia w zale˝noÊci od warunków pomiaru, przy czym wartoÊç tego ciÊnienia powinna byç wi´ksza od ciÊnienia pary nasyconej cieczy, o co najmniej 100 kPa (1 bar), i regulacja ta powinna byç przeprowadzana automatycznie.
  5. Na urzàdzeniu, o którym mowa w ust. 3, powinno byç miejsce na na∏o˝enia cech zabezpieczajàcych. §
  6. W przemys∏owej stacjonarnej instalacji do gazów ciek∏ych mo˝e byç stosowane r´czne urzàdzenie do stabilizacji ciÊnienia, z tym ˝e: 1) ciÊnienie na wyjÊciu licznika powinno byç co najmniej równe ciÊnieniu pary nasyconej cieczy, przy temperaturze wy˝szej od temperatury pomiaru o 15 °C; 2) do instalacji pomiarowej nale˝y do∏àczyç wykres, przedstawiajàcy zale˝noÊç ciÊnienia pary nasyconej cieczy od temperatury.
  7. Rurociàg s∏u˝àcy do odprowadzania fazy gazowej z separatora gazu w instalacji do gazów ciek∏ych mo˝e byç po∏àczony z przestrzenià fazy gazowej zbiornika magazynowego lub z niezale˝nym urzàdzeniem utrzymujàcym ciÊnienie mniejsze od ciÊnienia na wylocie licznika o wartoÊç od 50 do 100 kPa (od 0,5 do 1 bar).
  8. Je˝eli w rurociàgu, o którym mowa w ust. 3, jest zamontowany zawór odcinajàcy, to powinien on byç zaplombowany w pozycji otwartej. §
  10. Instalacja do gazów ciek∏ych mo˝e byç wyposa˝ona w jeden lub kilka zbiorników kondensacyjnych, umieszczonych w najwy˝szych punktach rurociàgu, oraz wyposa˝ona w r´czne zawory spustowe.
  11. PojemnoÊç zbiornika kondensacyjnego oraz ∏àczna pojemnoÊç kilku zbiorników kondensacyjnych powinna byç co najmniej równa dwukrotnej wartoÊci zmiany obj´toÊci cieczy zawartej pomi´dzy zaworem upustowym zbiornika magazynowego i urzàdzeniem do utrzymywania ciÊnienia, która to zmiana wystàpi przy spadku temperatury o 10 °C w przypadku rur nara˝onych na bezpoÊrednie zmiany temperatury i o 2 °C w przypadku rur izolowanych lub biegnàcych pod ziemià. §
  12. W instalacji do gazów ciek∏ych: 1) gniazdo termometryczne powinno byç zainstalowane jak najbli˝ej licznika; 2) wartoÊç dzia∏ki elementarnej termometru nie powinna byç wi´ksza od 0,5 °C; 3) mi´dzy licznikiem i zaworem do stabilizacji ciÊnienia powinien byç zamontowany manometr; w przypadku instalacji umieszczonych na cysternie samochodowej wystarczajàce jest zastosowanie gniazda manometrycznego. §
  13. Podczas pomiaru za pomocà instalacji do gazów ciek∏ych zamontowanej na cysternie drogowej nie powinno wyst´powaç ∏àczenie przestrzeni gazowych komory cysterny i zbiornika odbiorczego. Dziennik Ustaw Nr 77 — 4713 — §
  14. W celu unikni´cia nadmiernego wzrostu ciÊnienia w instalacji do gazów ciek∏ych mogà byç zamontowane zawory bezpieczeƒstwa: 1) za licznikiem mogà byç po∏àczone z atmosferà lub ze zbiornikiem odbiorczym; 2) przed licznikiem nie powinny byç po∏àczone z zaworami za tym licznikiem za pomocà przewodów obejÊciowych. §
  16. Je˝eli warunki u˝ytkowania wymagajà stosowania w´˝y od∏àczanych, powinny one pozostawaç nape∏nione po roz∏àczeniu, gdy ich pojemnoÊç jest wi´ksza od wartoÊci odchylenia dawki minimalnej, oraz powinny byç wyposa˝one w specjalne koƒcówki ∏àczàce dla pe∏nych w´˝y.
  17. Na koƒcach w´˝y,

ust. 1, mogà byç umieszczone r´czne urzàdzenia spustowe.

