Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 13 stycznia 2005 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie podstawy programowej wychowania pr

Dziennik Ustaw Nr 19 — 1322 — Poz. 165 165 ROZPORZÑDZENIE MINISTRA EDUKACJI NARODOWEJ I SPORTU z dnia 13 stycznia 2005 r. zmieniajàce rozporzàdzenie w sprawie podstawy programowej wychowania przedszkolnego oraz kszta∏cenia ogólnego w poszczególnych typach szkó∏ Na podstawie art. 22 ust. 2 pkt 2 lit. a i b ustawy z dnia 7 wrzeÊnia 1991 r. o systemie oÊwiaty (Dz. U. z 2004 r. Nr 256, poz. 2572, Nr 273, poz. 2703 i Nr 281, poz. 2781 oraz z 2005 r. Nr 17, poz. 141) zarzàdza si´, co nast´puje: § 1. W rozporzàdzeniu Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 26 lutego 2002 r. w sprawie podstawy programowej wychowania przedszkolnego oraz kszta∏cenia ogólnego w poszczególnych typach szkó∏ (Dz. U. Nr 51, poz. 458 oraz z 2003 r. Nr 210, poz. 2041) wprowadza si´ nast´pujàce zmiany: 1) w § 1 w pkt 2:

1. a)lit. b otrzymuje brzmienie: wym w stopniu umiarkowanym lub znacznym oraz dla uczniów z niepe∏nosprawnoÊciami sprz´˝onymi, o których mowa w art. 9 ust. 1 pkt 3 lit.
2. h)ustawy, o której mowa w lit. c), stanowiàcà za∏àcznik nr 8 do rozporzàdzenia.”; 2) za∏àcznik nr 3 do rozporzàdzenia otrzymuje brzmienie okreÊlone w za∏àczniku nr 1 do niniejszego rozporzàdzenia; 3) za∏àcznik nr 7 do rozporzàdzenia otrzymuje brzmienie okreÊlone w za∏àczniku nr 2 do niniejszego rozporzàdzenia; 4) dodaje si´ za∏àcznik nr 8 do rozporzàdzenia w brzmieniu okreÊlonym w za∏àczniku nr 3 do niniejszego rozporzàdzenia. „
3. b)uczniów z upoÊledzeniem umys∏owym w stopniu umiarkowanym lub znacznym w szko∏ach podstawowych i gimnazjach, stanowiàcà za∏àcznik nr 3 do rozporzàdzenia,”, § 2. Przepisy niniejszego rozporzàdzenia stosuje si´ poczàwszy od roku szkolnego 2004/2005.
4. b)w lit. f kropk´ zast´puje si´ przecinkiem i dodaje si´ lit. g w brzmieniu: § 3. Rozporzàdzenie wchodzi w ˝ycie z dniem og∏oszenia. „
5. g)szkó∏ specjalnych przysposabiajàcych do pracy dla uczniów z upoÊledzeniem umys∏o- Minister Edukacji Narodowej i Sportu: M. Sawicki Za∏àczniki do rozporzàdzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 13 stycznia 2005 r. (poz. 165) Za∏àcznik nr 1 PODSTAWA PROGRAMOWA KSZTA¸CENIA OGÓLNEGO DLA UCZNIÓW Z UPOÂLEDZENIEM UMYS¸OWYM W STOPNIU UMIARKOWANYM LUB ZNACZNYM W SZKO¸ACH PODSTAWOWYCH I GIMNAZJACH Wskazania ogólne 1. Edukacja uczniów z upoÊledzeniem umys∏owym w stopniu umiarkowanym lub znacznym polega na integralnej realizacji funkcji dydaktycznej, wychowawczej i opiekuƒczej szko∏y, z uwzgl´dnieniem specyficznych form i metod pracy oraz zasad nauczania, opisanych przez wspó∏czesne nauki spo∏eczno-pedagogiczne. 2. Specyfika kszta∏cenia uczniów z upoÊledzeniem umys∏owym w stopniu umiarkowanym lub znacznym polega na nauczaniu i wychowaniu ca∏oÊciowym, zintegrowanym, opartym na wielozmys∏owym poznawaniu otaczajàcego Êwiata — w ca∏ym procesie edukacji. W stosunku do uczniów, zw∏aszcza uczniów z upoÊledzeniem umys∏owym w stopniu znacznym, przez ca∏y okres kszta∏cenia w szkole podstawowej, a nast´pnie w gimnazjum, dzia∏ania edukacyjne sà ukierunkowane na zaspokajanie specyficznych potrzeb edukacyjnych tych uczniów, odpowiednio do ich mo˝liwoÊci psychofizycznych. Przy ustalaniu kierunków pracy z uczniem nale˝y uwzgl´dniaç indywidualne tempo rozwoju ucznia. Z tego wzgl´du podstawa programowa nie wyró˝nia odr´bnych celów, zadaƒ ani treÊci nauczania dla kolejnych etapów edukacyjnych w szkole podstawowej i gimnazjum. Edukacja uczniów z upoÊledzeniem umys∏owym w stopniu umiarkowanym lub znacznym opiera si´ na indywidualnych programach edukacyjnych, opracowanych przez nauczycieli i specjalistów pracujàcych z uczniami na podstawie odr´bnych przepisów. Dziennik Ustaw Nr 19 — 1323 — 3. Nauczyciele prowadzà zaj´cia edukacyjne zgodnie z indywidualnym programem edukacyjnym, zachowujàc korelacj´ treÊci nauczania i wychowania. Czas zaj´ç i przerw nale˝y dostosowaç do mo˝liwoÊci i potrzeb uczniów. O doborze uczniów do oddzia∏ów decydujà g∏ównie ich potrzeby edukacyjne i mo˝liwoÊci psychofizyczne, w mniejszym stopniu wiek i lata nauki. 4. Na ka˝dym etapie edukacyjnym w szkole podstawowej i gimnazjum wyodr´bnia si´: Poz. 165 2) zdoby∏ maksymalnà samodzielnoÊç w zakresie zaspokajania podstawowych potrzeb ˝yciowych, 3) by∏ zaradny w ˝yciu codziennym, adekwatnie do indywidualnego poziomu sprawnoÊci i umiej´tnoÊci, oraz mia∏ poczucie decydowania o sobie, 4) móg∏ uczestniczyç w ró˝nych formach ˝ycia spo∏ecznego na równi z innymi cz∏onkami danej zbiorowoÊci, znajàc i przestrzegajàc ogólnie przyj´tych norm wspó∏˝ycia, zachowujàc prawo do swojej innoÊci. 1) zaj´cia edukacyjne:
6. a)funkcjonowanie w Êrodowisku,
7. b)muzyka z rytmikà,
8. c)plastyka,
9. d)technika,
10. e)wychowanie fizyczne,
