Rozporządzenie Ministra Polityki Społecznej z dnia 14 lutego 2005 r. w sprawie placówek opiekuńczo-wychowawczych

Dziennik Ustaw Nr 37 — 2438 — Poz. 331 331 ROZPORZÑDZENIE MINISTRA POLITYKI SPO¸ECZNEJ1) z dnia 14 lutego 2005 r. w sprawie placówek opiekuƒczo-wychowawczych Na podstawie art. 81 ust. 10 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy spo∏ecznej (Dz. U. Nr 64, poz. 593, Nr 99, poz. 1001 i Nr 273, poz. 2703) zarzàdza si´, co nast´puje: §

1. Rozporzàdzenie okreÊla: 1) organizacj´ placówek opiekuƒczo-wychowawczych, w tym organizacj´ placówek wielofunkcyjnych, dzia∏ania na rzecz realizacji praw dziecka, procedury kwalifikowania, kierowania dziecka do placówki i jego powrotu do rodziny, a tak˝e warunki korzystania z wolontariatu w tych placówkach i wymagania wobec wolontariuszy; 2) liczb´ dzieci pozostajàcych pod opiekà jednego wychowawcy lub innego specjalisty w czasie ich pobytu w placówce oraz poza placówkà w zale˝noÊci od organizacji pracy i potrzeb dzieci; 3) obowiàzujàcà dokumentacj´ dotyczàcà dziecka oraz sposób jej prowadzenia; 4) standardy us∏ug Êwiadczonych w placówkach opiekuƒczo-wychowawczych; 5) standard opieki i wychowania obowiàzujàcy w placówkach opiekuƒczo-wychowawczych; 6) kwalifikacje zatrudnianych pracowników i kwalifikacje dyrektora, kierownika, pracowników pedagogicznych oraz innych pracowników o specjalistycznych kwalifikacjach zawodowych zapewniajàcych zaspokojenie potrzeb dziecka w placówce. §
2. Ilekroç w rozporzàdzeniu mowa jest o: 1) ca∏odobowej opiece — nale˝y przez to rozumieç zaspokajanie potrzeb ˝yciowych dziecka zgodnie z ustalonym w rozporzàdzeniu standardem opieki i wychowania oraz standardami us∏ug opiekuƒczo-wychowawczych, je˝eli potrzeby te stale lub okresowo nie mogà byç zaspokajane w domu rodzinnym; 2) doraênej opiece — nale˝y przez to rozumieç krótkotrwa∏à opiek´ ca∏odobowà, której celem jest opracowanie diagnozy dotyczàcej w szczególnoÊci poziomu rozwoju poznawczego i emocjonalnego dziecka, jego stanu zdrowia, zwiàzków z rodzinà ——————— 1) Minister Polityki Spo∏ecznej kieruje dzia∏em administracji rzàdowej — zabezpieczenie spo∏eczne, na podstawie § 1 ust. 2 rozporzàdzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 15 grudnia 2004 r. w sprawie szczegó∏owego zakresu dzia∏ania Wiceprezesa Rady Ministrów, Ministra Polityki Spo∏ecznej (Dz. U. Nr 265, poz. 2643). i rówieÊnikami, z uwzgl´dnieniem wskazaƒ wychowawczych i dydaktycznych; 3) dziennej opiece — nale˝y przez to rozumieç wspieranie rodziny przez obj´cie dziecka dzia∏aniami wychowawczymi, opiekuƒczymi i edukacyjnymi; 4) hostelu — nale˝y przez to rozumieç cz´Êç organizacyjnà placówki opiekuƒczo-wychowawczej dysponujàcà bazà noclegowà i zapewniajàcà opiek´ wychowawczà, czynnà przez ca∏à dob´, wykorzystywanà w sytuacjach kryzysowych, kiedy dziecko ze wzgl´dów rodzinnych musi czasowo zamieszkaç poza swojà rodzinà za zgodà rodziców lub opiekunów prawnych albo kiedy rodzina musi czasowo uzyskaç schronienie; 5) podmiocie prowadzàcym — nale˝y przez to rozumieç jednostk´ samorzàdu terytorialnego lub podmiot uprawniony, o którym mowa w art. 25 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy spo∏ecznej; 6) rodzinach zaprzyjaênionych — nale˝y przez to rozumieç rodziny obce, których cz∏onkowie wspierajà dzia∏ania wychowawcze placówki opiekuƒczo-wychowawczej w zakresie ˝ycia rodzinnego. §
4. Placówka opiekuƒczo-wychowawcza w zakresie opieki nad dzieckiem wspó∏pracuje z powiatowym centrum pomocy rodzinie, zwanym dalej „centrum pomocy”, oraz z rodzinà dziecka, a w zakresie ˝ycia rodzinnego — z rodzinami zaprzyjaênionymi.
5. Placówka opiekuƒczo-wychowawcza mo˝e specjalizowaç si´ w opiece nad dzieçmi o szczególnych potrzebach.
6. W placówce opiekuƒczo-wychowawczej mogà przebywaç dzieci niepe∏nosprawne, je˝eli nie ma uzasadnionych przeciwwskazaƒ.
7. Placówka opiekuƒczo-wychowawcza przygotowuje dzieci do samodzielnego ˝ycia. §
9. Placówka opiekuƒczo-wychowawcza typu interwencyjnego, zwana dalej „placówkà interwencyjnà”, zapewnia dziecku: 1) doraênà opiek´ na czas trwania sytuacji kryzysowej; 2) dost´p do kszta∏cenia dostosowanego do jego wieku i mo˝liwoÊci rozwojowych; 3) opiek´ i wychowanie do czasu powrotu do rodziny naturalnej lub umieszczenia w rodzinie adopcyjnej Dziennik Ustaw Nr 37 — 2439 — Poz. 331 albo zast´pczej, placówce opiekuƒczo-wychowawczej typu rodzinnego albo socjalizacyjnego; 1) zapewnia dziecku opiek´ ca∏odobowà i wychowanie oraz zaspokaja jego niezb´dne potrzeby; 4) dost´p do pomocy psychologiczno-pedagogicznej odpowiedniej do zaburzeƒ i odchyleƒ rozwojowych lub specyficznych trudnoÊci w uczeniu si´. 2) zapewnia zaj´cia wychowawcze, korekcyjne, kompensacyjne, logopedyczne, terapeutyczne, rekompensujàce brak wychowania w rodzinie i przygotowujàce do ˝ycia spo∏ecznego, a dzieciom niepe∏nosprawnym — odpowiednià rehabilitacj´ i zaj´cia specjalistyczne;
10. Placówka interwencyjna przyjmuje dzieci w sytuacjach wymagajàcych natychmiastowego rozpocz´cia sprawowania opieki i wychowania.
