Obwieszczenie Marszałka Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 3 listopada 2005 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o ochronie granicy p

Dziennik Ustaw Nr 226 — 15047 — Poz. 1944 1944 OBWIESZCZENIE MARSZA¸KA SEJMU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ z dnia 3 listopada 2005 r. w sprawie og∏oszenia jednolitego tekstu ustawy o ochronie granicy paƒstwowej 1. Na podstawie art. 16 ust. 1 zdanie pierwsze ustawy z dnia 20 lipca 2000 r. o og∏aszaniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów prawnych (Dz. U. z 2005 r. Nr 190, poz. 1606) og∏asza si´ w za∏àczniku do niniejszego obwieszczenia jednolity tekst ustawy z dnia 12 paêdziernika 1990 r. o ochronie granicy paƒstwowej (Dz. U. Nr 78, poz. 461), z uwzgl´dnieniem zmian wprowadzonych: 1) ustawà z dnia 21 listopada 1996 r. o zmianie ustaw: o broni, amunicji i materia∏ach wybuchowych, o powszechnym obowiàzku obrony Rzeczypospolitej Polskiej, Kodeks karny, Kodeks post´powania karnego, o drogach publicznych, Prawo celne, o ochronie granicy paƒstwowej oraz o zakwaterowaniu Si∏ Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 1997 r. Nr 6, poz. 31), 2) ustawà z dnia 20 lutego 1997 r. o zmianie ustawy o ochronie granicy paƒstwowej (Dz. U. Nr 43, poz. 271), 3) ustawà z dnia 21 stycznia 2000 r. o zmianie niektórych ustaw zwiàzanych z funkcjonowaniem administracji publicznej (Dz. U. Nr 12, poz. 136 i Nr 122, poz. 1323, z 2001 r. Nr 154, poz. 1802, z 2002 r. Nr 208, poz. 1763 oraz z 2003 r. Nr 203, poz. 1966), 4) ustawà z dnia 22 grudnia 2000 r. o zmianie niektórych upowa˝nieƒ ustawowych do wydawania aktów normatywnych oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. Nr 120, poz. 1268), 5) ustawà z dnia 11 kwietnia 2001 r. o zmianie ustawy o Stra˝y Granicznej oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 45, poz. 498), 6) ustawà z dnia 18 grudnia 2003 r. o zmianie ustawy o jakoÊci handlowej artyku∏ów rolno-spo˝ywczych oraz o zmianie innych ustaw (Dz. U. Nr 223, poz. 2220), 7) ustawà z dnia 2 lipca 2004 r. o zmianie ustawy o ochronie granicy paƒstwowej oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 172, poz. 1805), 8) ustawà z dnia 22 kwietnia 2005 r. o zmianie ustawy o Stra˝y Granicznej oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 90, poz. 757) oraz zmian wynikajàcych z przepisów og∏oszonych przed dniem 3 listopada 2005 r. 2. Podany w za∏àczniku do niniejszego obwieszczenia jednolity tekst ustawy nie obejmuje: 1) art. 19 ust. 2 ustawy z dnia 12 paêdziernika 1990 r. o ochronie granicy paƒstwowej (Dz. U. Nr 78, poz. 461), który stanowi: Art. 19. „2. Do czasu wydania przepisów wykonawczych przewidzianych w ustawie pozostajà w mocy przepisy dotychczasowe, o ile nie sà sprzeczne z niniejszà ustawà, nie d∏u˝ej jednak ni˝ 6 miesi´cy.”; 2) art. 9 ustawy z dnia 21 listopada 1996 r. o zmianie ustaw: o broni, amunicji i materia∏ach wybuchowych, o powszechnym obowiàzku obrony Rzeczypospolitej Polskiej, Kodeks karny, Kodeks post´powania karnego, o drogach publicznych, Prawo celne, o ochronie granicy paƒstwowej oraz o zakwaterowaniu Si∏ Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 1997 r. Nr 6, poz. 31), który stanowi: „Art. 9. Ustawa wchodzi w ˝ycie po up∏ywie 14 dni od dnia og∏oszenia.”; 3) art. 2 ustawy z dnia 20 lutego 1997 r. o zmianie ustawy o ochronie granicy paƒstwowej (Dz. U. Nr 43, poz. 271), który stanowi: „Art. 2. Ustawa wchodzi w ˝ycie po up∏ywie 30 dni od dnia og∏oszenia.”; 4) art. 75 ustawy z dnia 21 stycznia 2000 r. o zmianie niektórych ustaw zwiàzanych z funkcjonowaniem administracji publicznej (Dz. U. Nr 12, poz. 136 i Nr 122, poz. 1323, z 2001 r. Nr 154, poz. 1802, z 2002 r. Nr 208, poz. 1763 oraz z 2003 r. Nr 203, poz. 1966), który stanowi: „Art. 75. Ustawa wchodzi w ˝ycie z dniem og∏oszenia, z wyjàtkiem: 1) art. 71, który wchodzi w ˝ycie z dniem og∏oszenia z mocà od dnia 1 stycznia 1999 r., 2) art. 5 pkt 6 i 8, art. 8 pkt 3, art. 25 pkt 26 i art. 29 pkt 2, które wchodzà w ˝ycie z dniem og∏oszenia z mocà od dnia 1 stycznia 2000 r., 3) art. 24 pkt 6—10 i art. 41 pkt 2, które wchodzà w ˝ycie z dniem 1 kwietnia 2000 r., Dziennik Ustaw Nr 226 — 15048 — Poz. 1944 4) art. 63 ust. 2, który wchodzi w ˝ycie z dniem 1 wrzeÊnia 2000 r., pospolità Polskà cz∏onkostwa w Unii Europejskiej; 5) art. 2, art. 14 pkt 2 lit. a), c)—e), pkt 3, 4 i 5 lit. a), art. 15 pkt 10 lit. d), art. 26 pkt 1, art. 30 pkt 1, art. 39 pkt 1 lit. a), art. 40 pkt 2 lit. b), art. 46 pkt 1 i 3 i art. 62, które wchodzà w ˝ycie z dniem 1 stycznia 2001 r., 2) art. 20 ust. 7 i 8 ustawy, o której mowa w art. 1, które wchodzà w ˝ycie z dniem 1 stycznia 2006 r.”; 6) art. 25 pkt 20, który wchodzi w ˝ycie z dniem 1 wrzeÊnia 2001 r., 7) (uchylony).”; 5) art. 78 i 79 ustawy z dnia 22 grudnia 2000 r. o zmianie niektórych upowa˝nieƒ ustawowych do wydawania aktów normatywnych oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. Nr 120, poz. 1268), które stanowià: „Art. 78. Akty wydane na podstawie upowa˝nieƒ ustawowych zmienianych niniejszà ustawà zachowujà moc do czasu ich zastàpienia przez akty wydane na podstawie niniejszej ustawy. Art. 79. Ustawa wchodzi w ˝ycie po up∏ywie 3 miesi´cy od dnia og∏oszenia, z wyjàtkiem przepisów: 1) art. 74, który wchodzi w ˝ycie z dniem 30 grudnia 2000 r., 2) art. 27 pkt 5 lit.

