Obsah (6)

§ 2§ 15§ 18§ 28§ 8§ 27

DZIENNIK USTAW RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Warszawa, dnia 3 paêdziernika 2005 r. Nr 191 TREÂå: Poz.: ROZPORZÑDZENIE 1607 — Ministra Zdrowia z dnia 19 wrzeÊnia 2005 r. w sprawie okreÊlenia sposobu i orga

§ 2pkt 3. 2. Piel´gniarka (po∏o˝na) jest odpowiedzialna za: 1) czynno

Êci zwiàzane z pobieraniem próbek krwi od pacjentów; 2) identyfikacj´ biorcy i kontrol´ dokumentacji przed przetoczeniem — na zlecenie lekarza; 3) informowanie lekarza o objawach wyst´pujàcych w trakcie i po przetoczeniu, mogàcych Êwiadczyç o powik∏aniu poprzetoczeniowym oraz o zdarzeniach,

§ 2pkt 3; Poz.

1607 nicznej jako lekarza odpowiedzialnego za gospodark´ krwià, zwanego dalej „lekarzem odpowiedzialnym za gospodark´ krwià”.

1. W przypadku gdy w zak∏adzie opieki zdrowotnej nie zatrudnia si´ lekarza specjalisty z dziedziny transfuzjologii klinicznej, obowiàzki lekarza odpowiedzialnego za gospodark´ krwià powierza si´ lekarzowi specjaliÊcie, w szczególnoÊci w jednej z nast´pujàcych dziedzin medycyny: chirurgii ogólnej, po∏o˝nictwa i ginekologii, anestezjologii i intensywnej terapii, chorób wewn´trznych, hematologii, pediatrii lub onkologii klinicznej.
2. Lekarz odpowiedzialny za gospodark´ krwià: 1) odbywa przeszkolenie w centrum krwiodawstwa i krwiolecznictwa, zwanym dalej „centrum”, nie rzadziej ni˝ co 4 lata; 2) bierze udzia∏ w seminariach i kursach organizowanych przez centrum. 4) wydawanie wype∏nionego i podpisanego przez lekarza zamówienia na krew.
3. Do zadaƒ lekarza odpowiedzialnego za gospodark´ krwià nale˝y w szczególnoÊci:
4. Naczelna piel´gniarka lub prze∏o˝ona piel´gniarek w porozumieniu z ordynatorem oddzia∏u ustala list´ piel´gniarek (po∏o˝nych) uprawnionych do dokonywania przetoczeƒ i czynnoÊci zwiàzanych z tym zabiegiem, posiadajàcych zaÊwiadczenie o odbyciu szkolenia, wydane na podstawie przepisów w sprawie szkolenia piel´gniarek i po∏o˝nych dokonujàcych przetaczania. 1) nadzór nad leczeniem krwià w oddzia∏ach szpitalnych; §
6. Do zadaƒ lekarzy, piel´gniarek (po∏o˝nych) wykonujàcych czynnoÊci zwiàzane z przetaczaniem nale˝y: 4) zapewnienie przestrzegania standardowych procedur operacyjnych (ang. Standard Operating Procedure), zwanych dalej „SOP”, sporzàdzonych przez jednostk´ organizacyjnà zak∏adu opieki zdrowotnej (bank krwi, pracowni´ serologii transfuzjologicznej oraz oddzia∏y szpitalne), w porozumieniu z centrum; 1) wype∏nienie i z∏o˝enie zamówienia na krew i jej sk∏adniki — dotyczy wy∏àcznie lekarza; 2) pobranie od pacjenta próbek krwi w celu wykonania badania grupy krwi i próby zgodnoÊci krwi dawcy i biorcy; 3) poinformowanie pacjenta o ryzyku i korzyÊciach wynikajàcych z przetoczenia — dotyczy wy∏àcznie lekarza; 4) identyfikacja biorcy i kontrola dokumentacji przed przetoczeniem; 5) przetoczenie; 6) obserwacja pacjenta w trakcie i po przetoczeniu oraz podj´cie odpowiednich czynnoÊci, je˝eli wystàpi powik∏anie.
7. Informacje o zabiegu przetoczenia i powik∏aniach odnotowuje si´ w formularzu historii choroby, ksià˝ce transfuzyjnej, zgodnej z wzorem nr 1 okreÊlonym w za∏àczniku do rozporzàdzenia, karcie informacyjnej pacjenta oraz w ksi´dze raportów piel´gniarskich. §
9. Kierownik zak∏adu opieki zdrowotnej wyznacza lekarza specjalist´ w dziedzinie transfuzjologii kli- 2) planowanie zaopatrzenia szpitala w krew i jej sk∏adniki; 3) kierowanie bankiem krwi, je˝eli nie powierzono tej czynnoÊci kierownikowi pracowni serologii transfuzjologicznej; 5) organizacja wewn´trznych szkoleƒ lekarzy, piel´gniarek (po∏o˝nych) w dziedzinie leczenia krwià w zak∏adzie opieki zdrowotnej; 6) niezw∏oczne przekazywanie do centrum raportów o zdarzeniach,

§ 2pkt 3; 7) sporzàdzanie i przekazywanie do centrum sprawozdaƒ z dzia∏alno

Êci w zakresie krwiolecznictwa.

1. SOP jest to szczegó∏owy opis („krok po kroku”) typowego sposobu post´powania albo wykonywania dzia∏aƒ lub powtarzanych okresowo czynnoÊci, w szczególnoÊci w zwiàzku z pobieraniem próbek krwi i pobieraniem krwi podczas zabiegów leczniczych, badaniem, dystrybucjà oraz przetaczaniem.
2. Wprowadzenie zmiany w wykonywaniu danej procedury wià˝e si´ ze sporzàdzeniem nowych SOP.
3. CzynnoÊci okreÊlone w rozdzia∏ach 2—4 opisuje si´ w SOP.
4. Kierownik szpitala przechowuje orygina∏y SOP. Dziennik Ustaw Nr 191 — 11887 —
5. Kierownik jednostki organizacyjnej szpitala przechowuje kopie SOP dla tej jednostki. Kopie SOP sporzàdza si´ ponadto dla ka˝dego stanowiska pracy zwiàzanego z leczeniem krwià.
6. SOP sporzàdza si´ wed∏ug wzoru nr 2 okreÊlonego w za∏àczniku do rozporzàdzenia.
7. SOP zatwierdza kierownik szpitala i dyrektor centrum lub osoba upowa˝niona przez dyrektora centrum. §
9. Dokumentacj´ dotyczàcà leczenia krwià i jej sk∏adnikami umo˝liwiajàcà przeÊledzenie losów przetoczenia i zwiàzanych z tym badaƒ przechowuje si´ co najmniej przez 30 lat od dnia jej sporzàdzenia.
10. Poprawki w dokumentacji, o której mowa w ust. 1, nale˝y dokonywaç w sposób czytelny, tak aby mo˝liwe by∏o jednoznaczne odró˝nienie danych zmienionych od wpisanych po raz pierwszy, oraz opatrywaç je podpisem osoby wraz z datà dokonania poprawki. §
12. W szpitalu, w którym krew i jej sk∏adniki sà przetaczane w wi´cej ni˝ czterech oddzia∏ach, kierownik zak∏adu opieki zdrowotnej powo∏uje komitet transfuzjologiczny, zwany dalej „komitetem”, w celu: 1) rozwiàzywania problemów dotyczàcych leczenia krwià i jej sk∏adnikami; 2) rozwiàzywania problemów zwiàzanych z gospodarkà krwià; 3) sprawowania nadzoru nad leczeniem krwià i jej sk∏adnikami.
13. W sk∏ad komitetu wchodzà: 1) ordynatorzy oddzia∏ów, w których cz´sto przetacza si´ krew, lub ich zast´pcy; 2) lekarz odpowiedzialny za gospodark´ krwià; 3) anestezjolog; 4) kierownik pracowni serologii transfuzjologicznej; 5) piel´gniarka (po∏o˝na) dokonujàca przetoczeƒ.
14. Do oddzia∏ów,

ust. 2 pkt 1, zalicza si´ w szczególnoÊci oddzia∏y: chirurgiczny, po∏o˝niczy i ginekologiczny, ortopedyczny, kardiochirurgiczny, hematologiczny, pediatryczny, neonatologiczny, chorób wewn´trznych oraz intensywnej opieki medycznej.

1. Komitet wspó∏pracuje z jednostkami organizacyjnymi publicznej s∏u˝by krwi, w szczególnoÊci z najbli˝szym centrum.
2. Do zadaƒ komitetu nale˝y w szczególnoÊci: 1) dokonywanie okresowej oceny wskazaƒ do przetoczenia, nie rzadziej ni˝ raz na 6 miesi´cy; Poz. 1607 2) analiza zu˝ycia krwi i jej sk∏adników oraz produktów krwiopochodnych w celu ograniczenia niepotrzebnych przetoczeƒ i nadmiernych zniszczeƒ; 3) nadzór nad monitorowaniem leczenia krwià i dokumentacji z tym zwiàzanej; 4) ocena stosowanej metodyki przetoczeƒ, okreÊlonej w rozporzàdzeniu; 5) analiza ka˝dego powik∏ania poprzetoczeniowego wraz z ocenà post´powania; 6) analiza raportów o zdarzeniach,

§ 2

pkt 3; 7) opracowanie programu kszta∏cenia lekarzy, piel´gniarek (po∏o˝nych) w dziedzinie leczenia krwià i nadzór nad jego realizacjà; 8) udzia∏ w planowaniu zaopatrzenia w krew i jej sk∏adniki i rocznej sprawozdawczoÊci dotyczàcej ich zu˝ycia.