11. Do placówki interwencyjnej sà przyjmowane dzieci od
12. roku ˝ycia na podstawie rozstrzygni´cia sàdu w sprawach opiekuƒczych, niezale˝nie od miejsca zamieszkania. W wyjàtkowych przypadkach do placówki interwencyjnej mogà byç przyjmowane dzieci m∏odsze.
13. Placówka interwencyjna mo˝e specjalizowaç si´ w opiece nad niemowl´tami przygotowywanymi do adopcji.
14. Placówka interwencyjna sporzàdza diagnoz´ psychologiczno-pedagogicznà dziecka i diagnoz´ jego sytuacji rodzinnej oraz ustala wskazania do dalszej pracy z dzieckiem.
15. Placówka interwencyjna informuje centrum pomocy o przebywajàcych w niej dzieciach.
16. Pobyt dziecka w placówce interwencyjnej nie mo˝e trwaç d∏u˝ej ni˝ 3 miesiàce. W przypadku gdy post´powanie sàdowe w sprawie uregulowania sytuacji prawnej dziecka jest w toku, pobyt w placówce interwencyjnej mo˝e byç przed∏u˝ony, nie d∏u˝ej jednak ni˝ o 3 miesiàce.
17. Placówka interwencyjna mo˝e prowadziç hostel. §
19. Placówka opiekuƒczo-wychowawcza typu rodzinnego, zwana dalej „placówkà rodzinnà”: 1) tworzy jednà, wielodzietnà rodzin´ dla dzieci, którym nie znaleziono rodziny zast´pczej lub przysposabiajàcej; 2) wychowuje dzieci w ró˝nym wieku, w tym dorastajàce i usamodzielniajàce si´; 3) umo˝liwia wspólne wychowanie i opiek´ licznemu rodzeƒstwu; 4) zapewnia dzieciom kszta∏cenie, wyrównywanie opóênieƒ rozwojowych i szkolnych; 5) ustala zasady kontaktów dziecka z rodzicami w porozumieniu z sàdem, centrum pomocy i oÊrodkiem adopcyjno-opiekuƒczym. 3) zapewnia dzieciom kszta∏cenie, wyrównywanie opóênieƒ rozwojowych i szkolnych; 4) podejmuje dzia∏ania w celu powrotu dziecka do rodziny naturalnej, znalezienia rodziny przysposabiajàcej lub umieszczenia w rodzinnych formach opieki zast´pczej; 5) pracuje z rodzinà dziecka; 6) organizuje dla swoich wychowanków odpowiednie formy opieki w Êrodowisku, grupy usamodzielniajàce oraz kontakt z rodzinami zaprzyjaênionymi; 7) mo˝e prowadziç hostel. §
21. Placówka wielofunkcyjna zapewnia dziecku dziennà i ca∏odobowà opiek´ oraz wychowanie, realizujàc zadania przewidziane dla placówki opiekuƒczo-wychowawczej wsparcia dziennego, typu interwencyjnego i socjalizacyjnego, a tak˝e ∏àczy dzienne i ca∏odobowe dzia∏ania terapeutyczne, interwencyjne i socjalizacyjne skierowane na dziecko i rodzin´ dziecka.
22. Placówka wielofunkcyjna pracuje z rodzinà dziecka w celu usprawnienia jej umiej´tnoÊci opiekuƒczo-wychowawczych.
23. Placówka wielofunkcyjna mo˝e prowadziç hostel. §
25. Placówkà interwencyjnà, socjalizacyjnà i wielofunkcyjnà, zwanà dalej „placówkà”, oraz placówkà rodzinnà kieruje dyrektor.
26. Dyrektor placówki rodzinnej jest jednoczeÊnie wychowawcà. W razie jego nieobecnoÊci placówkà rodzinnà kieruje osoba wyznaczona przez podmiot prowadzàcy, w uzgodnieniu z dyrektorem.
27. Wychowawca placówki opiekuƒczo-wychowawczej organizuje prac´ z grupà dzieci oraz prac´ indywidualnà z dzieckiem.
28. Placówka rodzinna wspó∏pracuje z oÊrodkiem adopcyjno-opiekuƒczym i centrum pomocy w celu sprawowania lepszej opieki nad dzieckiem i jego wychowania.
29. Wychowawca, kierujàcy procesem wychowawczym dziecka, realizuje zadania wynikajàce z indywidualnego planu pracy oraz pozostaje w sta∏ym kontakcie z rodzinà dziecka, przy czym jeden wychowawca kieruje procesem wychowawczym nie wi´cej ni˝ 8 dzieci. §
30. Placówka opiekuƒczo-wychowawcza typu socjalizacyjnego, zwana dalej „placówkà socjalizacyjnà”:
31. W placówce rodzinnej wychowawca mo˝e ∏àczyç funkcje administracyjne i obs∏ugi. Dziennik Ustaw Nr 37 — 2440 —
32. Pracownik socjalny pracuje z rodzinà dziecka, rozpoznaje jego sytuacj´ rodzinnà, utrzymuje kontakt z instytucjami wspierajàcymi t´ rodzin´, inicjuje dzia∏ania niezb´dne do unormowania sytuacji rodziny i umo˝liwienia powrotu dziecka do rodziny.
33. Psycholog lub pedagog przygotowuje diagnoz´ indywidualnà dziecka, prowadzi zaj´cia terapeutyczne oraz poradnictwo psychologiczno-pedagogiczne dla rodziców dzieci przebywajàcych w placówce.