  1. W instalacji pomiarowej do skroplonego dwutlenku w´gla od∏àczane w´˝e powinny pozostawaç puste. §
  2. Zawór kontrolny stosowany w podwójnym urzàdzeniu zamykajàcym, o którym mowa w § 6, zamontowanym w obejÊciu przetwornika pomiarowego, powinien byç przystosowany do zamkni´cia ze wzgl´dów bezpieczeƒstwa. §
  4. W instalacji do skroplonego dwutlenku w´gla przed licznikiem powinno byç zainstalowane urzàdzenie eliminujàce gaz.
  5. Urzàdzenie wskazujàce obj´toÊç lub mas´ w instalacji do skroplonego dwutlenku w´gla zamontowanej na cysternie samochodowej powinno byç wyposa˝one w urzàdzenie kasujàce wykonane zgodnie z wymaganiami,

§ 14rozporzàdzenia.

  1. Instalacja do skroplonego dwutlenku w´gla zamontowana na cysternie samochodowej, która jest wyposa˝ona w drukark´, powinna byç zabezpieczona przed kontynuowaniem wydawania produktu a˝ do momentu wykonania wydruku i dokonania zerowania wskazania, z wyjàtkiem urzàdzeƒ drukujàcych, które okreÊlajà wydawanà obj´toÊç lub mas´ poprzez dwa kolejne wskazania.
  2. W przypadku instalacji do skroplonego dwutlenku w´gla nie stosuje si´ wymagaƒ,

: 1) § 24, je˝eli:

  1. a)na przewodzie ∏àczàcym te przestrzenie zamontowany jest przyrzàd umo˝liwiajàcy kompensacj´ wydawanej obj´toÊci przez okreÊlenie obj´toÊci ciek∏ego dwutlenku w´gla przep∏ywajàcej tym przewodem lub
  2. b)kompensacja ta jest dokonywana automatycznie lub poprzez obliczenia; 2) § 19 ust. 4. § 29. 1. Instalacja pomiarowa do gazów ciek∏ych pod ciÊnieniem (cieczy kriogenicznych), zwana dalej „instalacjà do cieczy kriogenicznych”, powinna spe∏niaç wymagania,

§ 19—25 i § 27—29.

Poz. 731

  1. Instalacja pomiarowa do cieczy kriogenicznych powinna byç wyposa˝ona w puste w´˝e.
  2. Je˝eli podczas pomiaru nie nast´puje uwalnianie fazy gazowej cieczy, której obj´toÊç jest mierzona, to stosowanie urzàdzenia do usuwania tej fazy nie jest obowiàzkowe.
  3. W instalacjach do cieczy kriogenicznych wartoÊç dawki minimalnej nie mo˝e byç mniejsza ni˝ sto dzia∏ek elementarnych.
  4. Urzàdzenie wskazujàce w instalacji do cieczy kriogenicznych zamontowanej na cysternie samochodowej powinno byç wyposa˝one w urzàdzenie kasujàce wykonane zgodnie z wymaganiami,

§ 14rozporzàdzenia.