1. Raporty i okresowe sprawozdania z dzia∏alnoÊci komitetu sà przekazywane kierownikowi szpitala i dyrektorowi najbli˝szego centrum. Rozdzia∏ 2 Organizacja leczenia krwià w oddzia∏ach szpitala §
3. O przetoczeniu decyduje lekarz prowadzàcy leczenie pacjenta po uprzednim poinformowaniu tego pacjenta o koniecznoÊci przetoczenia oraz po uzyskaniu jego ustnej zgody na przetoczenie. Brak zgody wymaga pisemnego oÊwiadczenia pacjenta.
4. Przed przetoczeniem nale˝y sprawdziç, czy w dokumentacji medycznej pacjenta znajduje si´ wynik badania grupy krwi. Za niewiarygodnà uznaje si´ informacj´ o grupie krwi zawartà w karcie informacyjnej z pobytu w innym szpitalu. Za wiarygodny mo˝na uznaç wy∏àcznie wynik wpisany w dowodzie osobistym, karcie identyfikacyjnej grupy krwi zgodnej z wzorem nr 3 okreÊlonym w za∏àczniku do rozporzàdzenia, legitymacji honorowego dawcy krwi lub wynik z pracowni serologii transfuzjologicznej. Wynik badania grupy krwi umieszcza si´ w formularzu historii choroby w obecnoÊci dwóch osób, które sk∏adajà w∏asnor´czne podpisy po sprawdzeniu zgodnoÊci wyniku z wpisem.
5. Przed wykonaniem przetoczenia nale˝y pobraç próbk´ krwi od pacjenta i jednoczeÊnie wype∏niç skierowanie na badanie grupy krwi zgodnie z wzorem nr 4 okreÊlonym w za∏àczniku do rozporzàdzenia, je˝eli badanie grupy krwi nie zosta∏o przeprowadzone lub je˝eli istniejà wàtpliwoÊci co do wiarygodnoÊci wyniku.
6. Na podstawie wyniku badania grupy krwi lekarz wype∏nia formularz zamówienia indywidualnego na sk∏adnik krwi, który przekazuje si´ do banku krwi.
7. Je˝eli w szpitalu nie ma banku krwi, to zamówienie indywidualne przekazuje si´ bezpoÊrednio do centrum. Dziennik Ustaw Nr 191 — 11888 —
8. W przypadku planowanego przetaczania koncentratu krwinek czerwonych (KKCz) lub krwi pe∏nej konserwowanej (KPK) do banku krwi przekazuje si´ skierowanie na wykonanie próby zgodnoÊci, zgodnie z wzorem nr 5 okreÊlonym w za∏àczniku do rozporzàdzenia, wraz z odr´bnie w tym celu pobranà próbkà krwi od pacjenta. Pracownik banku krwi przekazuje fragmenty drenów wraz z tym skierowaniem i próbkà krwi do pracowni serologii transfuzjologicznej.
9. W przypadkach bezpoÊredniego zagro˝enia ˝ycia lekarz mo˝e podjàç decyzj´ o przetoczeniu zgodnych grupowo KKCz lub KPK przed wykonaniem próby zgodnoÊci. Na skierowaniu na krew do pilnej transfuzji do pracowni serologii transfuzjologicznej, zgodnym z wzorem nr 6 okreÊlonym w za∏àczniku do rozporzàdzenia, nale˝y umieÊciç adnotacj´: „Wydaç przed wykonaniem próby zgodnoÊci” wraz z pieczàtkà i podpisem lekarza. Dalsze dok∏adne post´powanie opisane jest w § 31 ust. 8 i
10. §
12. Od doros∏ego pacjenta pobiera si´ co najmniej 8 mililitrów (ml) krwi ˝ylnej, a w przypadku niemowlàt i ma∏ych dzieci od 2 do 5 ml, do suchej probówki jednorazowego u˝ytku. BezpoÊrednio po pobraniu krwi, w obecnoÊci pacjenta wpisuje si´, na podstawie danych uzyskanych od pacjenta, a je˝eli jest to niemo˝liwe, danych z karty goràczkowej, formularza historii choroby lub identyfikatora, je˝eli jest stosowany, na etykiecie probówek: 1) nazwisko (drukowanymi literami) i imi´; 2) dat´ urodzenia pacjenta lub numer PESEL, je˝eli posiada; 3) dat´ i godzin´ pobrania krwi.
13. W przypadku braku mo˝liwoÊci uzyskania danych pacjenta,

ust. 1, na etykiecie i na skierowaniu do badania nale˝y wpisaç symbol NN oraz numer ksi´gi g∏ównej i numer ksi´gi oddzia∏owej. 3. Po pobraniu krwi osoba pobierajàca sprawdza, czy dane pacjenta sà zgodne z danymi na etykiecie probówki i sk∏ada na skierowaniu czytelny podpis. 4. Pobrana próbka krwi jest niezw∏ocznie dostarczana do pracowni serologii transfuzjologicznej wraz ze skierowaniem na badanie, zgodnie z wzorami nr 4—6 okreÊlonymi w za∏àczniku do rozporzàdzenia. 5. Dopuszcza si´ pobieranie krwi na wersenian (EDTA) od: 1) noworodków; 2) niemowlàt; 3) ma∏ych dzieci; 4) pacjentów z niedokrwistoÊcià autoimmunohemolitycznà (NAIH); 5) pacjentów, u których badania grupy krwi wykonuje si´ metodami automatycznymi. Poz. 1607 § 10. 1. Kontrola zgodnoÊci biorcy z ka˝dà jednostkà krwi lub jej sk∏adnika przeznaczonà do przetoczenia przeprowadzana jest w obecnoÊci pacjenta i polega na: 1) identyfikacji pacjenta polegajàcej na porównaniu jego imienia i nazwiska, daty urodzenia lub numeru PESEL i grupy krwi z danymi okreÊlonymi na formularzu zawierajàcym wynik próby zgodnoÊci, zgodnie z wzorem nr 7 okreÊlonym w za∏àczniku do rozporzàdzenia; 2) porównaniu wyników grupy krwi na formularzu, o którym mowa w pkt 1, z grupà krwi na etykiecie pojemnika; 3) porównaniu numeru krwi lub jej sk∏adnika z numerem na formularzu, o którym mowa w pkt 1; 4) sprawdzeniu, czy jednostka krwi lub jej sk∏adnika zosta∏a przygotowana zgodnie ze specjalnymi zaleceniami zawartymi w zamówieniu; 5) sprawdzeniu daty wa˝noÊci sk∏adnika. 2. Lekarz lub uprawniona do tego piel´gniarka (po∏o˝na), którzy dokonali oceny zgodnoÊci krwi lub jej sk∏adnika z biorcà, sk∏adajà swój podpis na formularzu, o którym mowa w ust. 1 pkt 1. 3. Godzin´ rozpocz´cia przetoczenia zawartoÊci ka˝dego pojemnika nale˝y wpisaç w ksià˝ce transfuzyjnej, na formularzu, o którym mowa w ust. 1 pkt 1, w protokole znieczulenia ogólnego, a na oddziale intensywnej opieki medycznej w karcie obserwacji. 4. W razie rozbie˝noÊci wykrytych podczas kontroli zgodnoÊci krwi lub jej sk∏adnika z danymi biorcy nie przetacza si´ tej jednostki krwi lub sk∏adnika. Nale˝y jà zwróciç bankowi krwi wraz z informacjà o przyczynie zwrotu oraz z protokó∏em i formularzem, o którym mowa w ust. 1 pkt 1. Krew ta nie mo˝e byç ponownie dopuszczona do u˝ytku. 5. W przypadku, o którym mowa w ust. 4, nale˝y sporzàdziç raport o zdarzeniu, o którym mowa w § 2 pkt 3. 6. Formularz, o którym mowa w ust. 1 pkt 1, musi byç dost´pny podczas przetoczenia. § 11. 1. Przetoczenie krwi lub jej sk∏adnika, z wyjàtkiem KKP i osocza, pobranych z banku krwi lub centrum nale˝y rozpoczàç nie póêniej ni˝ w ciàgu 30 minut od ich dostarczenia. Z banku krwi nale˝y sukcesywnie pobieraç pojedyncze jednostki krwi. W wyjàtkowych przypadkach, je˝eli przewiduje si´ d∏u˝szy czas do rozpocz´cia transfuzji, krew nale˝y przechowywaç w zwalidowanej przeznaczonej wy∏àcznie do tego celu lodówce, w temperaturze od 2 °C do 6 °C. Temperatur´ w lodówce nale˝y sprawdzaç i zapisywaç co 8 godzin. Przetoczenie KKP i rozmro˝onego osocza nale˝y rozpoczàç niezw∏ocznie po ich otrzymaniu. 2. Planowane przetoczenia powinny odbywaç si´ w okresie pe∏nej obsady lekarzy i piel´gniarek (po∏o˝nych) oddzia∏u szpitala. Dziennik Ustaw Nr 191 — 11889 — 3. Sk∏adniki krwi przetacza si´ za pomocà jednorazowych sterylnych zestawów. Nie mo˝na przetaczaç KKP i p∏ynów infuzyjnych przez zestaw uprzednio u˝yty do przetaczania krwi pe∏nej lub KKCz. Do przetoczeƒ niemowl´tom s∏u˝à specjalne zestawy. Je˝eli sk∏adnik krwi jest podawany strzykawkà, nale˝y zastosowaç specjalny filtr. U˝ywane pompy muszà mieç atest i wskazówki producenta, jak nale˝y je stosowaç. 4. Ogrzewanie krwi mo˝na przeprowadzaç wy∏àcznie w specjalistycznym urzàdzeniu zaopatrzonym w termometr i system alarmowy. Zaleca si´ ogrzewanie krwi w przypadku: 1) doros∏ych — je˝eli szybkoÊç przetoczenia przekracza 50 ml/min; 2) dzieci — je˝eli szybkoÊç przetoczenia przekracza 15 ml/min; 3) noworodków — w przypadku przetoczenia wymiennego; 4) biorcy z klinicznie znaczàcymi przeciwcia∏ami typu zimnego. 5. Nie mo˝na dodawaç produktów leczniczych do przetaczanej krwi. 6. Nie mo˝na przetaczaç jednej jednostki krwi pe∏nej lub KKCz d∏u˝ej ni˝ 4 godziny, a jednej jednostki KKP lub osocza — d∏u˝ej ni˝ 30 minut. 7. Nie mo˝na po od∏àczeniu ponownie pod∏àczaç pacjentowi tego samego zestawu lub sk∏adnika krwi. 8. Przez jeden zestaw mo˝na przetaczaç podczas jednego zabiegu do 4 jednostek krwi pe∏nej lub KKCz. Je˝eli przetaczanie jednej jednostki krwi pe∏nej lub KKCz trwa∏o 4 godziny, to zestaw do przetaczania nie mo˝e byç powtórnie u˝yty. Nale˝y go zmieniç równie˝ w przypadku, gdy po zakoƒczonym przetoczeniu podaje si´ p∏yny infuzyjne. 9. Niezu˝ytego w ca∏oÊci sk∏adnika krwi nie mo˝na przetoczyç innemu pacjentowi. 10. Po przetoczeniu pojemniki z pozosta∏oÊcià po przetoczeniu wraz z zestawami do przetoczenia nale˝y przechowywaç w temperaturze od 2 °C do 6 °C przez 5 dni w specjalnie do tego celu przeznaczonej lodówce. 11. Ka˝de przetoczenie nale˝y odnotowaç w historii choroby, a ponadto zarejestrowaç w ksià˝ce transfuzyjnej, o której mowa w § 4 ust. 2. § 12. 1. Lekarz odpowiedzialny za przetoczenie powinien byç obecny podczas rozpocz´cia przetoczenia zawartoÊci ka˝dego pojemnika z krwià lub jej sk∏adnikiem. 2. Lekarz lub wyznaczona przez niego piel´gniarka (po∏o˝