34. Opiekun dzieci´cy opiekuje si´ dzieckiem do lat trzech oraz dzieckiem niepe∏nosprawnym.
35. Prac´ wychowawcy wspierajà pracownicy, których zatrudnienie wynika z potrzeby organizowania zaj´ç terapeutycznych oraz zapewnienia dzieciom prawid∏owej opieki i bezpieczeƒstwa.
36. Placówka utrzymuje kontakt z pracownikami socjalnymi oÊrodka pomocy spo∏ecznej w∏aÊciwego dla miejsca zamieszkania dziecka w celu uzyskania informacji o jego sytuacji rodzinnej. §
38. W placówce dzia∏a sta∏y zespó∏ do spraw okresowej oceny sytuacji dziecka, zwany dalej „sta∏ym zespo∏em”.
39. Sta∏y zespó∏ dokonuje okresowej oceny sytuacji dziecka w celu: 1) ustalania aktualnej sytuacji rodzinnej dziecka; 2) analizy stosowanych metod pracy z dzieckiem i rodzinà; 3) modyfikowania indywidualnego planu pracy; 4) zg∏aszania do oÊrodka adopcyjno-opiekuƒczego dzieci z uregulowanà sytuacjà prawnà umo˝liwiajàcà adopcj´; 5) oceny stanu zdrowia dziecka i jego aktualnych potrzeb; 6) oceny zasadnoÊci dalszego pobytu dziecka w placówce; 7) informowania sàdu o potrzebie umieszczenia dziecka w innej placówce dzia∏ajàcej na podstawie odr´bnych przepisów dotyczàcych kszta∏cenia i opieki zdrowotnej, takiej jak: oÊrodek socjoterapii, oÊrodek wychowawczy, oÊrodek leczniczo-wychowawczy.
40. Sta∏y zespó∏ dokonuje okresowej oceny sytuacji dziecka w miar´ potrzeb, nie rzadziej ni˝ co pó∏ roku.
41. W sk∏ad sta∏ego zespo∏u wchodzà: 1) dyrektor placówki lub osoba przez niego wyznaczona; 2) pedagog, psycholog oraz pracownik socjalny, je˝eli sà zatrudnieni w placówce; Poz. 331 3) wychowawca kierujàcy procesem wychowawczym dziecka.
42. W sk∏ad sta∏ego zespo∏u mogà wchodziç inne osoby, w szczególnoÊci lekarz i piel´gniarka.
43. W celu uzyskania wiedzy o sytuacji socjalnej i prawnej oraz rodzinnej dziecka do udzia∏u w posiedzeniu sta∏ego zespo∏u sà zapraszani przedstawiciele: sàdu w∏aÊciwego ze wzgl´du na miejsce po∏o˝enia placówki, w∏aÊciwego centrum pomocy, oÊrodka pomocy spo∏ecznej, Policji, s∏u˝by zdrowia, instytucji oÊwiatowych, oÊrodka adopcyjno-opiekuƒczego oraz organizacji spo∏ecznych statutowo zajmujàcych si´ problematykà rodziny i dziecka, a tak˝e mogà byç zapraszane osoby bliskie dziecku.
44. Po dokonaniu okresowej oceny sytuacji dziecka sta∏y zespó∏ formu∏uje na piÊmie wniosek dotyczàcy zasadnoÊci dalszego pobytu dziecka w placówce.
45. Na podstawie wniosku, o którym mowa w ust. 7, dyrektor placówki informuje sàd o zaistnieniu podstaw do powrotu dziecka do rodziny naturalnej albo — wobec niemo˝noÊci powrotu dziecka do rodziny naturalnej — podejmuje starania zmierzajàce do umieszczenia dziecka w rodzinie przysposabiajàcej, rodzinie zast´pczej lub w placówce rodzinnej.
46. Na wniosek wychowawcy lub dyrektora, po zasi´gni´ciu opinii sta∏ego zespo∏u, dziecka i jego rodziców oraz centrum pomocy w powiecie w∏aÊciwym ze wzgl´du na miejsce zamieszkania dziecka przed umieszczeniem w placówce, powiat mo˝e przenieÊç dziecko do innej placówki tego samego typu.
47. O przeniesieniu dziecka umieszczonego w placówce na podstawie orzeczenia sàdowego powiat informuje w∏aÊciwy sàd. §
49. W placówce rodzinnej okresowej oceny sytuacji dziecka dokonuje dyrektor w porozumieniu z w∏aÊciwym oÊrodkiem adopcyjno-opiekuƒczym.
50. Dyrektora placówki rodzinnej w sporzàdzaniu indywidualnego planu pracy wspiera oÊrodek adopcyjno-opiekuƒczy.
51. Przepisy § 9 ust. 7—10 stosuje si´ odpowiednio. §
53. Placówka opiekuƒczo-wychowawcza realizuje z dzieckiem indywidualny plan pracy.
54. Wychowawca kierujàcy procesem wychowawczym dziecka w placówce opiekuƒczo-wychowawczej niezw∏ocznie opracowuje przy udziale dziecka indywidualny plan pracy w porozumieniu z psychologiem, pedagogiem, pracownikiem socjalnym, a tak˝e innymi specjalistami.
55. Indywidualny plan pracy jest opracowywany na podstawie informacji dotyczàcych dziecka zawartych w dokumentach, o których mowa w § 17, analizy procesu zmian rozwoju psychicznego i fizycznego dziecka Dziennik Ustaw Nr 37 — 2441 — w czasie pobytu w placówce opiekuƒczo-wychowawczej oraz oceny efektów pracy socjalnej prowadzonej z jego rodzicami.
56. Indywidualny plan pracy uwzgl´dnia w szczególnoÊci wiek, mo˝liwoÊci psychofizyczne dziecka, jego sytuacj´ rodzinnà i przebieg procesu przygotowania dziecka do usamodzielnienia.
