Dziennik Ustaw Nr 97 — 6696 — Poz. 973 973 ROZPORZÑDZENIE MINISTRA GOSPODARKI, PRACY I POLITYKI SPO¸ECZNEJ1) z dnia 26 kwietnia 2004 r. w sprawie wymagaƒ metrologicznych, którym powinny odpowiadaç kolby metalowe II rz´du Na podstawie art. 9 pkt 3 ustawy z dnia 11 maja 2001 r. — Prawo o miarach (Dz. U. Nr 63, poz. 636, z póên. zm.2)) zarzàdza si´, co nast´puje: Rozdzia∏ 1 Przepisy ogólne § 1. Rozporzàdzenie okreÊla wymagania metrologiczne, którym powinny odpowiadaç nast´pujàce rodzaje kolb metalowych II rz´du: 1) bez zaworu; 2) z zaworem z:
- a)odgórnym odczytem obj´toÊci,
- b)oddolnym i odgórnym odczytem obj´toÊci; 3) do gazu ciek∏ego propan-butan, przeznaczone do sprawdzania instalacji pomiarowych do gazu ciek∏ego propan-butan, zwane dalej „kolbami do gazu ciek∏ego”; 4) do piwa, przeznaczone do sprawdzania instalacji do piwa. § 2. U˝yte w rozporzàdzeniu okreÊlenia oznaczajà: 1) kolba — kolba metalowa II rz´du, b´dàca przyrzàdem pomiarowym przeznaczonym do pomiaru obj´toÊci cieczy; 2) pojemnoÊç nominalna kolby — projektowana wartoÊç obj´toÊci cieczy, jaka mo˝e byç w warunkach odniesienia zawarta w kolbie pomi´dzy g∏ównym dolnym ograniczeniem pojemnoÊci nominalnej kolby, a g∏ównym górnym ograniczeniem pojemnoÊci nominalnej kolby; 3) pojemnoÊç rzeczywista kolby — obj´toÊç wody wyznaczona w warunkach odniesienia, zawarta w uprzednio zwil˝onej kolbie pomi´dzy g∏ównym dolnym ograniczeniem pojemnoÊci nominalnej kolby, a g∏ównym górnym ograniczeniem pojemnoÊci nominalnej kolby; ——————— 1) Minister Gospodarki, Pracy i Polityki Spo∏ecznej kieruje dzia∏em administracji rzàdowej — gospodarka na podstawie § 1 ust. 2 pkt 1 rozporzàdzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 7 stycznia 2003 r. w sprawie szczegó∏owego zakresu dzia∏ania Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Spo∏ecznej (Dz. U. Nr 1, poz. 5). 2) Zmiany wymienionej ustawy zosta∏y og∏oszone w Dz. U. z 2001 r. Nr 154, poz. 1800, z 2002 r. Nr 155, poz. 1286 i Nr 166, poz. 1360 oraz z 2003 r. Nr 170, poz. 1652 oraz z 2004 r. Nr 49, poz. 465. 4) b∏´dy graniczne dopuszczalne kolb — okreÊlone wartoÊci skrajne b∏´dów kolby; 5) g∏ówne górne ograniczenie pojemnoÊci nominalnej kolby — p∏aszczyzna pozioma przechodzàca przez kres´ zerowà podzia∏ki urzàdzenia wskazujàcego szyjki w kolbach bez zaworu, z zaworem z odgórnym odczytem obj´toÊci oraz do gazu ciek∏ego o pojemnoÊci nominalnej 20 dm3 lub szyjki górnej w kolbach z zaworem z oddolnym i odgórnym odczytem obj´toÊci, do piwa oraz do gazu ciek∏ego o pojemnoÊciach nominalnych 50 dm3, 100 dm3, 200 dm3, 500 dm3 i 1000 dm3; 6) g∏ówne dolne ograniczenie pojemnoÊci nominalnej kolby:
- a)do gazu ciek∏ego o pojemnoÊci nominalnej 50 dm3, 100 dm3, 200 dm3, 500 dm3 i 1000 dm3, z zaworem z oddolnym i odgórnym odczytem obj´toÊci, do piwa — p∏aszczyzna pozioma przechodzàca przez kres´ podzia∏ki urzàdzenia wskazujàcego szyjki dolnej,