1. b)i c), które wchodzà w ˝ycie z dniem 1 stycznia 2001 r., 3) art. 61, który wchodzi w ˝ycie z dniem 1 stycznia 2001 r.”; 6) art. 6 ustawy z dnia 11 kwietnia 2001 r. o zmianie ustawy o Stra˝y Granicznej oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 45, poz. 498), który stanowi: „Art. 6. Ustawa wchodzi w ˝ycie po up∏ywie 30 dni od dnia og∏oszenia, z wyjàtkiem: 1) art. 1 pkt 17 i 18, które wchodzà w ˝ycie po up∏ywie 6 miesi´cy od dnia og∏oszenia, 2) art. 1 pkt 97 w cz´Êci dotyczàcej art. 117b, który wchodzi w ˝ycie z dniem 1 stycznia 2002 r.”; 7) art. 7 ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o zmianie ustawy o jakoÊci handlowej artyku∏ów rolno-spo˝ywczych oraz o zmianie innych ustaw (Dz. U. Nr 223, poz. 2220), który stanowi: „Art. 7. Ustawa wchodzi w ˝ycie z dniem 1 stycznia 2004 r., z wyjàtkiem: 1) art. 3 pkt 9 i art. 13 ust. 5 i 6 ustawy, o której mowa w art. 1, które wchodzà w ˝ycie z dniem uzyskania przez Rzecz- 8) art. 5 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o zmianie ustawy o ochronie granicy paƒstwowej oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 172, poz. 1805), który stanowi: „Art. 5. Ustawa wchodzi w ˝ycie po up∏ywie 14 dni od dnia og∏oszenia.”; 9) art. 25 i 26 ustawy z dnia 22 kwietnia 2005 r. o zmianie ustawy o Stra˝y Granicznej oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 90, poz. 757), które stanowià: „Art. 25. Dotychczasowe przepisy wykonawcze wydane na podstawie upowa˝nieƒ zmienianych ustawami, o których mowa w art. 1, 2 i 12, zachowujà moc do czasu wydania przepisów wykonawczych na podstawie niniejszej ustawy, nie d∏u˝ej ni˝ przez okres 18 miesi´cy. Art. 26. Ustawa wchodzi w ˝ycie po up∏ywie 30 dni od dnia og∏oszenia, z wyjàtkiem: 1) art. 1 pkt 2—7, pkt 8 w zakresie dotyczàcym art. 10 ust. 1, pkt 17 lit. c, pkt 29, 36, 40 i 42, art. 3—6, art. 8, art. 10 i 11 oraz art. 13—21 i art. 23, które wchodzà w ˝ycie po up∏ywie 3 miesi´cy od dnia og∏oszenia; 2) art. 1 pkt 1 lit. a tiret pierwsze, tiret drugie w zakresie dotyczàcym pkt 5b, pkt 8 w zakresie dotyczàcym art. 10 ust. 2—4, pkt 10 lit. a tiret pierwsze w zakresie dotyczàcym pkt 2b oraz lit. f w zakresie dotyczàcym ust. 7b, pkt 38, art. 2 pkt 6, art. 9, art. 12 i art. 24, które wchodzà w ˝ycie z dniem 1 stycznia 2006 r.; 3) art. 2 pkt 7, który wchodzi w ˝ycie z dniem okreÊlonym w decyzji Rady o stosowaniu przez Rzeczpospolità Polskà art. 2 Konwencji Wykonawczej do Uk∏adu z Schengen z dnia 14 czerwca 1985 r. mi´dzy Rzàdami Paƒstw Unii Gospodarczej Beneluksu, Republiki Federalnej Niemiec oraz Republiki Francuskiej w sprawie stopniowego znoszenia kontroli na wspólnych granicach, podpisanej w Schengen dnia 19 czerwca 1990 r.”. Marsza∏ek Sejmu: M. Jurek Dziennik Ustaw Nr 226 — 15049 — Poz. 1944 Za∏àcznik do obwieszczenia Marsza∏ka Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 3 listopada 2005 r. (poz. 1944) USTAWA z dnia 12 paêdziernika 1990 r. o ochronie granicy paƒstwowej Rozdzia∏ 1 Granica paƒstwowa Art. 1. Granicà Rzeczypospolitej Polskiej, zwanà dalej „granicà paƒstwowà”, jest powierzchnia pionowa przechodzàca przez lini´ granicznà, oddzielajàca terytorium paƒstwa polskiego od terytoriów innych paƒstw i od morza pe∏nego. Granica paƒstwowa rozgranicza równie˝ przestrzeƒ powietrznà, wody i wn´trze ziemi. Art. 2. Przebieg granicy paƒstwowej na làdzie oraz rozgraniczenia morskich wód wewn´trznych i morza terytorialnego z paƒstwami sàsiednimi sà okreÊlone w umowach mi´dzynarodowych, zawartych przez Rzeczpospolità Polskà. Art. 3. Granica paƒstwowa na morzu przebiega w odleg∏oÊci 12 mil morskich od linii podstawowej, okreÊlonej w odr´bnych przepisach, lub po zewn´trznej granicy red w∏àczonych do morza terytorialnego. Art. 4. 1. Przebieg granicy paƒstwowej na làdzie i na morskich wodach wewn´trznych oznacza si´ znakami granicznymi. dami wewn´trznymi i morzem terytorialnym oraz dnem i wn´trzem ziemi znajdujàcymi si´ pod nimi, a tak˝e w przestrzeni powietrznej znajdujàcej si´ nad terytorium làdowym, morskimi wodami wewn´trznymi i morzem terytorialnym. Art. 7. 1. Minister Spraw Wewn´trznych1) odpowiada za ochron´ granicy paƒstwowej na làdzie i na morzu oraz kontrol´ ruchu granicznego, w zakresie okreÊlonym w odr´bnych przepisach. 2. Minister Obrony Narodowej odpowiada za ochron´ granicy paƒstwowej w przestrzeni powietrznej Rzeczypospolitej Polskiej. 3. Zadania Ministra Spraw Wewn´trznych1), o których mowa w ust. 1, wykonuje Komendant G∏ówny Stra˝y Granicznej. 