Rozporządzenie Ministra Gospodarki i Pracy z dnia 14 października 2005 r. w sprawie zasad bezpieczeństwa i higieny pracy przy zabezpieczaniu i usuwani

Dziennik Ustaw Nr 216 — 14390 — Poz. 1824 1824 ROZPORZÑDZENIE MINISTRA GOSPODARKI I PRACY1) z dnia 14 paêdziernika 2005 r. w sprawie zasad bezpieczeƒstwa i higieny pracy przy zabezpieczaniu i usuwaniu wyrobów zawierajàcych azbest oraz programu szkolenia w zakresie bezpiecznego u˝ytkowania takich wyrobów2) Na podstawie art. 4 ust. 2 ustawy z dnia 19 czerwca 1997 r. o zakazie stosowania wyrobów zawierajàcych azbest (Dz. U. z 2004 r. Nr 3, poz. 20, z póên. zm.3)) zarzàdza si´, co nast´puje: § 1. 1. Pracodawca zatrudniajàcy pracowników przy zabezpieczaniu lub usuwaniu wyrobów albo innych materia∏ów zawierajàcych azbest jest obowiàzany zapewniç ochron´ pracowników przed szkodliwym dzia∏aniem w∏ókien azbestu i py∏u zawierajàcego azbest, zwanych dalej „py∏em azbestu”, w szczególnoÊci: 1) na podstawie oceny ryzyka zawodowego, uwzgl´dniajàcej rodzaj i stopieƒ nara˝enia, stosowaç niezb´dne Êrodki ochrony zmniejszajàce to ryzyko; 2) kontrolowaç stopieƒ nara˝enia pracowników na dzia∏anie py∏u azbestu w sposób okreÊlony w przepisach dotyczàcych badaƒ i pomiarów czynników szkodliwych dla zdrowia w Êrodowisku pracy. 2. Ocena ryzyka, o której mowa w ust. 1 pkt 1, powinna byç zweryfikowana, jeÊli zachodzi podejrzenie, ˝e jest nieprawdziwa, lub gdy nastàpi∏a znaczàca zmiana warunków pracy. § 2. Przepisy rozporzàdzenia stosuje si´ w przypadku, gdy istnieje uzasadnione podejrzenie wyst´powania azbestu w przewidzianych do usuni´cia materia∏ach lub konstrukcji budynku. § 3. Szkolenie w zakresie bezpieczeƒstwa i higieny pracy pracowników, którzy w zwiàzku z wykonywanymi pracami sà lub mogà byç nara˝eni na dzia∏anie py——————— 1) Minister Gospodarki i Pracy kieruje dzia∏em administracji rzàdowej — praca, na podstawie § 1 ust. 2 pkt 2 rozporzàdzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 11 czerwca 2004 r. w sprawie szczegó∏owego zakresu dzia∏ania Ministra Gospodarki i Pracy (Dz. U. Nr 134, poz. 1428). 2) Niniejsze rozporzàdzenie w zakresie swojej regulacji dokonuje wdro˝enia postanowieƒ dyrektywy 83/477/EWG z dnia 19 wrzeÊnia 1983 r. w sprawie ochrony pracowników przed ryzykiem zwiàzanym z nara˝eniem na dzia∏anie azbestu w miejscu pracy (Dz. Urz. WE L 327 z 24.11.1983), zmienionej dyrektywà 91/382/EWG z dnia 25 czerwca 1991 r. (Dz. Urz. WE L 206 z 29.07.1991) oraz dyrektywà 2003/18/WE z dnia 27 marca 2003 r. (Dz. Urz. WE L 097 z 15.04.2003). Dane dotyczàce og∏oszenia aktów prawa Unii Europejskiej, zamieszczone w tym rozporzàdzeniu, dotyczà og∏oszenia tych aktów w Dzienniku Urz´dowym Unii Europejskiej — wydanie specjalne. 3) Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zosta∏y og∏oszone w Dz. U. z 2004 r. Nr 96, poz. 959, Nr 120, poz. 1252 i Nr 210, poz. 2135 oraz z 2005 r. Nr 10, poz. 72. ∏u azbestu, oraz osób kierujàcych takimi pracownikami i pracodawców powinno byç przeprowadzane z uwzgl´dnieniem programu szkolenia w zakresie bezpiecznego u˝ytkowania wyrobów zawierajàcych azbest, stanowiàcego za∏àcznik do rozporzàdzenia. § 4. Do planu prac, o którym mowa w przepisach wydanych na podstawie art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 19 czerwca 1997 r. o zakazie stosowania wyrobów zawierajàcych azbest, do∏àcza si´ informacje dotyczàce: 1) okreÊlenia odpowiednich Êrodków ochrony zbiorowej i indywidualnej, niezb´dnych do zapewnienia bezpieczeƒstwa i ochrony zdrowia pracowników; 2) okreÊlenia sposobów:

1. a)wyeliminowania lub ograniczania uwalniania si´ py∏u azbestu do powietrza,
2. b)informowania pracowników i innych osób, które mogà byç nara˝one na dzia∏anie py∏u azbestu, o zasadach post´powania i niezb´dnych Êrodkach ochrony; 3) koniecznoÊci usuni´cia materia∏ów zawierajàcych azbest przed rozpocz´ciem prac rozbiórkowych, z wyjàtkiem sytuacji, gdyby powodowa∏o to wi´ksze zagro˝enie dla pracowników lub innych osób ni˝ w przypadku pozostawienia tych materia∏ów w dotychczasowym miejscu. § 5. 1. Pracodawca zatrudniajàcy pracowników przy zabezpieczaniu lub usuwaniu wyrobów albo innych materia∏ów zawierajàcych azbest jest obowiàzany podejmowaç dzia∏ania zmniejszajàce nara˝enie pracowników na dzia∏anie py∏u azbestu i ograniczaç jego st´˝enie w powietrzu co najmniej do wartoÊci najwy˝szego dopuszczalnego st´˝enia, okreÊlonej w przepisach dotyczàcych najwy˝szych dopuszczalnych st´˝eƒ i nat´˝eƒ czynników szkodliwych dla zdrowia w Êrodowisku pracy. 2. Pracodawca w szczególnoÊci jest obowiàzany zapewniç, aby przy pracach stwarzajàcych nara˝enie na dzia∏anie py∏u azbestu: 1) liczba osób przydzielonych do prac oraz czas trwania nara˝enia by∏y ograniczone do niezb´dnego minimum; 2) maszyny, sprz´t i metody pracy stosowane przy wykonywaniu prac eliminowa∏y lub ogranicza∏y do minimum powstawanie py∏u azbestu, a szczególnie jego emisj´ do Êrodowiska pracy lub Êrodowiska naturalnego; Dziennik Ustaw Nr 216 — 14391 — 3) stosowane by∏y odpowiednie do rodzaju i poziomu nara˝enia odzie˝ i obuwie robocze oraz Êrodki ochrony indywidualnej, w tym odzie˝ ochronna i Êrodki ochrony uk∏adu oddechowego. § 6. W przypadku prowadzenia prac w warunkach wymagajàcych stosowania Êrodków ochrony uk∏adu oddechowego — pracodawca jest obowiàzany, po konsultacji z pracownikami lub ich przedstawicielami, zapewniç pracownikom wykonujàcym takie prace odpowiednie do istniejàcych warunków Êrodowiska pracy przerwy na odpoczynek w miejscach, w których nie wyst´puje nara˝enie na dzia∏anie py∏u azbestu. § 7. 1. W przypadku przekroczenia wartoÊci najwy˝szego dopuszczalnego st´˝enia py∏u azbestu, okreÊlonej w przepisach dotyczàcych najwy˝szych dopuszczalnych st´˝eƒ i nat´˝eƒ czynników szkodliwych dla zdrowia w Êrodowisku pracy, pracodawca jest obowiàzany wstrzymaç wykonywanie pracy przez pracowników oraz niezw∏ocznie podjàç dzia∏ania w celu obni˝enia st´˝enia py∏u azbestu do wartoÊci dopuszczalnej. 2. Ponowne podj´cie pracy jest dopuszczalne po stwierdzeniu, i˝ w wyniku dzia∏aƒ, o których mowa w ust. 1, st´˝enie py∏u azbestu w Êrodowisku pracy nie przekracza dopuszczalnej wartoÊci. 3. Je˝eli, mimo podj´tych dzia∏aƒ, nie jest mo˝liwe obni˝enie st´˝enia py∏u azbestu do wartoÊci dopuszczalnej — podj´cie pracy jest mo˝liwe pod warunkiem zastosowania Êrodków ochrony uk∏adu oddechowego zapewniajàcych nieprzekraczanie dopuszczalnego nara˝enia pracowników na dzia∏anie py∏u azbestu. Stosowanie tych Êrodków nie mo˝e byç sta∏e i powinno byç ograniczone do minimum. 4. Ârodki ochrony uk∏adu oddechowego mogà byç stosowane jedynie jako rozwiàzanie uzupe∏niajàce lub awaryjne; nie mogà one zast´powaç technicznych Êrodków ograniczajàcych nara˝enie pracowników na dzia∏anie py∏u azbestu. § 8. 