- b)z zaworem z odgórnym odczytem obj´toÊci oraz do gazu ciek∏ego o pojemnoÊci nominalnej 20 dm3 — powierzchnia elementu zaworu wyp∏ywowego b´dàcego w po∏o˝eniu zamkni´cia,
- c)bez zaworu — powierzchnia dna kolby; 7) zakres pomiarowy — zakres wartoÊci obj´toÊci cieczy, jaka mo˝e znajdowaç si´ w kolbie, ograniczony skrajnymi kresami podzia∏ki urzàdzenia wskazujàcego; 8) p∏ynowskaz — cz´Êç kolby prezentujàca wskazanie obj´toÊci cieczy w niej zawartej. § 3. Ustala si´ nast´pujàce warunki odniesienia dla kolb: 1) temperatura odniesienia:
- a)15 °C albo 20 °C — dla kolb bez zaworu i kolb z zaworem w zale˝noÊci od ich przeznaczenia,
- b)20 °C — dla kolb do gazu ciek∏ego i kolb do piwa; 2) ciÊnienie odniesienia:
- a)równe ciÊnieniu atmosferycznemu — dla kolb bez zaworu, kolb z zaworem i kolb do piwa,
- b)0,5 MPa — dla kolb do gazu ciek∏ego. Dziennik Ustaw Nr 97 — 6697 — Rozdzia∏ 2 Wymagania metrologiczne w zakresie konstrukcji, materia∏u i wykonania kolb § 4. Ustala si´ nast´pujàce pojemnoÊci nominalne kolb: 1) bez zaworu — 2 dm3, 5 dm3 i 10 dm3; Poz. 973 § 8. 1. Szyjki kolb powinny byç wyposa˝one w jeden z nast´pujàcych p∏ynowskazów: 1) rurkowy; 2) wziernikowy:
- a)z p∏ytkà szklanà wbudowanà w szyjk´ kolby albo 2) z zaworem — 20 dm3, 50 dm3, 100 dm3, 200 dm3, 500 dm3, 1000 dm3 i 2000 dm3 oraz wi´ksze od 2000 dm3 z przyrostem pojemnoÊci nominalnej co 1000 dm3;
- b)stanowiàcy wyci´cie w metalowej obudowie szklanej szyjki kolby. 3) do gazu ciek∏ego — 20 dm3, 50 dm3, 100 dm3, 200 dm3, 500 dm3 i 1000 dm3; 1) dla kolb bez zaworu, posiadaç zakres pomiarowy równy co najmniej ± 1 % pojemnoÊci nominalnej kolby; 4) do piwa — 500 dm3, 1000 dm3 i 2000 dm3. § 5. Konstrukcja kolb powinna zapewniaç: 1) szczelnoÊç i trwa∏oÊç; 2) ca∏kowite wype∏nienie kolb bez mo˝liwoÊci zatrzymywania p´cherzy powietrza lub par cieczy podczas ich nape∏niania; 3) ca∏kowite opró˝nienie kolb bez mo˝liwoÊci pozostawania w nich cieczy. § 6. 1. Materia∏y zastosowane do wykonania kolb oraz ich uszczelnienia powinny byç odporne na dzia∏anie cieczy, do odmierzania obj´toÊci których kolby zosta∏y przeznaczone. 2. Kolby bez zaworu, z zaworem i do piwa przeznaczone do pomiaru produktów ˝ywnoÊciowych powinny byç wykonane ze stali nierdzewnej dopuszczonej do stosowania na podstawie przepisów ustawy z dnia 6 wrzeÊnia 2001 r. o materia∏ach i wyrobach przeznaczonych do kontaktu z ˝ywnoÊcià (Dz. U. Nr 128, poz. 1408 oraz z 2003 r. Nr 171, poz. 1662). 3. Kolby bez zaworu i z zaworem mogà byç wykonane ze stali w´glowej, pod warunkiem zastosowania odpowiedniego zabezpieczenia antykorozyjnego. 4. Materia∏y stosowane do wykonania kolb bez zaworu i z zaworem, przeznaczonych do odmierzania obj´toÊci paliw p∏ynnych oraz ich wyposa˝enia, powinny zapewniaç bezpieczeƒstwo podczas kontaktu z tymi paliwami. 2. P∏ynowskaz powinien: 2) dla kolb z zaworem i kolb do piwa, posiadaç zakres pomiarowy:
- a)nie mniejszy ni˝ ±1 % pojemnoÊci nominalnych kolb — w przypadku szyjek kolb z zaworem z odgórnym odczytem obj´toÊci i szyjek górnych kolb z zaworem z oddolnym i odgórnym odczytem obj´toÊci,
- b)równy ±0,5 % pojemnoÊci nominalnych kolb — w przypadku szyjek dolnych kolb z zaworem z oddolnym i odgórnym odczytem obj´toÊci; 3) byç wykonane w sposób zapewniajàcy wskazanie po∏o˝enia menisku cieczy. 3. Kolby do gazu ciek∏ego o pojemnoÊci nominalnej: 1) 20 dm3 powinny byç wyposa˝one w p∏ynowskaz górny o zakresie pomiarowym ± (1÷2,5) % ich pojemnoÊci nominalnej; 2) 50 dm3, 100 dm3, 200 dm3, 500 dm3 i 1000 dm3 powinny byç wyposa˝one w p∏ynowskaz:
- a)dolny o zakresie pomiarowym ± (0,02÷0,5) % pojemnoÊci nominalnej,
- b)górny o zakresie pomiarowym ± (0,5÷1) % pojemnoÊci nominalnej. § 9. 1. Szklana rurka p∏ynowskazu rurkowego powinna: 5. Szk∏o, z którego wykonuje si´ szyjki kolb, o których mowa w ust. 2, lub elementy ich p∏ynowskazów, nie powinno wykazywaç wewn´trznych napr´˝eƒ i wad, a jego w∏asnoÊci chemiczne i termiczne powinny byç odpowiednie do warunków normalnego u˝ytkowania kolb. 1) mieç Êrednic´ wewn´trznà zawartà w granicach od 12 mm do 20 mm; § 7. Maksymalna wewn´trzna Êrednica szyjek kolb powinna byç taka, aby w zakresie pomiarowym szyjki obj´toÊç cieczy zawartej w szyjce, ograniczona dwoma poziomymi p∏aszczyznami odleg∏ymi od siebie o 3 mm, by∏a równa wartoÊci bezwzgl´dnej b∏´du granicznego dopuszczalnego kolby. 2. Szklana rurka p∏ynowskazu kolby do gazu ciek∏ego powinna byç tak wykonana, aby zjawisko napi´cia powierzchniowego w menisku gazu ciek∏ego propan-butan w tej rurce nie powodowa∏o b∏´dów pomiaru poziomu gazu ciek∏ego w szyjce kolby wi´kszych ni˝ 0,1 dzia∏ki elementarnej p∏ynowskazu. 2) byç osadzona w g∏owicach p∏ynowskazowych, po∏àczonych z szyjkà kolby za pomocà metalowych rurek wyposa˝onych w zawory odcinajàce. Dziennik Ustaw Nr 97 — 6698 — Poz. 973 § 10. 1. Przewody ∏àczàce p∏ynowskaz z szyjkà kolby do gazu ciek∏ego powinny byç pochylone pod kàtem wi´kszym ni˝ 10 ° do poziomu. 2. Nad najwy˝szà i pod najni˝szà skrajnà kresà podzia∏ki powinno byç zamieszczone oznaczenie jednostki miary „dm3” . 2. Przewód górny p∏ynowskazu rurkowego powinien wznosiç si´, a przewód dolny opadaç w kierunku do szyjki kolby. 3. Kresy d∏ugie podzia∏ki powinny mieç d∏ugoÊç co najmniej 6 mm, natomiast pozosta∏e w granicach od 1/2 do 3/4 d∏ugoÊci kres d∏ugich. 3. Ârednica wewn´trzna przewodów ∏àczàcych p∏ynowskaz z szyjkà kolby do gazu ciek∏ego nie powinna byç mniejsza od Êrednicy szklanej rurki p∏ynowskazu. 4. Kresy podzia∏ek kolb z zaworem z oddolnym i odgórnym odczytem obj´toÊci oraz kolb do piwa powinny dodatkowo posiadaç nast´pujàce oznaczenia: 4. Ârednice nominalne metalowych rurek oraz Êrednice nominalne zaworów odcinajàcych, o których mowa w § 9 ust. 1 pkt 2, powinny byç co najmniej równe Êrednicy wewn´trznej szklanej rurki p∏ynowskazu. § 11. 