57. W indywidualnym planie pracy uwzgl´dnia si´ dzia∏ania krótkoterminowe i d∏ugoterminowe.
58. Indywidualny plan pracy jest modyfikowany w zale˝noÊci od zmieniajàcej si´ sytuacji dziecka, nie rzadziej jednak ni˝ co pó∏ roku. §
60. Dzieci przebywajàce w placówce mogà tworzyç samorzàd.
61. Organizacj´ samorzàdu okreÊla regulamin uchwalony przez dzieci przebywajàce w placówce.
62. Opiekuna samorzàdu wybierajà dzieci spoÊród pracowników zatrudnionych w placówce.
63. Samorzàd mo˝e przedstawiaç dyrektorowi placówki wnioski i opinie we wszystkich sprawach dotyczàcych funkcjonowania placówki. §
65. Szczegó∏owà organizacj´ placówki opiekuƒczo-wychowawczej, a tak˝e specyfik´ i zakres sprawowanej opieki okreÊla regulamin placówki.
66. Regulamin opracowuje dyrektor placówki opiekuƒczo-wychowawczej w porozumieniu z centrum pomocy.
67. Z regulaminem zaznajamia si´ dzieci przebywajàce w placówce opiekuƒczo-wychowawczej. §
69. Do placówki opiekuƒczo-wychowawczej dziecko kieruje powiat w∏aÊciwy ze wzgl´du na miejsce zamieszkania dziecka, posiadajàcy miejsce w placówce opiekuƒczo-wychowawczej.
70. Je˝eli powiat nie mo˝e skierowaç dziecka do placówki opiekuƒczo-wychowawczej z powodu braku odpowiedniej placówki opiekuƒczo-wychowawczej lub z powodu braku miejsca w takiej placówce niepublicznej na jego terenie, zwraca si´ do innego powiatu z wnioskiem o skierowanie dziecka do odpowiedniej placówki opiekuƒczo-wychowawczej.
71. Powiat wydaje skierowanie do placówki opiekuƒczo-wychowawczej w porozumieniu z dyrektorem tej placówki.
72. W uzasadnionych przypadkach przyj´cie dziecka na pobyt krótkotrwa∏y bez skierowania do placówki opiekuƒczo-wychowawczej mo˝e nastàpiç na proÊb´ dziecka, na wniosek jego rodziców lub opiekunów prawnych.
73. Placówki opiekuƒczo-wychowawcze przyjmujà bez skierowania oraz bez uzyskania zgody przedsta- Poz. 331 wicieli ustawowych lub bez orzeczenia sàdu ka˝de dziecko w wieku poni˝ej
74. roku ˝ycia i zapewniajà mu opiek´ do czasu wyjaÊnienia sytuacji dziecka w przypadkach wymagajàcych natychmiastowego zapewnienia dziecku opieki — na polecenie s´dziego, doprowadzone przez Policj´, szko∏´ lub osoby stwierdzajàce porzucenie dziecka, zagro˝enie jego ˝ycia lub zdrowia.
75. Przyj´cie niemowl´cia do placówki, o której mowa w § 4 ust. 4, nast´puje bez skierowania oraz bez orzeczenia sàdu. Zg∏oszenia dokonujà oddzia∏y noworodkowe, oddzia∏y pediatryczne, oÊrodki adopcyjne, Policja oraz inne osoby i organizacje upowa˝nione na podstawie odr´bnych przepisów.
76. Podstawà skierowania do placówki opiekuƒczo-wychowawczej jest orzeczenie sàdu o umieszczeniu dziecka w placówce opiekuƒczo-wychowawczej albo wniosek rodziców lub opiekunów prawnych o umieszczenie dziecka w placówce opiekuƒczo-wychowawczej.
77. O skierowaniu dziecka do placówki opiekuƒczo-wychowawczej centrum pomocy powiadamia sàd, który wyda∏ orzeczenie o umieszczeniu dziecka w placówce opiekuƒczo-wychowawczej.
78. Przy kwalifikowaniu dziecka do placówki rodzinnej uwzgl´dnia si´ odpowiednià ró˝nic´ wieku mi´dzy dzieckiem a dyrektorem placówki rodzinnej tak, aby usamodzielnienie dzieci umieszczonych w tej placówce nastàpi∏o przed osiàgni´ciem wieku emerytalnego przez dyrektora placówki rodzinnej. §
80. Przyjmowanie dzieci do placówek odbywa si´ przez ca∏à dob´.
81. Dyrektor placówki, do której zosta∏o przyj´te dziecko w trybie okreÊlonym w § 16, powiadamia o tym fakcie niezw∏ocznie, nie póêniej ni˝ w ciàgu 24 godzin, w∏aÊciwy sàd oraz centrum pomocy.
82. Centrum pomocy wspólnie z dyrektorem placówki podejmuje niezb´dne dzia∏ania zmierzajàce do uregulowania sytuacji dziecka. §
84. W miar´ posiadania wolnych miejsc, jednak˝e w liczbie nie wi´kszej ni˝ 15 % miejsc przeznaczonych dla dzieci obj´tych ca∏odobowà opiekà, dyrektor placówki mo˝e przyjmowaç, celem obj´cia takà opiekà, dzieci na wniosek ich rodziców lub opiekunów prawnych.
85. O przyj´ciu dziecka do placówki w przypadku, o którym mowa w ust. 1, dyrektor placówki informuje centrum pomocy.
86. Po przyj´ciu dziecka do placówki w przypadku, o którym mowa w ust. 1, sta∏y zespó∏ niezw∏ocznie dokonuje oceny sytuacji dziecka.
87. Centrum pomocy powiadamia w∏aÊciwy sàd i szko∏´ o umieszczeniu dziecka w placówce. Dziennik Ustaw Nr 37 — 2442 — §
89. Do skierowania do placówki opiekuƒczo-wychowawczej za∏àcza si´: 1) odpis aktu urodzenia dziecka, a w przypadku sierot lub pó∏sierot równie˝ odpis aktu zgonu zmar∏ego rodzica; 2) orzeczenie sàdu o umieszczeniu dziecka w placówce opiekuƒczo-wychowawczej albo wniosek rodziców o umieszczenie dziecka w placówce opiekuƒczo-wychowawczej; 3) dost´pnà dokumentacj´ o stanie zdrowia dziecka; 4) dokumenty szkolne, w szczególnoÊci Êwiadectwo szkolne, karty szczepieƒ; 5) kwestionariusz aktualnego rodzinnego wywiadu Êrodowiskowego wraz ze szczegó∏owym opisem sytuacji dziecka oraz dokumentacj´ dotychczasowych dzia∏aƒ podj´tych wobec dziecka i rodziny.
