Dziennik Ustaw Nr 231 — 15260 — Poz. 1964 i 1965 5) po lp. 63 dodaje lp. 63a w brzmieniu: 63a. milbektyna 1 grudnia 2005 r. 31 stycznia 2006 r. 6) po lp. 88 dodaje lp. 88a w brzmieniu: 88a. tiofanat metylu 1 marca 2006 r. 31 paêdziernika 2008 r. 7) po lp. 90 dodaje lp. 90a w brzmieniu: 90a. tribenuron 1 marca 2006 r. 31 paêdziernika 2008 r. § 2. Rozporzàdzenie wchodzi w ˝ycie z dniem og∏oszenia. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi: K. Jurgiel 1965 OBWIESZCZENIE MARSZA¸KA SEJMU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ z dnia 16 listopada 2005 r. w sprawie og∏oszenia jednolitego tekstu ustawy o gwarancjach wolnoÊci sumienia i wyznania 1. Na podstawie art. 16 ust. 1 zdanie pierwsze ustawy z dnia 20 lipca 2000 r. o og∏aszaniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów prawnych (Dz. U. z 2005 r. Nr 190, poz. 1606) og∏asza si´ w za∏àczniku do niniejszego obwieszczenia jednolity tekst ustawy z dnia 17 maja 1989 r. o gwarancjach wolnoÊci sumienia i wyznania (Dz. U. Nr 29, poz. 155), z uwzgl´dnieniem zmian wprowadzonych: — uj´tych w obwieszczeniu Ministra Spraw Wewn´trznych i Administracji z dnia 3 marca 2000 r. w sprawie og∏oszenia jednolitego tekstu ustawy o gwarancjach wolnoÊci sumienia i wyznania (Dz. U. Nr 26, poz. 319), 1) ustawà z dnia 5 lipca 1990 r. — Prawo o zgromadzeniach (Dz. U. Nr 51, poz. 297), 7) ustawà z dnia 30 sierpnia 2002 r. — Przepisy wprowadzajàce ustaw´ — Prawo o ustroju sàdów administracyjnych i ustaw´ — Prawo o post´powaniu przed sàdami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271), 2) ustawà z dnia 28 lipca 1990 r. o zmianie ustawy — Kodeks cywilny (Dz. U. Nr 55, poz. 321), 8) ustawà z dnia 28 listopada 2003 r. o s∏u˝bie zast´pczej (Dz. U. Nr 223, poz. 2217), 3) ustawà z dnia 23 listopada 1990 r. o ∏àcznoÊci (Dz. U. Nr 86, poz. 504), 9) ustawà z dnia 19 marca 2004 r. — Przepisy wprowadzajàce ustaw´ — Prawo celne (Dz. U. Nr 68, poz. 623), 4) ustawà z dnia 7 wrzeÊnia 1991 r. o systemie oÊwiaty (Dz. U. Nr 95, poz. 425), 5) ustawà z dnia 29 grudnia 1992 r. o radiofonii i telewizji (Dz. U. z 1993 r. Nr 7, poz. 34), 6) ustawà z dnia 26 czerwca 1997 r. o zmianie ustawy o gwarancjach wolnoÊci sumienia i wyznania oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. z 1998 r. Nr 59, poz. 375) 10) ustawà z dnia 30 kwietnia 2004 r. o zmianie ustawy o gwarancjach wolnoÊci sumienia i wyznania (Dz. U. Nr 145, poz. 1534), 11) ustawà z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sàdowych w sprawach cywilnych (Dz. U. Nr 167, poz. 1398) oraz zmian wynikajàcych z przepisów og∏oszonych przed dniem 16 listopada 2005 r. Dziennik Ustaw Nr 231 — 15261 — Poz. 1965 2. Podany w za∏àczniku do niniejszego obwieszczenia jednolity tekst ustawy nie obejmuje: 4) art. 94 ustawy z dnia 23 listopada 1990 r. o ∏àcznoÊci (Dz. U. Nr 86, poz. 504), który stanowi: 1) art. 39, 43 i 44 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. o gwarancjach wolnoÊci sumienia i wyznania (Dz. U. Nr 29, poz. 155), które stanowià: „Art. 94. Ustawa wchodzi w ˝ycie w terminie 30 dni od dnia og∏oszenia.”; „Art. 39. 1. Zachowujà moc przepisy statutów koÊcio∏ów i innych zwiàzków wyznaniowych, o ile nie pozostajà w sprzecznoÊci z przepisami niniejszej ustawy. 2. Do czasu wydania przepisów wykonawczych do ustawy pozostajà w mocy przepisy dotychczasowe.” „Art. 43. W ustawie z dnia 15 lipca 1961 r. o rozwoju systemu oÊwiaty i wychowania (Dz. U. Nr 32, poz. 160, z 1971 r. Nr 12, poz. 115, z 1972 r. Nr 16, poz. 114, z 1975 r. Nr 45, poz. 234 i z 1984 r. Nr 49, poz. 253) w art. 1 akapity drugi i trzeci otrzymujà brzmienie: „Zmierza ono do tego, aby uczniom i wychowankom zapewniç wiedz´ o przyrodzie i ˝yciu spo∏ecznym, o dziejach oraz kulturze narodu i ludzkoÊci, aby zapewniç kwalifikacje do pracy zawodowej. Szko∏y i inne placówki oÊwiatowo-wychowawcze wychowujà w duchu zasad wspó∏˝ycia spo∏ecznego, w duchu umi∏owania Ojczyzny, pokoju, wolnoÊci, sprawiedliwoÊci spo∏ecznej i braterstwa z ludêmi wszystkich krajów, uczà zami∏owania i szacunku dla skutecznej pracy, poszanowania mienia narodowego, przygotowujà do czynnego udzia∏u w rozwoju kraju, jego gospodarki i kultury.” Art. 44. W ustawie z dnia 19 kwietnia 1968 r. o bibliotekach (Dz. U. Nr 12, poz. 63 i z 1984 r. Nr 26, poz. 129) w art. 34 po ust. 2 dodaje si´ ust. 2a w brzmieniu: „2a. Obowiàzkom okreÊlonym w ust. 1 i 2 nie podlegajà biblioteki i zbiory materia∏ów bibliotecznych nale˝àce do koÊcio∏ów i innych zwiàzków wyznaniowych oraz ich osób prawnych, które o podj´ciu publicznego udost´pnienia zbiorów powiadamiajà organ okreÊlony w ust. 1.” ”; 2) art. 19 ustawy z dnia 5 lipca 1990 r. — Prawo o zgromadzeniach (Dz. U. Nr 51, poz. 297), który stanowi: „Art. 19. Ustawa wchodzi w ˝ycie z dniem og∏oszenia.”; 3) art. 16 ustawy z dnia 28 lipca 1990 r. o zmianie ustawy — Kodeks cywilny (Dz. U. Nr 55, poz. 321), który stanowi: „Art. 16. Ustawa wchodzi w ˝ycie z dniem 1 paêdziernika 1990 r.”; 5) art. 115 ustawy z dnia 7 wrzeÊnia 1991 r. o systemie oÊwiaty (Dz. U. Nr 95, poz. 425), który stanowi: „Art. 115. Ustawa wchodzi w ˝ycie z dniem og∏oszenia, z tym ˝e przepisy rozdzia∏u 7 wchodzà w ˝ycie z dniem 1 stycznia 1992 r.”; 6) art. 71 ustawy z dnia 29 grudnia 1992 r. o radiofonii i telewizji (Dz. U. z 1993 r. Nr 7, poz. 34), który stanowi: „Art. 71. Ustawa wchodzi w ˝ycie po up∏ywie miesiàca od dnia og∏oszenia, z wyjàtkiem przepisu art. 52, który wchodzi w ˝ycie z dniem 1 lipca 1993 r.”; 7) art. 15 i 17 ustawy z dnia 26 czerwca 1997 r. o zmianie ustawy o gwarancjach wolnoÊci sumienia i wyznania oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. z 1998 r. Nr 59, poz. 375), które stanowià: „Art. 15. Pozostajà w mocy wpisy do rejestru koÊcio∏ów i innych zwiàzków wyznaniowych dokonane na podstawie przepisów dotychczasowych, w szczególnoÊci nie jest wymagane uzupe∏nienie listy osób zg∏aszajàcych.” „Art. 17. Ustawa wchodzi w ˝ycie po up∏ywie 14 dni od dnia og∏oszenia.”; 8) art. 106 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. — Przepisy wprowadzajàce ustaw´ — Prawo o ustroju sàdów administracyjnych i ustaw´ — Prawo o post´powaniu przed sàdami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271), który stanowi: „Art. 106. Ustawa wchodzi w ˝ycie z dniem 1 stycznia 2004 r., z wyjàtkiem przepisów art. 8 pkt 1 i 2, art. 10 pkt 2 i 3, art. 84 pkt 1, art. 86 § 1, art. 87 § 2, art. 88, art. 90 § 1, art. 91 i art. 92, które wchodzà w ˝ycie po up∏ywie 14 dni od dnia og∏oszenia.”; 9) art. 52 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o s∏u˝bie zast´pczej (Dz. U. Nr 223, poz. 2217), który stanowi: „Art. 52. Ustawa wchodzi w ˝ycie z dniem 1 stycznia 2004 r.”; 10) art. 39 ustawy z dnia 19 marca 2004 r. — Przepisy wprowadzajàce ustaw´ — Prawo celne (Dz. U. Nr 68, poz. 623), który stanowi: „Art. 39. Ustawa wchodzi w ˝ycie z dniem 1 maja 2004 r.”; 11) art. 2—4 ustawy z dnia 30 kwietnia 2004 r. o zmianie ustawy o gwarancjach wolnoÊci sumienia i wyznania (Dz. U. Nr 145, poz. 1534), które stanowià: Dziennik Ustaw Nr 231 — 15262 — „Art. 2. 1. Wnioski koÊcielnych osób prawnych, o których mowa w: sk∏ada si´ do Komisji Regulacyjnej do Spraw Polskiego Autokefalicznego KoÊcio∏a Prawos∏awnego. Do wniosków stosuje si´ przepisy art. 47—50 ustawy powo∏anej w ust. 1 pkt 1. 1) art. 47 ust. 1 ustawy z dnia 4 lipca 1991 r. o stosunku Paƒstwa do Polskiego Autokefalicznego KoÊcio∏a Prawos∏awnego (Dz. U. Nr 66, poz. 287, z póên. zm.a)), 3. Wnioski, o których mowa w art. 24 ust. 1 ustawy powo∏anej w ust. 1 pkt 2 oraz w art. 40 ust. 1 ustawy powo∏anej w ust. 1 pkt 3, sk∏ada si´ do Mi´dzykoÊcielnej Komisji Regulacyjnej. Do wniosków stosuje si´ przepisy art. 38a—38g ustawy z dnia 17 maja 1989 r. o gwarancjach wolnoÊci sumienia i wyznania. 2) art. 24 ust. 1 ustawy z dnia 13 maja 1994 r. o stosunku Paƒstwa do KoÊcio∏a Ewangelicko-Reformowanego w Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. Nr 73, poz. 324, z 1998 r. Nr 59, poz. 375 i Nr 106, poz. 668 oraz z 2004 r. Nr 68, poz. 623), 3) art. 40 ust. 1 ustawy z dnia 30 czerwca 1995 r. o stosunku Paƒstwa do KoÊcio∏a ChrzeÊcijan Baptystów w Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. Nr 97, poz. 480, z póên. zm.b)) Art. 3. Dotychczasowe przepisy wykonawcze wydane na podstawie art. 23 i art. 38d nowelizowanej ustawy zachowujà moc do czasu wydania nowych przepisów wykonawczych na podstawie art. 23 i art. 38d w brzmieniu nadanym niniejszà ustawà, jednak nie d∏u˝ej ni˝ przez okres 6 miesi´cy od dnia wejÊcia w ˝ycie ustawy. — mogà byç zg∏aszane w terminie 2 lat od dnia wejÊcia w ˝ycie ustawy. Roszczenia niezg∏oszone w tym terminie wygasajà. 2. Wnioski, o których mowa w art. 47 ust. 1 ustawy powo∏anej w ust. 1 pkt 1, ———————
- a)Zmiany wymienionej ustawy zosta∏y og∏oszone w Dz. U. z 1991 r. Nr 95, poz. 425, z 1993 r. Nr 7, poz. 34, z 1994 r. Nr 1, poz. 3, z 1998 r. Nr 59, poz. 375, Nr 106, poz. 668 i Nr 117, poz. 756 oraz z 2004 r. Nr 68, poz. 623.