  1. Je˝eli instalacja do cieczy kriogenicznych zamontowana na cysternie samochodowej wyposa˝ona jest w drukark´, to ka˝da operacja drukowania powinna zabezpieczyç przed kontynuowaniem wydawania produktu a˝ do momentu skasowania wskazania. §
  3. W przewoênych instalacjach pomiarowych zamontowanych na cysternach samochodowych do przyjmowania lub wydawania mleka oraz w stacjonarnych instalacjach pomiarowych do przyjmowania mleka lub wydawania mleka, zwanych dalej „instalacjami do mleka”, urzàdzeniem zapewniajàcym poziom odniesienia jest zbiornik znajdujàcy si´ przed licznikiem w przypadku instalacji do przyjmowania mleka i za licznikiem w przypadku instalacji do wydawania mleka.
  4. Przed rozpocz´ciem i po zakoƒczeniu ka˝dego pomiaru musi byç zapewniona mo˝liwoÊç sprawdzania poziomu odniesienia.
  5. Poziom odniesienia powinien byç utrzymywany automatycznie.
  6. W instalacji do mleka wyposa˝onej w pomp´, zbiornik z poziomem odniesienia mo˝e byç umieszczony przed pompà lub mi´dzy pompà i licznikiem.
  7. Zbiornik z poziomem odniesienia umieszczonym przed pompà mo˝e byç nape∏niany: 1) grawitacyjnie; 2) pompà pomocniczà; 3) systemem pró˝niowym.
  8. W przypadku gdy mleko jest dostarczane do zbiornika z poziomem odniesienia pompà lub systemem pró˝niowym, niezb´dne jest zamontowanie urzàdzenia eliminujàcego gaz, je˝eli urzàdzenie to mo˝e byç jednoczeÊnie zbiornikiem z poziomem odniesienia.
  9. Zbiornik z poziomem odniesienia umieszczonym mi´dzy pompà i licznikiem powinien dzia∏aç jako urzàdzenie eliminujàce gaz. §
  11. Niezale˝nie od wymagaƒ,

§ 49ust.

5 rozporzàdzenia, licznik w instalacjach po- Dziennik Ustaw Nr 77 — 4714 — miarowych do mleka mo˝e byç równie˝ eksploatowany w systemie pró˝niowym. Poniewa˝ ciÊnienie w przewodzie po∏àczeniowym mi´dzy zbiornikiem z poziomem odniesienia i licznikiem jest ni˝sze od ciÊnienia atmosferycznego, po∏àczenia tego przewodu powinny byç szczelne i powinna istnieç mo˝liwoÊç kontrolowania tej szczelnoÊci.

  1. Podczas przyjmowania mleka przewody umieszczone przed poziomem odniesienia powinny si´ automatycznie ca∏kowicie opró˝niaç w warunkach pracy instalacji pomiarowej do mleka.
  2. W instalacji pomiarowej do mleka: 1) kontrola poziomu odniesienia odbywa si´ przy pomocy wziernika lub poziomowskazu; 2) poziom odniesienia jest uwa˝any za sta∏y, jeÊli utrzymuje si´ w przedziale okreÊlonym dwoma kreskami, odpowiadajàcymi pojemnoÊci nie wi´kszej ni˝ dwukrotna wartoÊç odchylenia dawki minimalnej; 3) odleg∏oÊç mi´dzy dwoma kreskami powinna byç nie mniejsza ni˝ 15 mm.
  3. Je˝eli w celu spe∏nienia warunków,

ust. 3, w instalacji pomiarowej do mleka zamontowane sà urzàdzenia d∏awiàce przep∏yw, strumieƒ obj´toÊci podczas tego d∏awienia powinien pozostawaç przynajmniej równy minimalnemu strumieniowi obj´toÊci licznika.

  1. Je˝eli w instalacji pomiarowej do przyjmowania mleka mleko jest pobierane do zbiornika znajdujàcego si´ poni˝ej licznika, na wylocie licznika powinno byç automatycznie utrzymywane ciÊnienie wy˝sze od ciÊnienia atmosferycznego.
  2. Urzàdzenie eliminujàce gaz powinno odpowiadaç wymaganiom,

§ 38ust. 3 i 4 rozporzàdzenia, tylko w normalnych warunkach u˝ytkowania, w szczególno