11. f)etyka1), 2) zaj´cia rewalidacyjne. 5. Nawet niewielkie post´py ucznia powinny byç wzmacniane pozytywnie, natomiast brak post´pów nie podlega wartoÊciowaniu negatywnemu. 6. Wskazane jest nawiàzanie wspó∏pracy z rodzinà ucznia, w∏àczanie jej w dzia∏alnoÊç rewalidacyjnà prowadzonà na terenie szko∏y, a tak˝e w miar´ mo˝liwoÊci kontynuacja przez rodziców niektórych elementów tej dzia∏alnoÊci w domu ucznia. Konieczna jest te˝ taka organizacja dzia∏alnoÊci rewalidacyjnej szko∏y, która przygotuje Êrodowisko lokalne do przyj´cia i zaakceptowania ucznia i udzielania mu pomocy. 7. Po˝àdany jest udzia∏ rodziców (prawnych opiekunów) w konsultacjach dotyczàcych post´pów i trudnoÊci ucznia, wspieranie przez szko∏´ ich wysi∏ków w pracy z uczniem (zgodnie ze specyfikà rodziny, wyznawanymi przez nià wartoÊciami i kultywowanà tradycjà). Cele edukacyjne Celem edukacji uczniów z upoÊledzeniem umys∏owym w stopniu umiarkowanym lub znacznym jest rozwijanie autonomii ucznia niepe∏nosprawnego, wdra˝anie go do funkcjonowania spo∏ecznego, rozumienia i uznawania norm spo∏ecznych, a w szczególnoÊci wyposa˝enie go — stosownie do jego mo˝liwoÊci — w takie umiej´tnoÊci i wiadomoÊci, które pozwolà mu na postrzeganie siebie jako niezale˝nej osoby, oraz aby: 1) móg∏ porozumiewaç si´ z otoczeniem w najpe∏niejszy sposób, werbalnie lub pozawerbalnie, ——————— 1) Nauczanie religii jest realizowane zgodnie z odr´bnymi przepisami. Zadania szko∏y 1. Tworzenie warunków niezb´dnych do zapewnienia uczniowi komfortu psychicznego, poczucia bezpieczeƒstwa i akceptacji, nawiàzania pozytywnego kontaktu emocjonalnego nauczyciela z uczniem. 2. Dokonywanie wielospecjalistycznej oceny poziomu funkcjonowania ucznia i na jej podstawie opracowywanie i modyfikowanie indywidualnego programu edukacyjnego. 3. Rozwijanie u ucznia motywacji do porozumiewania si´ z drugà osobà (rówieÊnikiem, doros∏ym), komunikowania potrzeb i stanów emocjonalnych. 4. Tworzenie sytuacji edukacyjnych i wykorzystywanie sytuacji ˝yciowych do rozwijania umiej´tnoÊci komunikacyjnych uczniów, w tym tak˝e umiej´tnoÊci czytania i pisania, jak równie˝ elementarnych umiej´tnoÊci matematycznych. 5. Wdra˝anie do samodzielnego wykonywania czynnoÊci zwiàzanych z samoobs∏ugà, budzenie ch´ci pomocy innym. 6. Tworzenie sytuacji wychowawczych umo˝liwiajàcych doÊwiadczanie relacji spo∏ecznych, przygotowanie do pe∏nienia ról spo∏ecznych, wzmacnianie pozytywnych prze˝yç zwiàzanych z pe∏nionymi rolami. 7. Uczenie zasad wspó∏˝ycia spo∏ecznego (w szczególnoÊci pomoc sàsiedzka i inne zachowania prospo∏eczne, poszanowanie godnoÊci osobistej drugiego cz∏owieka, uprzejmoÊç i ˝yczliwoÊç). 8. Kszta∏towanie umiej´tnoÊci radzenia sobie w ró˝nych sytuacjach spo∏ecznych, uczenie umiej´tnoÊci rozwiàzywania sytuacji konfliktowych. 9. Uczenie umiej´tnoÊci kierowania swoim post´powaniem, rozwijanie umiej´tnoÊci dokonywania wyboru i budzenie poczucia odpowiedzialnoÊci za w∏asne decyzje, uczenie obowiàzkowoÊci i kszta∏towanie niezale˝noÊci uczuciowej. 10. Tworzenie sytuacji sprzyjajàcych poznawaniu otoczenia, w którym przebywa uczeƒ, instytucji i obiektów, z których b´dzie w przysz∏oÊci korzysta∏. Dziennik Ustaw Nr 19 — 1324 — 11. Umo˝liwianie uczniowi udzia∏u w ró˝nych wydarzeniach spo∏ecznych i kulturalnych w roli odbiorcy i twórcy kultury, uczenie przy tym wyra˝ania swoich prze˝yç i emocji. 12. Przybli˝anie tradycji i obyczajów lokalnych, narodowych, rozbudzanie poczucia przynale˝noÊci do spo∏ecznoÊci lokalnej, regionu, kraju. Poz. 165 i wychowania nale˝y wykorzystaç mo˝liwoÊci, jakie stwarza Êrodowisko spo∏eczno-kulturowe ucznia oraz baza materialno-dydaktyczna szko∏y. Zakres treÊci nauczania i wychowania ulega poszerzaniu w miar´ nabywania przez uczniów wiadomoÊci, umiej´tnoÊci i sprawnoÊci. 1. Umiej´tnoÊç samoobs∏ugi: 13. Umo˝liwianie poznawania Êrodowiska przyrodniczego, budzenie zainteresowania i szacunku dla otaczajàcej przyrody i wychowanie do ˝ycia w harmonii z przyrodà. 1) kszta∏towanie sprawnoÊci niezb´dnych w codziennym ˝yciu, dotyczàcych ubierania si´, jedzenia, higieny osobistej, czynnoÊci fizjologicznych, ochrony organizmu przed szkodliwymi czynnikami, 14. Wspieranie rozwoju sprawnoÊci psychofizycznej uczniów, prowadzenie zaj´ç niezb´dnych do rozwoju psychoruchowego. 2) kszta∏towanie nawyków i postaw ogólnie akceptowanych w tym zakresie. 2. Dba∏oÊç o zdrowie: 15. Tworzenie warunków do uprawiania przez uczniów ró˝nych dyscyplin sportu, udzia∏u w zawodach sportowych, turystyce i krajoznawstwie. 1) przyjmowanie prawid∏owej pozycji cia∏a, w szczególnoÊci podczas nauki, 16. Tworzenie warunków do zdobywania umiej´tnoÊci technicznych i wykorzystywania ich w ró˝nych sytuacjach ˝yciowych. Umo˝liwianie korzystania z urzàdzeƒ technicznych, u∏atwiajàcych funkcjonowanie w ˝yciu. 2) utrwalanie podstawowych nawyków higienicznych i ˝ywieniowych, 17. Zapewnienie uczniowi udzia∏u w ró˝nych zaj´ciach rewalidacyjnych wspierajàcych rozwój i majàcych wp∏yw na mo˝liwoÊci kszta∏cenia ogólnego oraz realizacj´ treÊci podstawy programowej. Zaj´cia rewalidacyjne sà prowadzone w celu: 3. Umiej´tnoÊç porozumiewania si´ z otoczeniem, w tym: 1) wspomagania rozwoju ucznia, 2) rozwijania psychofizycznej sprawnoÊci ucznia oraz zdolnoÊci do odniesienia sukcesu, 3) unikanie czynników szkodliwych dla zdrowia, 4) korzystanie z pomocy medycznej. 1) wykorzystywanie komunikatów pozawerbalnych, 2) poznawanie wspierajàcych lub alternatywnych metod komunikacji (w stosunku do uczniów napotykajàcych trudnoÊci w s∏ownym porozumiewaniu si´), 3) rozwijania zainteresowaƒ (w szczególnoÊci muzycznych, teatralnych, tanecznych, Êpiewu i sportowych), sprawnoÊci manualnej oraz zdolnoÊci plastycznych, 3) doskonalenie s∏ownictwa ucznia i umiej´tnoÊci formu∏owania wypowiedzi, 4) usprawniania funkcjonowania ucznia oraz jego kondycji fizycznej, 4. Rozwijanie percepcji wzrokowej i spostrzegania: 5) wspomagania samodzielnoÊci spo∏ecznej, 6) wdra˝ania do aktywnoÊci ruchowej i kszta∏towania umiej´tnoÊci samodzielnego organizowania wypoczynku i rekreacji. Zaj´cia rewalidacyjne sà ustalane na podstawie orzeczenia o potrzebie kszta∏cenia specjalnego. 4) doskonalenie wymowy. 1) podczas obserwacji rzeczywistoÊci i na obrazkach, 2) przez manipulowanie przedmiotami i porzàdkowanie przedmiotów, 3) przez wyszukiwanie ró˝nic i podobieƒstw oraz zauwa˝anie zmian w otoczeniu. 