1. na)sà obowiàzani do obserwacji pacjenta podczas przetoczenia i przez 12 godzin po jego zakoƒczeniu. Pacjent, któremu przetoczono krew w warunkach ambulatoryjnych, mo˝e byç zwolniony do domu po Poz. 1607 okresie krótszym ni˝ 12 godzin na podstawie wpisu lekarza w ksià˝ce transfuzyjnej. 3. Przed przetoczeniem i po jego zakoƒczeniu nale˝y dokonaç pomiaru i rejestracji ciep∏oty cia∏a, t´tna i ciÊnienia t´tniczego krwi. 4. Po 15 minutach od rozpocz´cia przetaczania kolejnej jednostki krwi lub jej sk∏adnika nale˝y dokonaç pomiaru i rejestracji ciep∏oty cia∏a i t´tna. 5. Pacjenta nale˝y pouczyç o koniecznoÊci niezw∏ocznego zg∏oszenia ka˝dego niepokojàcego objawu, a w szczególnoÊci dreszczy, wysypki, zaczerwienienia skóry, dusznoÊci, bólu koƒczyn lub okolicy l´dêwiowej. 6. W przypadku wystàpienia objawów lub zmian mogàcych Êwiadczyç o powik∏aniu zwiàzanym z przetoczeniem nale˝y wdro˝yç odpowiednie post´powanie. 7. W przypadku pacjentów, którzy sà nieprzytomni, pogorszenie stanu ogólnego pacjenta, w szczególnoÊci w ciàgu 15—20 minut od rozpocz´cia przetaczania ka˝dej jednostki sk∏adnika krwi, mo˝e byç objawem odczynu poprzetoczeniowego. U tych pacjentów spadek ciÊnienia t´tniczego, nieuzasadnione krwawienie, b´dàce nast´pstwem rozsianego wykrzepiania wewnàtrznaczyniowego, hemoglobinuria lub oliguria mogà byç pierwszym objawem ostrej hemolitycznej reakcji poprzetoczeniowej. § 13. 1. Do wczesnych powik∏aƒ poprzetoczeniowych zalicza si´: 1) reakcje hemolityczne; 2) zaka˝enia bakteryjne; 3) odczyn anafilaktyczny; 4) ostre poprzetoczeniowe uszkodzenie p∏uc (ang. Transfusion Related Acute Lung Injury — TRALI); 5) dusznoÊç poprzetoczeniowà; 6) niehemolityczne reakcje goràczkowe; 7) wysypk´. 2. Do opóênionych powik∏aƒ poprzetoczeniowych zalicza si´: 1) reakcje hemolityczne; 2) poprzetoczeniowà skaz´ ma∏op∏ytkowà; 3) poprzetoczeniowà chorob´ przeszczep przeciw biorcy (ang. Transfusion Associated Graft versus Host Disease — TA-GvHD); 4) przeniesienie zaka˝eƒ wirusowych. 3. W przypadku wystàpienia u pacjenta objawów nasuwajàcych przypuszczenie wczesnego odczynu zwiàzanego z przetoczeniem sk∏adnika krwi nale˝y nie- Dziennik Ustaw Nr 191 — 11890 — zw∏ocznie przeprowadziç pomiar ciep∏oty cia∏a, t´tna i ciÊnienia t´tniczego krwi. W przypadku dusznoÊci poprzetoczeniowej lub TRALI konieczne jest badanie radiologiczne p∏uc. Dalsze post´powanie zale˝y od nasilenia i rodzaju objawów. Je˝eli podczas transfuzji wyniki tych pomiarów oraz towarzyszàce im objawy wskazujà na ostry odczyn poprzetoczeniowy, nale˝y niezw∏ocznie: 1) przerwaç przetoczenie; 2) powiadomiç lekarza odpowiedzialnego za przetoczenie; 3) od∏àczyç pojemnik ze sk∏adnikiem krwi wraz z zestawem do przetaczania, utrzymujàc wk∏ucie do ˝y∏y i przetaczaç powoli przez nowy, sterylny zestaw 0,9 % roztwór chlorku sodowego (NaCl) do czasu wdro˝enia odpowiedniego leczenia; 4) sprawdziç dane na wszystkich pojemnikach przetaczanych sk∏adników, wyniki próby zgodnoÊci i grupy krwi pacjenta oraz dane identyfikujàce biorc´; 5) powiadomiç pracowni´ serologii transfuzjologicznej, która wykonywa∏a badania przed przetoczeniem; pracownia dokonuje kontroli dokumentacji i ponownie wykonuje badania grupy krwi biorcy i krwi dobieranej do przetoczenia, a wyniki badaƒ przekazuje do lekarza odpowiedzialnego za przetoczenie; 6) powiadomiç centrum, z którego otrzymano sk∏adniki krwi; 7) pobraç próbki krwi od pacjenta z innego miejsca wk∏ucia ni˝ miejsce, w którym dokonywano przetoczenia w celu wykonania badaƒ:
2. a)serologicznych (5 ml na antykoagulant, co najmniej 5 ml na skrzep),
3. b)bakteriologicznych (na posiew); obj´toÊç próbki krwi i rodzaj pojemnika z pod∏o˝em bakteriologicznym okreÊla pracownia bakteriologiczna wskazana przez centrum; 8) przes∏aç do dzia∏u immunologii transfuzjologicznej centrum:
4. a)wszystkie próbki krwi pacjenta oraz krwi dobieranej do przetoczenia, znajdujàce si´ w pracowni serologii transfuzjologicznej,
5. b)próbki krwi pacjenta pobrane do badaƒ serologicznych po przetoczeniu; 9) przes∏aç do pracowni bakteriologicznej wskazanej przez centrum:
6. a)pobrane po przetoczeniu próbki krwi pacjenta,
7. b)wszystkie pojemniki z resztkami przetaczanej krwi; pracownia bakteriologiczna po pobraniu z pojemników próbek krwi do badaƒ przesy∏a je do dzia∏u immunologii transfuzjologicznej centrum; Poz. 1607 10) przes∏aç do centrum wype∏niony przez lekarza odpowiedzialnego za przetoczenie formularz zg∏oszenia powik∏ania poprzetoczeniowego zgodnie z wzorem nr 8 okreÊlonym w za∏àczniku do rozporzàdzenia. 4. W przypadku gdy ci´˝kie objawy wystàpi∏y po zakoƒczonym przetoczeniu, nale˝y post´powaç zgodnie z przepisami ust. 3 pkt 2, 4, 5—10. 5. Centrum rejestruje wszystkie powik∏ania poprzetoczeniowe na podstawie dokumentacji przekazanej przez szpital. W przypadkach ci´˝kich powik∏aƒ dyrektor centrum lub wyznaczony przez niego lekarz dokonuje kontroli post´powania przed i podczas przetoczenia oraz udziela wskazówek dotyczàcych leczenia powik∏ania. Rozdzia∏ 3 Organizacja leczenia krwià w szpitalnym banku krwi § 14. 1. Kierownik zak∏adu opieki zdrowotnej zapewnia funkcjonowanie na rzecz zak∏adu opieki zdrowotnej banku krwi. 2. Je˝eli bank krwi jest utworzony w zak∏adzie opieki zdrowotnej, nale˝y go zlokalizowaç w odr´bnym pomieszczeniu albo na terenie pracowni serologii transfuzjologicznej lub medycznego laboratorium diagnostycznego. 3. Kierownikiem banku krwi jest lekarz odpowiedzialny za gospodark´ krwià lub kierownik pracowni serologii transfuzjologicznej. § 15. 1. Merytoryczny nadzór nad dzia∏alnoÊcià banku krwi sprawuje centrum. 2. Do zadaƒ banku krwi nale˝y w szczególnoÊci: 1) sk∏adanie zamówieƒ na krew i jej sk∏adniki w najbli˝szym centrum, zgodnie z zamówieniami oddzia∏ów szpitala; 2) odbiór krwi i jej sk∏adników; 3) przechowywanie krwi i jej sk∏adników do czasu ich wydania do oddzia∏u szpitalnego; 4) wydawanie krwi i jej sk∏adników do oddzia∏ów szpitalnych; 5) prowadzenie dokumentacji:
8. a)przychodów i rozchodów krwi i jej sk∏adników,
9. b)zapewniajàcej identyfikacj´ dawcy i biorcy krwi lub jej sk∏adników; 6) prowadzenie sprawozdawczoÊci zu˝ycia krwi i jej sk∏adników. 3. Kierownik banku krwi, w porozumieniu z dyrektorem centrum, przygotowuje SOP. Dziennik Ustaw Nr 191 — 11891 — § 16. 1. CzynnoÊci,