Êci przy dost´pie powietrza na poczàtku i na koƒcu ka˝dego pomiaru. § 32. 1. W instalacji pomiarowej montowanej w rurociàgu oraz w instalacji do nape∏niania tankowców stosunek maksymalnego strumienia obj´toÊci lub masy do minimalnego strumienia obj´toÊci lub masy nie powinien byç mniejszy ni˝ 2. 2. Instalacje pomiarowe montowane w rurociàgach powinny byç: 1) wyposa˝one w automatyczne urzàdzenie sprawdzajàce typu P, o którym mowa w § 50 rozporzàdzenia; 2) skonstruowane w taki sposób, aby istnia∏a mo˝liwoÊç:

  1. a)sprawdzenia w aktualnych warunkach eksploatacji wspó∏pracujàcych przyrzàdów pomiarowych, które mogà byç zamontowane w celu pomiaru g´stoÊci, lepkoÊci, ciÊnienia i temperatury,
  2. b)zamontowania wzorca miary o odpowiedniej wielkoÊci w celu dokonania sprawdzenia lub legalizacji. Poz. 731 3. Instalacja pomiarowa zamontowana w rurociàgu mo˝e byç wyposa˝ona w urzàdzenia przeznaczone do pobierania próbek w celu okreÊlenia w∏aÊciwoÊci cieczy mierzonej. § 33. 1. W instalacji pomiarowej do nape∏niania zbiorników w samolotach, urzàdzenie eliminujàce gaz mo˝e byç zamontowane w filtrze przeznaczonym do usuwania wody z tej instalacji. 2. Je˝eli urzàdzenie eliminujàce gaz, o którym mowa w ust. 1, montowane jest oddzielnie w instalacji pomiarowej, filtr przeznaczony do usuwania wody powinien byç zamontowany przed urzàdzeniem eliminujàcym gaz. 3. Instalacja pomiarowa do nape∏niania zbiorników w samolotach jest typu przerywalnego. 4. Do stacjonarnej instalacji pomiarowej do nape∏niania zbiorników w samolotach stosuje si´ równie˝ przepisy § 51 rozporzàdzenia, dotyczàce odmierzacza paliw ciek∏ych. § 34. 1. Przewoêna instalacja pomiarowa do nape∏niania zbiorników w samolotach zamontowana na cysternie samochodowej powinna spe∏niaç wymagania,

§ 13ust.

1—7, § 14 pkt 1 — 3, § 15—17 za∏àcznika.

  1. W przewoênej instalacji pomiarowej do nape∏niania zbiorników w samolotach, w której znajduje si´ wi´cej ni˝ jeden poziom odniesienia, powinna byç zamontowana odpowiednia blokada zabezpieczajàca przed zastosowaniem jednoczeÊnie dwóch lub wi´cej zbiorników z poziomem odniesienia.
  2. W instalacji pomiarowej, o której mowa w ust. 2, s∏u˝àcej równie˝ do roz∏adowywania zbiorników samolotu, punkt pod∏àczenia rurociàgu roz∏adowczego powinien si´ znajdowaç przed urzàdzeniem eliminujàcym gaz. W czasie nape∏niania zbiorników samolotu rurociàg roz∏adowczy powinien byç blokowany. §
  4. W hydrantowej instalacji pomiarowej przeznaczonej do nape∏niania zbiorników w samolotach, jako urzàdzenie eliminujàce gaz mo˝e byç zastosowany ekstraktor gazu, je˝eli rurociàgi podziemne sà: 1) zaprojektowane w ten sposób, ˝e mo˝na ∏atwo wyeliminowaç powietrze zawarte w rurociàgach za pomocà urzàdzeƒ do usuwania gazów; 2) po∏àczone ze specjalnymi urzàdzeniami, które zapewniajà sta∏e zape∏nienie rurociàgów na zasadzie pe∏nego w´˝a; 3) zasilane paliwem w taki sposób, ˝e nie mogà wystàpiç kieszenie powietrza lub gazu albo powietrze nie mo˝e wnikaç do rurociàgów.
  5. Je˝eli hydrantowa instalacja pomiarowa do nape∏niania zbiorników w samolotach wyposa˝ona jest w: 1) urzàdzenie do odzyskiwania piany — urzàdzenie to powinno byç zainstalowane przed urzàdzeniem eliminujàcym gaz; 2) zawory obni˝ajàce ciÊnienie w w´˝ach w celu ich ∏atwiejszego pod∏àczania i od∏àczania, zawory te Dziennik Ustaw Nr 77 — 4715 — powinny mieç blokady zabezpieczajàce przed wyp∏ywem paliwa. §
  7. Instalacje pomiarowe przeznaczone do za∏adunku cystern samochodowych, kolejowych oraz instalacje montowane na rurociàgach powinny byç wyposa˝one w przeliczniki, g´stoÊciomierze i termometry.
  8. W przypadku braku w instalacjach pomiarowych,