4.2) Zadania Ministra Obrony Narodowej w zakresie ochrony granicy paƒstwowej w przestrzeni powietrznej Rzeczypospolitej Polskiej wykonuje Dowódca Si∏ Powietrznych we wspó∏dzia∏aniu z Dowódcà Marynarki Wojennej i Dowódcà Wojsk Làdowych Si∏ Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej. Rozdzia∏ 2 2. Umowy mi´dzynarodowe zawarte przez Rzeczpospolità Polskà z sàsiednimi paƒstwami okreÊlajà po∏o˝enie, kszta∏t, wymiary i kolor znaków granicznych oraz zasady ich utrzymywania. Art. 5. 1. Granic´ paƒstwowà, je˝eli tego inaczej nie regulujà umowy mi´dzynarodowe zawarte z sàsiednimi paƒstwami, ustala si´: 1) na odcinkach làdowych oraz w miejscach, w których granica paƒstwowa przecina wody stojàce lub wody p∏ynàce, przechodzàc na drugi brzeg — wed∏ug linii prostej, biegnàcej od jednego znaku granicznego do drugiego; 2) na rzekach, potokach, strumieniach, kana∏ach nie˝eglownych — wed∏ug linii Êrodkowej koryta; 3) na rzekach ˝eglownych — wed∏ug linii Êrodkowej g∏ównego toru wodnego lub linii Êrodkowej g∏ównego nurtu. 2. Przez „wody graniczne” rozumie si´ rzeki, kana∏y oraz Êródlàdowe wody stojàce, przez które przebiega granica paƒstwowa. Art. 6. Rzeczpospolita Polska wykonuje swoje zwierzchnictwo nad terytorium làdowym oraz wn´trzem ziemi znajdujàcym si´ pod nim, morskimi wo- Pogranicze Art. 8. W celu ochrony granicy paƒstwowej ustanawia si´ pas drogi granicznej i stref´ nadgranicznà. Art. 9. 1. Pasem drogi granicznej jest obszar o szerokoÊci 15 metrów, liczàc w g∏àb kraju od linii granicy paƒstwowej lub od brzegu wód granicznych albo brzegu morskiego. 2. Je˝eli wynika to bezpoÊrednio z potrzeb zwiàzanych z ochronà granicy paƒstwowej, wojewoda mo˝e, na wniosek lub po zaopiniowaniu przez w∏aÊciwy or———————— 1) Obecnie: minister w∏aÊciwy do spraw wewn´trznych, zgodnie z art. 4 ust. 1, art. 5 pkt 24 oraz art. 29 ustawy z dnia 4 wrzeÊnia 1997 r. o dzia∏ach administracji rzàdowej (Dz. U. z 2003 r. Nr 159, poz. 1548, Nr 162, poz. 1568 i Nr 190, poz. 1864, z 2004 r. Nr 19, poz. 177, Nr 69, poz. 624, Nr 91, poz. 873, Nr 96, poz. 959, Nr 116, poz. 1206, Nr 238, poz. 2390 i Nr 273, poz. 2702 oraz z 2005 r. Nr 17, poz. 141, Nr 33, poz. 288, Nr 155, poz. 1298 i Nr 169, poz. 1414 i 1417), która wesz∏a w ˝ycie z dniem 1 kwietnia 1999 r. 2) Dodany przez art. 1 pkt 1 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o zmianie ustawy o ochronie granicy paƒstwowej oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 172, poz. 1805), która wesz∏a w ˝ycie z dniem 19 sierpnia 2004 r. Dziennik Ustaw Nr 226 — 15050 — gan ochrony granicy paƒstwowej, wprowadziç zakaz przebywania na niektórych odcinkach pasa drogi granicznej. 3. Zakazu, o którym mowa w ust. 2, nie stosuje si´ do w∏aÊcicieli lub u˝ytkowników gruntów po∏o˝onych w pasie drogi granicznej. 4. Zakaz, o którym mowa w ust. 2, nie mo˝e byç ustanawiany na oznakowanych szlakach turystycznych, brzegu morskim i w kàpieliskach. 4a.3) W pasie drogi granicznej umieszcza si´ w dobrze widocznych miejscach tablice informacyjne z napisem „Granica paƒstwa przekraczanie zabronione”. 5. Pas drogi granicznej w miejscach, w których jest wprowadzony zakaz przebywania, oznacza si´ w dobrze widocznych miejscach tablicami z napisem „Pas drogi granicznej — wejÊcie zabronione”. 5a.4) Minister w∏aÊciwy do spraw wewn´trznych okreÊli, w drodze rozporzàdzenia, wzór tablic, o których mowa w ust. 4a i 5, oraz sposób ich utrzymywania przez w∏aÊciwych komendantów oddzia∏ów Stra˝y Granicznej, uwzgl´dniajàc koniecznoÊç nale˝ytego oznaczenia przebiegu granicy paƒstwowej oraz pasa drogi granicznej. Art. 10. 1. Na gruntach po∏o˝onych w pasie drogi granicznej Stra˝ Graniczna mo˝e wykonywaç czynnoÊci zwiàzane z oznakowaniem i ochronà granicy paƒstwowej oraz budowà urzàdzeƒ s∏u˝àcych tej ochronie. W∏aÊciciele lub u˝ytkownicy tych gruntów sà obowiàzani do umo˝liwienia wykonywania tych czynnoÊci. 2. Ze wzgl´dów technicznych dopuszcza si´ budowanie urzàdzeƒ s∏u˝àcych ochronie granicy paƒstwowej tak˝e poza pasem drogi granicznej. 3. W∏aÊcicielowi nieruchomoÊci za szkody wyrzàdzone czynnoÊciami, o których mowa w ust. 1 i 2, przys∏uguje odszkodowanie wed∏ug zasad prawa cywilnego. Art. 11. 1. W pasie drogi granicznej grunty i lasy przylegajàce do granicy paƒstwowej lub do brzegów rzek granicznych powinny byç utrzymywane w stanie zapewniajàcym widocznoÊç linii granicy paƒstwowej i znaków granicznych. 