§ 15ust.

2, wykonujà osoby posiadajàce co najmniej Êrednie wykszta∏cenie medyczne, przeszkolone w centrum. 2. Nadzór nad czynnoÊciami osób,

ust. 1, sprawuje kierownik banku krwi. §

2. Bank krwi prowadzi i archiwizuje wszystkie zbiorcze i indywidualne zamówienia na krew oraz jej sk∏adniki przez 5 lat od dnia ich z∏o˝enia oraz prowadzi ksià˝k´ przychodów i rozchodów, którà przechowuje przez 30 lat od dnia dokonania w niej ostatniego wpisu.
3. Ksià˝ka przychodów i rozchodów zawiera w szczególnoÊci nast´pujàce informacje: 1) dat´ i godzin´ przychodu; 2) nazw´, numer, grup´ krwi, iloÊç sk∏adnika krwi, dat´ pobrania; 3) podpis osoby przyjmujàcej; 4) dat´ i godzin´ rozchodu; 5) okreÊlenie oddzia∏u, do którego przekazano sk∏adnik krwi; 6) imi´, nazwisko, dat´ urodzenia lub numer PESEL biorcy; 7) podpis osoby wydajàcej sk∏adnik krwi.
4. Wyniki kontroli temperatur lodówek i zamra˝arek i innego sprz´tu do termostatowania przeznaczonego do przechowywania krwi i jej sk∏adników dokumentuje si´. Protoko∏y kontroli temperatur przechowywania oraz protoko∏y kontroli temperatury transportu krwi i jej sk∏adników nale˝y przechowywaç przez okres co najmniej 5 lat od dnia dokonania pomiarów. Poz. 1607
5. Zamówienia,

ust. 5, i wystawiona przez centrum na ich podstawie faktura sà równoznaczne z zawarciem umowy o dostaw´ krwi i jej sk∏adników. §

2. Krew i jej sk∏adniki sà przewo˝one w warunkach poddanych walidacji, kontroli i okresowej lub ponownej walidacji, za które odpowiedzialna jest jednostka zajmujàca si´ transportem. Ka˝dorazowo sporzàdza si´ protokó∏ kontroli temperatury transportu.
3. Pomiaru temperatury dokonuje si´ za pomocà termometru lub czujnika automatycznego.
4. W przypadku stosowania termometru centrum, które wyda∏o krew i jej sk∏adniki, oraz ich odbiorca wype∏niajà protokó∏, który zawiera w szczególnoÊci nast´pujàce informacje: 1) nazw´ i adres centrum wydajàcego krew i jej sk∏adniki; 2) nazw´, numer sk∏adnika; 3) dzieƒ i godzin´ wydania; 4) temperatur´ odczytanà po 5 minutach od chwili umieszczenia krwi lub jej sk∏adnika w pojemniku transportowym; 5) opis ch∏odniczego urzàdzenia transportowego, z podaniem iloÊci i rodzaju dodatkowego materia∏u ch∏odzàcego oraz numeru termometru — je˝eli stosowano; 6) dat´, podpis oraz pieczàtk´ osoby wydajàcej krew lub jej sk∏adnik; 7) imi´ i nazwisko kierowcy oraz rodzaj Êrodka transportu; §
6. Krew i jej sk∏adniki zamawia si´ w centrum. 8) nazw´ i adres szpitala b´dàcego odbiorcà;
7. Sk∏adajàc wst´pne zamówienie telefoniczne, nale˝y uzgodniç termin i sposób dostarczenia krwi lub jej sk∏adników do banku krwi. 9) dzieƒ i godzin´ dostarczenia sk∏adnika krwi;
8. Uzupe∏niajàc zapas krwi i jej sk∏adników, bank krwi jest obowiàzany sporzàdziç pisemne zamówienie zbiorcze i uzyskaç jego akceptacj´ przez kierownika szpitala lub osob´ przez niego upowa˝nionà i g∏ównego ksi´gowego. Akceptacja taka mo˝e mieç form´ sta∏ej akceptacji rocznej.
9. Krew i jej sk∏adniki sà wydawane na podstawie indywidualnych zamówieƒ na krew i jej sk∏adniki, wystawionych przez lekarzy zgodnie z wzorem nr 9 okreÊlonym w za∏àczniku do rozporzàdzenia.
10. Zamówienia zbiorcze oraz indywidualne powinny byç dostarczone do centrum przed wydaniem odbiorcy krwi lub jej sk∏adników. Zamówienia te sporzàdza si´ w dwóch egzemplarzach. Orygina∏ zamówienia przesy∏a si´ do centrum, z którego otrzymuje si´ krew lub jej sk∏adniki, a kopi´ przechowuje si´ w banku krwi zgodnie z przepisami § 17 ust.
11. 10) temperatur´ odczytanà w chwili dostarczenia krwi lub jej sk∏adnika; 11) dat´, podpis oraz pieczàtk´ osoby dokonujàcej odbioru krwi lub jej sk∏adnika.
12. W przypadku stosowania automatycznych czujników temperatury, dostawca i odbiorca sporzàdzajà protokó∏ kontroli transportu zgodnie z ust. 3, z tym ˝e zamiast danych,

ust. 3 pkt 4 i 10, do protokó∏u do∏àcza si´ wydruki otrzymane z czujników.