- b)Zmiany wymienionej ustawy zosta∏y og∏oszone w Dz. U. z 1998 r. Nr 59, poz. 375, Nr 106, poz. 668 i Nr 117, poz. 756 oraz z 2004 r. Nr 68, poz. 623. Poz. 1965 Art. 4. Ustawa wchodzi w ˝ycie po up∏ywie 14 dni od dnia og∏oszenia.”; 12) art. 151 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sàdowych w sprawach cywilnych (Dz. U. Nr 167, poz. 1398), który stanowi: „Art. 151. Ustawa wchodzi w ˝ycie po up∏ywie szeÊciu miesi´cy od dnia og∏oszenia.”. Marsza∏ek Sejmu: M. Jurek Za∏àcznik do obwieszczenia Marsza∏ka Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 16 listopada 2005 r. (poz. 1965) USTAWA z dnia 17 maja 1989 r. o gwarancjach wolnoÊci sumienia i wyznania Sejm Rzeczypospolitej Polskiej: — wykonujàc postanowienia Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej o wolnoÊci sumienia i wyznania, — nawiàzujàc do godnej trwa∏ego szacunku i kontynuacji tradycji tolerancji i wolnoÊci religijnej oraz potwierdzajàcej jà wspó∏pracy Polaków ró˝nych wyznaƒ i Êwiatopoglàdów w rozwoju i pomyÊlnoÊci Ojczyzny, — uznajàc historyczny wk∏ad koÊcio∏ów i innych zwiàzków wyznaniowych w rozwój kultury narodowej oraz krzewienie i umacnianie podstawowych wartoÊci moralnych, — kierujàc si´ zasadami zawartymi w Powszechnej Deklaracji Praw Cz∏owieka, Mi´dzynarodowym Pakcie Praw Obywatelskich i Politycznych, Akcie Koƒcowym Konferencji Bezpieczeƒstwa i Wspó∏pracy w Europie oraz Deklaracji Organizacji Narodów Zjednoczonych o wyeliminowaniu wszelkich form nietolerancji i dyskryminacji z powodów religijnych lub przekonaƒ, — umacniajàc warunki do czynnego i równoprawnego uczestnictwa obywateli w ˝yciu publicznym i spo∏ecznym, bez wzgl´du na ich stosunek do religii, stanowi, co nast´puje: Dziennik Ustaw Nr 231 — 15263 — DZIA¸ I WolnoÊç sumienia i wyznania Art. 1. 1. Rzeczpospolita Polska zapewnia ka˝demu obywatelowi wolnoÊç sumienia i wyznania. 2. WolnoÊç sumienia i wyznania obejmuje swobod´ wyboru religii lub przekonaƒ oraz wyra˝ania ich indywidualnie i zbiorowo, prywatnie i publicznie. 3. Obywatele wierzàcy wszystkich wyznaƒ oraz niewierzàcy majà równe prawa w ˝yciu paƒstwowym, politycznym, gospodarczym, spo∏ecznym i kulturalnym. Art. 2. Korzystajàc z wolnoÊci sumienia i wyznania obywatele mogà w szczególnoÊci: 1) tworzyç wspólnoty religijne, zwane dalej „koÊcio∏ami i innymi zwiàzkami wyznaniowymi”, zak∏adane w celu wyznawania i szerzenia wiary religijnej, posiadajàce w∏asny ustrój, doktryn´ i obrz´dy kultowe; 2) zgodnie z zasadami swojego wyznania uczestniczyç w czynnoÊciach i obrz´dach religijnych oraz wype∏niaç obowiàzki religijne i obchodziç Êwi´ta religijne; 2a) nale˝eç lub nie nale˝eç do koÊcio∏ów i innych zwiàzków wyznaniowych; 3) g∏osiç swojà religi´ lub przekonania; 4) wychowywaç dzieci zgodnie ze swoimi przekonaniami w sprawach religii; 5) zachowywaç milczenie w sprawach swojej religii lub przekonaƒ; 6) utrzymywaç kontakty ze wspó∏wyznawcami, w tym uczestniczyç w pracach organizacji religijnych o zasi´gu mi´dzynarodowym; 7) korzystaç ze êróde∏ informacji na temat religii; 8) wytwarzaç i nabywaç przedmioty potrzebne do celów kultu i praktyk religijnych oraz korzystaç z nich; 9) wytwarzaç, nabywaç i posiadaç artyku∏y potrzebne do przestrzegania regu∏ religijnych; 10) wybraç stan duchowny lub zakonny; 11) zrzeszaç si´ w organizacjach Êwieckich w celu realizacji zadaƒ wynikajàcych z wyznawanej religii bàdê przekonaƒ w sprawach religii; 12) otrzymaç pochówek zgodny z wyznawanymi zasadami religijnymi lub z przekonaniami w sprawach religii. Art. 3. 1. Uzewn´trznianie indywidualnie lub zbiorowo swojej religii lub przekonaƒ mo˝e podlegaç jedynie ograniczeniom ustawowym koniecznym do ochrony bezpieczeƒstwa publicznego, porzàdku, zdrowia lub moralnoÊci publicznej albo podstawowych praw i wolnoÊci innych osób. Poz. 1965 2. Korzystanie z wolnoÊci sumienia i wyznania nie mo˝e prowadziç do uchylania si´ od wykonywania obowiàzków publicznych na∏o˝onych przez ustawy. 3.1) Ze wzgl´du na przekonania religijne lub wyznawane zasady moralne obywatele mogà wyst´powaç o przeznaczenie do s∏u˝by zast´pczej na zasadach i w trybie okreÊlonych w ustawie z dnia 28 listopada 2003 r. o s∏u˝bie zast´pczej (Dz. U. Nr 223, poz. 2217 oraz z 2005 r. Nr 180, poz. 1496). Art. 4. 1. Prawo okreÊlone w art. 2 pkt 2 oraz prawo do posiadania i korzystania z przedmiotów potrzebnych do uprawiania kultu i praktyk religijnych przys∏ugujà równie˝ osobom: 1) pe∏niàcym s∏u˝b´ wojskowà lub zasadniczà s∏u˝b´ w obronie cywilnej; 2) przebywajàcym w zak∏adach s∏u˝by zdrowia2) i opieki spo∏ecznej 3) oraz dzieciom i m∏odzie˝y na krajowych koloniach i obozach organizowanych przez instytucje paƒstwowe; 3) przebywajàcym w zak∏adach karnych, poprawczych i wychowawczych4) oraz aresztach Êledczych, oÊrodkach przystosowania spo∏ecznego5) oraz schroniskach dla nieletnich. ——————— 1) W brzmieniu ustalonym przez art. 40 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o s∏u˝bie zast´pczej (Dz. U. Nr 223, poz. 2217), która wesz∏a w ˝ycie z dniem 1 stycznia 2004 r. 2) Obecnie: zak∏adach opieki zdrowotnej, zgodnie z ustawà z dnia 30 sierpnia 1991 r. o zak∏adach opieki zdrowotnej (Dz. U. Nr 91, poz. 408, z 1992 r. Nr 63, poz. 315, z 1994 r. Nr 121, poz. 591, z 1995 r. Nr 138, poz. 682, z 1996 r. Nr 24, poz. 110, z 1997 r. Nr 104, poz. 661, Nr 121, poz. 769 i Nr 158, poz. 1041, z 1998 r. Nr 106, poz. 668, Nr 117, poz. 756 i Nr 162, poz. 1115, z 1999 r. Nr 28, poz. 255 i 256 i Nr 84, poz. 935, z 2000 r. Nr 3, poz. 28, Nr 12, poz. 136, Nr 43, poz. 489, Nr 84, poz. 948, Nr 114, poz. 1193 i Nr 120, poz. 1268, z 2001 r. Nr 5, poz. 45, Nr 88, poz. 961, Nr 100, poz. 1083, Nr 111, poz. 1193, Nr 113, poz. 1207, Nr 126, poz. 1382, 1383 i 1384 i Nr 128, poz. 1407, z 2002 r. Nr 113, poz. 984, z 2003 r. Nr 45, poz. 391, Nr 124, poz. 1151 i 1152, Nr 171, poz. 1663, Nr 213, poz. 2081 i Nr 223, poz. 2215, z 2004 r. Nr 210, poz. 2135 i Nr 273, poz. 2703 oraz z 2005 r. Nr 164, poz. 1365 i Nr 169, poz. 1420), która wesz∏a w ˝ycie z dniem 15 stycznia 1992 r. 3) Obecnie: odpowiednich jednostkach organizacyjnych pomocy spo∏ecznej, zgodnie z ustawà z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy spo∏ecznej (Dz. U. Nr 64, poz. 593, Nr 99, poz. 1001 i Nr 273, poz. 2703 oraz z 2005 r. Nr 64, poz. 565, Nr 94, poz. 788, Nr 164, poz. 1366, Nr 175, poz. 1462, Nr 179, poz. 1487 i Nr 180, poz. 1493), która wesz∏a w ˝ycie z dniem 1 maja 2004 r. 4) Obecnie: odpowiednich oÊrodkach przewidzianych w ustawie z dnia 26 paêdziernika 1982 r. o post´powaniu w sprawach nieletnich (Dz. U. z 2002 r. Nr 11, poz. 109 i Nr 58, poz. 542, z 2003 r. Nr 137, poz. 1304 i Nr 223, poz. 2217 oraz z 2005 r. Nr 169, poz. 1413), która wesz∏a w ˝ycie z dniem 13 maja 1983 r. 5) Zlikwidowane na mocy art. 1 pkt 1 ustawy z dnia 23 lutego 1990 r. o zmianie Kodeksu karnego wykonawczego (Dz. U. Nr 14, poz. 85), która wesz∏a w ˝ycie z dniem 27 marca 1990 r. Dziennik Ustaw Nr 231 — 15264 — Poz. 1965 2. Sposób realizacji uprawnieƒ okreÊlonych w ust. 1 regulujà odr´bne ustawy oraz przepisy wydane na ich podstawie. 