90. Dziecko z placówki opiekuƒczo-wychowawczej do innej placówki przewozi ta placówka, w której dziecko przebywa∏o.
91. Doprowadzenie do placówki opiekuƒczo-wychowawczej ma∏oletniego skierowanego na podstawie orzeczenia sàdu regulujà odr´bne przepisy. §
93. Przy kierowaniu do placówki opiekuƒczo-wychowawczej nie powinno rozdzielaç si´ rodzeƒstwa.
94. Cià˝a ma∏oletniej nie stanowi powodu odmowy wydania skierowania i przyj´cia do placówki opiekuƒczo-wychowawczej. §
96. Powrót dziecka do rodziny nast´puje: 1) okresowo na podstawie wniosku sta∏ego zespo∏u o zaistnieniu podstaw powrotu dziecka do rodziny i gdy sàd przychyli si´ do tego wniosku; 2) w przypadku orzeczenia sàdu o zakoƒczeniu pobytu dziecka w placówce opiekuƒczo-wychowawczej.
97. Dyrektor placówki opiekuƒczo-wychowawczej w sytuacji, o której mowa w ust. 1, zawiadamia rodziców lub opiekunów prawnych, którzy osobiÊcie odbierajà dziecko z placówki opiekuƒczo-wychowawczej.
98. W sytuacji, o której mowa w ust. 1 pkt 1, dyrektor placówki opiekuƒczo-wychowawczej zawiera z rodzicami lub opiekunami prawnymi dziecka umow´ okreÊlajàcà warunki okresowego powrotu dziecka do rodziny, a w szczególnoÊci zobowiàzanie do realizacji przez dziecko obowiàzku szkolnego oraz zobowiàzanie dyrektora placówki opiekuƒczo-wychowawczej do wspó∏pracy z rodzicami lub opiekunami prawnymi dziecka przebywajàcego okresowo poza placówkà w zakresie wykonywanych przez nich funkcji opiekuƒczo-wychowawczych. Poz. 331 §
100. W przypadku samowolnego opuszczenia placówki opiekuƒczo-wychowawczej przez dziecko lub niezg∏oszenia si´ dziecka w wyznaczonym terminie po usprawiedliwionej nieobecnoÊci, dyrektor placówki opiekuƒczo-wychowawczej: 1) przeprowadza post´powanie wyjaÊniajàce; 2) powiadamia o tym fakcie w ciàgu 24 godzin rodziców, opiekunów prawnych dziecka, Policj´, sàd rodzinny nadzorujàcy wykonanie orzeczenia oraz centrum pomocy.
101. W przypadku nieusprawiedliwionej nieobecnoÊci dziecka w placówce opiekuƒczo-wychowawczej sta∏y zespó∏ ocenia zasadnoÊç dalszego pobytu dziecka w placówce opiekuƒczo-wychowawczej i kieruje spraw´ do centrum pomocy lub sàdu, który wyda∏ orzeczenie o umieszczeniu dziecka w placówce opiekuƒczo-wychowawczej. §
103. Dzia∏alnoÊç placówki opiekuƒczo-wychowawczej mo˝e byç uzupe∏niana wykonywaniem przez wolontariuszy Êwiadczeƒ odpowiadajàcych Êwiadczeniu pracy, których celem jest w szczególnoÊci: 1) rozszerzenie zakresu opieki nad dzieckiem w placówce opiekuƒczo-wychowawczej; 2) wsparcie pracy wychowawców przez organizowanie kó∏ zainteresowaƒ i rozwijanie indywidualnych zdolnoÊci dzieci.
104. Wolontariuszem w placówce opiekuƒczo-wychowawczej mo˝e byç osoba: 1) pe∏noletnia; 2) która oÊwiadczy, ˝e jest niekarana; 3) poinformowana przez dyrektora placówki opiekuƒczo-wychowawczej o specyfice pracy wychowawczej i koniecznoÊci zachowania tajemnicy w sprawach dotyczàcych dzieci znajdujàcych si´ w tej placówce; 4) ubezpieczona przez dyrektora placówki opiekuƒczo-wychowawczej od odpowiedzialnoÊci cywilnej za szkody powsta∏e podczas pracy.
105. Wolontariusz wykonuje Êwiadczenia odpowiadajàce Êwiadczeniu pracy pod nadzorem dyrektora placówki opiekuƒczo-wychowawczej lub wyznaczonego przez niego wychowawcy.
106. Porozumienie, które zawiera dyrektor placówki opiekuƒczo-wychowawczej z wolontariuszem, okreÊla: 1) zakres, sposób i czas wykonywania przez wolontariusza Êwiadczeƒ; 2) zobowiàzanie wolontariusza do dzia∏ania w porozumieniu z osobami, o których mowa w ust. 3; 3) zobowiàzanie wolontariusza do zachowania tajemnicy w sprawach dotyczàcych dzieci znajdujàcych si´ w placówce opiekuƒczo-wychowawczej; 4) postanowienie o mo˝liwoÊci jego rozwiàzania. Dziennik Ustaw Nr 37 — 2443 —
107. Na proÊb´ wolontariusza dyrektor placówki opiekuƒczo-wychowawczej wydaje mu pisemnà opini´ o wykonywaniu Êwiadczeƒ odpowiadajàcych Êwiadczeniu pracy na rzecz tej placówki. §
109. Liczba dzieci pozostajàcych pod opiekà jednego wychowawcy w placówce opiekuƒczo-wychowawczej musi byç odpowiednia do potrzeb dzieci oraz rodzaju prowadzonych zaj´ç. Poz. 331 1) indywidualny plan pracy; 2) kart´ pobytu, która zawiera uzupe∏nianà co miesiàc ocen´ relacji dziecka z rodzicami, funkcjonowania spo∏ecznego dziecka w tej placówce i poza nià, nauki szkolnej dziecka, samodzielnoÊci dziecka, jego stanu emocjonalnego, stanu zdrowia dziecka, oraz informacj´ o szczególnych potrzebach dziecka i znaczàcych dla dziecka wydarzeniach;
110. W placówce opiekuƒczo-wychowawczej w czasie zaj´ç odbywajàcych si´ na jej terenie pod opiekà jednego wychowawcy mo˝e przebywaç do 10 dzieci, a w placówce opiekuƒczo-wychowawczej, w której przebywa do 14 dzieci, nie wi´cej ni˝ 14 dzieci. 3) kart´ udzia∏u w zaj´ciach specjalistycznych z opisem ich przebiegu;
111. W placówce opiekuƒczo-wychowawczej w czasie zaj´ç specjalistycznych pod opiekà jednego specjalisty mo˝e przebywaç jedno lub nie wi´cej ni˝ 6 dzieci; z jednym dzieckiem lub z grupà dzieci mo˝e pracowaç wi´cej ni˝ jeden specjalista.