2.5) W∏aÊciciele i u˝ytkownicy gruntów i lasów, o których mowa w ust. 1, sà obowiàzani do oczyszcza———————— 3) Dodany przez art. 2 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 22 kwietnia 2005 r. o zmianie ustawy o Stra˝y Granicznej oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 90, poz. 757), która wesz∏a w ˝ycie z dniem 23 czerwca 2005 r. 4) Dodany przez art. 2 pkt 1 lit. b ustawy, o której mowa w odnoÊniku 3. 5) Ze zmianà wprowadzonà przez art. 2 pkt 1 ustawy z dnia 11 kwietnia 2001 r. o zmianie ustawy o Stra˝y Granicznej oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 45, poz. 498), która wesz∏a w ˝ycie z dniem 15 czerwca 2001 r. Poz. 1944 nia, odp∏atnie na warunkach uzgodnionych z w∏aÊciwymi organami Stra˝y Granicznej, tych gruntów i lasów z drzew i krzewów oraz innych zaroÊli na szerokoÊç ustalonà w umowach mi´dzynarodowych zawartych przez Rzeczpospolità Polskà. 3.6) W razie niewykonywania obowiàzków okreÊlonych w ust. 1 i 2 w∏aÊciwy organ Stra˝y Granicznej mo˝e zleciç oczyszczenie tych gruntów i lasów innym podmiotom. Przepis art. 10 ust. 1 zdanie drugie stosuje si´ odpowiednio. 4.7) Koszty zwiàzane z utrzymywaniem w stanie zapewniajàcym widocznoÊç przebiegu linii granicy paƒstwowej i znaków granicznych pokrywa si´ ze Êrodków zaplanowanych na funkcjonowanie Stra˝y Granicznej. Art. 12.8) 1. Strefa nadgraniczna obejmuje ca∏y obszar gmin przyleg∏ych do granicy paƒstwowej, a na odcinku morskim — do brzegu morskiego. Je˝eli okreÊlona w ten sposób szerokoÊç strefy nadgranicznej nie osiàga 15 km, w∏àcza si´ do strefy nadgranicznej równie˝ obszar gmin bezpoÊrednio sàsiadujàcych z gminami przyleg∏ymi do granicy paƒstwowej lub brzegu morskiego. 2. Jednostki zasadniczego podzia∏u terytorialnego paƒstwa, których granice znajdujà si´ w obszarze strefy nadgranicznej wyznaczonej w sposób okreÊlony w ust. 1, stanowià cz´Êç tej strefy. 3. Zasi´g strefy nadgranicznej oznacza si´ tablicami z napisem „Strefa nadgraniczna”. 4. Minister w∏aÊciwy do spraw wewn´trznych okreÊli, w drodze rozporzàdzenia, wykaz gmin i innych jednostek zasadniczego podzia∏u terytorialnego paƒstwa po∏o˝onych w strefie nadgranicznej, a tak˝e wzór tablicy, o której mowa w ust. 3, oraz sposób utrzymywania tablic przez w∏aÊciwych komendantów oddzia∏ów Stra˝y Granicznej, uwzgl´dniajàc koniecznoÊç nale˝ytego oznaczenia strefy nadgranicznej. Art. 13.9) Minister w∏aÊciwy do spraw wewn´trznych okreÊli, w drodze rozporzàdzenia, warunki uprawiania turystyki, sportu, polowaƒ i po∏owu ryb w strefie nadgranicznej, uwzgl´dniajàc w szczególnoÊci mo˝liwoÊç wprowadzenia sta∏ych lub czasowych ograniczeƒ w zakresie korzystania z wód granicznych oraz na∏o˝enia obowiàzku powiadomienia organów Stra˝y Granicznej o planowanych czynnoÊciach. ———————— 6) W brzmieniu ustalonym przez art. 2 pkt 2 ustawy, o której mowa w odnoÊniku 5. 7) Ze zmianà wprowadzonà przez art. 2 pkt 3 ustawy, o której mowa w odnoÊniku 5. 8) W brzmieniu ustalonym przez art. 2 pkt 2 ustawy, o której mowa w odnoÊniku 3. 9) W brzmieniu ustalonym przez art. 2 pkt 3 ustawy, o której mowa w odnoÊniku 3. Dziennik Ustaw Nr 226 — 15051 — Rozdzia∏ 3 Przekraczanie granicy paƒstwowej Art. 14. 1.10) Przekraczanie granicy paƒstwowej jest dozwolone przez przeznaczone oraz otwarte dla ruchu granicznego przejÊcia graniczne na podstawie dokumentów uprawniajàcych do jej przekroczenia. Dokumenty uprawniajàce do przekroczenia granicy paƒstwowej okreÊlajà odr´bne przepisy lub umowa mi´dzynarodowa, której Rzeczpospolita Polska jest stronà. 2. Przekraczanie granicy paƒstwowej poza przejÊciami granicznymi jest dozwolone na warunkach i w sposób ustalony w umowach zawartych przez Rzeczpospolità Polskà z sàsiednimi paƒstwami. 3. Przepisy ust. 1 i 2 nie naruszajà prawa nieszkodliwego przep∏ywu przez morze terytorialne Rzeczypospolitej Polskiej. 4.11) Minister w∏aÊciwy do spraw wewn´trznych, w porozumieniu z Ministrem Obrony Narodowej oraz ministrami w∏aÊciwymi do spraw gospodarki i transportu, okreÊli, w drodze rozporzàdzenia, sposób ustalania zasi´gu terytorialnego przejÊç granicznych oraz podmioty w∏aÊciwe w tych sprawach, a tak˝e szczegó∏owe obowiàzki podmiotów uczestniczàcych w prowadzeniu komunikacji mi´dzynarodowej wobec organów dzia∏ajàcych w przejÊciach granicznych, uwzgl´dniajàc mo˝liwoÊç ograniczenia tych obowiàzków w sytuacjach szczególnych. Art. 15. 1. Osoby przekraczajàce granic´ paƒstwowà sà obowiàzane poddaç si´ kontroli granicznej, wykonywanej przez uprawnionych funkcjonariuszy Stra˝y Granicznej. 2. W czasie kontroli granicznej osoby, o których mowa w ust. 1, zobowiàzane sà do udzielania wyjaÊnieƒ zwiàzanych z przekroczeniem granicy paƒstwowej. 