1. P∏ynowskaz wziernikowy mo˝e byç wyposa˝ony w dodatkowy przeziernik zamieszczony symetrycznie po przeciwleg∏ej stronie szyjki, przy czym tylko na jednym p∏ynowskazie wziernikowym mo˝e byç naniesiona podzia∏ka. 2. SzerokoÊç p∏ynowskazu wziernikowego powinna byç nie mniejsza ni˝ 15 mm. § 12. 1. Podzia∏ka w p∏ynowskazach mo˝e byç naniesiona w sposób trwa∏y bezpoÊrednio na: 1) szklanej rurce p∏ynowskazu rurkowego; 2) szklanej p∏ytce p∏ynowskazu wziernikowego; 3) szklanych szyjkach kolb, w których p∏ynowskaz wziernikowy stanowi wyci´cie w metalowych os∏onach ich szyjek; 1) kresa g∏ównego dolnego ograniczenia pojemnoÊci nominalnej kolby powinna byç oznaczona cyfrà 0; 2) ka˝da dziesiàta kresa podzia∏ki szyjki dolnej kolby z oddolnym i odgórnym odczytem obj´toÊci, znajdujàca si´ powy˝ej kresy oznaczonej cyfrà 0, powinna byç oznaczona liczbà okreÊlajàcà danà pojemnoÊç kolby ze znakiem minus (–). § 14. 1. Metalowa podzielnia powinna byç przymocowana do szyjki albo do metalowych os∏on szklanych szyjek kolb w sposób trwa∏y albo umo˝liwiajàcy jej pionowe przesuni´cie i zabezpieczenie przed zmianà po∏o˝enia po dokonaniu adiustacji pojemnoÊci. 2. Przesuni´cie metalowej podzielni powinno byç mo˝liwe w zakresie nie mniejszym ni˝ odpowiadajàcy obj´toÊci równej podwójnej wartoÊci bezwzgl´dnej b∏´du granicznego dopuszczalnego kolby. 3. P∏ynowskaz kolby do gazu ciek∏ego mo˝e byç wyposa˝ony wy∏àcznie w podzielni´ przesuwanà, przy czym zakres mo˝liwoÊci przesuni´cia tej podzielni powinien wynosiç nie mniej ni˝ ±10 mm. 4) metalowej podzielni dopasowanej do p∏ynowskazów rurkowych lub p∏ynowskazów wziernikowych kolb. § 15. 1. Szyjki górne i dolne kolb z zaworem z oddolnym i odgórnym odczytem obj´toÊci i kolb do piwa powinny mieç jednakowe Êrednice. 2. WartoÊç liczbowa dzia∏ki elementarnej podzia∏ki powinna mieÊciç si´ w zakresie od 0,1 do 1 bezwzgl´dnej wartoÊci b∏´du granicznego dopuszczalnego pojemnoÊci nominalnej kolb. 2. Szyjki dolne kolb, o których mowa w ust. 1, powinny byç wyposa˝one w zawory resztkowe umo˝liwiajàce ca∏kowite opró˝nienie kolb. § 13. 1. Kresy podzia∏ki powinny: § 16. 1. Zbiorniki kolb powinny mieç kszta∏t cylindra stojàcego, zakoƒczonego: 1) byç prostopad∏e do p∏aszczyzny przechodzàcej przez pionowe osie symetrii szyjki i urzàdzenia wskazujàcego; 1) w kolbach bez zaworu — od góry sto˝kowà pokrywà z szyjkà oraz od do∏u dnem o kszta∏cie uniemo˝liwiajàcym jego odkszta∏cenia; 2) mieç jednakowà 0,5 mm; 2) w kolbach z zaworem — od góry sto˝kowà pokrywà z szyjkà wyprowadzonà z wierzcho∏ka sto˝ka oraz od do∏u sto˝kowym dnem, z którego wierzcho∏ka jest wyprowadzona: szerokoÊç nieprzekraczajàcà 3) byç oznaczone w nast´pujàcy sposób:
- a)kresa g∏ównego górnego ograniczenia pojemnoÊci nominalnej kolby powinna byç oznaczona liczbà okreÊlajàcà pojemnoÊç nominalnà kolby wyra˝onà w dm3,
- b)ka˝da dziesiàta kresa podzia∏ki oraz jej kresy skrajne powinny byç oznaczone liczbami okreÊlajàcymi danà pojemnoÊç kolby, wyra˝onà w dm3.