1. Maszyny i inne urzàdzenia stosowane przy pracach zwiàzanych z zabezpieczaniem wyrobów albo usuwaniem wyrobów lub innych materia∏ów zawierajàcych azbest powinny byç wyposa˝one w instalacje odciàgów miejscowych zaopatrzone w wysoko efektywne filtry. 2. Pracodawca jest obowiàzany zapewniç regularne wykonywanie przeglàdów, regulacji, konserwacji i napraw instalacji, maszyn i innych urzàdzeƒ, o których mowa w ust. 1. Je˝eli jest to mo˝liwe, czynnoÊci te nale˝y wykonywaç w strefie pracy tych instalacji i urzàdzeƒ. § 9. 1. Podczas prac zwiàzanych z zabezpieczaniem wyrobów albo usuwaniem wyrobów lub innych materia∏ów zawierajàcych azbest nale˝y ograniczaç do minimum powstawanie odpadów, szczególnie drobnych i s∏abo zwiàzanych. 2. Odpadów zawierajàcych azbest nie nale˝y mieszaç z innymi rodzajami odpadów. Poz. 1824 § 10. Pracodawca jest obowiàzany tak organizowaç stanowiska pracy, na których wyst´puje nara˝enie na py∏ azbestu, aby wysi∏ek fizyczny pracownika by∏ ograniczony do minimum oraz aby pracownik nie by∏ nara˝ony na dzia∏anie innych czynników rakotwórczych. § 11. 1. Pracodawca jest obowiàzany dostarczaç pracownikom nara˝onym na dzia∏anie py∏u azbestu odzie˝ i obuwie robocze oraz Êrodki ochrony indywidualnej w∏aÊciwe do poziomu nara˝enia oraz zapobiegajàce odpowiednio stykaniu si´ cia∏a z py∏ami azbestu i ich wdychaniu. 2. Odzie˝, o której mowa w ust. 1, powinna byç wykonana z materia∏u uniemo˝liwiajàcego przenikanie py∏u azbestu oraz umo˝liwiajàcego ∏atwe czyszczenie. R´kawy w nadgarstkach i nogawki spodni w kostkach powinny szczelnie przylegaç do cia∏a. § 12. 1. Pracodawca jest obowiàzany wymieniaç Êrodki ochrony uk∏adu oddechowego jednorazowego u˝ytku po ka˝dej zmianie roboczej lub gdy opory oddychania odczuwalnie wzrosnà. 2. Niedopuszczalne jest zdejmowanie Êrodków ochrony uk∏adu oddechowego w strefie zanieczyszczonej py∏em azbestu. Wszelkich zmian elementów filtrujàcych nale˝y dokonywaç po wyjÊciu z tej strefy. § 13. W miejscach wykonywania prac, w których wyst´puje nara˝enie na dzia∏anie py∏u azbestu, niedopuszczalne jest spo˝ywanie posi∏ków, picie napojów, palenie tytoniu, przechowywanie rzeczy osobistych oraz przebywanie bez uzasadnionej potrzeby. § 14. 1. Pracodawca jest obowiàzany zapewniç, aby po zakoƒczeniu pracy w warunkach nara˝enia na dzia∏anie py∏u azbestu odzie˝ i obuwie robocze oraz Êrodki ochrony indywidualnej by∏y: 1) oczyszczone z py∏u azbestu wysoko skutecznymi urzàdzeniami filtracyjno-wentylacyjnymi lub na mokro w sposób uniemo˝liwiajàcy uwalnianie si´ py∏u do Êrodowiska pracy lub do Êrodowiska naturalnego; 2) przechowywane wy∏àcznie w wyznaczonym miejscu, w sposób wykluczajàcy kontakt z w∏asnà odzie˝à pracowników. 2. Odzie˝ i obuwie robocze oraz Êrodki ochrony indywidualnej stosowane w warunkach, o których mowa w ust. 1, nie mogà byç u˝ywane poza miejscem pracy. 3. Odzie˝ zanieczyszczona py∏em azbestu przeznaczona do prania powinna byç pakowana i oznakowana w sposób okreÊlony w przepisach wydanych na podstawie art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 19 czerwca 1997 r. o zakazie stosowania wyrobów zawierajàcych azbest. § 15. 