5. Rozwijanie percepcji s∏uchowej przez: TreÊci nauczania Zakres treÊci nauczania i wychowania w kszta∏ceniu uczniów z upoÊledzeniem umys∏owym w stopniu umiarkowanym lub znacznym odpowiada indywidualnym potrzebom edukacyjnym i mo˝liwoÊciom psychofizycznym ucznia. Przy realizacji treÊci nauczania 1) çwiczenia wra˝liwoÊci s∏uchowej, 2) çwiczenia rytmiczne, 3) çwiczenia s∏uchu fonematycznego, 4) analiz´ i syntez´ s∏uchowà. Dziennik Ustaw Nr 19 — 1325 — 6. åwiczenia pami´ci, w szczególnoÊci dotykowej, ruchowej i s∏ownej. 7. Nauka czytania i pisania z wykorzystaniem çwiczeƒ: 1) usprawniania spostrzegania wzrokowego i s∏uchowego, 2) rozwijania orientacji przestrzennej, 3) rozwijania sprawnoÊci manualnej i umiej´tnoÊci pisania r´cznego, 4) usprawniania koordynacji wzrokowo-ruchowej, 5) usprawniania innych obszarów zgodnie z potrzebami ucznia. Bioràc pod uwag´ indywidualne uwarunkowania uczniów, którzy nie nab´dà umiej´tnoÊci pisania r´cznego, nale˝y, w miar´ mo˝liwoÊci, przygotowaç ich do pos∏ugiwania si´ maszynà do pisania lub komputerem. Poz. 165 2) aktywnoÊç muzyczna, plastyczna i taneczna, 3) umiej´tne stosowanie ró˝nych Êrodków artystycznego wyrazu, 4) rozwijanie specjalnych uzdolnieƒ i zainteresowaƒ kulturalnych. 12. Poznawanie przyrody: 1) zapoznawanie z ró˝nymi Êrodowiskami naturalnymi, 2) prowadzenie hodowli i upraw, 3) kszta∏towanie postaw proekologicznych w kontaktach z przyrodà. 13. Zaj´cia ruchowe: 1) zabawy i gry ruchowe s∏u˝àce rozwijaniu sprawnoÊci psychofizycznej, 2) çwiczenia gimnastyczne i korekcyjne niezb´dne do rozwoju psychoruchowego, 8. Elementarne umiej´tnoÊci matematyczne: 1) porównywanie, 2) odwzorowywanie, 3) porzàdkowanie zbiorów przedmiotów, 3) udzia∏ w zawodach sportowych, turystyce i krajoznawstwie, 4) wykorzystywanie nabytych umiej´tnoÊci ruchowych w ˝yciu codziennym, 4) liczenie i pos∏ugiwanie si´ pieni´dzmi, 5) przygotowanie do aktywnego sp´dzania wolnego czasu. 5) mierzenie d∏ugoÊci, obj´toÊci, ci´˝aru, czasu — z zastosowaniem prostych przyrzàdów pomiarowych. 14. Kszta∏cenie techniczne: 9. Poznawanie najbli˝szego otoczenia: 1) poznawanie materia∏ów i produktów codziennego u˝ytku, ich w∏aÊciwoÊci i zastosowaƒ, 1) szko∏y, 2) korzystanie z prostych narz´dzi, 2) urz´dów i innych instytucji, 3) korzystanie z urzàdzeƒ socjalnych i technicznych powszechnego u˝ytku, zgodnie z ich przeznaczeniem, 3) placówek kulturalnych, 4) sklepów, punktów us∏ugowych. 10. Poznawanie najbli˝szego Êrodowiska spo∏eczno-kulturowego: 1) aktywne uczestniczenie w ró˝nych formach ˝ycia spo∏ecznego i kulturalnego, 2) przygotowanie ucznia do pe∏nienia ró˝nych ról spo∏ecznych (w tym roli doros∏ej kobiety i doros∏ego m´˝czyzny), 3) wdra˝anie do kulturalnego, spo∏ecznie akceptowanego sposobu bycia. 11. TwórczoÊç artystyczna: 1) kontakt z dzie∏ami muzycznymi, plastycznymi, filmowymi i teatralnymi, 4) kszta∏towanie zachowaƒ proekologicznych w trakcie pos∏ugiwania si´ narz´dziami, korzystania z urzàdzeƒ socjalnych i technicznych. Osiàgni´cia Ze wzgl´du na specyficzny charakter edukacji uczniów z upoÊledzeniem umys∏owym w stopniu umiarkowanym lub znacznym, a tak˝e indywidualne tempo i zakres nauki ka˝dego ucznia, osiàgni´cia w poszczególnych sferach oddzia∏ywaƒ pedagogicznych i rewalidacyjnych sà planowane indywidualnie. Dokonywana okresowo przez nauczycieli i specjalistów wielospecjalistyczna ocena poziomu funkcjonowania ucznia umo˝liwia modyfikowanie indywidualnego programu edukacyjnego i dostosowanie poziomu oczekiwanych osiàgni´ç ucznia do jego mo˝liwoÊci. Dziennik Ustaw Nr 19 — 1326 — Poz. 165 Za∏àcznik nr 2 PODSTAWA PROGRAMOWA KSZTA¸CENIA OGÓLNEGO DLA SZKÓ¸ POLICEALNYCH PRZEDMIOTY 6. Organizowanie imprez turystycznych (w tym tak˝e tzw. „ma∏ej turystyki”). WYCHOWANIE FIZYCZNE Cele edukacyjne 1. Wykszta∏cenie umiej´tnoÊci dbania o zdrowie i sprawnoÊç fizycznà. 2. Kszta∏towanie aktywnych postaw moralnych i spo∏ecznych przez wartoÊci odnajdywane w sporcie, rekreacji i turystyce, w szczególnoÊci wytrwa∏oÊç, systematycznoÊç, odpowiedzialnoÊç, samodyscyplina, równoÊç szans, szacunek dla przeciwnika, „czysta gra”, umiej´tnoÊç w∏aÊciwego zachowania si´ w sytuacji zwyci´stwa i pora˝ki. Zadania szko∏y 1. Utrwalenie wiedzy uczniów niezb´dnej dla podejmowania Êwiadomej, systematycznej aktywnoÊci fizycznej jako warunku zdrowego stylu ˝ycia i racjonalnej troski o witalnà gotowoÊç organizmu do przeciwstawiania si´ negatywnym skutkom cywilizacji. 2. Wdra˝anie do samodzielnych dzia∏aƒ na rzecz harmonijnego rozwoju fizycznego oraz dba∏oÊci o nale˝yty poziom sprawnoÊci fizycznej. 3. Organizowanie zaj´ç z zakresu ró˝nych form aktywnoÊci fizycznej. TreÊci nauczania 1. åwiczenia si∏y mi´Êniowej — dba∏oÊç o prawid∏owà sylwetk´, zapobieganie oty∏oÊci. 7. Wdra˝anie do samokontroli i samooceny stanu zdrowia i poziomu sprawnoÊci fizycznej. Osiàgni´cia 1. Umiej´tnoÊç dokonania samooceny stanu zdrowia na podstawie pomiarów cech somatycznych oraz pomiarów wydolnoÊci wysi∏kowej organizmu. 2. Umiej´tnoÊç dokonania samooceny poziomu sprawnoÊci fizycznej na podstawie okreÊlonego testu, a tak˝e stosowania çwiczeƒ wp∏ywajàcych na zachowanie prawid∏owej sylwetki i nale˝ytej sprawnoÊci. 3. Umiej´tnoÊç stosowania çwiczeƒ relaksacyjnych i rozluêniajàcych — redukujàcych poziom napi´ç emocjonalnych i stresów oraz poprawiajàcych samopoczucie i pewnoÊç siebie. 4. Umiej´tnoÊç organizowania i aktywnego uczestnictwa w ró˝nych (indywidualnych i zespo∏owych) formach aktywnoÊci sportowej, rekreacyjnej i turystycznej. 