2. KoÊcio∏y i inne zwiàzki wyznaniowe oraz ich dzia∏alnoÊç podlegajà ochronie prawnej, w granicach okreÊlonych w ustawach. Art. 5. Obywatele majà prawo do swobodnego Êwiadczenia na rzecz koÊcio∏ów i innych zwiàzków wyznaniowych oraz instytucji charytatywno-opiekuƒczych. 3. KoÊcio∏y i inne zwiàzki wyznaniowe mogà sk∏adaç wnioski do Trybuna∏u Konstytucyjnego na zasadach i w trybie okreÊlonych w przepisach o Trybunale Konstytucyjnym. Art. 6. 1. Nikt nie mo˝e byç dyskryminowany bàdê uprzywilejowany z powodu religii lub przekonaƒ w sprawach religii. Art. 12. 1. Duchowni oraz osoby zakonne koÊcio∏ów i innych zwiàzków wyznaniowych, ustanowione wed∏ug przepisów prawa wewn´trznego koÊcio∏a lub innego zwiàzku wyznaniowego, korzystajà z praw i podlegajà obowiàzkom na równi z innymi obywatelami we wszystkich dziedzinach ˝ycia paƒstwowego, politycznego, gospodarczego, spo∏ecznego i kulturalnego. Sà oni w ramach obowiàzujàcych przepisów ustaw zwolnieni z obowiàzków niemo˝liwych do pogodzenia z pe∏nieniem funkcji duchownego lub osoby zakonnej. 2. Nie wolno zmuszaç obywateli do niebrania udzia∏u w czynnoÊciach lub obrz´dach religijnych ani do udzia∏u w nich. Art. 7. 1. Cudzoziemcy przebywajàcy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej korzystajà z wolnoÊci sumienia i wyznania na równi z obywatelami polskimi. 2. Przepis ust. 1 stosuje si´ odpowiednio do bezpaƒstwowców. DZIA¸ II Stosunek paƒstwa do koÊcio∏ów i innych zwiàzków wyznaniowych Rozdzia∏ 1 Przepisy ogólne Art. 8. KoÊcio∏y i inne zwiàzki wyznaniowe w Polsce dzia∏ajà w konstytucyjnych ramach ustrojowych Rzeczypospolitej Polskiej; ich sytuacj´ prawnà i majàtkowà regulujà przepisy rangi ustawowej. Art. 9. 1. W Rzeczypospolitej Polskiej stosunek paƒstwa do wszystkich koÊcio∏ów i innych zwiàzków wyznaniowych opiera si´ na poszanowaniu wolnoÊci sumienia i wyznania. 2. Gwarancjami wolnoÊci sumienia i wyznania w stosunkach paƒstwa z koÊcio∏ami i innymi zwiàzkami wyznaniowymi sà: 1) oddzielenie koÊcio∏ów i innych zwiàzków wyznaniowych od paƒstwa; 2) swoboda wype∏niania przez koÊcio∏y i inne zwiàzki wyznaniowe funkcji religijnych; 3) równouprawnienie wszystkich koÊcio∏ów i innych zwiàzków wyznaniowych, bez wzgl´du na form´ uregulowania ich sytuacji prawnej. Art. 10. 1. Rzeczpospolita Polska jest paƒstwem Êwieckim, neutralnym w sprawach religii i przekonaƒ. 2. Paƒstwo i paƒstwowe jednostki organizacyjne nie dotujà i nie subwencjonujà koÊcio∏ów i innych zwiàzków wyznaniowych. Wyjàtki od tej zasady regulujà ustawy lub przepisy wydane na ich podstawie. Art. 11. 1. KoÊcio∏y i inne zwiàzki wyznaniowe sà niezale˝ne od paƒstwa przy wykonywaniu swoich funkcji religijnych. 2. Osoby, o których mowa w ust. 1, majà prawo do noszenia stroju duchownego. 3. Uprawnienia i obowiàzki osób duchownych w myÊl prawa paƒstwowego okreÊlajà odr´bne ustawy. Art. 13. 1. Majàtek i przychody koÊcio∏ów i innych zwiàzków wyznaniowych podlegajà ogólnie obowiàzujàcym przepisom podatkowym, z wyjàtkami okreÊlonymi w odr´bnych ustawach. 2. Osoby prawne koÊcio∏ów i innych zwiàzków wyznaniowych sà zwolnione od opodatkowania z tytu∏u przychodów ze swojej dzia∏alnoÊci niegospodarczej. W tym zakresie osoby te nie majà obowiàzku prowadzenia dokumentacji wymaganej przez przepisy podatkowe. 3. (uchylony).6) 4. (uchylony).6) 5. Dochody z dzia∏alnoÊci gospodarczej osób prawnych koÊcio∏ów i innych zwiàzków wyznaniowych oraz spó∏ek, których udzia∏owcami sà wy∏àcznie te osoby, sà zwolnione od opodatkowania w cz´Êci, w jakiej zosta∏y przeznaczone w roku podatkowym lub w roku po nim nast´pujàcym na cele kultowe, oÊwiatowo-wychowawcze, naukowe, kulturalne, dzia∏alnoÊç charytatywno-opiekuƒczà, punkty katechetyczne, konserwacj´ zabytków oraz na inwestycje sakralne i inwestycje koÊcielne, których przedmiotem sà punkty katechetyczne i zak∏ady charytatywno-opiekuƒcze, jak równie˝ remonty tych obiektów. 6. Osoby prawne koÊcio∏ów i innych zwiàzków wyznaniowych sà zwolnione od opodatkowania i od Êwiadczeƒ na fundusz gminny i fundusz miejski 7), od ——————— 6) Przez art. 5 ustawy z dnia 28 lipca 1990 r. o zmianie ustawy — Kodeks cywilny (Dz. U. Nr 55, poz. 321), która wesz∏a w ˝ycie z dniem 1 paêdziernika 1990 r. 7) Zniesiony na mocy art. 1 ust. 1 pkt 12 ustawy z dnia 14 grudnia 1990 r. o zniesieniu i likwidacji niektórych funduszy (Dz. U. Nr 89, poz. 517), która wesz∏a w ˝ycie z dniem 1 stycznia 1991 r. Dziennik Ustaw Nr 231 — 15265 — nieruchomoÊci lub ich cz´Êci, stanowiàcych w∏asnoÊç tych osób lub u˝ywanych przez nie na podstawie innego tytu∏u prawnego na cele niemieszkalne, z wyjàtkiem cz´Êci zajmowanej na wykonywanie dzia∏alnoÊci gospodarczej. 7.8) Zwalnia si´ z nale˝noÊci celnych przywozowych towary przeznaczone na cele charytatywno-opiekuƒcze i oÊwiatowo-wychowawcze oraz towary o charakterze kulturalnym przeznaczone na cele kultu, przywo˝one dla osób prawnych koÊcio∏ów i innych zwiàzków wyznaniowych, w granicach i na warunkach okreÊlonych w rozporzàdzeniu nr 918/83/EWG z dnia 28 marca 1983 r. ustanawiajàcym wspólnotowy system zwolnieƒ celnych (Dz. Urz. WE L 105 z 23.4.1983), ostatnio zmienionym aktem dotyczàcym warunków przystàpienia Republiki Czeskiej, Republiki Estoƒskiej, Republiki Cypryjskiej, Republiki ¸otewskiej, Republiki Litewskiej, Republiki W´gierskiej, Republiki Malty, Rzeczypospolitej Polskiej, Republiki S∏owenii i Republiki S∏owackiej oraz dostosowaƒ w traktatach stanowiàcych podstaw´ Unii Europejskiej (Dz. Urz. WE L 236 z 23.9.2003). Art. 14. 1.9) Je˝eli odr´bna ustawa lub ratyfikowana umowa mi´dzynarodowa nie stanowià inaczej, koÊció∏ lub inny zwiàzek wyznaniowy powiadamia ministra w∏aÊciwego do spraw wyznaƒ religijnych10) i wojewod´ w∏aÊciwego ze wzgl´du na siedzib´ jednostki organizacyjnej koÊcio∏a lub innego zwiàzku wyznaniowego o utworzeniu, zmianie nazwy, siedziby, granic lub po∏àczeniu, podziale i zniesieniu diecezji (okr´gów i porównywalnych jednostek organizacyjnych) oraz parafii (zborów, gmin i porównywalnych jednostek organizacyjnych). 