112. W placówce rodzinnej dla ka˝dego dziecka prowadzi si´:
113. W czasie zaj´ç odbywajàcych si´ poza terenem placówki opiekuƒczo-wychowawczej pod opiekà jednego wychowawcy nie mo˝e przebywaç wi´cej ni˝ 14 dzieci, a w przypadku dzieci do lat trzech lub dzieci niepe∏nosprawnych nie wi´cej ni˝ 3 dzieci.
114. W godzinach nocnych w placówce opiekuƒczo-wychowawczej, w której przebywa do 14 dzieci, opiek´ sprawuje jeden wychowawca, a w placówce opiekuƒczo-wychowawczej, w której przebywa powy˝ej 14 dzieci opiek´ sprawuje co najmniej dwóch pracowników, w tym jeden wychowawca, natomiast w przypadku, gdy warunki lokalowe nie pozwalajà na szybki kontakt wychowawcy z dzieckiem, liczba wychowawców sprawujàcych opiek´ w placówce opiekuƒczo-wychowawczej musi gwarantowaç bezpieczeƒstwo ka˝dego dziecka.
115. Dziecku przys∏uguje indywidualna opieka, szczególnie w trudnych dla niego sytuacjach. §
117. W placówce interwencyjnej dla ka˝dego dziecka prowadzi si´: 1) indywidualny plan pracy; 2) kart´ pobytu, która zawiera uzupe∏nianà co dwa tygodnie ocen´ relacji dziecka z rodzicami, funkcjonowania spo∏ecznego dziecka w tej placówce i poza nià, nauki szkolnej dziecka, samodzielnoÊci dziecka, jego stanu emocjonalnego, stanu zdrowia dziecka oraz informacj´ o szczególnych potrzebach dziecka i znaczàcych dla dziecka wydarzeniach; 4) arkusze badaƒ i obserwacji psychologicznych oraz pedagogicznych. 1) indywidualny plan pracy; 2) kart´ pobytu, która zawiera uzupe∏nianà co miesiàc informacj´ o znaczàcych dla dziecka wydarzeniach, w tym o post´pach w nauce szkolnej, stanie zdrowia dziecka oraz ocen´ aktualnej sytuacji dziecka. §
119. Dzieciom w placówce opiekuƒczo-wychowawczej zapewnia si´: 1) wy˝ywienie dostosowane do ich potrzeb rozwojowych; 2) dost´p do opieki zdrowotnej; 3) dost´p do zaj´ç wychowawczych, kompensacyjnych, terapeutycznych i rewalidacyjnych; 4) wyposa˝enie w: a) odzie˝, obuwie, bielizn´ i inne przedmioty osobistego u˝ytku, stosownie do wieku i indywidualnych potrzeb, b) zabawki odpowiednie do wieku rozwojowego, c) Êrodki higieny osobistej; 5) zaopatrzenie w: a) leki, b) podr´czniki i przybory szkolne; 3) kart´ udzia∏u w zaj´ciach specjalistycznych z opisem ich przebiegu; 6) kwot´ pieni´˝nà do w∏asnego dysponowania przez dzieci od
120. roku ˝ycia, której wysokoÊç, nie ni˝szà ni˝ 0,5 % i nie wy˝szà ni˝ 5 % kwoty, o której mowa w art. 78 ust. 2 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy spo∏ecznej, ustala co miesiàc dyrektor placówki opiekuƒczo-wychowawczej w porozumieniu z samorzàdem placówki, o którym mowa w § 12; 4) arkusze badaƒ i obserwacji psychologicznych oraz pedagogicznych. 7) dost´p przez ca∏à dob´ do podstawowych produktów ˝ywnoÊciowych oraz napojów;
121. W placówce socjalizacyjnej i wielofunkcyjnej dla ka˝dego dziecka prowadzi si´: 8) dost´p do nauki, która w zale˝noÊci od typu placówki opiekuƒczo-wychowawczej odbywa si´: Dziennik Ustaw Nr 37 — 2444 — Poz. 331 a) w szko∏ach poza placówkà opiekuƒczo-wychowawczà, 8) odpowiednio wyposa˝one pomieszczenia do zaj´ç terapeutycznych i sportowych; b) na terenie placówki opiekuƒczo-wychowawczej, 9) pokój do spotkaƒ z osobami odwiedzajàcymi; c) w systemie nauczania indywidualnego; 10) pokój goÊcinny; 9) pomoc w nauce, w szczególnoÊci przy odrabianiu zadaƒ domowych, oraz w miar´ potrzeby przez udzia∏ w zaj´ciach wyrównawczych; 11) gabinet piel´gniarski; 10) uczestnictwo, w miar´ mo˝liwoÊci, w zaj´ciach pozalekcyjnych i rekreacyjno-sportowych; 13) pomieszczenie do prania i suszenia. 11) op∏at´ za pobyt w bursie lub internacie, je˝eli dziecko uczy si´ poza miejscowoÊcià, w której znajduje si´ placówka opiekuƒczo-wychowawcza;
122. Przepisy ust. 5 pkt 2—4 i 6—13 nie dotyczà placówek, w których przebywa do 14 dzieci, placówek interwencyjnych specjalizujàcych si´ w opiece nad niemowl´tami oraz placówek rodzinnych. 12) pokrycie kosztów przejazdu do i z miejsca uzasadnionego pobytu poza placówkà opiekuƒczo-wychowawczà.