5. Przyj´cie na siebie odpowiedzialnoÊci za zdrowie w∏asne i innych, w tym tak˝e w∏asnej rodziny. PODSTAWY PRZEDSI¢BIORCZOÂCI Przedmiot jest realizowany przez uczniów, którzy nie realizowali tego przedmiotu na wczeÊniejszym etapie edukacyjnym. Cele edukacyjne 2. åwiczenia wzmacniajàce kondycj´ organizmu — wydolnoÊç krà˝eniowo-oddechowa, wysi∏ki o charakterze aerobowym — marszobiegi, biegi, aerobik, dynamiczne formy gier sportowych, p∏ywanie. 3. Zaj´cia relaksacyjne, roz∏adowujàce napi´cie emocjonalne, redukujàce poziom stresu i poprawiajàce samopoczucie. 4. Zaj´cia rekreacyjno-sportowe w wybranej dziedzinie (dyscyplinie) sportu, uwzgl´dniajàce zainteresowania i preferencje uczniów oraz ich indywidualne predyspozycje psychomotoryczne. 5. Wspó∏udzia∏ uczniów w prowadzeniu zaj´ç ruchowych oraz organizowaniu imprez rekreacyjnych i rozgrywek sportowych; umiej´tnoÊç zagospodarowania czasu wolnego. 1. Przygotowanie do aktywnego i Êwiadomego uczestnictwa w ˝yciu gospodarczym. 2. Kszta∏cenie postawy rzetelnej pracy i przedsi´biorczoÊci. 3. Kszta∏towanie umiej´tnoÊci pracy w zespole i skutecznego komunikowania si´. 4. Kszta∏towanie umiej´tnoÊci aktywnego poszukiwania pracy i Êwiadomego jej wyboru. 5. Poznanie mechanizmów funkcjonowania gospodarki rynkowej. 6. Rozwijanie zainteresowania podejmowaniem i prowadzeniem dzia∏alnoÊci gospodarczej. Poznanie podstawowych zasad podejmowania i prowadzenia Dziennik Ustaw Nr 19 — 1327 — dzia∏alnoÊci gospodarczej w ró˝nych formach, w tym zasad etycznych. 7. Poznanie roli paƒstwa i prawa w gospodarce rynkowej. Rola paƒstwa w tworzeniu norm prawnych przeciwdzia∏ajàcych korupcji. 8. Poznanie zasad funkcjonowania gospodarki europejskiej i Êwiatowej. Poz. 165 8. Gospodarstwa domowe — dochody i wydatki, inwestowanie w∏asnych pieni´dzy. Ochrona praw konsumentów. 9. System zabezpieczenia emerytalnego. Ubezpieczenie zdrowotne i ubezpieczenia majàtkowe. 10. Przedsi´biorstwo w gospodarce — ró˝norodnoÊç form organizacyjno-prawnych i ich rola w rozwoju gospodarki. Zadania szko∏y 1. Zapewnienie uczniom mo˝liwoÊci uzyskania wiedzy, umiej´tnoÊci i kszta∏towania postaw przedsi´biorczych, warunkujàcych aktywne uczestnictwo w ˝yciu gospodarczym, z uwzgl´dnieniem zasad etycznych. 2. Pomoc w rozwijaniu u uczniów umiej´tnoÊci samokszta∏cenia i samodoskonalenia oraz indywidualnych zainteresowaƒ prowadzeniem dzia∏alnoÊci gospodarczej. 3. Tworzenie sprzyjajàcej atmosfery dla wspó∏pracy szko∏y z przedstawicielami ˝ycia gospodarczego w regionie. 4. Wspomaganie uczniów w wyborze kierunku dalszego kszta∏cenia. 5. Umo˝liwienie poznania specyfiki lokalnego rynku pracy. TreÊci nauczania 1. Postawa przedsi´biorczoÊci. Mocne i s∏abe strony w∏asnej osobowoÊci, samoakceptacja, asertywnoÊç, inicjatywnoÊç, odpowiedzialnoÊç. 2. Organizacja pracy. Zasady pracy zespo∏owej. Kierowanie i podejmowanie decyzji, z uwzgl´dnieniem zasad etycznych obowiàzujàcych w dzia∏alnoÊci gospodarczej oraz etyki pracy. 3. Mobbing w miejscu pracy, sposoby przeciwdzia∏ania. 4. Zale˝noÊç mi´dzy zyskiem a ryzykiem. 11. Majàtek przedsi´biorstwa. Koszty i przychody oraz zasady rozliczeƒ finansowych przedsi´biorstwa. 12. Formy pozyskiwania kapita∏u i jego inwestowania. 13. Planowanie procedury podj´cia dzia∏alnoÊci gospodarczej. 14. Nawiàzywanie i rozwiàzywanie stosunku pracy. Podstawowe prawa i obowiàzki pracownika i pracodawcy. 15. Rola paƒstwa w gospodarce rynkowej. Podstawowe funkcje ekonomiczne paƒstwa. 16. Wzrost gospodarczy i jego mierniki. 17. Pieniàdz i banki — bank centralny, banki komercyjne, bankowe i pozabankowe us∏ugi finansowe. Inflacja. 18. Bud˝et paƒstwa, bud˝ety jednostek samorzàdu terytorialnego — funkcje, êród∏a wp∏ywów, kierunki wydatków. 19. Rynek pracy i bezrobocie. 20. Metody aktywnego poszukiwania pracy. Instytucje wspomagajàce aktywne poszukiwanie pracy. 21. Wspó∏praca gospodarcza Polski z zagranicà. Integracja z Unià Europejskà. 22. Proces globalizacji gospodarki i jego konsekwencje dla Polski. 23. Etyka biznesu. 5. Motywy aktywnoÊci zawodowej i gospodarczej cz∏owieka. Rodzaje potrzeb. ZdolnoÊç do wyznaczania sobie celów i zadaƒ. Osiàgni´cia 6. Funkcjonowanie rynku i gospodarki rynkowej. Rola norm etycznych w funkcjonowaniu rynku („kreatywna ksi´gowoÊç”, korupcja). 2. Umiej´tnoÊç stosowania podstawowych zasad pracy w zespole i prowadzenia negocjacji. 1. Dokonanie trafnej samooceny oraz umiej´tnoÊç autoprezentacji. 3. Planowanie bud˝etu gospodarstwa domowego. 7. Funkcjonowanie gie∏dy papierów wartoÊciowych. 4. Rozró˝nianie form inwestowania. Dziennik Ustaw Nr 19 — 1328 — Poz. 165 5. Umiej´tnoÊç przewidywania op∏acalnoÊci przedsi´wzi´cia gospodarczego w kontekÊcie wydatków i przychodów, zysku i ryzyka. 10. ZnajomoÊç podstawowych przepisów prawa dotyczàcych zatrudnienia oraz praw i obowiàzków pracownika i pracodawcy. 6. Identyfikowanie podstawowych form w∏asnoÊci oraz form organizacyjno-prawnych przedsi´biorstw. 11. Odró˝nianie zachowaƒ etycznych i nieetycznych w roli pracodawcy i pracownika. 7. Przygotowanie dokumentów do za∏o˝enia i prowadzenia przedsi´biorstwa oraz stosowanie wymaganych procedur w celu podj´cia dzia∏alnoÊci gospodarczej przez osob´ fizycznà. 12. Identyfikowanie podstawowych wskaêników makroekonomicznych (PKB, PNB — nominalny i realny oraz w przeliczeniu na jednego mieszkaƒca, inflacja, bezrobocie). 8. Obliczanie prostych przyk∏adów dotyczàcych wyniku finansowego przedsi´biorstwa. 13. Rozumienie wp∏ywu polityki fiskalnej i monetarnej na ˝ycie gospodarcze kraju. 9. Przygotowanie podstawowych dokumentów niezb´dnych do ubiegania si´ o prac´ oraz prowadzenie rozmowy kwalifikacyjnej z pracodawcà w warunkach symulowanych. 