2.11) Je˝eli odr´bna ustawa lub ratyfikowana umowa mi´dzynarodowa nie stanowià inaczej, koÊció∏ lub inny zwiàzek wyznaniowy powiadamia w terminie 30 dni ministra w∏aÊciwego do spraw wyznaƒ religijnych10) i wojewod´ w∏aÊciwego ze wzgl´du na siedzib´ koÊcio∏a lub innego zwiàzku wyznaniowego o zmianie siedziby oraz o zmianie osób wchodzàcych do kierow——————— 8) W brzmieniu ustalonym przez art. 4 ustawy z dnia 19 marca 2004 r. — Przepisy wprowadzajàce ustaw´ — Prawo celne (Dz. U. Nr 68, poz. 623), która wesz∏a w ˝ycie z dniem 1 maja 2004 r. 9) W brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 kwietnia 2004 r. o zmianie ustawy o gwarancjach wolnoÊci sumienia i wyznania (Dz. U. Nr 145, poz. 1534), która wesz∏a w ˝ycie z dniem 10 lipca 2004 r. 10) Obecnie: ministra w∏aÊciwego do spraw wyznaƒ religijnych oraz mniejszoÊci narodowych i etnicznych, zgodnie z art. 4 ust. 1, art. 5 pkt 25 i art. 30 ustawy z dnia 4 wrzeÊnia 1997 r. o dzia∏ach administracji rzàdowej (Dz. U. z 2003 r. Nr 159, poz. 1548, Nr 162, poz. 1568 i Nr 190, poz. 1864, z 2004 r. Nr 19, poz. 177, Nr 69, poz. 624, Nr 91, poz. 873, Nr 96, poz. 959, Nr 116, poz. 1206, Nr 238, poz. 2390 i Nr 273, poz. 2702 oraz z 2005 r. Nr 17, poz. 141, Nr 33, poz. 288, Nr 155, poz. 1298 i Nr 169, poz. 1414 i 1417), która wesz∏a w ˝ycie z dniem 1 kwietnia 1999 r. 11) W brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 1 lit. b ustawy, o której mowa w odnoÊniku 9. Poz. 1965 niczych organów wykonawczych, podajàc ich imiona i nazwiska, obywatelstwo i miejsce zamieszkania. 3. Przepis ust. 2 stosuje si´ odpowiednio do jednostek organizacyjnych, o których mowa w ust. 1. 4. Je˝eli odr´bna ustawa lub ratyfikowana umowa mi´dzynarodowa nie stanowià inaczej, przed obj´ciem stanowisk, o których mowa w ust. 2 i 3, przez cudzoziemca, w∏adze koÊcio∏a lub innego zwiàzku wyznaniowego powinny si´ upewniç, czy minister w∏aÊciwy do spraw wyznaƒ religijnych10) nie wyra˝a wobec tego zastrze˝eƒ. Niezg∏oszenie zastrze˝eƒ w terminie 60 dni od daty powiadomienia uwa˝a si´ za wyra˝enie zgody. Art. 15. (uchylony).12) Art. 16. 1. Paƒstwo wspó∏dzia∏a z koÊcio∏ami i innymi zwiàzkami wyznaniowymi w zachowaniu pokoju, kszta∏towaniu warunków rozwoju kraju oraz zwalczaniu patologii spo∏ecznych. 2. W celach, o których mowa w ust. 1, oraz do rozpatrywania problemów zwiàzanych z rozwojem stosunków mi´dzy paƒstwem a poszczególnymi koÊcio∏ami i innymi zwiàzkami wyznaniowymi mogà byç, na zasadach wzajemnego uzgodnienia, tworzone ró˝ne, w tym sta∏e formy wspó∏dzia∏ania. Przepis ten nie narusza w∏aÊciwoÊci organów paƒstwowych oraz organów koÊcio∏ów i innych zwiàzków wyznaniowych. Art. 16a. 1. Dla okreÊlenia szczegó∏owych zasad stosunków, o których mowa w art. 16, mogà byç zawierane umowy mi´dzy w∏aÊciwymi rzeczowo centralnymi organami administracji rzàdowej a w∏adzami poszczególnych koÊcio∏ów i innych zwiàzków wyznaniowych. 2. Przepisy umowy nie mogà naruszaç przepisów ogólnie obowiàzujàcego prawa, a w szczególnoÊci zasady równouprawnienia wszystkich koÊcio∏ów i innych zwiàzków wyznaniowych. 3. Podpisana umowa zostaje opublikowana w dzienniku urz´dowym w∏aÊciwego ministerstwa. Art. 17. Paƒstwo wspó∏dzia∏a z koÊcio∏ami i innymi zwiàzkami wyznaniowymi w ochronie, konserwacji, udost´pnianiu i upowszechnianiu zabytków architektury, sztuki i literatury religijnej, które stanowià integralnà cz´Êç dziedzictwa kultury. Art. 18. 1. Przepisy rozdzia∏u 2 i dzia∏u III regulujà stosunek paƒstwa tylko do tych koÊcio∏ów i innych zwiàzków wyznaniowych, których sytuacja prawna i majàtkowa nie jest uregulowana odr´bnymi ustawami. 2. Przepisy rozdzia∏u 2 okreÊlajàce uprawnienia koÊcio∏ów i innych zwiàzków wyznaniowych majà jednak˝e zastosowanie do koÊcio∏ów i innych zwiàzków wyznaniowych o ustawowo uregulowanej sytuacji wówczas, gdy odr´bne ustawy okreÊlone w ust. 1 nie przewidujà takich uprawnieƒ. ——————— 12) Przez art. 1 pkt 2 ustawy, o której mowa w odnoÊniku 9. Dziennik Ustaw Nr 231 — 15266 — Rozdzia∏ 2 Dzia∏alnoÊç koÊcio∏ów i innych zwiàzków wyznaniowych Art. 19. 1. KoÊcio∏y i inne zwiàzki wyznaniowe korzystajà na zasadach równouprawnienia ze swobody pe∏nienia funkcji religijnych. 2. Wype∏niajàc funkcje religijne koÊcio∏y i inne zwiàzki wyznaniowe mogà w szczególnoÊci: 1) okreÊlaç doktryn´ religijnà, dogmaty i zasady wiary oraz liturgi´; 2) organizowaç i publicznie sprawowaç kult; 3) udzielaç pos∏ug religijnych, w tym osobom, o których mowa w art. 4, oraz organizowaç obrz´dy i zgromadzenia religijne; 4) rzàdziç si´ w swoich sprawach w∏asnym prawem, swobodnie wykonywaç w∏adz´ duchownà oraz zarzàdzaç swoimi sprawami; 5) ustanawiaç, kszta∏ciç i zatrudniaç duchownych; 6) realizowaç inwestycje sakralne i inne inwestycje koÊcielne; 7) nabywaç, posiadaç i zbywaç majàtek ruchomy i nieruchomy oraz zarzàdzaç nim; 8) zbieraç sk∏adki i otrzymywaç darowizny, spadki i inne Êwiadczenia od osób fizycznych i prawnych; 9) wytwarzaç i nabywaç przedmioty i artyku∏y potrzebne do celów kultu i praktyk religijnych oraz korzystaç z nich; 10) nauczaç religii i g∏osiç jà, w tym za pomocà prasy, ksià˝ek i innych druków oraz filmów i Êrodków audiowizualnych; 11) korzystaç ze Êrodków masowego przekazywania; 12) prowadziç dzia∏alnoÊç oÊwiatowo-wychowawczà; 13) tworzyç i prowadziç zakony oraz diakonaty; 14) tworzyç organizacje majàce na celu dzia∏alnoÊç na rzecz formacji religijnej, kultu publicznego oraz przeciwdzia∏ania patologiom spo∏ecznym i ich skutkom; 15) prowadziç dzia∏alnoÊç charytatywno-opiekuƒczà; 16) (uchylony);13) 17) powo∏ywaç krajowe organizacje mi´dzykoÊcielne; 18) nale˝eç do mi´dzynarodowych organizacji wyznaniowych i mi´dzywyznaniowych oraz utrzymywaç kontakty zagraniczne w sprawach zwiàzanych z realizacjà swoich funkcji. 3. Za wype∏nianie funkcji religijnych, o których mowa w ust. 1, nie uznaje si´ oddzia∏ywania poprzez badania i eksperymenty psychologiczne. ——————— 13) Przez art. 1 pkt 9 lit. a tiret drugie ustawy z dnia 26 czerwca 1997 r. o zmianie ustawy o gwarancjach wolnoÊci sumienia i wyznania oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. z 1998 r. Nr 59, poz. 375), która wesz∏a w ˝ycie z dniem 30 maja 1998 r. Poz. 1965 Art. 19a. 1. KoÊcio∏y i inne zwiàzki wyznaniowe majà prawo posiadania, zarzàdzania oraz zak∏adania i poszerzania cmentarzy grzebalnych. 2. Przepis ust. 1 nie narusza przepisów dotyczàcych cmentarzy i chowania zmar∏ych. Art. 20. 1. KoÊcio∏y i inne zwiàzki wyznaniowe mogà nauczaç religii oraz wychowywaç religijnie dzieci i m∏odzie˝, zgodnie z wyborem dokonanym przez ich rodziców lub opiekunów prawnych. 2. Nauczanie religii dzieci i m∏odzie˝y jest wewn´trznà sprawà koÊcio∏ów i innych zwiàzków wyznaniowych. Jest ono organizowane, zgodnie z programem ustalonym przez w∏adze koÊcio∏a lub innego zwiàzku wyznaniowego, w punktach katechetycznych znajdujàcych si´ w koÊcio∏ach, domach modlitw i innych pomieszczeniach udost´pnionych na ten cel przez osob´ uprawnionà do dysponowania nimi. 3. Nauczanie religii uczniów szkó∏ publicznych i wychowanków przedszkoli publicznych mo˝e odbywaç si´ równie˝ w szko∏ach i przedszkolach na zasadach okreÊlonych w odr´bnej ustawie. Art. 21. 1. KoÊcio∏y i inne zwiàzki wyznaniowe majà prawo zak∏adaç i prowadziç szko∏y i przedszkola oraz inne placówki oÊwiatowo-wychowawcze i opiekuƒczo-wychowawcze na zasadach okreÊlonych w ustawach. 2. Szko∏y, przedszkola oraz inne placówki, o których mowa w ust. 1, b´dà dotowane przez paƒstwo lub organy samorzàdu terytorialnego w przypadkach i na zasadach okreÊlonych w odr´bnych ustawach. Art. 21a. Dzia∏alnoÊç s∏u˝àca celom humanitarnym, charytatywno-opiekuƒczym, naukowym i oÊwiatowo-wychowawczym, podejmowana przez osoby prawne koÊcio∏ów i innych zwiàzków wyznaniowych, jest zrównana pod wzgl´dem prawnym z dzia∏alnoÊcià s∏u˝àcà analogicznym celom i prowadzonà przez instytucje paƒstwowe. Art. 22. 