123. Placówka opiekuƒczo-wychowawcza, organizujàc dzia∏alnoÊç kulturalnà i rekreacyjnà, uwzgl´dnia Êwi´ta i inne dni wynikajàce z tradycji i obyczajów.
124. W placówce nie powinno jednoczeÊnie przebywaç wi´cej ni˝ 30 dzieci.
125. W placówce rodzinnej mo˝e przebywaç od 4 do 8 dzieci; w szczególnie uzasadnionych przypadkach liczba dzieci mo˝e ulec zmniejszeniu lub zwi´kszeniu.
126. Placówka opiekuƒczo-wychowawcza mo˝e znajdowaç si´ w budynku, który posiada: 1) pokoje mieszkalne 1—5-osobowe, w∏aÊciwie oÊwietlone, o powierzchni zapewniajàcej przechowywanie rzeczy osobistych i swobodne korzystanie z wyposa˝enia, na które sk∏adajà si´ co najmniej dla ka˝dego dziecka: a) ∏ó˝ko lub tapczan, b) szafka i lampka nocna, c) szafa lub miejsce w szafie na przechowywanie rzeczy osobistych, odzie˝y i obuwia dostosowanych do pory roku, d) zabawki; 2) ∏azienki z miejscem do prania i suszenia rzeczy osobistych i toalety, w iloÊci umo˝liwiajàcej korzystanie z nich w sposób zapewniajàcy intymnoÊç i zgodnoÊç z zasadami higieny; 12) pokój dla dzieci chorych; §
127. W placówce opiekuƒczo-wychowawczej wskaênik zatrudnienia pracowników musi byç okreÊlony w wymiarze koniecznym do zapewnienia dzieciom bezpieczeƒstwa i indywidualnej opieki oraz ma uwzgl´dniaç wiek dzieci, stan ich zdrowia i rozwoju oraz warunki lokalowe placówki opiekuƒczo-wychowawczej. §
128. Placówka opiekuƒczo-wychowawcza stwarza warunki do: 1) fizycznego, psychicznego i poznawczego rozwoju dziecka; 2) poszanowania podmiotowoÊci dziecka, wys∏uchiwania jego zdania i w miar´ mo˝liwoÊci uwzgl´dniania jego wniosków we wszelkich dotyczàcych go sprawach oraz informowania dziecka o podejmowanych wobec niego dzia∏aniach; 3) zapewnienia poczucia bezpieczeƒstwa; 4) dba∏oÊci o poszanowanie i podtrzymanie zwiàzków emocjonalnych dziecka z rodzicami, rodzeƒstwem i z innymi osobami, zarówno spoza placówki opiekuƒczo-wychowawczej, jak i przebywajàcymi lub zatrudnionymi w tej placówce; 5) uczenia nawiàzywania wi´zi uczuciowych oraz zwiàzków interpersonalnych; 6) poszanowania potrzeb religijnych dziecka; 7) zapewnienia dzieciom warunków sprzyjajàcych utrzymywaniu osobistych kontaktów z rodzinà; 3) pomieszczenia do wypoczynku wyposa˝one w stoliki i krzes∏a, telewizor, gry, zabawki, ksià˝ki (nie mniej ni˝ jedno pomieszczenie na 10 dzieci); 8) uczenia poszanowania tradycji i ciàg∏oÊci kulturowej; 4) miejsce do cichej nauki; 9) uczenia planowania i organizowania codziennych zaj´ç stosownie do wieku dziecka; 5) kuchni´; 6) jadalni´ dla wszystkich dzieci; 7) aneksy kuchenne przeznaczone do zaj´ç kulinarnych i przyrzàdzania Êniadaƒ i kolacji (nie mniej ni˝ jeden aneks kuchenny na 10 dzieci); 10) uczenia organizowania czasu wolnego, w tym uczestniczenia w zaj´ciach kulturalnych, rekreacyjnych i sportowych; 11) kszta∏towania u dzieci nawyków i uczenia zachowaƒ prozdrowotnych; Dziennik Ustaw Nr 37 — 2445 — 12) przygotowywania dzieci do ponoszenia odpowiedzialnoÊci za w∏asne post´powanie oraz uczenia samodzielnoÊci w ˝yciu; 13) wyrównywania deficytów rozwojowych dzieci; 14) uzgadniania istotnych decyzji dotyczàcych dziecka z jego rodzicami lub opiekunami prawnymi. §
129. SpecjaliÊci pracujàcy w placówce opiekuƒczo-wychowawczej udzielajà porad by∏ym wychowankom placówki opiekuƒczo-wychowawczej w okresie 3 lat po opuszczeniu przez nich tej placówki. §
130. Placówka opiekuƒczo-wychowawcza: 1) umo˝liwia dzieciom regularne, osobiste i bezpoÊrednie kontakty z rodzicami oraz z innymi osobami bliskimi, z wyjàtkiem przypadków, w których sàd zakaza∏ lub ograniczy∏ ich prawo do osobistych kontaktów z dzieckiem; 2) wspó∏pracuje, w zakresie opieki i wychowania dzieci, w szczególnoÊci z: a) centrami pomocy i oÊrodkami pomocy spo∏ecznej w∏aÊciwymi ze wzgl´du na miejsce zamieszkania lub pobytu rodziców dzieci, b) oÊrodkami adopcyjno-opiekuƒczymi prowadzàcymi poradnictwo i terapi´ dla rodziców dzieci, c) szko∏ami, do których ucz´szczajà, i szko∏ami, do których ucz´szcza∏y dzieci przed umieszczeniem ich w placówce opiekuƒczo-wychowawczej, Poz. 331 a) na kierunku: pedagogika, pedagogika specjalna, psychologia lub b) na kierunku w zakresie resocjalizacji, pracy socjalnej, pedagogiki opiekuƒczo-wychowawczej albo c) na innym kierunku uzupe∏nione studiami podyplomowymi w zakresie psychologii, pedagogiki lub resocjalizacji; 2) specjalizacj´ z zakresu organizacji pomocy spo∏ecznej; 3) co najmniej trzyletni sta˝ pracy w placówce opiekuƒczo-wychowawczej.