1. Protokó∏ kontroli transportu sporzàdza si´ w dwóch egzemplarzach. Jego orygina∏ zatrzymuje odbiorca, a kopi´ zatrzymuje dostawca.
2. Je˝eli krew lub jej sk∏adniki sà przewo˝one transportem szpitalnym, to bank krwi jest odpowiedzialny za prowadzenie protokó∏u kontroli temperatury, którego wzór dostarcza w∏aÊciwe miejscowo centrum. Dziennik Ustaw Nr 191 — 11892 — Poz. 1607 §
4. Odbierajàc przesy∏k´ z krwià lub jej sk∏adnikami, oprócz czynnoÊci wymienionych w § 19 ust. 3 pkt 10 i 11 oraz ust. 4, dokonuje si´ kontroli wszystkich pojemników pod wzgl´dem:
5. W przypadku stwierdzenia odchyleƒ od prawid∏owej temperatury sporzàdza si´ protokó∏ wyjaÊniajàcy przyczyn´ zaistnia∏ej sytuacji oraz opisuje podj´te kroki zaradcze, zgodnie z procedurami awaryjnymi. 1) zgodnoÊci etykiet z zamówieniem;
6. Urzàdzenia do przechowywania krwi i jej sk∏adników podlegajà wst´pnej walidacji i okresowej ponownej walidacji. Procedury te przeprowadza bank krwi we w∏asnym zakresie i przy u˝yciu atestowanych mierników temperatury lub zleca przeprowadzenie tych czynnoÊci autoryzowanemu serwisowi producenta. 2) daty wa˝noÊci; 3) szczelnoÊci pojemników; 4) wyglàdu krwi lub jej sk∏adników.
7. Przyj´cie przesy∏ki potwierdza si´ przez umieszczenie na kopii kwitu rozchodowego centrum daty, podpisu i pieczàtki kierownika banku krwi lub osoby upowa˝nionej do odbioru. §
9. Do przechowywania krwi i jej sk∏adników stosuje si´ specjalistyczny sprz´t przeznaczony do tego celu, zapewniajàcy odpowiednie warunki przechowywania.
10. Urzàdzenie do przechowywania krwi lub jej sk∏adników wyposa˝one jest w co najmniej dwa niezale˝ne mierniki temperatury poddawane okresowej kalibracji zgodnie z zaleceniami producenta. Kontroli temperatury dokonuje si´ i dokumentuje 3 razy w ciàgu doby (co 8 godzin).
11. W miar´ mo˝liwoÊci nale˝y u˝ywaç urzàdzeƒ do termostatowania, w tym sprz´tu ch∏odniczego i inkubatorów do przechowywania KKP, wyposa˝onych w alarm dêwi´kowy i wizualny. Kontrola temperatur tego sprz´tu odbywa si´ w sposób ciàg∏y (zapis graficzny, automatyczny wydruk okresowy), a gdy jest to niemo˝liwe, prowadzi si´ jà na podstawie wskazaƒ umieszczonych wewnàtrz czujników temperatury i systematycznie dokumentuje, potwierdzajàc podpisem osoby dokonujàcej pomiaru.
12. Je˝eli urzàdzenie do przechowywania krwi lub jej sk∏adników jest wyposa˝one w alarm, personel to urzàdzenie obs∏ugujàcy powinien byç poinformowany o: 1) dopuszczalnym zakresie temperatur; 2) temperaturach, przy których uruchamia si´ alarm (temperatury progowe); 3) czasie, po którym w∏àcza si´ alarm.
13. Dla urzàdzenia do przechowywania krwi lub jej sk∏adników prowadzi si´ dokumentacj´ temperatur. Dokumentacja ta zawiera: 1) numer identyfikacyjny urzàdzenia;
14. KPK oraz KKCz przechowuje si´ w temperaturze od 2 °C do 6 °C, w przeznaczonych wy∏àcznie do tego celu ch∏odniach lub lodówkach. Sk∏adniki segreguje si´ wed∏ug grup krwi uk∏adu ABO i Rh. W miar´ mo˝liwoÊci krew i sk∏adniki ka˝dej grupy krwi nale˝y przechowywaç w osobnym urzàdzeniu ch∏odniczym. Ka˝dà jednostk´ umieszcza si´ w pozycji pionowej, w taki sposób, aby zapewniç swobodnà cyrkulacj´ powietrza pomi´dzy pojemnikami.
15. Miejsca przeznaczone do przechowywania krwi i jej sk∏adników wed∏ug grup uk∏adu ABO i Rh nale˝y oznakowaç w sposób trwa∏y.
16. Krew przeznaczonà do przetoczeƒ autologicznych przechowuje si´ w wydzielonym, wyraênie oznakowanym miejscu.
17. Osocze i krioprecypitat przechowuje si´ w zamra˝arkach lub mroêniach, w temperaturze od –18 °C do –25 °C przez trzy miesiàce od dnia pobrania, a w temperaturze –25 °C lub ni˝szej — przez 24 miesiàce od dnia pobrania.
18. Sk∏adniki wymienione w ust. 11 segreguje si´ wed∏ug grup uk∏adu ABO i rodzaju sk∏adnika i przechowuje oddzielnie, w miejscach wyraênie oznakowanych symbolami uk∏adu ABO.
19. KKP przechowuje si´ w temperaturze od 20 °C do 24 °C przy sta∏ym mieszaniu w mieszadle obrotowym lub horyzontalnym. §
21. Do oddzia∏ów szpitalnych krew i jej sk∏adniki wydaje si´ na zamówienia indywidualne,

§ 18ust.

4. 2. Osoba upowa˝niona do wydawania krwi i jej sk∏adników obowiàzana jest ka˝dorazowo do dokonania oceny makroskopowej wydawanych sk∏adników: 2) zakres dopuszczalnej temperatury, wynikajàcy z przeprowadzonej walidacji urzàdzeƒ do termostatowania; 1) szczelnoÊci pojemnika; 3) numer identyfikacyjny urzàdzenia pomiarowego, w szczególnoÊci sondy; 3. Dokonujàc oceny makroskopowej KKCz, nale˝y zwróciç szczególnà uwag´ tak˝e na: 4) dat´ i godzin´ odczytu; 2) zmiany zabarwienia zawartoÊci. 1) oznaki hemolizy; 5) wartoÊç temperatury wskazywanej przez dwa mierniki; 2) obecnoÊç skrzepów; 6) podpis osoby dokonujàcej kontroli temperatury. 3) kolor zawartoÊci. Dziennik Ustaw Nr 191 — 11893 — 4. Dokonujàc oceny makroskopowej osocza, nale˝y zwróciç szczególnà uwag´ tak˝e na: 1) zm´tnienie; 2) obecnoÊç skrzepów. 5. Dokonujàc oceny makroskopowej KKP, nale˝y zwróciç szczególnà uwag´ tak˝e na agregaty. 6. Przed wydaniem krwi lub jej sk∏adników do oddzia∏u szpitalnego nale˝y dok∏adnie sprawdziç zgodnoÊç danych na etykiecie z zamówieniem, a w szczególnoÊci porównaç numer sk∏adnika z numerem na wyniku próby zgodnoÊci, je˝eli obowiàzuje jej wykonanie. 7. Krew oraz jej sk∏adniki powinny byç wydawane do oddzia∏ów szpitalnych bezpoÊrednio przed planowanym przetoczeniem po wykonaniu próby zgodnoÊci, je˝eli obowiàzuje jej wykonanie, i innych wymaganych niezb´dnych badaƒ serologicznych. 8. Sk∏adniki krwi wymagajàce rozmro˝enia przed przetoczeniem (FFP, krioprecypitat) nale˝y wydawaç w stanie p∏ynnym. Rozmra˝anie tych sk∏adników odbywa si´ w temperaturze 37 °C, przy sta∏ej kontroli temperatury. Odpowiednie warunki rozmra˝ania osocza i krioprecypitatu zapewniajà tzw. suche podgrzewacze, które elektronicznie regulujà iloÊç dostarczanego ciep∏a, utrzymujàc sta∏à temperatur´ rozmra˝ania, i automatycznie przerywajà podgrzewanie po osiàgni´ciu zaprogramowanej temperatury. Osocze lub krioprecypitat mo˝na równie˝ rozmra˝aç w specjalnej ∏aêni wodnej z termoregulatorem, w temperaturze 37 °C, wyposa˝onej w mieszad∏o zapewniajàce równomierny rozk∏ad temperatur wody. Przed umieszczeniem w ∏aêni nale˝y szczelnie zamknàç pojemnik ze sk∏adnikiem w torebce foliowej i umieÊciç go w uchwycie w pozycji pionowej, aby zabezpieczyç go przed mo˝liwoÊcià zaka˝enia drobnoustrojami przenoszonymi przez wod´. 9. Do wykonania próby zgodnoÊci pobiera si´ z banku krwi wy∏àcznie fragmenty drenów (pilotki). W takim przypadku nale˝y sprawdziç zgodnoÊç grupy krwi i numeru sk∏adnika na pojemniku i pilotkach. § 23. 1. Krew i jej sk∏adniki wydane wczeÊniej do oddzia∏u szpitala nie podlegajà zwrotom, poza wyjàtkowym przypadkiem takim jak zgon pacjenta, dla którego zamawiano krew lub jej sk∏adniki, oraz w innym uzasadnionym przypadku — po wyra˝eniu zgody przez dyrektora centrum. 2. Zwrot krwi lub jej sk∏adnika z banku krwi do centrum jest mo˝liwy wy∏àcznie w przypadku okreÊlonym w ust. 1 oraz w przypadku rzadko wyst´pujàcego fenotypu krwinek czerwonych. 3. Zwrotu krwi lub jej sk∏adnika mo˝na dokonaç tylko w przypadku, gdy dana jednostka krwi lub jej sk∏adniki by∏y przechowywane i transportowane we w∏aÊciwy sposób przy zachowaniu odpowiedniej i prawid∏owo kontrolowanej temperatury oraz przy Poz. 1607 u˝yciu zwalidowanego sprz´tu ch∏odniczego. Zwroty mogà byç przyjmowane tylko z zak∏adów opieki zdrowotnej, w których centrum przeprowadzi∏o kontrol´ potwierdzonà protoko∏em, w którym stwierdzono brak uchybieƒ w stosunku do obowiàzujàcych przepisów dotyczàcych przechowywania krwi i jej sk∏adników. 4. Zwrot krwi lub jej sk∏adnika mo˝e byç przyj´ty na podstawie prawid∏owo wype∏nionego: 1) protoko∏u niewykorzystania krwi lub jej sk∏adników, który powinien zawieraç:

1. a)nazw´ i adres szpitalnego banku krwi dokonujàcego zwrotu,
2. b)nazw´, numer, iloÊç, grup´ krwi zwracanego sk∏adnika,
3. c)przyczyn´ niewykorzystania sk∏adnika,
4. d)dat´ i godzin´ pobrania sk∏adnika krwi z centrum,
5. e)dat´ i godzin´ dokonania zwrotu do centrum,
6. f)imi´, nazwisko, pieczàtk´, podpis kierownika banku krwi lub osoby przez niego upowa˝nionej i dokonujàcej zwrotu; 2) protoko∏u kontroli temperatur przechowywania krwi i jej sk∏adników, który powinien zawieraç co najmniej nast´pujàce dane:
7. a)nazw´, numer, grup´ krwi sk∏adnika,
8. b)nazw´ banku krwi, w którym przechowywano sk∏adnik krwi,
9. c)warunki przechowywania: — temperatur´ przechowywania, — nazw´ i numer lodówki, zamra˝arki (je˝eli dotyczy), — czas przechowywania w lodówce lub zamra˝arce, — kopie protoko∏ów kontroli temperatury w okresie przechowywania sk∏adnika, — dat´ i numer protoko∏u z ostatniej walidacji urzàdzenia, które wykorzystano do przechowywania sk∏adnika, lub specjalistyczny wskaênik na pojemniku, potwierdzajàcy prawid∏owe warunki przechowywania i transportu,
10. d)dat´, podpis, pieczàtk´ osoby sporzàdzajàcej protokó∏; 3) protoko∏u kontroli temperatury transportu krwi i jej sk∏adników, który sporzàdza si´ w przypadku, gdy krew i jej sk∏adniki nie by∏y przewo˝one Êrodkami transportu kontrolowanymi przez centrum; protokó∏ ten zawiera co najmniej nast´pujàce dane (dotyczàce w razie potrzeby warunków transportu w obie strony):
11. a)nazw´ i adres banku krwi zamawiajàcego albo zwracajàcego sk∏adnik, Dziennik Ustaw Nr 191 — 11894 —
12. b)nazw´, numer, grup´ krwi sk∏adnika,
13. c)czas trwania transportu,
14. d)warunki transportu: — temperatur´, — dok∏adny opis urzàdzenia zapewniajàcego w∏aÊciwà temperatur´ transportu, — kopi´ protoko∏u kontroli temperatury transportu, — dat´ i numer protoko∏u z ostatniej walidacji urzàdzenia, którego u˝yto do transportu sk∏adnika krwi,
15. e)dat´, podpis, pieczàtk´ osoby sporzàdzajàcej protokó∏. § 24. W przypadku reklamacji krwi lub jej sk∏adników stosuje si´ odpowiednio przepisy § 23 ust. 4. § 25. Szczegó∏owe wymagania dotyczàce dzia∏alnoÊci banków krwi sà okreÊlone w medycznych zasadach pobierania krwi, oddzielania jej sk∏adników i wydawania obowiàzujàcych w jednostkach organizacyjnych publicznej s∏u˝by krwi. Rozdzia∏ 4 Organizacja leczenia krwià w pracowni serologii transfuzjologicznej szpitala § 26. Przepisy niniejszego rozdzia∏u dotyczàce pracowni serologii transfuzjologicznej stosuje si´ równie˝ do laboratoriów i pracowni wykonujàcych badania immunohematologiczne na potrzeby leczenia krwià. § 27. 1. Do przeprowadzania badaƒ zwiàzanych z przetaczaniem krwi i badaƒ immunohematologicznych na potrzeby leczenia krwià, poza centrum, sà upowa˝nione wy∏àcznie pracownie serologii transfuzjologicznej. 2. W strukturze szpitala pracownia serologii transfuzjologicznej dzia∏a jako: 1) samodzielna jednostka; 2) wydzielona pracownia, wchodzàca w sk∏ad medycznego laboratorium diagnostycznego; 3) samodzielna jednostka po∏àczona z bankiem krwi; 4) wydzielona pracownia w ramach medycznego laboratorium diagnostycznego, po∏àczona z bankiem krwi. 3. Szpital zaopatruje pracowni´ serologii transfuzjologicznej w odpowiedni sprz´t, aparatur´, odczynniki diagnostyczne, krwinki wzorcowe oraz aktualne dokumenty i druki serologiczne zgodnie z zaleceniami w∏aÊciwego miejscowo centrum. Szpital zapewnia odpowiednie warunki lokalowe niezb´dne do wykonywania badaƒ. 4. Kierownikiem pracowni serologii transfuzjologicznej mo˝e byç diagnosta laboratoryjny z co naj- Poz. 1607 mniej trzyletnià praktykà wykonywania badaƒ serologicznych, posiadajàcy tytu∏ specjalisty z laboratoryjnej transfuzjologii medycznej. 5. Kierownik pracowni serologii transfuzjologicznej odpowiada za organizacj´ pracy, która musi zapewniç gotowoÊç do wykonywania niezb´dnych badaƒ z zakresu serologii transfuzjologicznej przez ca∏à dob´, gwarantujàc bezpieczeƒstwo biorców krwi i noworodków zagro˝onych chorobà hemolitycznà (konflikt serologiczny). 6. Liczba osób zatrudnionych w pracowni serologii transfuzjologicznej jest uzale˝niona od zakresu i iloÊci wykonywanych badaƒ. 7. Personel zatrudniony w pracowni serologii transfuzjologicznej nie mo˝e byç przemieszczany na stanowiska pracy w innych laboratoriach lub pracowniach i odwrotnie. 8. Personel zatrudniony w pracowni serologii transfuzjologicznej odbywa szkolenie teoretyczne i praktyczne w centrum, potwierdzone wydanym przez dyrektora centrum zaÊwiadczeniem upowa˝niajàcym do wykonywania badaƒ serologicznych (diagnosta laboratoryjny samodzielnie lub pod nadzorem, a technicy pod nadzorem). 9. ZaÊwiadczenie upowa˝niajàce do samodzielnego wykonywania badaƒ serologicznych mo˝na wydaç osobie posiadajàcej co najmniej 2-letnià praktyk´ w wykonywaniu tych badaƒ. 10. Personel zatrudniony w pracowni serologii transfuzjologicznej, co najmniej raz w roku, jest poddawany zewn´trznej kontroli jakoÊci wykonywanych badaƒ, prowadzonej przez w∏aÊciwe miejscowo centrum. Na podstawie dokonanej oceny kontrolowany pracownik mo˝e byç wezwany na dodatkowe szkolenie lub zawieszony w wykonywaniu badaƒ. 11. W przypadku przerwy w wykonywaniu pracy w pracowni serologii transfuzjologicznej d∏u˝szej ni˝ 2 lata nale˝y odbyç dodatkowe szkolenie w centrum przed ponownym dopuszczeniem do pracy. 12. Prac´ w godzinach pracy obowiàzujàcych zgodnie z regulaminem pracy (godzinach regulaminowych) wykonujà co najmniej dwie osoby. 13. Do badaƒ w godzinach pozaregulaminowych dopuszcza si´ jednà osob´ — diagnost´ laboratoryjnego lub technika analityki, majàcych aktualne zaÊwiadczenie z centrum upowa˝niajàce do wykonywania badaƒ. Wydane wyniki badaƒ, wykonanych przez technika analityki w godzinach pracy pozaregulaminowych, muszà byç autoryzowane. 14. Przebieg pracy w czasie pozaregulaminowym (godziny przyj´cia próbek krwi oraz wydania wyników, napotykane trudnoÊci z wydawaniem krwi do pilnej transfuzji) nale˝y odnotowywaç w ksià˝ce raportów. Raporty te codziennie powinny byç przeglàdane i analizowane przez kierownika pracowni serologii transfu- Dziennik Ustaw Nr 191 — 11895 — zjologicznej lub przez innà wyznaczonà przez niego osob´. 15. Podstawowe wyposa˝enie pracowni serologii transfuzjologicznej w aparatur´ okreÊlajà medyczne zasady pobierania krwi, oddzielania jej sk∏adników i wydawania obowiàzujàce w jednostkach organizacyjnych publicznej s∏u˝by krwi. 16. Nadzór merytoryczny nad pracowniami serologii transfuzjologicznej pe∏nià wy∏àcznie centra. 17. W ramach nadzoru, o którym mowa w ust. 16, dokonywane sà w szczególnoÊci nast´pujàce czynnoÊci: 1) opiniowanie obsady stanowiska kierownika pracowni oraz liczby niezb´dnych do zatrudnienia osób w zale˝noÊci od zakresu i iloÊci wykonywanych badaƒ; 2) szkolenie pracowników i dopuszczanie ich do prowadzenia badaƒ; 3) kontrolne okresowe weryfikacje pracowników (nie rzadziej ni˝ co trzy lata); 4) kontrola jakoÊci (prawid∏owoÊci i czu∏oÊci stosowanych technik oraz dokumentacji wyników) badaƒ serologicznych przeprowadzana nie rzadziej ni˝ raz w roku; 5) prowadzenie okresowych kontroli pracowni nie rzadziej ni˝ raz w roku; 6) wydawanie zaleceƒ oraz nadzorowanie ich wykonania w przypadkach stwierdzenia nieprawid∏owoÊci; 7) wprowadzanie uzasadnionych zmian w funkcjonowaniu pracowni oraz modyfikowanie technik serologicznych, dokumentacji i druków. 18. Protokó∏ po kontroli przeprowadzonej przez centrum przekazuje si´ kierownikowi szpitala i kierownikowi pracowni serologii transfuzjologicznej. Poz. 1607 3. Próbki krwi rejestruje si´ w ksià˝ce badaƒ grup krwi lub w ksià˝ce prób zgodnoÊci, nadajàc im kolejne numery, zgodnie z wzorami nr 10 i 11 okreÊlonymi w za∏àczniku do rozporzàdzenia. 4. U biorców leczonych krwià w przesz∏oÊci i u kobiet z cià˝ami w wywiadzie nale˝y zapoznaç si´ z ca∏à dokumentacjà, dotyczàcà poszukiwania i identyfikacji przeciwcia∏, która mo˝e zawieraç tak˝e dane o odczynach poprzetoczeniowych. 5. Po wykonaniu wszystkich badaƒ i wydaniu wyników, próbki krwi badanych osób i dawców przechowuje si´ w temperaturze od 2 °C do 6 °C przez 5 dni. § 29. 1. Badania krwi i jej sk∏adników wykonuje si´ zgodnie z zasadami okreÊlonymi w medycznych zasadach pobierania krwi, oddzielania jej sk∏adników i wydawania, obowiàzujàcymi w jednostkach organizacyjnych publicznej s∏u˝by krwi. 2. Do zakresu badaƒ,

ust. 1, nale˝y: 1) okreÊlanie grup krwi ABO i Rh; 2) przeglàdowe badanie na obecnoÊç przeciwcia∏ odpornoÊciowych do antygenów krwinek czerwonych w poÊrednim teÊcie antyglobulinowym i w teÊcie enzymatycznym; 3) próba zgodnoÊci krwi; 4) badanie w kierunku konfliktu serologicznego mi´dzy matkà a p∏odem i w chorobie hemolitycznej noworodków; 5) badanie kwalifikujàce do podania immunoglobuliny anty-D w ramach profilaktyki konfliktu serologicznego; 6) inne badanie uzgodnione z centrum (okreÊlanie fenotypu krwinek czerwonych, identyfikacja przeciwcia∏); 7) badania grup krwi dla celów trwa∏ej ewidencji. §