1. KoÊcio∏y i inne zwiàzki wyznaniowe majà prawo zak∏adaç i prowadziç, wed∏ug samodzielnie ustalonych programów, szko∏y duchowne i seminaria duchowne. 2. W zakresie realizacji programu szkó∏ ogólnokszta∏càcych i uzyskiwania Êwiadectw dojrza∏oÊci szko∏y duchowne wymienione w ust. 1 podlegajà nadzorowi ministra w∏aÊciwego do spraw oÊwiaty i wychowania. 3. Tworzenie i prowadzenie przez koÊcio∏y i inne zwiàzki wyznaniowe szkó∏ wy˝szych, zasady udzielania im przez paƒstwo pomocy finansowej oraz tryb i zakres uznawania stopni i tytu∏ów naukowych nadawanych w tych szko∏ach regulujà, na wniosek w∏adz koÊcio∏ów lub innych zwiàzków wyznaniowych, odr´bne ustawy. 4. KoÊcio∏y i inne zwiàzki wyznaniowe majà prawo zak∏adaç religijne instytuty naukowe i naukowo-dydaktyczne. Dziennik Ustaw Nr 231 — 15267 — 5. Status prawny wydzia∏ów teologicznych na uniwersytetach paƒstwowych regulujà odr´bne umowy pomi´dzy ministrem w∏aÊciwym do spraw szkolnictwa wy˝szego a w∏adzami koÊcio∏ów lub innych zwiàzków wyznaniowych. Art. 23.14) Ministrowie w∏aÊciwi do spraw oÊwiaty i wychowania oraz do spraw szkolnictwa wy˝szego, po zasi´gni´ciu opinii w∏adz koÊcio∏ów i innych zwiàzków wyznaniowych, okreÊlà, w drodze rozporzàdzenia, szczegó∏owy zakres stosowania do nauczycieli, wychowawców i uczàcych si´ w szko∏ach, o których mowa w art. 21 oraz art. 22 ust. 3, uprawnieƒ i Êwiadczeƒ spo∏ecznych, a tak˝e nak∏adania obowiàzków przewidzianych dla pracowników i uczàcych si´ w szko∏ach publicznych i szko∏ach wy˝szych, z uwzgl´dnieniem równouprawnienia koÊcio∏ów i innych zwiàzków wyznaniowych. Art. 24. 1. W celu realizacji dzia∏alnoÊci charytatywno-opiekuƒczej koÊcio∏y i inne zwiàzki wyznaniowe majà prawo zak∏adaç i prowadziç, na zasadach okreÊlonych w ustawach, odpowiednie instytucje, w tym zak∏ady dla osób potrzebujàcych opieki, szpitale i inne zak∏ady lecznicze, ˝∏obki i schroniska dla dzieci. 2. Ârodki na realizacj´ dzia∏alnoÊci charytatywno-opiekuƒczej pochodzà w szczególnoÊci z: 1) ofiar pieni´˝nych i w naturze; 2) spadków, zapisów i darowizn krajowych i zagranicznych; 3) dochodów z imprez i zbiórek publicznych; 4) subwencji, dotacji i ofiar pochodzàcych od krajowych instytucji i przedsi´biorstw paƒstwowych, spo∏ecznych, wyznaniowych i prywatnych; 5) odp∏atnoÊci za us∏ugi Êwiadczone przez instytucje charytatywno-opiekuƒcze koÊcio∏ów i innych zwiàzków wyznaniowych; 6) dochodów instytucji koÊcio∏ów i innych zwiàzków wyznaniowych. Art. 25. 1. W celu realizacji swoich funkcji koÊcio∏y i inne zwiàzki wyznaniowe majà prawo wydawania prasy, ksià˝ek, druków oraz zak∏adania i posiadania wydawnictw oraz zak∏adów poligraficznych, z zachowaniem obowiàzujàcych w tym zakresie przepisów prawa. 2. KoÊcio∏y i inne zwiàzki wyznaniowe mogà organizowaç w∏asny kolporta˝ prasy lub korzystaç z poÊrednictwa innej sieci kolporta˝u. 3. Dla realizacji postanowieƒ ust. 1 koÊcio∏y i inne zwiàzki wyznaniowe mogà otrzymywaç jako darowizny z zagranicy maszyny, urzàdzenia, materia∏y poligraficzne i papier. 4. KoÊcio∏y i inne zwiàzki wyznaniowe majà prawo do emitowania w radiu i telewizji programów religij——————— 14) W brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 3 ustawy, o której mowa w odnoÊniku 9. Poz. 1965 no-moralnych, spo∏ecznych i kulturalnych w sposób okreÊlony w porozumieniach mi´dzy w∏adzami danego koÊcio∏a lub innego zwiàzku wyznaniowego a jednostkami publicznej radiofonii i telewizji. Art. 26. 1. KoÊcio∏y i inne zwiàzki wyznaniowe majà prawo organizowania i prowadzenia zwiàzanej z wype∏nianiem swoich funkcji dzia∏alnoÊci kulturalnej i artystycznej. 2. Dla realizacji prawa, o którym mowa w ust. 1, koÊcio∏y i inne zwiàzki wyznaniowe mogà zak∏adaç i prowadziç odpowiednie instytucje oraz dystrybucj´ i rozpowszechnianie filmów. 3. Korzystanie z praw, o których mowa w ust. 1 i 2, nast´puje bez obowiàzku uzyskiwania zezwoleƒ i upowa˝nieƒ, je˝eli dzia∏alnoÊç ta prowadzona jest na potrzeby realizacji zadaƒ religijno-moralnych w sferze kultury. O podj´ciu i prowadzeniu tej dzia∏alnoÊci w∏adze koÊcio∏a lub innego zwiàzku wyznaniowego powiadamiajà paƒstwowy organ, w∏aÊciwy do udzielania takich zezwoleƒ i upowa˝nieƒ. 4. Dla realizacji postanowieƒ ust. 1 i 2 koÊcio∏y i inne zwiàzki wyznaniowe mogà otrzymywaç jako darowizny z zagranicy urzàdzenia i materia∏y. Art. 27. 1. Dzia∏alnoÊç koÊcio∏ów i innych zwiàzków wyznaniowych nie mo˝e naruszaç przepisów ogólnie obowiàzujàcych ustaw chroniàcych bezpieczeƒstwo publiczne, porzàdek, zdrowie lub moralnoÊç publicznà, w∏adz´ rodzicielskà albo podstawowe prawa i wolnoÊci innych osób. 2. Korzystanie przez koÊcio∏y i inne zwiàzki wyznaniowe ze swobody dzia∏ania odbywa si´ zgodnie z ogólnie obowiàzujàcymi przepisami, chyba ˝e ustawy stanowià inaczej. Art. 28. 1. W sprawach majàtkowych koÊcio∏y i inne zwiàzki wyznaniowe dzia∏ajà poprzez swoje osoby prawne. 2. Osoby prawne koÊcio∏ów i innych zwiàzków wyznaniowych, ich organy, zakres kompetencji i sposób powo∏ywania oraz reprezentacji okreÊlajà statuty (prawo wewn´trzne, zwane dalej „statutami”). Art. 29. 1. W stosunku do organizacji tworzonych na podstawie art. 19 pkt 14, je˝eli nie majà osobowoÊci prawnej, nie stosuje si´ Prawa o stowarzyszeniach. Natomiast przepisy ustawy o zgromadzeniach stosuje si´ do nich jedynie w zakresie dotyczàcym zebraƒ na drogach i placach publicznych oraz w pomieszczeniach u˝ytecznoÊci publicznej. 2. Organizacje, o których mowa w ust. 1, dzia∏ajà w ramach osób prawnych koÊcio∏ów i innych zwiàzków wyznaniowych, w których zosta∏y powo∏ane. 3. W∏adze koÊcio∏ów i innych zwiàzków wyznaniowych czuwajà nad zgodnoÊcià dzia∏ania tych organizacji z ich celami religijnymi i moralnymi. Dziennik Ustaw Nr 231 — 15268 — DZIA¸ III Rejestrowanie koÊcio∏ów i innych zwiàzków wyznaniowych Art. 30. Prawo wpisu do rejestru koÊcio∏ów i innych zwiàzków wyznaniowych, zwanego dalej „rejestrem”, prowadzonego przez ministra w∏aÊciwego do spraw wyznaƒ religijnych10), jest realizowane przez z∏o˝enie temu ministrowi, zwanemu dalej „organem rejestrowym”, deklaracji o utworzeniu koÊcio∏a lub innego zwiàzku wyznaniowego i wniosku o wpis do rejestru. Poz. 1965 1) imiona i nazwisko; 2) dat´ urodzenia; 3) adres zamieszkania; 4) rodzaj, seri´ i numer dokumentu to˝samoÊci; 5) nr PESEL. 2. Statut powinien okreÊlaç w szczególnoÊci: 1) nazw´ koÊcio∏a lub innego zwiàzku wyznaniowego ró˝nà od nazw innych organizacji; 2) teren dzia∏ania i siedzib´ w∏adz; Art. 31.15) 1. Prawo wniesienia wniosku, o którym mowa w art. 30, przys∏uguje co najmniej 100 obywatelom polskim posiadajàcym pe∏nà zdolnoÊç do czynnoÊci prawnych, zwanych dalej „wnioskodawcami”. 