- a)rura wyp∏ywowa z zaworem wyp∏ywowym — w przypadku kolby z odgórnym odczytem obj´toÊci albo
- b)szyjka dolna, z której wyprowadzona jest rura do nape∏niania oddolnego kolby z zaworem odcinajàcym oraz rura wyp∏ywowa z zaworem wyp∏ywowym — w przypadku kolby z oddolnym i odgórnym odczytem obj´toÊci; Dziennik Ustaw Nr 97 — 6699 — 3) w kolbach do piwa — od góry i od do∏u kulistymi lub eliptycznymi dennicami wyposa˝onymi w cylindryczne szyjki, których osie symetrii pokrywajà si´ z osià symetrii kolby, odpowiednio:
- a)górnà, zakoƒczonà zbiornikiem do pomieszczenia dwutlenku w´gla,
- b)dolnà, z której wyprowadzona jest armatura do oddolnego nape∏niania kolby wyposa˝ona w: — zawór odcinajàcy, — rur´ wyp∏ywowà z zaworem wyp∏ywowym. 2. Zbiorniki kolb z zaworem o pojemnoÊciach nominalnych powy˝ej 5000 dm3 mogà mieç kszta∏t inny ni˝ okreÊlony w ust. 1 pkt 2. Poz. 973 ciek∏ego powinny byç wyposa˝one w urzàdzenia do pionowego ustawienia kolby. § 19. 1. W kolbach z zaworem i do gazu ciek∏ego Êrednice nominalne zaworów wyp∏ywowych powinny byç równe Êrednicom nominalnym rur wyp∏ywowych. 2. W kolbach z zaworem, do gazu ciek∏ego o pojemnoÊci nominalnej 20 dm3 oraz do piwa, Êrednice nominalne rur wyp∏ywowych powinny podczas opró˝niania kolby umo˝liwiaç opadanie poziomu cieczy w zbiorniku z pr´dkoÊcià maksymalnà równà lub mniejszà ni˝ 1 cm/s. 3. W kolbach z zaworem z oddolnym i odgórnym odczytem obj´toÊci oraz w kolbach do gazu ciek∏ego i w kolbach do piwa: 3. Nachylenie sto˝kowych pokryw oraz sto˝kowych den zbiorników kolb z zaworem w stosunku do ich osi symetrii powinno zawieraç si´ w zakresie od 45 ° do 80 °. 1) Êrednice nominalne zaworów odcinajàcych oddolne nape∏nianie powinny byç równe Êrednicom nominalnym rur do nape∏niania oddolnego; 4. Rury wyp∏ywowe, o których mowa w ust. 1 pkt 2 lit. a i pkt 3 lit. b, powinny byç nachylone do pionowej osi symetrii kolb w granicach od 100 ° do 180 °. 2) Êrednice rur do nape∏niania oddolnego powinny umo˝liwiaç nape∏nianie kolb przy maksymalnym strumieniu obj´toÊci przewidzianym dla sprawdzanych instalacji pomiarowych. 5. Rury do nape∏niania oddolnego oraz rury wyp∏ywowe, o których mowa w ust. 1 pkt 2 lit. b i pkt 3 lit. b oraz w kolbach do gazu ciek∏ego o pojemnoÊciach nominalnych 50 dm3, 100 dm3, 200 dm3, 500 dm3 i 1000 dm3 powinny byç umieszczone poni˝ej zakresu pomiarowego p∏ynowskazu szyjek dolnych. 6. Dennice powinny byç tak ukszta∏towane, aby kàt zawarty pomi´dzy stycznà do dennicy w dowolnym punkcie przeci´cia si´ powierzchni dennicy z walcowà powierzchnià szyjki górnej lub szyjki dolnej a normalnà do osi symetrii kolby by∏ nie mniejszy ni˝ 10 °. § 17. Kolby bez zaworu i z zaworem u˝ywane do odmierzania obj´toÊci cieczy silnie pieniàcych si´ powinny byç wyposa˝one w lej zapobiegajàcy wyp∏ywowi piany, stanowiàcy nadbudow´ szyjek. § 18. 1. Zbiorniki kolb: § 20. Kolby z zaworem z oddolnym i odgórnym odczytem obj´toÊci opró˝niane w sposób wymuszony oraz o pojemnoÊciach nominalnych wi´kszych od 500 dm3 i kolby do gazu ciek∏ego o pojemnoÊciach nominalnych 50 dm3, 100 dm3, 200 dm3, 500 dm3 i 1000 dm3 powinny byç posadowione i zamontowane w sposób trwa∏y na przewoênych platformach z mo˝liwoÊcià ustawienia w pozycji pionowej. § 21. 1. Kolby z zaworem, kolby do gazu ciek∏ego i kolby do piwa powinny byç wyposa˝one w poziomnice. 