2. Pracownia serologii transfuzjologicznej przyjmuje do badaƒ tylko próbki krwi czytelnie opisane (drukowanymi literami) na trwa∏ych nalepkach umieszczonych na jednorazowych probówkach, zawierajàcych: 1) imi´ i nazwisko, 2) dat´ urodzenia badanego lub numer PESEL, 3) dat´ i godzin´ pobrania — wraz z odpowiednim skierowaniem na badania, o którym mowa w § 9 ust.
4. Po otrzymaniu próbek krwi nale˝y sprawdziç zgodnoÊç danych na etykietach probówek i skierowaniach. Je˝eli dane na probówce sà niezgodne z danymi na skierowaniu, nale˝y wyjaÊniç przyczyn´ rozbie˝noÊci i w razie potrzeby za˝àdaç ponownego pobrania krwi od pacjenta.
5. W przypadku trudnoÊci w okreÊleniu grupy krwi ABO nale˝y skonsultowaç si´ niezw∏ocznie z centrum. W sytuacjach nag∏ych, do czasu ich wyjaÊnienia, mo˝na dobieraç do przetoczenia KKCz grupy O.
6. W przypadku wykonywania badaƒ krwi i jej sk∏adników u noworodków i niemowlàt post´puje si´ zgodnie z medycznymi zasadami pobierania krwi, oddzielania jej sk∏adników i wydawania, obowiàzujàcymi w jednostkach organizacyjnych publicznej s∏u˝by krwi.
7. U pacjentów i u kobiet w cià˝y, u których okreÊla si´ grupy krwi, wykonuje si´ przeglàdowe badanie w kierunku przeciwcia∏ odpornoÊciowych w poÊrednim teÊcie antyglobulinowym i w teÊcie enzymatycznym. Po uzyskaniu dodatniego wyniku w badaniu przeglàdowym dokonuje si´ identyfikacji przeciwcia∏. Dziennik Ustaw Nr 191 — 11896 —
8. Je˝eli pracownia serologii transfuzjologicznej nie ma mo˝liwoÊci wykonania badaƒ,

ust. 5, to przesy∏a próbki do centrum wraz ze skierowaniem, zgodnie z wzorem nr 12 okreÊlonym w za∏àczniku do rozporzàdzenia i protokó∏em wykonanych badaƒ. Orygina∏ wyniku badania w centrum przekazuje si´ pracowni serologii transfuzjologicznej szpitala i wpisuje w ksià˝ce badaƒ grup krwi. Jednà kopi´ wyniku przekazuje si´ do oddzia∏u w celu wydania pacjentowi, a drugà kopi´ wyniku przekazuje si´ lekarzowi prowadzàcemu leczenie pacjenta w celu umieszczenia w formularzu historii choroby.

1. Je˝eli biorcy przetaczano krew w okresie 3 miesi´cy przed wykonaniem badania przeciwcia∏ odpornoÊciowych, to ujemny wynik tego badania jest wa˝ny przez 48 godzin od pobrania próbki krwi.
2. U biorców systematycznie leczonych krwià oraz u osób, którym przetaczano krew w okresie ostatnich 3 miesi´cy, bezwzgl´dnie przestrzega si´ czasu wa˝noÊci próby zgodnoÊci, który — liczony od momentu pobrania próbki krwi od pacjenta — wynosi 48 godzin. Je˝eli krew nie zosta∏a w tym czasie przetoczona, nale˝y powtórzyç prób´ zgodnoÊci ze Êwie˝o pobranà próbkà krwi pacjenta. Poz. 1607
3. Po wpisaniu wyniku na formularzu, kierownik pracowni serologii transfuzjologicznej lub upowa˝niona przez niego osoba sprawdza dane z ksià˝ki z danymi na formularzu i sk∏ada podpis w ksià˝ce i na formularzu, zgodnie z wzorem nr 15 okreÊlonym w za∏àczniku do rozporzàdzenia. §
5. Do przetoczenia wybiera si´ krew zgodnà w uk∏adzie ABO i antygenie D uk∏adu Rh z biorcà.
6. Pacjentom z niedokrwistoÊcià autoimmunohemolitycznà typu ciep∏ego dobiera si´ krew zgodnà fenotypowo w uk∏adzie Rh i antygenie K z uk∏adu Kell.
7. Dziewcz´tom i kobietom do okresu menopauzy wskazane jest dobieranie krwi K ujemnej (K–) w ramach profilaktyki konfliktu serologicznego. Je˝eli wykonano badania antygenu K i stwierdzono jego obecnoÊç na krwinkach, mo˝na przetaczaç krew K dodatnià (K+).
8. Biorcom, u których wykryto przeciwcia∏a odpornoÊciowe w aktualnym badaniu lub w przesz∏oÊci, dobiera si´ krew niezawierajàcà odpowiadajàcego im antygenu oraz zgodnà fenotypowo w uk∏adzie Rh i antygenie K z uk∏adu Kell.
9. Prób´ zgodnoÊci wykonuje si´ z próbki krwi biorcy, specjalnie tylko w tym celu pobranej. Jako krew dawcy s∏u˝y próbka zawarta w segmencie drenu po∏àczonego z pojemnikiem z krwià. Przed odci´ciem drenu nale˝y porównaç jego numer donacji z numerem na etykiecie pojemnika.
10. Zasady dobierania krwi noworodkom do przetoczenia wymiennego sà okreÊlone w medycznych zasadach pobierania krwi, oddzielania jej sk∏adników i wydawania, obowiàzujàcych w jednostkach organizacyjnych publicznej s∏u˝by krwi.
11. Wyniki próby zgodnoÊci wypisuje si´ na formularzu, o którym mowa w § 10 ust. 1 pkt
13. Dopuszcza si´ przetaczanie KKCz grupy O pacjentom innej grupy krwi w nast´pujàcych okolicznoÊciach:
14. Badania kwalifikujàce do podania preparatu immunoglobuliny anty-D w ramach profilaktyki konfliktu serologicznego prowadzi si´ zgodnie z medycznymi zasadami pobierania krwi, oddzielania jej sk∏adników i wydawania, obowiàzujàcymi w jednostkach organizacyjnych publicznej s∏u˝by krwi.
15. Skierowanie na badania,

ust. 11, okreÊla wzór nr 13 okreÊlony w za∏àczniku do rozporzàdzenia, a wynik tych badaƒ okreÊla wzór nr 14 okreÊlony w za∏àczniku do rozporzàdzenia. §

2. Badania wykonywane w pracowni serologii transfuzjologicznej protoko∏uje si´ w odpowiednich ksià˝kach,

§ 28ust. 3. Wyniki badaƒ grup krwi i prób zgodno

Êci odczytuje si´ i protoko∏uje z udzia∏em dwóch osób. Ka˝dy protokó∏ badania zawiera ostateczny wynik i jest czytelnie podpisywany przez osob´ wykonujàcà i odczytujàcà z nià badanie. 2. Je˝eli badania wykonuje si´ technikami automatycznymi, nale˝y prowadziç dokumentacj´ w postaci wydruków komputerowych zamiast ksià˝ek,

ust.

1. Protoko∏y z danej serii badaƒ podpisujà osoby wykonujàce to badanie. 1) stany zagra˝ajàce ˝yciu, gdy brak krwi jednoimiennej; 2) brak zgodnej krwi jednoimiennej dla biorcy z obecnymi alloprzeciwcia∏ami odpornoÊciowymi; 3) bardzo s∏aba ekspresja antygenu A lub B albo trudnoÊci w oznaczeniu grupy ABO; 4) brak krwi Rh ujemnej i jednoczeÊnie jednoimiennej w uk∏adzie ABO.
2. Dopuszcza si´ przetaczanie KKCz grupy A lub B biorcom grupy AB, gdy brak jest krwi jednoimiennej.
3. W przypadkach uzasadnionego wskazania do natychmiastowego przetoczenia krwi, na pisemne zlecenie, o którym mowa w § 8 ust. 7, wydane przez lekarza prowadzàcego leczenie lub lekarza odpowiedzialnego za gospodark´ krwià, mo˝na wydaç zamówionà krew przed wykonaniem próby zgodnoÊci, pod warunkiem sprawdzenia antygenów uk∏adu ABO i D z uk∏adu Rh u dawcy i biorcy. Po wydaniu krwi przyst´puje si´ niezw∏ocznie do wykonania próby zgodnoÊci. Je˝eli wynik wskazuje na niezgodnoÊç, konieczne jest natychmiastowe powiadomienie o tym lekarza prowadzàcego leczenie, w celu przerwania przetoczenia. Dziennik Ustaw Nr 191 — 11897 —
4. W wyjàtkowo nag∏ych przypadkach, gdy lekarz prowadzàcy leczenie zdecyduje o przetoczeniu przed wykonaniem badania grup krwi u biorcy i próby zgodnoÊci, nale˝y wydaç KKCz grupy O, a dziewczynkom i kobietom w okresie rozrodczym KKCz grupy O Rh ujemnej. W takich przypadkach nale˝y natychmiast przystàpiç do okreÊlenia u biorcy grupy krwi ABO i Rh, wykonania przeglàdowego badania przeciwcia∏ odpornoÊciowych i próby zgodnoÊci. Do dalszych przetoczeƒ nale˝y kwalifikowaç krew jednoimiennà z biorcà w uk∏adzie ABO i antygenie D z uk∏adu Rh. §
5. Do trwa∏ej dokumentacji grup krwi stosuje si´ karty identyfikacyjne grup krwi,

§ 8ust.