ust. 1, g´stoÊciomierza i przelicznika — obj´toÊç w warunkach odniesienia okreÊla si´ w nast´pujàcy sposób: 1) podczas wydawania produktu Êrednia temperatura produktu okreÊlana jest za pomocà wywzorcowanego termometru zamontowanego przy przetworniku pomiarowym; 2) g´stoÊç produktu okreÊlana jest w laboratorium na podstawie pomiaru g´stoÊci pobranej próbki; 3) na podstawie wartoÊci Êredniej temperatury wydawanego produktu i g´stoÊci produktu,

pkt 1 i 2, okreÊla si´ wspó∏czynnik korekcji obj´toÊciowej VCF zgodnie z tabelà 54 B PN—ISO 91—1; 4) na podstawie wspó∏czynnika korekcji obj´toÊciowej oblicza si´ obj´toÊç V15 wydanej cieczy dla temperatury 15 °C wed∏ug nast´pujàcego wzoru: V15 = VCF ⋅ Vt gdzie: V15 — obj´toÊç wydanej cieczy w temperaturze 15 °C, VCF— wspó∏czynnik korekcji obj´toÊci, Vt — obj´toÊç cieczy wydanej okreÊlona przy pomocy licznika obj´toÊci w dm

  1. Poz. 731
  2. Elektroniczna instalacja pomiarowa przeznaczona do obrotu handlowego powinna byç typu przerywalnego.
  3. Konstrukcja elektronicznej instalacji pomiarowej powinna pozwalaç na przedstawienie informacji dotyczàcej zmierzonej obj´toÊci lub masy okreÊlonej w momencie wystàpienia i wykrycia b∏´du przez urzàdzenie sprawdzajàce.
  4. Elektroniczna instalacja pomiarowa powinna byç wyposa˝ona w awaryjne urzàdzenie zasilajàce w celu zachowania wszystkich funkcji pomiarowych w okresie zaniku podstawowego zasilania elektrycznego, je˝eli przep∏yw cieczy nie jest przerywany w czasie tego zaniku.
  5. W elektronicznej instalacji pomiarowej, w której przep∏yw cieczy jest przerywany w czasie zaniku podstawowego zasilania elektrycznego, powinny byç spe∏nione wymagania,

ust. 5, lub dane istniejàce w momencie zaniku zasilania powinny byç zachowane i mo˝liwe do przedstawienia w urzàdzeniu wskazujàcym przez okres wystarczajàcy do zakoƒczenia transakcji b´dàcej w toku.