14. Wskazywanie korzyÊci i zagro˝eƒ wynikajàcych ze wspó∏pracy mi´dzynarodowej, w tym z integracji Polski z Unià Europejskà oraz globalizacji gospodarki. Za∏àcznik nr 3 PODSTAWA PROGRAMOWA KSZTA¸CENIA OGÓLNEGO DLA SZKÓ¸ SPECJALNYCH PRZYSPOSABIAJÑCYCH DO PRACY DLA UCZNIÓW Z UPOÂLEDZENIEM UMYS¸OWYM W STOPNIU UMIARKOWANYM LUB ZNACZNYM ORAZ DLA UCZNIÓW Z NIEPE¸NOSPRAWNOÂCIAMI SPRZ¢˚ONYMI Wskazania ogólne 1. Szko∏a specjalna przysposabiajàca do pracy dla uczniów z upoÊledzeniem umys∏owym w stopniu umiarkowanym lub znacznym oraz dla uczniów z niepe∏nosprawnoÊciami sprz´˝onymi przygotowuje m∏odzie˝ do pe∏nienia ró˝nych ról spo∏ecznych oraz autonomicznego (na miar´ ich mo˝liwoÊci rozwojowych) i aktywnego doros∏ego ˝ycia. 2. Edukacja uczniów z upoÊledzeniem umys∏owym w stopniu umiarkowanym lub znacznym oraz uczniów z niepe∏nosprawnoÊciami sprz´˝onymi polega na ca∏oÊciowej i jednoczesnej realizacji funkcji dydaktycznej, wychowawczej, opiekuƒczej i profilaktycznej szko∏y, z uwzgl´dnieniem specyficznych form i metod pracy oraz zasad nauczania, opisanych przez wspó∏czesne nauki spo∏eczno-pedagogiczne. 3. Kszta∏cenie uczniów z upoÊledzeniem umys∏owym w stopniu umiarkowanym lub znacznym oraz uczniów z niepe∏nosprawnoÊciami sprz´˝onymi jest dostosowane do potrzeb edukacyjnych i mo˝liwoÊci psychofizycznych uczniów. Kszta∏cenie obejmuje: 1) kszta∏cenie ogólne umo˝liwiajàce utrwalenie i poszerzenie zakresu posiadanej wiedzy i nabywanie nowych umiej´tnoÊci, 2) przysposobienie do pracy rozumiane jako: kszta∏towanie w∏aÊciwych postaw wobec pracy, przyswajanie podstawowej wiedzy o pracy i poznawanie typowych sytuacji zwiàzanych z pracà, uczenie wykonywania ró˝nych prac, w tym porzàdkowych i pomocniczych, oraz opanowanie podstawowych umiej´tnoÊci i czynnoÊci pracy, a tak˝e przygotowanie do podj´cia samodzielnej lub wspomaganej pracy na okreÊlonym stanowisku na wolnym lub chronionym rynku pracy. Edukacja uczniów z upoÊledzeniem umys∏owym w stopniu umiarkowanym lub znacznym oraz uczniów z niepe∏nosprawnoÊciami sprz´˝onymi opiera si´ na indywidualnych programach edukacyjnych, opracowanych przez nauczycieli i specjalistów pracujàcych z uczniami na podstawie odr´bnych przepisów. 4. W procesie kszta∏cenia uczniów z upoÊledzeniem umys∏owym w stopniu umiarkowanym lub znacznym oraz uczniów z niepe∏nosprawnoÊciami sprz´˝onymi nauczyciele wspó∏pracujà z rodzicami (prawnymi opiekunami) uczniów, ustalajàc kierunki oddzia∏ywaƒ wychowawczo-edukacyjnych i konsultujàc z nimi sposoby rozwiàzywania problemów ucznia respektujàce wyznawane przez rodzin´ wartoÊci. Dziennik Ustaw Nr 19 — 1329 — 5. W procesie kszta∏cenia uczniów wyodr´bnia si´: 1) zaj´cia edukacyjne:
12. a)funkcjonowanie osobiste i spo∏eczne,
13. b)wychowanie fizyczne,
14. c)przysposobienie do pracy,
15. d)etyka1), 2) zaj´cia rewalidacyjne, 3) zaj´cia sportowe, 4) zaj´cia kszta∏tujàce kreatywnoÊç, w szczególnoÊci muzyka, plastyka, zaj´cia rozwijajàce zainteresowania, zaj´cia kszta∏tujàce umiej´tnoÊç sp´dzania wolnego czasu. Ze wzgl´du na integralny, ca∏oÊciowy charakter kszta∏cenia uczniów z upoÊledzeniem umys∏owym w stopniu umiarkowanym lub znacznym oraz uczniów z niepe∏nosprawnoÊciami sprz´˝onymi podstawa programowa nie wyró˝nia odr´bnych celów, zadaƒ ani treÊci nauczania dla poszczególnych zaj´ç edukacyjnych. 6. Dzia∏alnoÊç edukacyjna szko∏y jest okreÊlona przez: 1) indywidualne programy edukacyjne, 2) program wychowawczy szko∏y, który opisuje w sposób ca∏oÊciowy wszystkie treÊci i dzia∏ania o charakterze wychowawczym i jest realizowany przez wszystkich nauczycieli, Poz. 165 kszta∏cenie kompetencji spo∏ecznych, zdolnoÊci adaptacyjnych i nabywanie nowych umiej´tnoÊci, umo˝liwiajàcych samodzielne, niezale˝ne funkcjonowanie tych uczniów, przez: 1) wspomaganie wszechstronnego i harmonijnego rozwoju ucznia, 2) rozbudzanie motywacji i rozwijanie zdolnoÊci dostrzegania zwiàzków funkcjonalnych, czasowych i przestrzennych oraz ich praktycznego wykorzystania, 3) kszta∏towanie zainteresowaƒ i ujawnianie zdolnoÊci, w szczególnoÊci zdolnoÊci muzycznych, plastycznych i sportowych, 4) rozwijanie w uczniach postawy ciekawoÊci, otwartoÊci i poszanowania innych, 5) utrwalanie wiadomoÊci i umiej´tnoÊci zdobytych przez uczniów na wczeÊniejszych etapach edukacyjnych, 6) przyswajanie prostego j´zyka matematyki, dostrzeganie oraz formu∏owanie ró˝nic pomi´dzy zjawiskami, czynnoÊciami i liczbami, rozwijanie wyobraêni przestrzennej, 7) poznawanie ró˝norodnoÊci Êwiata przyrody, poznawanie i rozumienie podstawowych procesów ˝yciowych organizmów, kszta∏towanie zachowaƒ ukierunkowanych na ochron´ Êrodowiska, 8) rozwijanie wiedzy o kulturze w∏asnego regionu i jej zwiàzku z kulturà Polski, 9) umo˝liwianie kontaktu ze Êrodowiskiem lokalnym i zrozumienia przynale˝noÊci cz∏owieka do tego Êrodowiska, 3) program profilaktyki dostosowany do potrzeb rozwojowych uczniów oraz potrzeb danego Êrodowiska, który opisuje w sposób ca∏oÊciowy wszystkie treÊci i dzia∏ania szko∏y zapobiegajàce zjawisku przemocy, patologiom ˝ycia spo∏ecznego oraz wspierajàce promocj´ zdrowia i wychowanie do ˝ycia w rodzinie, a tak˝e inne zagadnienia, wa˝ne dla osoby doros∏ej, niepe∏nosprawnej intelektualnie, które wynikajà z potrzeb uczniów, 10) osiàgni´cie maksymalnej zaradnoÊci i niezale˝noÊci na miar´ indywidualnych mo˝liwoÊci uczniów, 4) program przysposobienia do pracy opracowany dla danego oddzia∏u, który opisuje wszystkie dzia∏ania szko∏y przygotowujàce ucznia do wykonywania pracy. 