1. Po zakoƒczeniu prac zwiàzanych z zabezpieczaniem wyrobów albo usuwaniem wyrobów lub innych materia∏ów zawierajàcych azbest pracodawca Dziennik Ustaw Nr 216 — 14392 — jest obowiàzany zapewniç uprzàtni´cie terenu wykonywania prac z odpadów zawierajàcych azbest oraz oczyszczenie z py∏u azbestu w sposób uniemo˝liwiajàcy ich emisj´ do Êrodowiska. 2. Stanowiska pracy, drogi komunikacyjne oraz maszyny i urzàdzenia powinny byç czyszczone pod koniec ka˝dej zmiany roboczej. 3. CzynnoÊci, o których mowa w ust. 1 i 2, powinny byç wykonywane z maksymalnà starannoÊcià, z wykorzystaniem podciÊnieniowego sprz´tu filtracyjno-wentylacyjnego zaopatrzonego w wysoko skuteczne filtry lub metodà czyszczenia na mokro. Niedopuszczalne jest r´czne zamiatanie na sucho albo czyszczenie pomieszczeƒ oraz Êrodków i narz´dzi pracy przy u˝yciu spr´˝onego powietrza. § 16. 1. Py∏ azbestu gromadzony w elementach filtracyjnych sprz´tu, o którym mowa w § 15 ust. 3, nale˝y regularnie usuwaç z zachowaniem niezb´dnych Êrodków ostro˝noÊci, stosujàc odpowiednio dobrane Êrodki ochrony indywidualnej. Filtry w∏ókninowe nale- Poz. 1824 ˝y wymieniaç zgodnie z instrukcjà u˝ytkowania sprz´tu. Zu˝yte filtry nale˝y usuwaç, pakujàc je do szczelnych worków i post´pujàc z nimi tak, jak z innymi odpadami zawierajàcymi azbest. Regenerowanie filtrów jest niedopuszczalne. 2. Worki do gromadzenia py∏u azbestu, zamontowane w urzàdzeniach odpylajàcych, powinny byç przeznaczone do jednorazowego u˝ytku. § 17. Traci moc rozporzàdzenie Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 2 kwietnia 1998 r. w sprawie zasad bezpieczeƒstwa i higieny pracy przy zabezpieczaniu i usuwaniu wyrobów zawierajàcych azbest oraz programu szkolenia w zakresie bezpiecznego u˝ytkowania takich wyrobów (Dz. U. Nr 45, poz. 280). § 18. Rozporzàdzenie wchodzi w ˝ycie po up∏ywie 14 dni od dnia og∏oszenia. Minister Gospodarki i Pracy: J. Piechota Za∏àcznik do rozporzàdzenia Ministra Gospodarki i Pracy z dnia 14 paêdziernika 2005 r. (poz. 1824) PROGRAM SZKOLENIA W ZAKRESIE BEZPIECZNEGO U˚YTKOWANIA WYROBÓW ZAWIERAJÑCYCH AZBEST Program szkolenia, tj. instrukta˝u stanowiskowego oraz szkolenia okresowego pracowników, którzy w zwiàzku z wykonywanymi pracami sà lub mogà byç nara˝eni na dzia∏anie py∏u azbestu, oraz pracodawców i osób kierujàcych takimi pracownikami, powinien zapewniç wystarczajàce informacje dotyczàce: 1) potencjalnego zagro˝enia zdrowia wynikajàcego z nara˝enia na dzia∏anie py∏u azbestu; 2) dopuszczalnych i faktycznych st´˝eƒ py∏u azbestu w Êrodowisku pracy oraz potrzeby monitorowania zanieczyszczeƒ powietrza; 3) przepisów i zasad bezpieczeƒstwa i higieny pracy w zakresie niezb´dnym do organizowania i wykonywania pracy na okreÊlonym stanowisku oraz zwiàzanych z tym stanowiskiem obowiàzków i od- powiedzialnoÊci w dziedzinie bezpieczeƒstwa i higieny pracy; 4) organizowania i wykonywania pracy w sposób bezpieczny dla siebie i innych osób, w tym: — Êrodków ostro˝noÊci zwiàzanych ze stosowaniem odzie˝y i obuwia roboczego oraz Êrodków ochrony indywidualnej, — specjalnych Êrodków ostro˝noÊci minimalizujàcych nara˝enie na dzia∏anie py∏u azbestu, — zachowania przy wykonywaniu pracy wymagaƒ higienicznych, w tym powstrzymywania si´ od palenia tytoniu w miejscu pracy; 5) post´powania w sytuacjach awaryjnych, a tak˝e udzielania pierwszej pomocy osobom, które uleg∏y wypadkom. Dziennik Ustaw Nr 216 — 14393 — Poz. 1824 Dziennik Ustaw Nr 216 — 14394 — Poz. 1824 Dziennik Ustaw Nr 216 — 14395 — Poz. 1824