3) cele dzia∏alnoÊci oraz formy i zasady ich realizacji; 2. Wnioskodawcy sk∏adajà list´ zawierajàcà ich notarialnie poÊwiadczone podpisy potwierdzajàce treÊç wniosku, o którym mowa w ust. 1, i deklaracji o utworzeniu koÊcio∏a lub innego zwiàzku wyznaniowego, imi´ i nazwisko, dat´ urodzenia, miejsce zamieszkania oraz rodzaj, seri´ i numer dokumentu to˝samoÊci oraz numer PESEL ka˝dego z wnioskodawców. 6) tryb dokonywania zmian statutu; 4) organy, sposób ich powo∏ywania i odwo∏ywania, zakres kompetencji oraz tryb podejmowania decyzji; 5) êród∏a finansowania; 7) sposób reprezentowania na zewnàtrz oraz zaciàgania zobowiàzaƒ majàtkowych; 8) sposób nabywania i utraty cz∏onkostwa oraz prawa i obowiàzki cz∏onków; 3. Wnioskodawcy mogà wybraç spoÊród siebie co najmniej pi´cioosobowy komitet za∏o˝ycielski reprezentujàcy ich w post´powaniu w sprawie wpisu do rejestru. 9) sposób powo∏ywania, odwo∏ywania oraz kompetencje osób duchownych, o których mowa w art. 12 ust. 3, o ile koÊció∏ lub inny zwiàzek wyznaniowy przewiduje tworzenie takich stanowisk; Art. 32. 1. Wniosek, o którym mowa w art. 30, powinien zawieraç: 10) sposób rozwiàzania koÊcio∏a lub innego zwiàzku wyznaniowego i przeznaczenie pozosta∏ego majàtku. 1) list´, o której mowa w art. 31 ust. 2; 2) informacj´ o dotychczasowych formach ˝ycia religijnego i metodach dzia∏ania koÊcio∏a lub innego zwiàzku wyznaniowego na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej; 3) informacj´ o podstawowych celach, êród∏ach i zasadach doktrynalnych, obrz´dach religijnych; 4)16) adres siedziby koÊcio∏a lub innego zwiàzku wyznaniowego oraz dane osób wchodzàcych do kierowniczych organów wykonawczych:
- a)imiona i nazwisko,
- b)dat´ urodzenia,
- c)adres zamieszkania,
- d)nazw´, seri´ i numer dokumentu to˝samoÊci,
- e)nr PESEL; 5) statut. 1a.17) W przypadku wybrania komitetu za∏o˝ycielskiego, o którym mowa w art. 31 ust. 3, wniosek o wpis do rejestru powinien zawieraç tak˝e podpisany przez wnioskodawców protokó∏ z wyboru tego komitetu okreÊlajàcy dat´ i miejsce wyborów oraz nast´pujàce dane osób wchodzàcych w jego sk∏ad: ——————— 15) W brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 4 ustawy, o której mowa w odnoÊniku 9. 16) W brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 5 lit. a ustawy, o której mowa w odnoÊniku 9. 17) Dodany przez art. 1 pkt 5 lit. b ustawy, o której mowa w odnoÊniku 9. 3.18) Je˝eli koÊció∏ lub inny zwiàzek wyznaniowy przewiduje tworzenie jednostek organizacyjnych majàcych osobowoÊç prawnà, statut powinien okreÊlaç ich nazwy, teren dzia∏ania, siedziby, zakres uprawnieƒ, zasady tworzenia, znoszenia i przekszta∏cania tych jednostek, ich organy, zakres kompetencji, tryb podejmowania decyzji, sposób powo∏ywania i odwo∏ywania tych organów, sposób reprezentowania na zewnàtrz oraz zaciàgania zobowiàzaƒ majàtkowych, a tak˝e przeznaczenie majàtku pozosta∏ego po zakoƒczeniu likwidacji osoby prawnej koÊcio∏a lub innego zwiàzku wyznaniowego. 4. Je˝eli koÊció∏ lub inny zwiàzek wyznaniowy stanowi cz´Êç organizacji o zasi´gu mi´dzynarodowym, w statucie powinny byç okreÊlone zakres i formy wzajemnych stosunków. 5. Je˝eli koÊció∏ lub inny zwiàzek wyznaniowy przewiduje tworzenie jednostek organizacyjnych bez osobowoÊci prawnej, w statucie powinny byç okreÊlone nazwy, zasady tworzenia, znoszenia i przekszta∏cania tych jednostek. Art. 33. 1. W trakcie post´powania w sprawie wpisu do rejestru organ rejestrowy mo˝e ˝àdaç od wnioskodawców wyjaÊnieƒ treÊci wniosku w zakresie okreÊlonym w art. 32, a tak˝e zwracaç si´ do odpowiednich organów paƒstwowych o sprawdzanie prawdziwoÊci zawartych we wniosku danych. ——————— 18) W brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 5 lit. c ustawy, o której mowa w odnoÊniku 9. Dziennik Ustaw Nr 231 — 15269 — 2. Je˝eli organ rejestrowy w trakcie post´powania w sprawie wpisu do rejestru stwierdzi braki lub uchybienia w treÊci wniosku, w zakresie okreÊlonym w art. 32, wyznacza dwumiesi´czny termin ich uzupe∏nienia, a po up∏ywie tego terminu wydaje decyzj´ o odmowie wpisu do rejestru. 3. Je˝eli wniosek zawiera postanowienia pozostajàce w sprzecznoÊci z przepisami ustaw chroniàcymi bezpieczeƒstwo i porzàdek publiczny, zdrowie, moralnoÊç publicznà, w∏adz´ rodzicielskà albo podstawowe prawa i wolnoÊci innych osób, organ rejestrowy wydaje decyzj´ o odmowie wpisu do rejestru. 4.19) Decyzje, o których mowa w ust. 2 i 3, powinny byç wydane w terminie 3 miesi´cy od daty wszcz´cia post´powania o wpis do rejestru. Na decyzje te mo˝e byç wniesiona skarga do sàdu administracyjnego. Art. 34. 1. Je˝eli nie zachodzà okolicznoÊci wskazane w art. 33 ust. 2 i 3, organ rejestrowy wydaje, w terminie 3 miesi´cy od zg∏oszenia deklaracji, decyzj´ o wpisie do rejestru. Poz. 1965 dotyczy to w szczególnoÊci koÊcio∏a lub innego zwiàzku wyznaniowego, który w ciàgu 3 lat nie odpowiedzia∏ na ˝àdanie organu rejestrowego i nie zaktualizowa∏ wpisów do rejestru w zakresie okreÊlonym w art. 32 ust. 1 pkt 4. 2. WykreÊlenie z rejestru nast´puje na podstawie decyzji organu rejestrowego. 3. W przypadkach, o których mowa w ust. 1 pkt 2 i 3 oraz art. 36a ust. 2, wykreÊlenie z rejestru nast´puje po przeprowadzeniu likwidacji. 4. W przypadku, o którym mowa w ust. 1 pkt 2, likwidatorami sà cz∏onkowie organu koÊcio∏a lub innego zwiàzku wyznaniowego uprawnionego do reprezentowania na zewnàtrz i zaciàgania zobowiàzaƒ majàtkowych, je˝eli statut lub, w razie braku odpowiednich postanowieƒ statutu, decyzja w∏aÊciwego organu koÊcio∏a lub innego zwiàzku wyznaniowego nie stanowi inaczej. 5. Organ rejestrowy, w drodze decyzji, zarzàdza likwidacj´ i wyznacza likwidatora: 2. Z chwilà wpisu do rejestru koÊció∏ lub inny zwiàzek wyznaniowy uzyskuje, jako ca∏oÊç, osobowoÊç prawnà oraz korzysta ze wszystkich uprawnieƒ i podlega obowiàzkom okreÊlonym w ustawach. 1) w przypadkach, o których mowa w ust. 1 pkt 3 i art. 36a ust. 2; 3. Przepis ust. 2 stosuje si´ odpowiednio do jednostek organizacyjnych, zakonów i diakonatów, o których mowa w art. 32 ust. 3. 6. Przed zniesieniem osoby prawnej, o której mowa w art. 32 ust. 3, koÊció∏ lub inny zwiàzek wyznaniowy zarzàdza jej likwidacj´ i wyznacza likwidatora informujàc o tym organ rejestrowy oraz okreÊla przeznaczenie majàtku pozosta∏ego po zakoƒczeniu likwidacji. 4.20) Do koÊcio∏ów i innych zwiàzków wyznaniowych wpisanych do rejestru stosuje si´ odpowiednio art. 14. Art. 35. 1. Zmiany statutu koÊcio∏a lub innego zwiàzku wyznaniowego wpisanego do rejestru dokonuje si´ w trybie obowiàzujàcym przy ich rejestrowaniu. 2. Organ rejestrowy mo˝e domagaç si´ aktualizacji danych warunkujàcych wpis do rejestru, okreÊlonych w art. 32 ust. 1 pkt 2—5. Art. 36.21) 1. WykreÊleniu z rejestru podlega: 1) koÊció∏ lub inny zwiàzek wyznaniowy, którego sytuacja prawna i majàtkowa zosta∏a uregulowana w odr´bnej ustawie; 2) koÊció∏ lub inny zwiàzek wyznaniowy, który zawiadomi∏ organ rejestrowy o zaprzestaniu swojej dzia∏alnoÊci; 3) koÊció∏ lub inny zwiàzek wyznaniowy, który utraci∏ cechy warunkujàce uzyskanie wpisu do rejestru; ——————— 19) Ze zmianà wprowadzonà przez art. 15 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. — Przepisy wprowadzajàce ustaw´ — Prawo o ustroju sàdów administracyjnych i ustaw´ — Prawo o post´powaniu przed sàdami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271), która wesz∏a w ˝ycie z dniem 1 stycznia 2004 r. 20) W brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 6 ustawy, o której mowa w odnoÊniku 9. 