12) przygotowanie do wykonywania, indywidualnie i zespo∏owo, ró˝nych prac, majàcych na celu zaspokojenie potrzeb w∏asnych i otoczenia, 7. W celu nabywania praktycznych umiej´tnoÊci zwiàzanych z pracà szko∏a zapewnia uczniowi zaj´cia przysposobienia do pracy oraz — zgodnie z jego predyspozycjami i zainteresowaniami — zaj´cia praktyczne w pracowniach szkolnych i poza szko∏à. Cele edukacyjne Celem edukacji uczniów z upoÊledzeniem umys∏owym w stopniu umiarkowanym lub znacznym oraz uczniów z niepe∏nosprawnoÊciami sprz´˝onymi jest utrwalanie i poszerzanie zakresu posiadanej wiedzy, ——————— 1) Nauczanie religii jest realizowane zgodnie z odr´bnymi przepisami. 11) kszta∏towanie prawid∏owej postawy uczniów wobec pracy, w aspekcie motywacji, kompetencji i wykonania, 13) kszta∏towanie umiej´tnoÊci pos∏ugiwania si´ narz´dziami, maszynami i urzàdzeniami oraz opanowanie prostych umiej´tnoÊci i czynnoÊci pracy, 14) kszta∏towanie umiej´tnoÊci zwiàzanych z poszukiwaniem pracy, w tym korzystania z ró˝nych êróde∏ informacji, 15) przygotowanie do aktywnego uczestnictwa w ró˝nych formach ˝ycia spo∏ecznego na równi z innymi cz∏onkami danej zbiorowoÊci, pe∏nienia ról spo∏ecznych oraz przygotowanie do za∏atwiania ró˝nych spraw osobistych w urz´dach i innych instytucjach, 16) kszta∏towanie poczucia odpowiedzialnoÊci za samodzielnie dokonywane wybory i podejmowane decyzje, Dziennik Ustaw Nr 19 — 1330 — 17) kszta∏towanie umiej´tnoÊci samodzielnego organizowania wypoczynku i czasu wolnego, 18) rozwijanie kreatywnoÊci uczniów oraz ich uzdolnieƒ i zainteresowaƒ, 19) doskonalenie sprawnoÊci i wydolnoÊci fizycznej uczniów oraz dzia∏ania prozdrowotne. Zadania szko∏y 1. Tworzenie warunków niezb´dnych do zapewnienia uczniowi komfortu psychicznego i poczucia bezpieczeƒstwa emocjonalnego oraz warunków i sytuacji sprzyjajàcych i doskonalàcych jego zaradnoÊç ˝yciowà oraz niezale˝noÊç w czynnoÊciach samoobs∏ugowych. 2. Przygotowanie ucznia do odró˝niania fikcji od rzeczywistoÊci przekazywanej za poÊrednictwem Êrodków masowego przekazu. 3. Podtrzymywanie i rozwijanie umiej´tnoÊci komunikowania si´, w tym — je˝eli jest to konieczne — wspomagajàcych sposobów porozumiewania si´, a tak˝e umiej´tnoÊci czytania i pisania (w miar´ mo˝liwoÊci ucznia) oraz umiej´tnoÊci matematycznych, przydatnych w doros∏ym ˝yciu. Poz. 165 u których uczniowie mogliby realizowaç zaj´cia praktyczne lub po zakoƒczeniu edukacji uzyskaç zatrudnienie. 12. Tworzenie warunków sprzyjajàcych podejmowaniu przez uczniów samodzielnych inicjatyw i odpowiedzialnych decyzji. 13. Kszta∏towanie pozytywnego wizerunku ucznia w Êrodowisku spo∏ecznym, jako potencjalnego pracownika, klienta i u˝ytkownika. 14. Nawiàzywanie kontaktu z lokalnymi oÊrodkami wsparcia oraz instytucjami promujàcymi rehabilitacj´ spo∏ecznà osób niepe∏nosprawnych. 15. Umo˝liwianie uczniom udzia∏u w aktualnych wydarzeniach spo∏ecznych i kulturalnych oraz zapewnienie mo˝liwoÊci korzystania z ró˝nych form sp´dzania wolnego czasu (turystyka, krajoznawstwo, rekreacja, imprezy sportowe i kulturalne). Rozwijanie zainteresowaƒ i kreatywnoÊci ucznia. 16. Tworzenie warunków do rozwijania kondycji fizycznej i troski o w∏asne zdrowie, jako warunku niezb´dnego do wykonywania pracy. 4. Umo˝liwienie prowadzenia obserwacji zjawisk przyrodniczych i prowadzenie çwiczeƒ kszta∏tujàcych umiej´tnoÊç orientowania si´ w terenie. 17. Przybli˝anie tradycji i obyczajów lokalnych, narodowych, rozbudzanie poczucia przynale˝noÊci do spo∏ecznoÊci lokalnej, regionu i kraju. 5. Tworzenie warunków do poznawania przyrody, wychowania do ˝ycia w harmonii z przyrodà, kszta∏towania postawy proekologicznej. 18. Zapoznawanie uczniów z prawami cz∏owieka i zasadà, ˝e niepe∏nosprawnoÊç intelektualna nie mo˝e byç przyczynà dyskryminacji. 6. Ukazywanie znaczenia zasad moralnych dla rozwoju osobistego cz∏owieka, kszta∏towania si´ relacji mi´dzy ludêmi oraz ˝ycia spo∏ecznego, gospodarczego i politycznego. Uczenie rozumienia swoich praw i umiej´tnoÊci ich egzekwowania. 19. Nawiàzywanie kontaktu z instytucjami i organizacjami pozarzàdowymi dzia∏ajàcymi na rzecz osób niepe∏nosprawnych intelektualnie. 7. Tworzenie warunków do kszta∏towania zachowaƒ sprzyjajàcych zdrowiu i bezpieczeƒstwu. 8. Dokonywanie wielospecjalistycznej oceny poziomu funkcjonowania ucznia i na jej podstawie opracowywanie i modyfikowanie indywidualnego programu edukacyjnego. 9. Tworzenie warunków umo˝liwiajàcych uczniom dokonywanie w∏aÊciwego wyboru kierunków przysz∏ej pracy przez przygotowanie bazy umo˝liwiajàcej uczniom zapoznanie si´ z ró˝nymi czynnoÊciami pracy, wytworami pracy oraz dokonanie samooceny w∏asnych umiej´tnoÊci i mo˝liwoÊci (po praktycznym poznaniu wybranych czynnoÊci pracy i niezb´dnych do ich wykonywania umiej´tnoÊci). 10. Organizowanie w szkole pracowni umo˝liwiajàcych realizacj´ przysposobienia do pracy oraz wykorzystanie opanowanych umiej´tnoÊci praktycznych w typowych i nowych sytuacjach. 