  1. WartoÊç bezwzgl´dna b∏´du granicznego dopuszczalnego wartoÊci wskazywanej przez liczyd∏o obj´toÊci mo˝e byç zwi´kszona o 5 % dawki minimalnej, w przypadku o którym mowa w ust.
  2. §
  3. Urzàdzenia pomocnicze mogà byç zastosowane w instalacjach pomiarowych jako cz´Êci liczyd∏a, licznika lub urzàdzenia wtórnego, po∏àczone z liczyd∏em lub innym elementem za pomocà interfejsu. §
  4. Instalacja pomiarowa s∏u˝àca do pomiaru obj´toÊci lub masy cieczy przyjmowanej podczas roz∏adunku jednostek p∏ywajàcych, cystern kolejowych i cystern samochodowych powinna byç wyposa˝ona w zbiornik poÊredni, w którym poziom cieczy stanowi poziom odniesienia. § 40.
  5. Je˝eli instalacja pomiarowa z licznikiem obj´toÊci jest wyposa˝ona w urzàdzenia z pami´cià zewn´trznà przeznaczonà do zapami´tywania wyników pomiarów, powinny byç one przechowywane w Êrodowisku zapewniajàcym trwa∏oÊç danych w warunkach u˝ytkowania. §
  7. Instalacja pomiarowa wyposa˝ona w urzàdzenia elektroniczne, zwana dalej „elektronicznà instalacjà pomiarowà”, powinna byç wyposa˝ona w urzàdzenia sprawdzajàce,

§ 50rozporzàdzenia.

2. W pami´ci urzàdzenia, o którym mowa w ust. 1, powinna byç zapewniona wystarczajàca przestrzeƒ do zapami´tania danych przez trzy lata. 2. Elektroniczna instalacja pomiarowa typu: 1) przerywalnego — powinna byç zaprojektowana i wykonana w taki sposób, aby w czasie dzia∏ania okreÊlonych zak∏óceƒ znaczàce b∏´dy: 3. Po ca∏kowitym zape∏nieniu pami´ci dane powinny byç usuwane, gdy spe∏nione sà ∏àcznie nast´pujàce warunki: 1) dane usuwane sà w kolejnoÊci ich zapami´tywania, z zachowaniem wymagaƒ okreÊlonych dla poszczególnych transakcji;