21) W brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 7 ustawy, o której mowa w odnoÊniku 9. 2) w razie braku mo˝liwoÊci ustalenia likwidatora, o którym mowa w ust. 4. 7. Do obowiàzków likwidatora stosuje si´ odpowiednio art. 37 ustawy z dnia 7 kwietnia 1989 r. — Prawo o stowarzyszeniach (Dz. U. z 2001 r. Nr 79, poz. 855, z 2003 r. Nr 96, poz. 874 oraz z 2004 r. Nr 102, poz. 1055). 8. Je˝eli statut koÊcio∏a lub innego zwiàzku wyznaniowego nie stanowi inaczej, majàtek pozosta∏y po zakoƒczeniu post´powania likwidacyjnego koÊcio∏a lub innego zwiàzku wyznaniowego albo osób prawnych, o których mowa w art. 32 ust. 3, mo˝e byç przeznaczony wy∏àcznie na cele charytatywno-opiekuƒcze w drodze decyzji organu rejestrowego. Art. 36a. 1.22) Organ rejestrowy lub prokurator mo˝e wystàpiç do sàdu okr´gowego o stwierdzenie niezgodnoÊci dzia∏ania koÊcio∏a lub innego zwiàzku wyznaniowego z przepisami prawa, o których mowa w art. 27 ust. 1, lub ze statutem, o którym mowa w art. 32. 2. W razie stwierdzenia prawomocnym wyrokiem sàdu, ˝e dzia∏alnoÊç koÊcio∏a lub innego zwiàzku wyznaniowego ra˝àco narusza prawo lub postanowienia statutu, organ rejestrowy wykreÊli z rejestru ten koÊció∏ lub inny zwiàzek wyznaniowy. ——————— 22) W brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 8 ustawy, o której mowa w odnoÊniku 9. Dziennik Ustaw Nr 231 — 15270 — Art. 37. Minister w∏aÊciwy do spraw wyznaƒ religijnych10) okreÊla, w drodze rozporzàdzenia, zasady i sposób prowadzenia rejestru, dane i informacje podlegajàce wpisowi, sposób, form´ i termin aktualizacji wpisów do rejestru, warunki udost´pniania rejestru, wydawania wyciàgów z rejestru oraz sposób wykreÊlania koÊcio∏a lub innego zwiàzku wyznaniowego z rejestru. Art. 38. Przepisy niniejszego dzia∏u stosuje si´ odpowiednio do krajowych organizacji mi´dzykoÊcielnych, je˝eli majà one mieç osobowoÊç prawnà. Do utworzenia takiej organizacji jest wymagana deklaracja podpisana przez w∏adze co najmniej dwóch dzia∏ajàcych w Rzeczypospolitej Polskiej koÊcio∏ów i innych zwiàzków wyznaniowych. DZIA¸ IIIa Regulacja spraw majàtkowych niektórych koÊcio∏ów Art. 38a. 1. Tworzy si´ Mi´dzykoÊcielnà Komisj´ Regulacyjnà, zwanà dalej „Komisjà”, w celu ostatecznego uregulowania spraw majàtkowych mi´dzy Paƒstwem a koÊcio∏ami i ich osobami prawnymi, które zg∏osi∏y roszczenia w trybie i na zasadach okreÊlonych w: 1) art. 24—26 ustawy z dnia 13 maja 1994 r. o stosunku Paƒstwa do KoÊcio∏a Ewangelicko-Reformowanego w Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. Nr 73, poz. 324, z 1998 r. Nr 59, poz. 375 i Nr 106, poz. 668 oraz z 2004 r. Nr 68, poz. 623); 2) art. 37 ustawy z dnia 30 czerwca 1995 r. o stosunku Paƒstwa do KoÊcio∏a Ewangelicko-Metodystycznego w Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. Nr 97, poz. 479, z póên. zm.23)); 3) art. 40—42 ustawy z dnia 30 czerwca 1995 r. o stosunku Paƒstwa do KoÊcio∏a ChrzeÊcijan Baptystów w Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. Nr 97, poz. 480, z póên. zm.24)); 4) art. 35 ustawy z dnia 30 czerwca 1995 r. o stosunku Paƒstwa do KoÊcio∏a Adwentystów Dnia Siódmego w Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. Nr 97, poz. 481, z póên. zm.25)). 2. Roszczenia majàtkowe wobec Paƒstwa mogà równie˝ zg∏aszaç do Komisji w terminie do dnia 31 grudnia 1998 r. koÊcio∏y i inne zwiàzki wyznaniowe, niewymienione w ust. 1, a tak˝e krajowe organizacje mi´dzykoÊcielne, je˝eli wska˝à we wniosku, ˝e na rzecz Skarbu Paƒstwa przej´to w∏asnoÊç nieruchomoÊci lub ich cz´Êci b´dàcych uprzednio w∏asnoÊcià tych ——————— 23) Zmiany wymienionej ustawy zosta∏y og∏oszone w Dz. U. z 1998 r. Nr 59, poz. 375, Nr 106, poz. 668 i Nr 117, poz. 756 oraz z 2004 r. Nr 68, poz. 623. 24) Zmiany wymienionej ustawy zosta∏y og∏oszone w Dz. U. z 1998 r. Nr 59, poz. 375, Nr 106, poz. 668 i Nr 117, poz. 756 oraz z 2004 r. Nr 68, poz. 623. 25) Zmiany wymienionej ustawy zosta∏y og∏oszone w Dz. U. z 1998 r. Nr 59, poz. 375, Nr 106, poz. 668 i Nr 117, poz. 756 oraz z 2004 r. Nr 68, poz. 623. Poz. 1965 koÊcio∏ów i zwiàzków wyznaniowych oraz krajowych organizacji mi´dzykoÊcielnych. 3. Do oceny dopuszczalnoÊci post´powania regulacyjnego w sprawach, o których mowa w ust. 2, majà odpowiednie zastosowanie przepisy ustaw wskazanych w ust. 1 pkt 1—4. 4. Je˝eli przywrócenie koÊcielnej osobie prawnej w∏asnoÊci nieruchomoÊci nie jest mo˝liwe z uwagi na trudne do przezwyci´˝enia przeszkody, przyznaje si´ jej nieruchomoÊç zamiennà, a je˝eli nie jest to mo˝liwe, osobie tej przyznaje si´ odszkodowanie ustalone wed∏ug przepisów o wyw∏aszczeniu nieruchomoÊci 26). 5. Rada Ministrów okreÊli, w drodze rozporzàdzenia, z mienia których paƒstwowych jednostek organizacyjnych lub gmin mo˝e byç wy∏àczona nieruchomoÊç zamienna lub na którà paƒstwowà jednostk´ organizacyjnà mo˝e byç na∏o˝ony obowiàzek zap∏aty odszkodowania. Art. 38b. 1. Przedmiotem post´powania regulacyjnego mo˝e byç równie˝ nieodp∏atne przekazanie na w∏asnoÊç nieruchomoÊci lub ich cz´Êci, które by∏y w∏asnoÊcià koÊcielnych osób prawnych dzia∏ajàcych do 1945 r. na Ziemiach Zachodnich i Pó∏nocnych, w celu przywrócenia w nich sprawowania kultu religijnego, dzia∏alnoÊci oÊwiatowo-wychowawczej, charytatywno-opiekuƒczej i opiekuƒczo-wychowawczej. 2. W razie niemo˝noÊci dokonania regulacji, o której mowa w ust. 1, post´powanie ulega umorzeniu. Art. 38c. Majàtek nieruchomy, przekazany na w∏asnoÊç gminie w trybie ustawy z dnia 10 maja 1990 r. — Przepisy wprowadzajàce ustaw´ o samorzàdzie terytorialnym i ustaw´ o pracownikach samorzàdowych (Dz. U. Nr 32, poz. 191, z póên. zm.27)), podlega post´powaniu, o którym mowa w art. 38a i 38b. Art. 38d. 1.28) Minister w∏aÊciwy do spraw wyznaƒ religijnych10) po zasi´gni´ciu opinii w∏adz koÊcio∏ów, o których mowa w art. 38a ust. 1 pkt 1—4, okreÊli, w drodze rozporzàdzenia, liczebnoÊç Komisji, szczegó∏owy tryb post´powania regulacyjnego oraz wynagrodzenie dla cz∏onków Komisji i personelu pomocniczego, uwzgl´dniajàc w szczególnoÊci organizacj´ pracy Komisji, zadania wspó∏przewodniczàcych zespo∏ów orzekajàcych, oraz sposób prowadzenia i protoko∏owania rozpraw, orzekania i nadawania klauzul wykonalnoÊci orzeczeniom i ugodom. ——————— 26) Obecnie: przepisów ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomoÊciami (Dz. U. z 2004 r. Nr 261, poz. 2603 i Nr 281, poz. 2782 oraz z 2005 r. Nr 130, poz. 1087, Nr 169, poz. 1420 i Nr 175, poz. 1459), która wesz∏a w ˝ycie z dniem 1 stycznia 1998 r. 27) Zmiany wymienionej ustawy zosta∏y og∏oszone w Dz. U. z 1990 r. Nr 43, poz. 253 i Nr 92, poz. 541, z 1991 r. Nr 34, poz. 151, z 1992 r. Nr 6, poz. 20, z 1993 r. Nr 40, poz. 180, z 1994 r. Nr 1, poz. 3 i Nr 65, poz. 285, z 1996 r. Nr 23, poz. 102 i Nr 106, poz. 496, z 1997 r. Nr 9, poz. 43, z 2002 r. Nr 153, poz. 1271 oraz z 2004 r. Nr 141, poz. 1492. 