1. Dopuszcza si´ tak˝e stosowanie wpisów w dowodach osobistych i legitymacji honorowego dawcy krwi w oparciu o jednobrzmiàce wyniki badaƒ 2 próbek krwi, pobranych w ró˝nym czasie. §
2. Szczegó∏owe wymagania dotyczàce dzia∏alnoÊci pracowni serologii transfuzjologicznej sà okreÊlone w medycznych zasadach pobierania krwi, oddzielania jej sk∏adników i wydawania obowiàzujàcych w jednostkach organizacyjnych publicznej s∏u˝by krwi. Rozdzia∏ 5 Czuwanie nad bezpieczeƒstwem krwi §
4. Czuwanie nad bezpieczeƒstwem krwi (ang. haemovigilance) jest to zestaw okreÊlonych procedur nadzoru stosowanych w przypadku: 1) ci´˝kich niepo˝àdanych zdarzeƒ; 2) ci´˝kich odczynów u dawców lub biorców; 3) podczas kontroli epidemiologicznej dawców.
5. Do centrum nale˝y zg∏aszaç ka˝dy ci´˝ki odczyn obserwowany u biorcy podczas przetoczenia lub po jego zakoƒczeniu, który mo˝na przypisaç jakoÊci lub bezpieczeƒstwu krwi i jej sk∏adników. Powik∏ania poprzetoczeniowe okreÊlone w § 13 ust. 3 i 4 zg∏asza si´ na formularzu, o którym mowa w § 13 ust. 3 pkt
7. Bank krwi, pracownia serologii transfuzjologicznej i szpital zg∏aszajà do centrum wszelkie niepo˝àdane wydarzenia (wypadki lub b∏´dy) zwiàzane z pobieraniem próbek, badaniem, przechowywaniem oraz wydaniem krwi i jej sk∏adników, wp∏ywajàce na ich jakoÊç i bezpieczeƒstwo oraz wszelkie niepo˝àdane zdarzenia zwiàzane z przeprowadzaniem zabiegu przetoczenia. Poz. 1607
8. W ramach czuwania nad bezpieczeƒstwem krwi do centrum przesy∏a si´ raporty dotyczàce wczesnych i opóênionych odczynów poprzetoczeniowych, zaka˝eƒ wirusowych przenoszonych drogà krwi oraz wystàpienia alloimmunizacji antygenami krwinek czerwonych, HLA, granulocytów i p∏ytek krwi. Lekarz odpowiedzialny za przetoczenie rejestruje b∏´dy, które mog∏y zagra˝aç bezpieczeƒstwu pacjenta, ale by∏y usuni´te przed przetoczeniem, i raporty o nich przesy∏a do centrum.
9. Je˝eli aktualne badanie dawcy wykaza∏o potwierdzonà obecnoÊç zaka˝enia wirusami HBV, HCV lub HIV, centrum rozpoczyna procedur´ „Êledzenia wstecz” (ang. trace back) w celu ustalenia biorców krwi, którzy w okresie okienka serologicznego u dawcy mogli zakaziç si´ tymi wirusami. Lekarz, który sprawowa∏ opiek´ nad pacjentem, u którego wystàpi∏o podejrzenie zaka˝enia jednym z wirusów, powinien go o tym poinformowaç i zleciç odpowiednie badania w celu potwierdzenia lub wykluczenia zaka˝enia. Je˝eli argumenty medyczne przemawiajà przeciwko udzieleniu informacji pacjentowi i badania nie zosta∏y wykonane, szpital informuje o tym centrum.
10. Je˝eli u biorcy rozpoznano TRALI lub poprzetoczeniowà dusznoÊç, centrum rozpoczyna procedur´ „Êledzenia wstecz” w celu stwierdzenia, czy krew i jej sk∏adniki od tego samego dawcy spowodowa∏y wymienione powik∏ania u innych biorców. Rozdzia∏ 6 Przepisy przejÊciowe i przepis koƒcowy §
11. Do dnia 31 grudnia 2015 r. na stanowisku kierownika pracowni serologii transfuzjologicznej mo˝e byç zatrudniona: 1) osoba zatrudniona na tym stanowisku w dniu wejÊcia w ˝ycie rozporzàdzenia, nieposiadajàca kwalifikacji,

§ 27ust.

4, lub 2) diagnosta laboratoryjny posiadajàcy co najmniej specjalizacj´ I stopnia z diagnostyki laboratoryjnej lub analityki klinicznej oraz co najmniej 3-letnie doÊwiadczenie zawodowe w wykonywaniu badaƒ serologicznych. § 36. Rozporzàdzenie wchodzi w ˝ycie po up∏ywie 30 dni od dnia og∏oszenia. Minister Zdrowia: M. Balicki Wzór nr 1 Za∏àcznik do rozporzàdzenia Ministra Zdrowia z dnia 19 wrzeÊnia 2005 r. (poz. 1607) Dziennik Ustaw Nr 191 — 11898 — Poz. 1607 Dziennik Ustaw Nr 191 — 11899 — Poz. 1607 Wzór nr 2 Dziennik Ustaw Nr 191 — 11900 — Poz. 1607 Dziennik Ustaw Nr 191 — 11901 — Poz. 1607 Dziennik Ustaw Nr 191 — 11902 — Poz. 1607 Wzór nr 3 Dziennik Ustaw Nr 191 — 11903 — Poz. 1607 Wzór nr 4 Dziennik Ustaw Nr 191 — 11904 — Poz. 1607 Wzór nr 5 Dziennik Ustaw Nr 191 — 11905 — Poz. 1607 Wzór nr 6 Dziennik Ustaw Nr 191 — 11906 — Poz. 1607 Wzór nr 7 Dziennik Ustaw Nr 191 — 11907 — Poz. 1607 Wzór nr 8 Dziennik Ustaw Nr 191 — 11908 — Poz. 1607 Dziennik Ustaw Nr 191 — 11909 — Poz. 1607 Wzór nr 9 Dziennik Ustaw Nr 191 — 11910 — Poz. 1607 Wzór nr 10 Dziennik Ustaw Nr 191 — 11911 — Poz. 1607 Wzór nr 11 Dziennik Ustaw Nr 191 — 11912 — Poz. 1607 Wzór nr 12 Dziennik Ustaw Nr 191 — 11913 — Poz. 1607 Wzór nr 13 Dziennik Ustaw Nr 191 — 11914 — Poz. 1607 Wzór nr 14 Dziennik Ustaw Nr 191 — 11915 — Poz. 1607 Wzór nr 15 — 11916 — Egzemplarze bie˝àce oraz archiwalne mo˝na nabywaç: – w Zak∏adzie Wydawnictw i Poligrafii Centrum Obs∏ugi Kancelarii Prezesa Rady Ministrów, ul. Powsiƒska 69/71, 02-903 Warszawa, tel. 694-67-00, 694-60-96 — na podstawie nades∏anego zamówienia (wy∏àcznie sprzeda˝ wysy∏kowa); – w punktach sprzeda˝y Dziennika Ustaw i Monitora Polskiego w Warszawie (sprzeda˝ wy∏àcznie za gotówk´): – ul. Powsiƒska 69/71, tel. 694-62-96 – al. Szucha 2/4, tel. 629-61-73 (od 2000 r.) Reklamacje z powodu niedor´czenia poszczególnych numerów zg∏aszaç nale˝y na piÊmie do Zak∏adu Wydawnictw i Poligrafii Centrum Obs∏ugi Kancelarii Prezesa Rady Ministrów, ul. Powsiƒska 69/71, 02-903 Warszawa, do 15 dni po otrzymaniu nast´pnego kolejnego numeru O wszelkich zmianach nazwy lub adresu prenumeratora prosimy niezw∏ocznie informowaç na piÊmie Zak∏ad Wydawnictw i Poligrafii Centrum Obs∏ugi Kancelarii Prezesa Rady Ministrów Dziennik Ustaw i Monitor Polski (spis treÊci) dost´pne sà w Internecie pod adresem www.cokprm.gov.pl Wydawca: Kancelaria Prezesa Rady Ministrów Redakcja: Rzàdowe Centrum Legislacji — Redakcja Dziennika Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej oraz Dziennika Urz´dowego Rzeczypospolitej Polskiej „Monitor Polski”, Al. Ujazdowskie 1/3, 00-583 Warszawa, tel. 622-66-56 Sk∏ad, druk i kolporta˝: Zak∏ad Wydawnictw i Poligrafii Centrum Obs∏ugi Kancelarii Prezesa Rady Ministrów ul. Powsiƒska 69/71, 02-903 Warszawa, tel.: 694-67-50, 694-67-52; faks 694-62-06 Bezp∏atna infolinia: 0-800-287-581 (czynna w godz. 730–1530) www.cokprm.gov.pl e-mail: dziust@cokprm.gov.pl T∏oczono z polecenia Prezesa Rady Ministrów w Zak∏adzie Wydawnictw i Poligrafii Centrum Obs∏ugi Kancelarii Prezesa Rady Ministrów, ul. Powsiƒska 69/71, 02-903 Warszawa Zam. 2454/W/C/2005 ISSN 0867-3411 Cena 3,80 z∏ (w tym 7 % VAT)