2. WartoÊç dzia∏ki elementarnej poziomnic powinna spe∏niaç zale˝noÊç: Vn e ≤ arctg 63,662 · ——— 2 d ·x gdzie: 1) z zaworem powinny byç dodatkowo zakoƒczone ko∏nierzami zabezpieczajàcymi przed wylaniem si´ cieczy podczas nape∏niania kolb, wyposa˝onymi w instalacje spustowe; e — wartoÊç liczbowa dzia∏ki elementarnej poziomnicy, w stopniach, Vn — wartoÊç liczbowa pojemnoÊci nominalnej kolby z zaworem, w dm3, 2) z zaworem oraz do gazu ciek∏ego powinny byç wyposa˝one we wsporniki umo˝liwiajàce posadowienie kolby; d — wartoÊç liczbowa Êrednicy wewn´trznej szyjki kolby, w milimetrach, x — wartoÊç liczbowa odleg∏oÊci osi symetrii szyjki kolby od Êcianki szklanej szyjki kolby albo od szklanej p∏ytki p∏ynowskazu wziernikowego, albo od osi symetrii rurki szklanej p∏ynowskazu rurkowego, w milimetrach. 3) z zaworem, do gazu ciek∏ego i do piwa powinny byç wyposa˝one w urzàdzenia wypornikowe:
- a)umo˝liwiajàce adiustacj´ pojemnoÊci do pojemnoÊci nominalnej,
- b)zmian´ pojemnoÊci kolby bez koniecznoÊci zniszczenia na∏o˝onych cech zabezpieczajàcych. § 22. Kolby powinny byç wyposa˝one w s∏u˝àce do pomiaru temperatury cieczy wywzorcowane termometry: 2. Wsporniki montowane w kolbach z zaworem o pojemnoÊciach nominalnych do 500 dm3 i do gazu 1) elektroniczne z odczytem cyfrowym, z dzia∏kà elementarnà nie wi´kszà ni˝ 0,1 °C lub Dziennik Ustaw Nr 97 — 6700 — 2) szklane cieczowe, z dzia∏kà elementarnà nie wi´kszà ni˝ 0,1 °C, a w przypadku kolb do gazu ciek∏ego nie wi´kszà ni˝ 1 °C — o zakresie pomiarowym od –10 °C do +50 °C. § 23. Kolby o pojemnoÊciach nominalnych: Poz. 973 5) numer i znak fabryczny; 6) rok produkcji; 7) nadany znak zatwierdzenia typu. 2. Dodatkowo powinny byç zamieszczone na kolbach: 1) do 500 dm3, powinny byç wyposa˝one w jeden termometr; 1) do gazu ciek∏ego — oznaczenie ciÊnienia odniesienia; 2) powy˝ej 500 dm3 do 2000 dm3, powinny byç wyposa˝one w dwa termometry; 2) do piwa — oznaczenie ciÊnienia dopuszczalnego, przy którym mo˝liwa jest ich eksploatacja. 3) powy˝ej 2000 dm3, powinny byç wyposa˝one w trzy termometry. Rozdzia∏ 3 § 24. 1. Termometry powinny byç umieszczone w os∏onach przymocowanych do Êcianek kolb. 2. Os∏ony termometrów powinny byç: 1) wykonane z tego samego materia∏u, z którego wykonano zbiorniki kolb; 2) kszta∏tu cylindra stojàcego z zaÊlepionym jednym koƒcem, który umieszczony jest wewnàtrz kolby; 3) nachylone do pionowych osi symetrii kolb w sposób umo˝liwiajàcy nape∏nienie tych os∏on cieczà zwi´kszajàcà przewodnictwo cieplne. § 25. Koƒcówki czujników termometrów elektronicznych lub zbiorniki termometrów szklanych cieczowych umieszczonych w os∏onach powinny znajdowaç si´ wewnàtrz kolb z zaworem zgodnie z nast´pujàcymi warunkami: 1) odleg∏oÊç koƒcówek czujników termometrów elektronicznych lub zbiorników termometrów szklanych cieczowych od Êcianek zbiorników kolb z zaworem powinna byç nie mniejsza ni˝ 1/5 ró˝nicy Êrednicy zbiornika kolby z zaworem i Êrednicy jej szyjki; 2) w kolbach z zaworem i jednym termometrem — koƒcówka czujnika termometru elektronicznego lub zbiornik termometru szklanego cieczowego powinna znajdowaç si´ w po∏owie wysokoÊci zbiorników kolb; 3) w kolbach z zaworem i dwoma termometrami — koƒcówki czujników termometrów elektronicznych lub zbiorniki termometrów szklanych cieczowych powinny znajdowaç si´ w 1/4 i w 3/4 wysokoÊci zbiorników kolb, przy czym termometry powinny byç rozmieszczone co 180 °; 4) w