11. Nawiàzywanie kontaktu z pracodawcami, w tym pracodawcami b´dàcymi osobami fizycznymi, 20. Zapewnienie uczniowi udzia∏u w ró˝nych zaj´ciach rewalidacyjnych, sportowych oraz kszta∏tujàcych kreatywnoÊç uczniów. Zaj´cia te majà wp∏yw na mo˝liwoÊci kszta∏cenia ogólnego oraz kszta∏cenia w zakresie przysposobienia do pracy, a tak˝e realizacj´ treÊci podstawy programowej. Zaj´cia te sà prowadzone w celu: 1) wspomagania rozwoju ucznia, 2) rozwijania psychofizycznej sprawnoÊci ucznia oraz zdolnoÊci do odniesienia sukcesu, 3) rozwijania zainteresowaƒ (w szczególnoÊci muzycznych, teatralnych, tanecznych, Êpiewu i sportowych), sprawnoÊci manualnej oraz zdolnoÊci plastycznych, 4) usprawniania funkcjonowania ucznia oraz jego kondycji fizycznej, 5) rozbudzania postawy kreatywnej ucznia w procesie zdobywania umiej´tnoÊci i gromadzenia wiedzy ogólnej oraz wiedzy z zakresu przysposobienia do pracy, w tym o poszczególnych stanowiskach pracy, 6) wspomagania samodzielnoÊci spo∏ecznej, Dziennik Ustaw Nr 19 — 1331 — 7) wdra˝ania do aktywnoÊci ruchowej i kszta∏towania umiej´tnoÊci samodzielnego organizowania wypoczynku i rekreacji. Zaj´cia rewalidacyjne, sportowe oraz kszta∏tujàce kreatywnoÊç ucznia sà ustalane na podstawie orzeczenia o potrzebie kszta∏cenia specjalnego. TreÊci nauczania Zakres treÊci nauczania i wychowania wynika z poziomu indywidualnego rozwoju i tempa przyswajania wiedzy przez ucznia. Przy realizacji treÊci nauczania i wychowania oraz wyborze kierunku przygotowania do pracy nale˝y wykorzystaç mo˝liwoÊci, jakie stwarza Êrodowisko spo∏eczno-kulturowe ucznia i lokalny rynek pracy (mo˝liwoÊç zatrudnienia w zak∏adach pracy chronionej, w zak∏adach aktywizacji zawodowej lub u pracodawców b´dàcych osobami fizycznymi) oraz baza materialno-dydaktyczna szko∏y. Zdobyta przez uczniów wiedza, umiej´tnoÊci i ukszta∏towane wartoÊci, wzorce osobowe, zachowania i motywacje powinny u∏atwiaç im umiej´tne pe∏nienie ról spo∏ecznych. 1. Rozwijanie i utrwalanie (na miar´ mo˝liwoÊci ucznia) umiej´tnoÊci pisania i czytania oraz ich praktycznego wykorzystania do formu∏owania krótkich wypowiedzi, tworzenia i przekazywania informacji z zastosowaniem form gramatycznych odpowiednich do wyra˝ania teraêniejszoÊci, przesz∏oÊci i przysz∏oÊci (w szczególnoÊci tekstów kierowanych do ró˝nych adresatów i w ró˝nych celach, pisania na temat w∏asnych doznaƒ). 2. Przekazywanie, odbiór i wykorzystywanie ró˝nych informacji, w tym docieranie do informacji, korzystanie z informacji, tworzenie informacji, przetwarzanie informacji za pomocà ró˝nych Êrodków (równie˝ z wykorzystaniem komputera). 3. Doskonalenie umiej´tnoÊci porównywania, segregowania, klasyfikowania oraz pos∏ugiwania si´ pieni´dzmi, a tak˝e wykonywania prostych dzia∏aƒ matematycznych przydatnych w codziennym ˝yciu. Poz. 165 6) nawiàzywania pozytywnych relacji z ludêmi (wspó∏dzia∏ania i wspó∏pracy, rozwiàzywania problemów i sytuacji konfliktowych, umiej´tnoÊci odmawiania, nawiàzywania i podtrzymywania przyjaêni, dbania o przyjació∏ i znajomych), 7) pos∏ugiwania si´ dowodem osobistym i innymi dokumentami, 8) urzàdzania miejsca zamieszkania i planowania wydatków, 9) korzystania z us∏ug pocztowych, bankowych, 10) samodzielnego lub wspieranego dokonywania zakupów w ró˝nych rodzajach sklepów. 6. Kszta∏towanie i utrwalanie zachowaƒ i nawyków ogólnie akceptowanych w Êwiecie ludzi doros∏ych w zakresie higieny i wyglàdu zewn´trznego. 7. Umiej´tnoÊç dbania o w∏asne zdrowie, korzystania z pomocy lekarza podstawowej opieki zdrowotnej, umiej´tnoÊç udzielania pierwszej pomocy, korzystania z pogotowia ratunkowego. Poznawanie czynników zagra˝ajàcych zdrowiu oraz sposobów unikania zagro˝eƒ. 8. ZnajomoÊç i rozumienie swoich praw obywatelskich, umiej´tnoÊç dbania o ich przestrzeganie; uprawnienia osób z niepe∏nosprawnoÊciami do korzystania z systemu wsparcia spo∏ecznego. 9. Poznawanie w∏asnego regionu, kultury, tradycji regionalnych, organizacji i instytucji dzia∏ajàcych na danym terenie. 10. Wychowanie do ˝ycia w rodzinie, którego celem jest: 1) wzmacnianie prawid∏owych relacji mi´dzy osobami przeciwnej p∏ci oraz aktywnego udzia∏u w ˝yciu rodziny, 2) ukazywanie wartoÊci rodziny w ˝yciu cz∏owieka, 3) pomoc w zaakceptowaniu i poszanowaniu w∏asnego cia∏a, 4. Zauwa˝anie stosunków przestrzennych, czasowych, iloÊciowych i wielkoÊciowych. 4) zapoznanie ucznia z prawem do ochrony intymnoÊci. 5. Kszta∏towanie umiej´tnoÊci niezb´dnych w autonomicznym, doros∏ym ˝yciu: 11. Przygotowanie ucznia (zgodnie z jego mo˝liwoÊciami) do podejmowania pracy, w szczególnoÊci w nast´pujàcych dziedzinach: 1) ÊwiadomoÊci w∏asnej to˝samoÊci, akceptacji siebie jako osoby niepe∏nosprawnej, 2) rozró˝niania kole˝eƒstwa, przyjaêni, mi∏oÊci, wolnoÊci osobistej oraz przewidywania konsekwencji w∏asnych dzia∏aƒ, 3) ustalania hierarchii potrzeb i podejmowania samodzielnych decyzji, poczucia obowiàzków, 4) ustalania celów dalekich i bliskich, planowania dnia i organizowania czasu wolnego, 5) dokonywania wyborów w ró˝nych sytuacjach ˝yciowych, 1) wytwarzanie przedmiotów dekoracyjnych i pamiàtkarskich (w szczególnoÊci z drewna, metalu, modeliny, gliny, drutu, sznurka), 2) gospodarstwo sprzàtanie), domowe (pranie, prasowanie, 3) prace poligraficzno-introligatorskie, 4) prace ogrodnicze, 5) zadania kurierskie, prace biurowe, w tym obs∏uga kserokopiarki, faksu, bindownicy, przyjmowanie telefonów, Dziennik Ustaw Nr 19 — 1332 — Poz. 165 7) zabawy z dzieçmi w ró˝nych placówkach,
16. c)opanowania koniecznych ruchów oraz ich rytmu podczas wykonywania konkretnych czynnoÊci; umiej´tnoÊci planowania przerw w pracy, 8) elementy bukieciarstwa,
17. d)opanowania prawid∏owego trzymania narz´dzi, 9) elementy sadownictwa,
18. e)zasad ∏àczenia ró˝nych materia∏ów (w szczególnoÊci przy sk∏adaniu, wiàzaniu, zsuwaniu, nitowaniu, lutowaniu, zbijaniu, skr´caniu, zgrzewaniu), 6) pomoc osobom starszym, 10) elementy tkactwa, elementy szycia r´cznego, maszynowego, 11) sporzàdzanie i wydawanie posi∏ków, 12) hodowla zwierzàt, 13) prace stolarskie, 14) prace w szatni, 15) mycie szyb samochodowych i samochodów, 16) pakowanie ró˝nych przedmiotów, 17) elementy dziewiarstwa, 18) ceramika. W ramach przygotowania do pracy i zaj´ç praktycznych uczeƒ mo˝e: 1) malowaç meble, Êciany, naprawiaç sprz´t w szkole, 2) opiekowaç si´ boiskiem szkolnym i terenem wokó∏ szko∏y, 3) pracowaç w kawiarence szkolnej, sklepiku szkolnym.