  1. a)nie wyst´powa∏y albo
  2. b)zosta∏y wykryte i usuni´te przez urzàdzenie sprawdzajàce; wymagania te mogà odnosiç si´ zarówno do ka˝dego z wprowadzonych zak∏óceƒ, jak i do ka˝dej cz´Êci instalacji pomiarowej; 2) nieprzerywalnego — powinna byç zaprojektowana i wykonana w taki sposób, aby w czasie dzia∏ania okreÊlonych zak∏óceƒ nie wyst´powa∏y ˝adne b∏´dy. 2) usuwanie danych nast´puje po odpowiednich operacjach przeprowadzanych r´cznie. 4. Dane powinny byç zapami´tywane i przechowywane w taki sposób, aby w warunkach normalnych u˝ytkowania nie by∏o mo˝liwoÊci ich zmiany. 5. Urzàdzenie z pami´cià zewn´trznà powinno byç po∏àczone z urzàdzeniem sprawdzajàcym. Dziennik Ustaw Nr 77 — 4716 — Poz. 731 Za∏àcznik nr 4 KLASY DOK¸ADNOÂCI INSTALACJI POMIAROWYCH Klasa dok∏adnoÊci Zastosowanie lub rodzaj instalacji pomiarowych 0,3 Instalacje montowane w rurociàgach 0,5 Wszystkie rodzaje instalacji pomiarowych niewymienione w tej tabeli, w szczególnoÊci:
  3. a)odmierzacze paliw ciek∏ych (inne ni˝ gazu ciek∏ego propan-butan),
  4. b)montowane na cysternach samochodowych, do cieczy o lepkoÊci powy˝ej 20 mPa · s,
  5. c)do przyjmowania cieczy ze zbiorników jednostek p∏ywajàcych, z cystern kolejowych i samochodowym,
  6. d)do mleka,
  7. e)do nape∏niania zbiorników na statkach,
  8. f)do nape∏niania zbiorników samolotów,
  9. g)do nape∏niania cystern kolejowych i samochodowych. 1,0 Instalacje do gazu ciek∏ego pod ciÊnieniem (inne ni˝ ciecze kriogeniczne) o temperaturze wy˝szej od –10 °C. Odmierzacze i instalacje pomiarowe gazu ciek∏ego propan-butan. Instalacje zaliczane do klasy 0,3 lub 0,5, ale stosowane do cieczy, których:
  10. a)temperatura jest ni˝sza od – 10 °C lub wy˝sza od + 50 °C,
  11. b)lepkoÊç dynamiczna jest wi´ksza od 1000 mPa · s,
  12. c)maksymalny strumieƒ obj´toÊci jest mniejszy od 20 dm3/h,
  13. d)minimalny strumieƒ obj´toÊci nie wi´kszy ni˝ 1 dm3/h. 1,5 Instalacja do ciek∏ego dwutlenku w´gla1). Instalacja do gazu ciek∏ego pod ciÊnieniem (inne ni˝ gazu ciek∏ego propan-butan) o temperaturze ni˝szej od –10 °C. 2,5 Instalacja do cieczy kriogenicznych (o temperaturze poni˝ej –153 °C). ——————— 1) W celu zatwierdzenia instalacji do ciek∏ego dwutlenku w´gla wed∏ug wymagaƒ UE stosuje si´ klas´ dok∏adnoÊci 1,0. Za∏àcznik nr 5 B¸¢DY GRANICZNE DOPUSZCZALNE WSKAZA¡ LICZNIKÓW DLA OBJ¢TOÂCI MNIEJSZYCH LUB RÓWNYCH 2 dm3 Obj´toÊç mierzona Poni˝ej 0,1 dm3 B∏´dy graniczne dopuszczalne CzterokrotnoÊç wartoÊci b∏´du ustalonego zgodnie z za∏àcznikiem nr 3 odniesionej do obj´toÊci 0,1 dm3 od 0,1 dm3 do 0,2 dm3 CzterokrotnoÊç wartoÊci b∏´du ustalonego zgodnie z za∏àcznikiem nr 3 od 0,2 dm3 do 0,4 dm3 DwukrotnoÊç wartoÊci b∏´du ustalonego zgodnie z za∏àcznikiem nr 3 odniesionej do obj´toÊci 0,4 dm3 od 0,4 dm3 do 1 dm3 DwukrotnoÊç wartoÊci b∏´du ustalonego zgodnie z za∏àcznikiem nr 3 od 1 dm3 do 2 dm3 WartoÊç b∏´du ustalona zgodnie z za∏àcznikiem nr 3 odniesiona do obj´toÊci 2 dm3 Dziennik Ustaw i Monitor Polski (spis treÊci) dost´pne sà w Internecie pod adresem www.cokprm.gov.pl Wydawca: Kancelaria Prezesa Rady Ministrów Redakcja: Rzàdowe Centrum Legislacji — Redakcja Dziennika Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej oraz Dziennika Urz´dowego Rzeczypospolitej Polskiej „Monitor Polski”, Al. Ujazdowskie 1/3, 00-583 Warszawa, tel. 622-66-56 Sk∏ad, druk i kolporta˝: Zak∏ad Wydawnictw i Poligrafii Centrum Obs∏ugi Kancelarii Prezesa Rady Ministrów ul. Powsiƒska 69/71, 02-903 Warszawa, tel.: 694-67-50, 694-67-52; faks 694-62-06 Bezp∏atna infolinia: 0-800-287-581 www.cokprm.gov.pl e-mail: dziust@cokprm.gov.pl T∏oczono z polecenia Prezesa Rady Ministrów w Zak∏adzie Wydawnictw i Poligrafii Centrum Obs∏ugi Kancelarii Prezesa Rady Ministrów, ul. Powsiƒska 69/71, 02-903 Warszawa Zam. 872/W/C/2004 ISSN 0867-3411 Cena 14,10 z∏ (w tym 7% VAT)

🔗 Do źródła urzędowego

Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.