kolbach z zaworem i trzema termometrami — koƒcówki czujników termometrów elektronicznych lub zbiorniki termometrów szklanych cieczowych powinny znajdowaç si´ w po∏owie wysokoÊci zbiorników tych kolb oraz w dolnych i górnych po∏owach odcinków wysokoÊci tych zbiorników równych 1/3 ich wysokoÊci, przy czym termometry powinny byç rozmieszczone co 120 °. § 26.1. Na kolbach, w widocznym miejscu, powinny byç zamieszczone w sposób trwa∏y i czytelny: 1) nazwa lub znak producenta; 2) rodzaj kolby; 3) przeznaczenie; 4) temperatura odniesienia, wyra˝ona w °C; 5) pojemnoÊç nominalna, wyra˝ona w dm3; Dodatkowe wymagania metrologiczne w zakresie konstrukcji, materia∏u i wykonania poszczególnych rodzajów kolb § 27. W kolbie z zaworem z odgórnym odczytem obj´toÊci po∏àczenie rury wyp∏ywowej z wierzcho∏kiem sto˝kowego dna zbiornika powinno byç wykonane w taki sposób, aby koniec rury wyp∏ywowej wewnàtrz kolby ograniczony by∏ linià przenikania cz´Êci walcowej tej rury z wewn´trznà powierzchnià sto˝kowego dna kolby. § 28. Po∏àczenie rury do nape∏niania oddolnego kolby oraz rury wyp∏ywowej z szyjkà dolnà kolby z zaworem z oddolnym i odgórnym odczytem obj´toÊci i kolby do piwa powinno byç wykonane w taki sposób, aby koƒce tych rur wewnàtrz szyjki dolnej ograniczone by∏y linià przenikania cz´Êci walcowych tych rur z wewn´trznà walcowà powierzchnià szyjki dolnej kolby. § 29. W kolbach do piwa: 1) sposób monta˝u poziomnic powinien umo˝liwiaç ∏atwe dokonanie odczytu wskazaƒ oraz mo˝liwoÊç na∏o˝enia cech legalizacyjnych; 2) zawory odcinajàce oddolne nape∏nianie mogà byç sprz´˝one z licznikiem impulsów, po∏àczonym z przelicznikiem do licznika obj´toÊci sprawdzanej instalacji pomiarowej; 3) powinna istnieç mo˝liwoÊç odgórnego nape∏nienia kolb wodà; 4) powinna byç zamontowana instalacja do wytworzenia w kolbie poduszki dwutlenku w´gla:
- a)zapewniajàca podczas opró˝niania i nape∏niania kolby piwem zachowanie sta∏ego ciÊnienia w kolbie, równego ciÊnieniu w sprawdzanej instalacji pomiarowej do piwa,
- b)wyposa˝ona w ciÊnieniomierz. § 30. 1. Kolby do gazu ciek∏ego powinny byç wyposa˝one w: 1) zbiornik dolny przeznaczony do fazy ciek∏ej oraz zbiornik górny przeznaczony do fazy gazowej, przy czym zbiornik dolny powinien byç po∏àczony ze zbiornikiem górnym szyjkà górnà przeznaczonà do okreÊlenia obj´toÊci koƒcowej fazy ciek∏ej gazu zawartego w kolbie przy pomocy p∏ynowskazu górnego; 2) szyjk´ dolnà umieszczonà pod zbiornikiem dolnym kolb do gazu ciek∏ego o pojemnoÊciach nominalnych 50 dm3, 100 dm3, 200 dm3, 500 dm3 i 1000 dm3, przeznaczonà do okreÊlania obj´toÊci Dziennik Ustaw Nr 97 — 6701 — poczàtkowej fazy ciek∏ej gazu w kolbie za pomocà p∏ynowskazu dolnego; 3) ciÊnieniomierz po∏àczony z przestrzenià fazy gazowej, klasy dok∏adnoÊci 0,6; 4) przy∏àcze do uziemienia kolby; 5) przewód s∏u˝àcy do:
- a)nape∏niania kolb fazà ciek∏à, wprowadzony w dolnej cz´Êci zbiornika dolnego kolby, przystosowany do przy∏àczenia z∏àcza ACME,