19. f)sposobów kontroli przebiegu i rezultatów pracy, 9) najcz´Êciej pope∏niane b∏´dy i sposoby ich eliminowania. 13. Doskonalenie umiej´tnoÊci porozumiewania si´ z otoczeniem, w tym — je˝eli jest to konieczne — z wykorzystaniem wspomagajàcych metod komunikowania si´. 14. Rozwijanie umiej´tnoÊci wypowiadania si´, s∏uchania i zadawania pytaƒ. 15. Doskonalenie sprawnoÊci manualnej, zdolnoÊci percepcyjnych oraz procesów pami´ci i uwagi; doskonalenie integracji sensorycznej. 16. Doskonalenie sprawnoÊci fizycznej, kondycyjnej i koordynacyjnej. 12. W trakcie trwania zaj´ç przysposobienia do pracy sà realizowane nast´pujàce zagadnienia: 17. Kszta∏towanie zdolnoÊci do empatii oraz umiej´tnoÊci udzielania i korzystania ze wsparcia emocjonalnego. 1) praca i jej znaczenie w ˝yciu cz∏owieka, prawa i obowiàzki pracownika i pracodawcy, 18. Rozeznanie w organizacji ˝ycia spo∏ecznego, podstawowe zasady funkcjonowania paƒstwa. 2) poszukiwanie zatrudnienia i poznanie sposobu dope∏niania formalnoÊci zwiàzanych z zatrudnianiem, 19. Poznanie osób i instytucji, do których mo˝na zwracaç si´ o pomoc w rozwiàzywaniu ró˝nych spraw, oraz trybu zwracania si´ o pomoc. 3) rodzaje pracy i specyficzne zachowania zawodowe, 4) organizacja i Êrodowisko pracy; umiej´tnoÊç pracy w zespole, 5) podstawowa wiedza o narz´dziach, urzàdzeniach i materia∏ach stosowanych podczas wykonywania prac (budowa narz´dzi, korzystanie z nich i konserwowanie, sprawdzanie jakoÊci materia∏u, post´powanie w przypadku stwierdzenia wady narz´dzi lub z∏ej jakoÊci materia∏u), 6) bezpieczeƒstwo i higiena pracy oraz przepisy przeciwpo˝arowe, 7) pos∏ugiwanie si´ narz´dziami i urzàdzeniami charakterystycznymi dla ró˝nych prac; obs∏uga maszyn i urzàdzeƒ technicznych; monta˝ i demonta˝, 8) przygotowanie teoretyczne i praktyczne do wykonywania czynnoÊci pracy w zakresie: 20. Kszta∏towanie postaw w kontaktach z przyrodà. proekologicznych Osiàgni´cia Ze wzgl´du na specyficzny charakter edukacji uczniów z upoÊledzeniem umys∏owym w stopniu umiarkowanym lub znacznym oraz uczniów z niepe∏nosprawnoÊciami sprz´˝onymi, a tak˝e indywidualne tempo i zakres nauki ka˝dego ucznia, osiàgni´cia w poszczególnych sferach oddzia∏ywaƒ pedagogicznych i rewalidacyjnych sà planowane indywidualnie. Dokonywana okresowo przez nauczycieli i specjalistów wielospecjalistyczna ocena poziomu funkcjonowania ucznia umo˝liwia modyfikowanie indywidualnego programu edukacyjnego i dostosowanie poziomu oczekiwanych osiàgni´ç ucznia do jego mo˝liwoÊci.
20. a)zasad organizacji miejsca pracy, Planujàc osiàgni´cia uczniów w zakresie kszta∏cenia ogólnego i przysposobienia do pracy, nale˝y braç pod uwag´ w szczególnoÊci:
21. b)przygotowywania narz´dzi i materia∏ów (jakoÊciowa i iloÊciowa kontrola ich stanu), 1) przekazywanie wiadomoÊci teoretycznych mo˝liwych do opanowania przez ucznia, Dziennik Ustaw Nr 19 — 1333 — Poz. 165 i 166 2) umiej´tnoÊç ∏àczenia teorii z praktykà, 9) samodzielnoÊç i w∏asnà inicjatyw´ ucznia, 3) przestrzeganie dyscypliny pracy, 10) sposób i czas wykonywania zadania, 4) jakoÊç wykonywanej pracy, 11) organizacj´ stanowiska pracy, 5) umiej´tnoÊç kontrolowania przebiegu pracy oraz jej rezultatów, eliminowania b∏´dów, 12) dok∏adnoÊç i systematycznoÊç, 6) prawid∏owoÊç postawy ucznia podczas pracy, 13) umiej´tnoÊç wspó∏dzia∏ania w zespole i rozwiàzywania konfliktów interpersonalnych, 7) poszanowanie mienia i dba∏oÊç o sprz´t, 8) przestrzeganie zasad bezpieczeƒstwa i higieny pracy, 14) poszanowanie pracy w∏asnej i innych, 15) estetyczny wyglàd i higien´ osobistà. 166 ROZPORZÑDZENIE MINISTRA EDUKACJI NARODOWEJ I SPORTU1) z dnia 18 stycznia 2005 r. w sprawie warunków organizowania kszta∏cenia, wychowania i opieki dla dzieci i m∏odzie˝y niepe∏nosprawnych oraz niedostosowanych spo∏ecznie w specjalnych przedszkolach, szko∏ach i oddzia∏ach oraz w oÊrodkach Na podstawie art. 71b ust. 7 pkt 2 ustawy z dnia 7 wrzeÊnia 1991 r. o systemie oÊwiaty (Dz. U. z 2004 r. Nr 256, poz. 2572, Nr 273, poz. 2703 i Nr 281, poz. 2781 oraz z 2005 r. Nr 17, poz. 141) zarzàdza si´, co nast´puje: § 1. Rozporzàdzenie okreÊla warunki organizowania kszta∏cenia, wychowania i opieki dla dzieci i m∏odzie˝y niepe∏nosprawnych oraz niedostosowanych spo∏ecznie, wymagajàcych stosowania specjalnej organizacji nauki i metod pracy, w: 1) przedszkolach specjalnych oraz oddzia∏ach specjalnych w przedszkolach ogólnodost´pnych; a tak˝e dzieciom i m∏odzie˝y upoÊledzonym umys∏owo ze sprz´˝onymi niepe∏nosprawnoÊciami, realizacj´ odpowiednio:
22. a)obowiàzkowego rocznego przygotowania przedszkolnego,
23. b)obowiàzku szkolnego,
24. c)obowiàzku nauki. § 2. 1. Przedszkola specjalne, oddzia∏y specjalne w przedszkolach ogólnodost´pnych, szko∏y specjalne oraz oddzia∏y specjalne w szko∏ach ogólnodost´pnych organizuje si´ dla dzieci i m∏odzie˝y: 2) szko∏ach specjalnych wszystkich typów, w tym szko∏ach przysposabiajàcych do pracy, oraz oddzia∏ach specjalnych w szko∏ach ogólnodost´pnych; 1) nies∏yszàcych, 3) m∏odzie˝owych oÊrodkach wychowawczych; 3) niewidomych, 4) m∏odzie˝owych oÊrodkach socjoterapii; 4) s∏abo widzàcych, 5) specjalnych oÊrodkach szkolno-wychowawczych; 5) z niepe∏nosprawnoÊcià ruchowà, 6) specjalnych oÊrodkach wychowawczych; 6) z upoÊledzeniem umys∏owym w stopniu lekkim, 7) oÊrodkach umo˝liwiajàcych dzieciom i m∏odzie˝y upoÊledzonym umys∏owo w stopniu g∏´bokim, 7) z upoÊledzeniem umys∏owym w stopniu umiarkowanym lub znacznym, ——————— 8) z autyzmem, 1) Minister Edukacji Narodowej i Sportu kieruje dzia∏em ad- ministracji rzàdowej — oÊwiata i wychowanie, na podstawie § 1 ust. 2 pkt 2 rozporzàdzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 11 czerwca 2004 r. w sprawie szczegó∏owego zakresu dzia∏ania Ministra Edukacji Narodowej i Sportu (Dz. U. Nr 134, poz. 1426). 2) s∏abo s∏yszàcych, 9) ze sprz´˝onymi niepe∏nosprawnoÊciami, 10) z chorobami przewlek∏ymi, 11) z zaburzeniami psychicznymi, 12) niedostosowanych spo∏ecznie,