28) W brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 9 ustawy, o której mowa w odnoÊniku 9. Dziennik Ustaw Nr 231 — 15271 — 2. Komisja rozpatruje sprawy w zespo∏ach orzekajàcych, w sk∏ad których wchodzi po dwóch cz∏onków wyznaczonych przez ministra w∏aÊciwego do spraw wyznaƒ religijnych10) i w∏adze koÊcio∏a lub zwiàzku wyznaniowego, którego wniosek dotyczy. 3. Post´powanie regulacyjne wszczyna si´ z chwilà z∏o˝enia wniosku w Komisji. Zespó∏ orzekajàcy po otrzymaniu wniosku o wszcz´cie post´powania regulacyjnego bada, czy jest ono dopuszczalne, a wniosek niedopuszczalny odrzuca. 4. Post´powania sàdowe lub administracyjne dotyczàce nieruchomoÊci, w stosunku do których wszcz´to post´powanie regulacyjne, ulegajà zawieszeniu, a sàdy i organy prowadzàce post´powania administracyjne przekazujà ich akta do Komisji. 5. Uczestnikami post´powania regulacyjnego sà, oprócz wnioskodawcy, wszystkie zainteresowane jednostki paƒstwowe, samorzàdowe i koÊcielne. 6. Uczestnicy post´powania regulacyjnego mogà zawrzeç ugod´ przed zespo∏em orzekajàcym. Je˝eli ugoda nie zostanie zawarta, zespó∏ orzekajàcy wydaje orzeczenie. 7. Regulacja nie mo˝e naruszaç praw nabytych przez niepaƒstwowe osoby trzecie, a w szczególnoÊci przez inne koÊcio∏y i zwiàzki wyznaniowe oraz rolników indywidualnych. 8. Ugody zawarte przed zespo∏em orzekajàcym, jak i orzeczenia uwzgl´dniajàce wniosek, powinny okreÊlaç: 1) stan prawny nieruchomoÊci; Poz. 1965 2.30) Nabycie w∏asnoÊci nieruchomoÊci lub ich cz´Êci na podstawie ugody lub orzeczenia jest wolne od podatków i op∏at z tym zwiàzanych. Art. 38g. 1. Je˝eli zespó∏ orzekajàcy nie uzgodni orzeczenia, zawiadamia o tym pisemnie uczestników post´powania regulacyjnego. 2. Uczestnicy post´powania regulacyjnego mogà, w terminie szeÊciu miesi´cy od otrzymania zawiadomienia, wystàpiç o podj´cie zawieszonego post´powania sàdowego lub administracyjnego, a je˝eli nie by∏o ono wszcz´te — wystàpiç na drog´ sàdowà pod rygorem wygaÊni´cia roszczenia. Przy rozpoznawaniu sprawy sàd stosuje zasady okreÊlone w art. 38a i 38b. DZIA¸ IV Przepisy przejÊciowe i koƒcowe Art. 39. (pomini´ty).31) Art. 40. Stosunki Paƒstwa z koÊcio∏ami i innymi zwiàzkami wyznaniowymi dzia∏ajàcymi na podstawie wpisu do rejestru mogà byç regulowane w drodze odr´bnej ustawy. Art. 41. KoÊcio∏y i inne zwiàzki wyznaniowe dzia∏ajàce w dniu wejÊcia w ˝ycie ustawy jako stowarzyszenia zwyk∏e mogà nabyç osobowoÊç prawnà, je˝eli spe∏nià wymagania okreÊlone w art. 30—32. Art. 42. 1. Osoby nale˝àce do koÊcio∏ów i innych zwiàzków wyznaniowych, których Êwi´ta religijne nie sà dniami ustawowo wolnymi od pracy, mogà na w∏asnà proÊb´ uzyskaç zwolnienie od pracy lub nauki na czas niezb´dny do obchodzenia tych Êwiàt, zgodnie z wymogami wyznawanej przez siebie religii. 2) zwiàzane z tym stanem obowiàzki uczestników post´powania, a w szczególnoÊci obowiàzek wydania nieruchomoÊci w wyznaczonym terminie, je˝eli nie znajduje si´ ona we w∏adaniu wnioskodawcy; 2. Osoby niepe∏noletnie mogà korzystaç z prawa okreÊlonego w ust. 1 na wniosek swych rodziców bàdê opiekunów prawnych. 3) w razie przyznania odszkodowania, obowiàzek i termin zap∏aty nale˝nej z tego tytu∏u kwoty. 3. Zwolnienie od pracy, o którym mowa w ust. 1 i 2, mo˝e byç udzielone pod warunkiem odpracowania czasu zwolnienia, bez prawa do dodatkowego wynagrodzenia za prac´ w dni ustawowo wolne od pracy lub prac´ w godzinach nadliczbowych. 9. Od orzeczenia zespo∏u orzekajàcego nie przys∏uguje odwo∏anie. Art. 38e. 1. Ugody i orzeczenia majà moc sàdowych tytu∏ów egzekucyjnych. 2. Ugody i orzeczenia stanowià podstaw´ do dokonywania wpisów w ksi´gach wieczystych i w ewidencji gruntów. Art. 38f. 1. Post´powanie regulacyjne jest wolne od op∏at. 2.29) Nabycie w∏asnoÊci nieruchomoÊci lub ich cz´Êci na podstawie ugody lub orzeczenia jest wolne od podatków i op∏at z tym zwiàzanych, a wynikajàce z tego wpisy do ksiàg wieczystych i ich zak∏adanie sà wolne od op∏at. ——————— 29) W brzmieniu tym obowiàzuje do dnia wejÊcia w ˝ycie zmiany, o której mowa w odnoÊniku 30. 4. Minister w∏aÊciwy do spraw pracy oraz minister w∏aÊciwy do spraw oÊwiaty i wychowania, minister w∏aÊciwy do spraw szkolnictwa wy˝szego, w porozumieniu z ministrem w∏aÊciwym do spraw wyznaƒ religijnych10), w drodze rozporzàdzenia, okreÊlajà szczegó∏owe zasady udzielania zwolnieƒ, o których mowa w ust. 1 i 2. Art. 43 i 44. (pomini´te).31) Art. 45. Ustawa wchodzi w ˝ycie z dniem og∏oszenia.32) ——————— 30) W brzmieniu ustalonym przez art. 130 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sàdowych w sprawach cywilnych (Dz. U. Nr 167, poz. 1398), która wejdzie w ˝ycie z dniem 2 marca 2006 r. 31) Zamieszczony w obwieszczeniu. 32) Ustawa zosta∏a og∏oszona dnia 23 maja 1989 r. — 15272 — Egzemplarze bie˝àce oraz archiwalne mo˝na nabywaç: – w Zak∏adzie Wydawnictw i Poligrafii Centrum Obs∏ugi Kancelarii Prezesa Rady Ministrów, ul. Powsiƒska 69/71, 02-903 Warszawa, tel. 694-67-00, 694-60-96 — na podstawie nades∏anego zamówienia (wy∏àcznie sprzeda˝ wysy∏kowa); – w punktach sprzeda˝y Dziennika Ustaw i Monitora Polskiego w Warszawie (sprzeda˝ wy∏àcznie za gotówk´): – ul. Powsiƒska 69/71, tel. 694-62-96 – al. Szucha 2/4, tel. 629-61-73 (od 2000 r.) Reklamacje z powodu niedor´czenia poszczególnych numerów zg∏aszaç nale˝y na piÊmie do Zak∏adu Wydawnictw i Poligrafii Centrum Obs∏ugi Kancelarii Prezesa Rady Ministrów, ul. Powsiƒska 69/71, 02-903 Warszawa, do 15 dni po otrzymaniu nast´pnego kolejnego numeru O wszelkich zmianach nazwy lub adresu prenumeratora prosimy niezw∏ocznie informowaç na piÊmie Zak∏ad Wydawnictw i Poligrafii Centrum Obs∏ugi Kancelarii Prezesa Rady Ministrów Dziennik Ustaw i Monitor Polski (spis treÊci) dost´pne sà w Internecie pod adresem www.cokprm.gov.pl Wydawca: Kancelaria Prezesa Rady Ministrów Redakcja: Rzàdowe Centrum Legislacji — Redakcja Dziennika Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej oraz Dziennika Urz´dowego Rzeczypospolitej Polskiej „Monitor Polski”, Al. Ujazdowskie 1/3, 00-583 Warszawa, tel. 622-66-56 Sk∏ad, druk i kolporta˝: Zak∏ad Wydawnictw i Poligrafii Centrum Obs∏ugi Kancelarii Prezesa Rady Ministrów ul. Powsiƒska 69/71, 02-903 Warszawa, tel.: 694-67-50, 694-67-52; faks 694-62-06 Bezp∏atna infolinia: 0-800-287-581 (czynna w godz. 730–1530) www.cokprm.gov.pl e-mail: dziust@cokprm.gov.pl T∏oczono z polecenia Prezesa Rady Ministrów w Zak∏adzie Wydawnictw i Poligrafii Centrum Obs∏ugi Kancelarii Prezesa Rady Ministrów, ul. Powsiƒska 69/71, 02-903 Warszawa Zam. 2844/W/C/2005 ISSN 0867-3411 Cena 2,80 z∏ (w tym 7 % VAT)