3. W razie istnienia uzasadnionego podejrzenia pope∏nienia czynu zabronionego pod groêbà kary, osoba, o której mowa w ust. 1, obowiàzana jest do udost´pnienia do przejrzenia przedmioty, baga˝e i Êrodki transportu, a tak˝e powinna poddaç si´ kontroli osobistej na ˝àdanie funkcjonariusza Stra˝y Granicznej. 4. Kontrola graniczna, o której mowa w ust. 1 i 3, mo˝e odbywaç si´ z zastosowaniem urzàdzeƒ technicznych oraz psów s∏u˝bowych. ———————— 10) Ze zmianà wprowadzonà przez art. 7 ustawy z dnia 21 listopada 1996 r. o zmianie ustaw: o broni, amunicji i materia∏ach wybuchowych, o powszechnym obowiàzku obrony Rzeczypospolitej Polskiej, Kodeks karny, Kodeks post´powania karnego, o drogach publicznych, Prawo celne, o ochronie granicy paƒstwowej oraz o zakwaterowaniu Si∏ Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 1997 r. Nr 6, poz. 31), która wesz∏a w ˝ycie z dniem 8 lutego 1997 r. 11) W brzmieniu ustalonym przez art. 2 pkt 4 ustawy, o której mowa w odnoÊniku 3. Poz. 1944 Art. 16. 1. Drogowe, kolejowe i rzeczne przejÊcia graniczne oraz rodzaje ruchu dozwolonego w tych przejÊciach ustala si´ w umowach mi´dzynarodowych. 2.12) Rada Ministrów, w drodze rozporzàdzenia, ustala morskie i sta∏e lotnicze przejÊcia graniczne oraz okreÊla rodzaj ruchu dozwolonego przez te przejÊcia, uwzgl´dniajàc w szczególnoÊci umowy mi´dzynarodowe. 3.13) Minister w∏aÊciwy do spraw wewn´trznych, w drodze rozporzàdzenia, mo˝e: 1) ustalaç na czas okreÊlony dodatkowe lotnicze przejÊcia graniczne oraz okreÊliç rodzaj ruchu dozwolonego w tych przejÊciach, czas ich otwarcia, podmioty, które zarzàdzajàcy lotniskiem powiadamia o làdowaniu lub starcie statku powietrznego, form´ oraz termin takiego powiadomienia, a tak˝e obowiàzki zarzàdzajàcego lotniskiem w zakresie zapewnienia dojazdu osób dokonujàcych kontroli w tych przejÊciach, uwzgl´dniajàc przy ustalaniu dodatkowych lotniczych przejÊç granicznych potrzeby danego regionu; 2) zarzàdziç czasowe zamkni´cie okreÊlonych przejÊç granicznych lub ograniczyç ruch przez te przejÊcia, uwzgl´dniajàc koniecznoÊç zapewnienia bezpieczeƒstwa paƒstwa lub bezpieczeƒstwa publicznego albo ochron´ przed zagro˝eniem ˝ycia lub zdrowia ludzi, a tak˝e zapobieganie szerzeniu si´ epidemii chorób zwierzàt. 4. Minister Spraw Wewn´trznych1) og∏asza w Dzienniku Urz´dowym Rzeczypospolitej Polskiej „Monitor Polski” przejÊcia graniczne, rodzaj ruchu dozwolonego przez te przejÊcia oraz czas ich otwarcia. Art. 17.14) 1.15) Organami obowiàzanymi do sta∏ego utrzymywania przejÊç granicznych w stanie umo˝liwiajàcym przeprowadzanie skutecznej kontroli granicznej, celnej, sanitarnej, weterynaryjnej, fitosanitarnej, chemicznej, radiometrycznej oraz jakoÊci handlowej artyku∏ów rolno-spo˝ywczych sà: 1) minister w∏aÊciwy do spraw gospodarki morskiej i minister w∏aÊciwy do spraw transportu — w odniesieniu do przejÊç granicznych kolejowych, lotniczych i morskich; ———————— 12) W brzmieniu ustalonym przez art. 34 pkt 2 ustawy z dnia 22 grudnia 2000 r. o zmianie niektórych upowa˝nieƒ ustawowych do wydawania aktów normatywnych oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. Nr 120, poz. 1268), która wesz∏a w ˝ycie z dniem 30 marca 2001 r. 13) W brzmieniu ustalonym przez art. 2 pkt 5 ustawy, o której mowa w odnoÊniku 3. 14) W tym brzmieniu obowiàzuje do dnia wejÊcia w ˝ycie zmiany, o której mowa w odnoÊniku 16. 15) W brzmieniu ustalonym przez art. 2 ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o zmianie ustawy o jakoÊci handlowej artyku∏ów rolno-spo˝ywczych oraz o zmianie innych ustaw (Dz. U. Nr 223, poz. 2220), która wesz∏a w ˝ycie z dniem 1 stycznia 2004 r. Dziennik Ustaw Nr 226 — 15052 — 2) minister w∏aÊciwy do spraw Êrodowiska — w odniesieniu do rzecznych przejÊç granicznych oraz punktów nocnego postoju na rzekach granicznych; 3) w∏aÊciwy wojewoda — w odniesieniu do drogowych przejÊç granicznych, przejÊç granicznych przeznaczonych wy∏àcznie dla ma∏ego ruchu granicznego, punktów uproszczonych przekraczania granicy paƒstwowej, przejÊç turystycznych, przejÊç granicznych na szlakach turystycznych przecinajàcych granic´ paƒstwowà oraz miejsc przekraczania granicy na szlakach turystycznych. 