- b)∏àczenia przestrzeni faz gazowych: kolby i zbiornika magazynowego gazu ciek∏ego o Êrednicy nominalnej: — 15÷20 mm dla kolb o pojemnoÊci nominalnej 20 dm3, Poz. 973 i 974 3. Na przewodzie, o którym mowa w ust. 1 pkt 5 lit. b, powinien byç zamontowany zawór odcinajàcy. 4. Ârednica zaworu do regulacji strumienia obj´toÊci i zaworu odcinajàcego powinna byç równa Êrednicy nominalnej przewodów, na których sà zamontowane. § 31. 1. PojemnoÊç ca∏kowita kolby do gazu ciek∏ego, b´dàca sumà pojemnoÊci cz´Êci kolby przeznaczonych do pomieszczenia fazy ciek∏ej i fazy gazowej gazu ciek∏ego propan-butan, powinna stanowiç (125±2) % jej pojemnoÊci nominalnej. 2. Obj´toÊç znajdujàca si´ poni˝ej g∏ównego dolnego ograniczenia pojemnoÊci nominalnej kolb do gazu ciek∏ego o pojemnoÊci nominalnej 50 dm3, 100 dm3, 200 dm3, 500 dm3 i 1000 dm3 powinna byç mniejsza ni˝ 2 % ich pojemnoÊci nominalnej. — 25 mm dla kolb o pojemnoÊci nominalnej 50 dm3 i 100 dm3, — 32 mm dla kolb o pojemnoÊci nominalnej 200 dm3 i 500 dm3, — 50 mm dla kolb o pojemnoÊci nominalnej 1000 dm3. 2. Przewód, o którym mowa w ust. 1 pkt 5 lit. a, w kolbach do gazu ciek∏ego o pojemnoÊci nominalnej: Rozdzia∏ 4 Charakterystyki metrologiczne kolb § 32. B∏´dy graniczne dopuszczalne kolb przy zatwierdzeniu typu i legalizacji, dla g∏ównego górnego ograniczenia pojemnoÊci nominalnej kolby i dla ka˝dej innej kresy podzia∏ki ograniczajàcej pojemnoÊç kolby, wynoszà ±0,05 % pojemnoÊci nominalnej kolby. 1) 20 dm3 powinien byç wyposa˝ony w przeziernik s∏u˝àcy do kontroli opró˝nienia kolby; 2) 50 dm3, 100 dm3, 200 dm3, 500 dm3 i 1000 dm3 powinien byç wyposa˝ony w:
- a)zawór do regulacji strumienia obj´toÊci,
- b)odga∏´zienie, umo˝liwiajàce przy∏àczenie termoareometru do gazu ciek∏ego propan-butan. Rozdzia∏ 5 Przepis koƒcowy § 33. Rozporzàdzenie wchodzi w ˝ycie z dniem og∏oszenia. Minister Gospodarki, Pracy i Polityki Spo∏ecznej: J. Hausner 974 ROZPORZÑDZENIE MINISTRA ROLNICTWA I ROZWOJU WSI1) z dnia 26 kwietnia 2004 r. w sprawie szczegó∏owych wymagaƒ w zakresie jakoÊci handlowej olejów, t∏uszczów i ich mieszanin przeznaczonych do spo˝ycia oraz Êrodków spo˝ywczych, w których sk∏adzie znajdujà si´ te oleje, t∏uszcze lub ich mieszaniny2) Na podstawie art. 15 pkt 2 ustawy z dnia 21 grudnia 2000 r. o jakoÊci handlowej artyku∏ów rolno-spo˝ywczych (Dz. U. z 2001 r. Nr 5, poz. 44, z póên. zm.3)) zarzàdza si´, co nast´puje: § 1. Ustala si´ maksymalny poziom kwasu erukowego w olejach, t∏uszczach i ich mieszaninach przeznaczonych do spo˝ycia oraz Êrodkach spo˝ywczych, w których sk∏adzie znajdujà si´ te oleje, t∏uszcze lub ich mieszaniny, który jest okreÊlony w za∏àczniku do rozporzàdzenia. § 2. Rozporzàdzenie wchodzi w ˝ycie z dniem uzyskania przez Rzeczpospolità Polskà cz∏onkostwa w Unii Europejskiej. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi: W. Olejniczak ——————— 1) Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi kieruje dzia∏em administracji rzàdowej — rynki rolne, na podstawie § 1 ust. 2 pkt 3 roz- porzàdzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 29 marca 2002 r. w sprawie szczegó∏owego zakresu dzia∏ania Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi (Dz. U. Nr 32, poz. 305). 2) Przepisy niniejszego rozporzàdzenia wdra˝ajà postanowienie art. 1 ust. 1 Dyrektywy Rady 76/621/EWG z dnia 20 lipca 1976 r. w sprawie ustalenia najwy˝szego poziomu kwasu erukowego w olejach i t∏uszczach przeznaczonych do spo˝ycia przez ludzi oraz w Êrodkach spo˝ywczych zawierajàcych dodatek olejów lub t∏uszczów (Dz. Urz. WE L 202, z 28.07.1976). 3) Zmiany wymienionej ustawy zosta∏y og∏oszone w Dz. U. z 2001 r. Nr 154, poz. 1802, z 2002 r. Nr 135, poz. 1145 i Nr 166, poz. 1360, z 2003 r. Nr 208, poz. 2020 i Nr 223, poz. 2220 i 2221 oraz z 2004 r. Nr 42, poz. 386.