2. Rada Ministrów okreÊla, w drodze rozporzàdzenia, zakres obowiàzków organów obowiàzanych do utrzymywania przejÊç granicznych i êród∏a finansowania tych przedsi´wzi´ç oraz organy zobowiàzane do osadzania i utrzymywania znaków granicznych na morskich wodach wewn´trznych. Art. 17.16) 1. Wojewoda jest zobowiàzany do sta∏ego utrzymywania drogowych, kolejowych, lotniczych, morskich i rzecznych przejÊç granicznych, przejÊç granicznych przeznaczonych wy∏àcznie dla ma∏ego ruchu granicznego, przejÊç turystycznych, przejÊç granicznych na szlakach turystycznych przecinajàcych granic´ paƒstwowà, miejsc przekraczania granicy na szlakach turystycznych oraz punktów nocnego postoju na rzekach granicznych znajdujàcych si´ na obszarze województwa w stanie umo˝liwiajàcym przeprowadzenie sprawnej i skutecznej kontroli bezpieczeƒstwa, granicznej, celnej, sanitarnej, weterynaryjnej, fitosanitarnej, chemicznej i radiometrycznej oraz jakoÊci handlowej artyku∏ów rolno-spo˝ywczych. 2. W przypadku przejÊç granicznych znajdujàcych si´ poza terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, w których kontrol´ wykonujà funkcjonariusze w∏aÊciwych organów Rzeczypospolitej Polskiej, obowiàzki, o których mowa w ust. 1, wykonuje wojewoda, którego w∏aÊciwoÊç miejscowa obejmuje województwo najbli˝sze przejÊcia granicznego. 3. Rada Ministrów okreÊli, w drodze rozporzàdzenia, zakres obowiàzków wojewody w sprawach finansowania i utrzymywania w nale˝ytym stanie przejÊç granicznych, o których mowa w ust. 1 i 2, przejÊç turystycznych, miejsc przekraczania granicy na szlakach turystycznych i punktów nocnego postoju na rzekach granicznych oraz wyposa˝enia w sprz´t, w szczególnoÊci stosowany w kontroli granicznej, a tak˝e organy w∏aÊciwe do osadzania i utrzymywania znaków granicznych na morskich wodach wewn´trznych. 4. Rozporzàdzenie powinno okreÊliç w szczególnoÊci zakres Êwiadczeƒ i obowiàzków rzeczowych w celu utrzymania obiektów i wyposa˝enia technicznego znajdujàcych si´ w przejÊciu granicznym, nieodp∏atnego udost´pniania pomieszczeƒ w tych obiektach oraz urzàdzeƒ niezb´dnych do przeprowadzania kontroli, a tak˝e mo˝liwoÊç finansowania przedsi´wzi´ç zwiàzanych z usprawnianiem ruchu granicznego ze Êrodków pochodzàcych z pomocy finansowej jednostki samorzàdu terytorialnego w zakresie okreÊlonym przez organ stanowiàcy tej jednostki lub z pomocy za———————— 16) W brzmieniu ustalonym przez art. 2 pkt 6 ustawy, o której mowa w odnoÊniku 3; wejdzie w ˝ycie z dniem 1 stycznia 2006 r., zgodnie z art. 26 pkt 2 tej ustawy. Poz. 1944 granicznej, uwzgl´dniajàc koniecznoÊç zapewnienia sprawnej kontroli granicznej. Art. 17a.17) 1. Minister w∏aÊciwy do spraw wewn´trznych, w drodze rozporzàdzenia, znosi i przywraca na czas okreÊlony kontrol´ granicznà osób przekraczajàcych granic´ paƒstwowà stanowiàcà granic´ wewn´trznà w rozumieniu przepisów Konwencji Wykonawczej do Uk∏adu z Schengen z dnia 14 czerwca 1985 r. mi´dzy Rzàdami Paƒstw Unii Gospodarczej Beneluksu, Republiki Federalnej Niemiec oraz Republiki Francuskiej w sprawie stopniowego znoszenia kontroli na wspólnych granicach, podpisanej w Schengen dnia 19 czerwca 1990 r., uwzgl´dniajàc warunki przywracania kontroli granicznej osób okreÊlone w tych przepisach. 2. Przy dokonywaniu kontroli granicznej osób, o której mowa w ust. 1, funkcjonariuszom Stra˝y Granicznej przys∏ugujà odpowiednio uprawnienia okreÊlone w ustawie z dnia 12 paêdziernika 1990 r. o Stra˝y Granicznej (Dz. U. z 2002 r. Nr 171, poz. 1399, z póên. zm.18)). Art. 17b.17) Rada Ministrów okreÊli, w drodze rozporzàdzenia, rodzaje obiektów i wyposa˝enie, których utrzymanie jest niezb´dne do sprawnego przywrócenia kontroli granicznej osób, o której mowa w art. 17a ust. 1, oraz organy zobowiàzane do ich utrzymania, uwzgl´dniajàc wykorzystanie obiektów i wyposa˝enia przejÊç granicznych zniesionych w zwiàzku ze zwiàzaniem Rzeczypospolitej Polskiej Uk∏adem, o którym mowa w art. 17a ust. 1. Art. 18.19) Warunki przekraczania granicy paƒstwowej oraz wykonywania lotów w przestrzeni powietrznej Rzeczypospolitej Polskiej przez w∏asne i obce cywilne statki powietrzne okreÊlajà przepisy ustawy z dnia 3 lipca 2002 r. — Prawo lotnicze (Dz. U. Nr 130, poz. 1112, z póên. zm.20)) oraz umowy mi´dzynarodowe, którymi Rzeczpospolita Polska jest zwiàzana. ———————— 17) Dodany przez art. 2 pkt 7 ustawy, o której mowa w odnoÊniku 3; wejdzie w ˝ycie z dniem okreÊlonym w decyzji Rady o stosowaniu przez Rzeczpospolità Polskà art. 2 Konwencji Wykonawczej do Uk∏adu z Schengen z dnia 14 czerwca 1985 r. mi´dzy Rzàdami Paƒstw Unii Gospodarczej Beneluksu, Republiki Federalnej Niemiec oraz Republiki Francuskiej w sprawie stopniowego znoszenia kontroli na wspólnych granicach, podpisanej w Schengen dnia 19 czerwca 1990 r., zgodnie z art. 26 pkt 3 tej ustawy. 18) Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zosta∏y og∏oszone w Dz. U. z 2003 r. Nr 90, poz. 844, Nr 113, poz. 1070, Nr 128, poz. 1175, Nr 137, poz. 1302, Nr 166, poz. 1609 i Nr 210, poz. 2036, z 2004 r. Nr 29, poz. 257, Nr 171, poz. 1800, Nr 172, poz. 1805, Nr 210, poz. 2135 i Nr 273, poz. 2703 oraz z 2005 r. Nr 90, poz. 757. 19) W brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 2 ustawy, o której mowa w odnoÊniku 2. 20) Zmiany wymienionej ustawy zosta∏y og∏oszone w Dz. U. z 2003 r. Nr 210, poz. 2036, z 2004 r. Nr 54, poz. 535, Nr 96, poz. 959, Nr 99, poz. 1002, Nr 172, poz. 1805, Nr 173, poz. 1808 i Nr 273, poz. 2703 oraz z 2005 r. Nr 90, poz. 757, Nr 163, poz. 1362, Nr 175, poz. 1462 i Nr 180, poz. 1490. Dziennik Ustaw Nr 226 — 15053 — Art. 18a.21) 1. Przekroczenie granicy paƒstwowej i lot obcego wojskowego statku powietrznego w przestrzeni powietrznej Rzeczypospolitej Polskiej mo˝e nastàpiç na podstawie zezwolenia wydanego przez Dowódc´ Si∏ Powietrznych Si∏ Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej, udzielonego na wniosek zainteresowanego podmiotu. 2. Zezwolenia, o którym mowa w ust. 1, nie wymaga przekroczenie granicy paƒstwowej i lot w przestrzeni powietrznej Rzeczypospolitej Polskiej obcych wojskowych statków powietrznych wykonujàcych zadania wojskowego nadzoru przestrzeni powietrznej w ramach Zintegrowanego Systemu Obrony Powietrznej Organizacji Traktatu Pó∏nocnoatlantyckiego. 3. Zezwolenie, o którym mowa w ust. 1, nie jest wymagane wobec obcego wojskowego statku powietrznego: 1) na którego pok∏adzie znajduje si´ przedstawiciel obcego paƒstwa, sk∏adajàcy oficjalnà wizyt´ w Rzeczypospolitej Polskiej; 2) stanowiàcego honorowà eskort´ statku powietrznego, o którym mowa w pkt 1; 3) wykonujàcego lot w przestrzeni powietrznej Rzeczypospolitej Polskiej:
2. a)zwiàzany z prowadzeniem akcji poszukiwawczo-ratowniczej w celu udzielenia pomocy ludziom albo statkowi powietrznemu lub statkowi morskiemu znajdujàcemu si´ w niebezpieczeƒstwie,
3. b)zwiàzany z niesieniem pomocy medycznej lub technicznej albo pomocy w razie kl´ski ˝ywio∏owej lub zagro˝enia Êrodowiska,
4. c)zwiàzany z wykonywaniem zadaƒ wynikajàcych z umów mi´dzynarodowych, którymi Rzeczpospolita Polska jest zwiàzana, je˝eli obowiàzek udost´pnienia przestrzeni powietrznej Rzeczypospolitej Polskiej wynika z tych umów,
5. d)w przypadku gdy ten statek znajduje si´ w niebezpieczeƒstwie lub gdy wykonuje ten lot dla unikni´cia niebezpieczeƒstwa. 4. Minister Obrony Narodowej, w porozumieniu z ministrem w∏aÊciwym do spraw transportu, okreÊli, w drodze rozporzàdzenia, tryb post´powania z wnioskiem o zezwolenie na przekroczenie granicy paƒstwowej i lot obcego wojskowego statku powietrznego w przestrzeni powietrznej Rzeczypospolitej Polskiej oraz wzór wniosku w tej sprawie, a tak˝e warunki wykonywania lotów przez taki statek w przestrzeni powietrznej Rzeczypospolitej Polskiej, majàc na wzgl´dzie zapewnienie sprawnoÊci post´powania w sprawach udzielania zezwoleƒ na wykonanie lotów w przestrzeni powietrznej Rzeczypospolitej Polskiej przez obce wojskowe statki powietrzne oraz bezpieczeƒstwo ruchu lotniczego w tej przestrzeni. ———————— 21) Dodany przez art. 34 pkt 4 ustawy, o której mowa w odnoÊniku 12; w brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 2 ustawy, o której mowa w odnoÊniku 2. Poz. 1944 Art. 18b.22) 1. Obcy wojskowy statek powietrzny, który przekroczy∏ granic´ paƒstwowà albo wykonuje lot w przestrzeni powietrznej Rzeczypospolitej Polskiej bez zezwolenia, o którym mowa w art. 18a ust. 1, lub niezgodnie z warunkami tego zezwolenia, oraz obcy cywilny statek powietrzny, który przekroczy∏ granic´ paƒstwowà niezgodnie z przepisami ustawy z dnia 3 lipca 2002 r. — Prawo lotnicze lub umowami mi´dzynarodowymi, którymi Rzeczpospolita Polska jest zwiàzana, mo˝e byç wezwany przez paƒstwowy organ zarzàdzania ruchem lotniczym do: 1) opuszczenia przestrzeni powietrznej Rzeczypospolitej Polskiej; 2) odpowiedniej zmiany kierunku lub wysokoÊci lotu; 3) làdowania na wskazanym przez ten organ lotnisku; 4) wykonania innych poleceƒ, majàcych na celu zaprzestanie naruszania przestrzeni powietrznej. 2. W przypadku niezastosowania si´ do któregokolwiek z wezwaƒ i poleceƒ, o których mowa w ust. 1, obcy statek powietrzny mo˝e byç: 1) przechwycony przez wojskowy statek powietrzny, zwany dalej „statkiem przechwytujàcym”. Przechwycenie polega na identyfikacji statku powietrznego, nawiàzaniu z nim ∏àcznoÊci radiowej i kontaktu wzrokowego oraz naprowadzeniu go na w∏aÊciwy kierunek lub wysokoÊç lotu albo wymuszeniu làdowania na wskazanym lotnisku; 2) ostrze˝ony strza∏ami ostrzegawczymi przez statek przechwytujàcy, a w przypadku dalszego niestosowania si´ do wezwania — zniszczony; 3) zniszczony bez dokonania czynnoÊci, o których mowa w pkt 1 i 2, w sytuacji:
6. a)dokonywania zbrojnej napaÊci lub agresji przeciwko celom po∏o˝onym na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej,
7. b)gdy nie posiada za∏ogi na pok∏adzie,
8. c)gdy wymagajà tego wzgl´dy bezpieczeƒstwa, a organ dowodzenia obronà powietrznà, uwzgl´dniajàc w szczególnoÊci informacje przekazane przez paƒstwowy organ zarzàdzania ruchem lotniczym, stwierdzi, ˝e obcy statek powietrzny jest u˝yty do dzia∏aƒ sprzecznych z prawem, a w szczególnoÊci jako Êrodek ataku terrorystycznego z powietrza. 3. Decyzj´ o zastosowaniu Êrodków, o których mowa w ust. 2 pkt 1 i 2 oraz pkt 3 lit. a i b, podejmuje Dowódca Si∏ Powietrznych Si∏ Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej, a Êrodka, o którym mowa w ust. 2 pkt 3 lit. c — Minister Obrony Narodowej. 4. Zmuszony do làdowania na lotnisku mi´dzynarodowym obcy statek powietrzny, jego za∏og´ i ∏adunek oraz pasa˝erów i ich baga˝e, podmiot zarzàdzajàcy lotniskiem przekazuje Stra˝y Granicznej. ———————— 22) Dodany przez art. 1 pkt 3 ustawy, o której mowa w odnoÊniku 2. Dziennik Ustaw Nr 226 — 15054 — 5. Obcy statek powietrzny zmuszony do làdowania na lotnisku innym ni˝ lotnisko mi´dzynarodowe lub na làdowisku, jego za∏og´ i ∏adunek oraz pasa˝erów i ich baga˝e, podmiot zarzàdzajàcy lotniskiem lub u˝ytkownik làdowiska przekazuje w∏aÊciwym organom, powiadamiajàc o tym zdarzeniu organ Stra˝y Granicznej. 6. Rada Ministrów okreÊli, w drodze rozporzàdzenia, tryb post´powania przy stosowaniu Êrodków, o których mowa w ust. 2, oraz zakres i sposób wspó∏dzia∏ania organu dowodzenia obronà powietrznà z paƒstwowym organem zarzàdzania ruchem lotniczym w tych sprawach, majàc na wzgl´dzie zapewnienie prawid∏owego zastosowania Êrodków, o których mowa w ust. 2, tylko w przypadku braku mo˝liwoÊci innego wymuszenia przestrzegania prawa polskiego, a tak˝e sprawnoÊç i skutecznoÊç wspó∏dzia∏ania organów chroniàcych przestrzeƒ powietrznà Rzeczypospolitej Polskiej. Poz. 1944 Rozdzia∏ 4 Przepisy koƒcowe Art. 19. 1. Traci moc dekret z dnia 23 marca 1956 r. o ochronie granic paƒstwowych (Dz. U. Nr 9, poz. 51, z 1959 r. Nr 27, poz. 168, z 1969 r. Nr 13, poz. 95, z 1977 r. Nr 37, poz. 162 oraz z 1990 r. Nr 34, poz. 198). 2. (pomini´ty).23) Art. 20. Ustawa wchodzi w ˝ycie z dniem og∏oszenia.24) ———————— 23) Zamieszczony w obwieszczeniu. 24) Ustawa zosta∏a og∏oszona w dniu 19 listopada 1990 r. — 15055 — — 15056 — Egzemplarze bie˝àce oraz archiwalne mo˝na nabywaç: – w Zak∏adzie Wydawnictw i Poligrafii Centrum Obs∏ugi Kancelarii Prezesa Rady Ministrów, ul. Powsiƒska 69/71, 02-903 Warszawa, tel. 694-67-00, 694-60-96 — na podstawie nades∏anego zamówienia (wy∏àcznie sprzeda˝ wysy∏kowa); – w punktach sprzeda˝y Dziennika Ustaw i Monitora Polskiego w Warszawie (sprzeda˝ wy∏àcznie za gotówk´): – ul. Powsiƒska 69/71, tel. 694-62-96 – al. Szucha 2/4, tel. 629-61-73 (od 2000 r.) Reklamacje z powodu niedor´czenia poszczególnych numerów zg∏aszaç nale˝y na piÊmie do Zak∏adu Wydawnictw i Poligrafii Centrum Obs∏ugi Kancelarii Prezesa Rady Ministrów, ul. Powsiƒska 69/71, 02-903 Warszawa, do 15 dni po otrzymaniu nast´pnego kolejnego numeru O wszelkich zmianach nazwy lub adresu prenumeratora prosimy niezw∏ocznie informowaç na piÊmie Zak∏ad Wydawnictw i Poligrafii Centrum Obs∏ugi Kancelarii Prezesa Rady Ministrów Dziennik Ustaw i Monitor Polski (spis treÊci) dost´pne sà w Internecie pod adresem www.cokprm.gov.pl Wydawca: Kancelaria Prezesa Rady Ministrów Redakcja: Rzàdowe Centrum Legislacji — Redakcja Dziennika Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej oraz Dziennika Urz´dowego Rzeczypospolitej Polskiej „Monitor Polski”, Al. Ujazdowskie 1/3, 00-583 Warszawa, tel. 622-66-56 Sk∏ad, druk i kolporta˝: Zak∏ad Wydawnictw i Poligrafii Centrum Obs∏ugi Kancelarii Prezesa Rady Ministrów ul. Powsiƒska 69/71, 02-903 Warszawa, tel.: 694-67-50, 694-67-52; faks 694-62-06 Bezp∏atna infolinia: 0-800-287-581 (czynna w godz. 730–1530) www.cokprm.gov.pl e-mail: dziust@cokprm.gov.pl T∏oczono z polecenia Prezesa Rady Ministrów w Zak∏adzie Wydawnictw i Poligrafii Centrum Obs∏ugi Kancelarii Prezesa Rady Ministrów, ul. Powsiƒska 69/71, 02-903 Warszawa Zam. 2759/W/C/2005 ISSN 0867-3411 Cena 5,70 z∏ (w tym 7 % VAT)