131. Dyrektorem placówki rodzinnej mo˝e byç osoba, która: 1) posiada wykszta∏cenie Êrednie lub wy˝sze; 2) odby∏a szkolenie dla kandydatów do prowadzenia placówek rodzinnych i otrzyma∏a opini´ oÊrodka adopcyjno-opiekuƒczego o posiadaniu odpowiedniego przygotowania. §
133. W placówce opiekuƒczo-wychowawczej sà wymagane nast´pujàce kwalifikacje na stanowisku: 1) wychowawcy — ukoƒczone studia wy˝sze: a) na kierunku: pedagogika, pedagogika specjalna, psychologia lub e) kuratorami sàdowymi, b) na kierunku w zakresie resocjalizacji, pracy socjalnej, pedagogiki opiekuƒczo-wychowawczej albo f) organizacjami zajmujàcymi si´ statutowo pomocà rodzinom, dzia∏ajàcymi w Êrodowisku rodziców dzieci, c) na innym kierunku uzupe∏nione studiami podyplomowymi w zakresie psychologii, pedagogiki lub resocjalizacji; g) parafiami KoÊcio∏a katolickiego i jednostkami organizacyjnymi innych koÊcio∏ów i zwiàzków wyznaniowych, w∏aÊciwymi ze wzgl´du na miejsce zamieszkania oraz deklarowanà przynale˝noÊç wyznaniowà rodziców i siedzib´ placówki opiekuƒczo-wychowawczej. 2) pedagoga — ukoƒczone wy˝sze studia magisterskie na kierunku pedagogika albo pedagogika specjalna; d) sàdami rodzinnymi, §
135. Je˝eli w placówce opiekuƒczo-wychowawczej przebywa wychowanka b´dàca w cià˝y, a placówka ta nie mo˝e zapewniç odpowiednich warunków zabezpieczajàcych jej potrzeby wynikajàce z tego stanu, dyrektor placówki mo˝e staraç si´ o skierowanie takiej wychowanki do domu dla matek z ma∏oletnimi dzieçmi i kobiet w cià˝y.
136. Dyrektor placówki opiekuƒczo-wychowawczej powiadamia o stanie cià˝y ma∏oletniej wychowanki jej rodziców, opiekunów prawnych i sàd rodzinny, stosownie do sytuacji prawnej tej wychowanki. §
138. Dyrektorem placówki opiekuƒczo-wychowawczej mo˝e byç osoba, która posiada: 1) wykszta∏cenie wy˝sze magisterskie: 3) psychologa — ukoƒczone wy˝sze studia magisterskie na kierunku psychologia; 4) terapeuty — udokumentowane przygotowanie do prowadzenia terapii o profilu potrzebnym w pracy placówki opiekuƒczo-wychowawczej; 5) pracownika socjalnego — wykszta∏cenie Êrednie lub wy˝sze uprawniajàce do wykonywania zawodu pracownika socjalnego, z tym ˝e osoby z wykszta∏ceniem Êrednim muszà mieç ukoƒczonà specjalizacj´ zawodowà w zawodzie pracownik socjalny; 6) opiekuna dzieci´cego — ukoƒczonà szko∏´ medycznà przygotowujàcà do pracy w zawodzie opiekunki dzieci´cej lub studia pedagogiczne o specjalnoÊci opiekuƒczo-wychowawczej; 7) lekarza i piel´gniarki — odpowiednie wykszta∏cenie medyczne. Dziennik Ustaw Nr 37 — 2446 —
139. W placówce rodzinnej wychowawca mo˝e mieç wykszta∏cenie Êrednie, je˝eli posiada opini´ oÊrodka adopcyjno-opiekuƒczego o odpowiednim przygotowaniu do prowadzenia placówki rodzinnej.
140. W placówce rodzinnej mo˝na zatrudniç tylko osob´ wskazanà przez dyrektora. Mo˝e to byç osoba z nim spokrewniona lub spowinowacona. Poz. 331 4 godziny dziennie w godzinach dostosowanych do potrzeb dzieci i rodziców.
141. W przypadku ma∏ej liczby dzieci wymagajàcych opieki w placówce wsparcia dziennego iloÊç dni i godzin funkcjonowania placówki mo˝na wyjàtkowo dostosowaç do lokalnych potrzeb.
142. Placówkà wsparcia dziennego kieruje kierownik. §
144. Placówka opiekuƒczo-wychowawcza wsparcia dziennego, zwana dalej „placówkà wsparcia dziennego”, zapewnia dziecku: 1) pomoc w nauce; 2) organizacj´ czasu wolnego, rozwój zainteresowaƒ, organizacj´ zabaw i zaj´ç sportowych; 3) sta∏à prac´ z rodzinà dziecka.
145. Specjalistyczna placówka wsparcia dziennego, poza wymienionymi w ust. 1 formami pracy: 1) prowadzi w szczególnoÊci co najmniej jednà z nast´pujàcych form pracy: a) zaj´cia socjoterapeutyczne, realizowane w sta∏ych grupach dzieci, prowadzone przez co najmniej wychowawc´ i terapeut´, b) oddzia∏ywania terapeutyczne, korekcyjne, kompensacyjne i logopedyczne; 2) prowadzi indywidualne programy korekcyjne, realizowane podczas zaj´ç grupowych lub w kontakcie indywidualnym; 3) udziela pomocy w sytuacjach kryzysowych szkolnych, rodzinnych, rówieÊniczych i osobistych w oparciu o diagnoz´ indywidualnà dziecka i jego rodziny.
146. Praca terapeuty w specjalistycznej placówce wsparcia dziennego jest poddawana superwizji lub konsultacji.
147. Organizacj´ placówki wsparcia dziennego okreÊla regulamin placówki opracowany przez kierownika w porozumieniu z odpowiednià jednostkà samorzàdu terytorialnego.
148. Kierownik placówki wsparcia dziennego jest jednoczeÊnie wychowawcà. W razie jego nieobecnoÊci placówkà wsparcia dziennego kieruje osoba wyznaczona przez podmiot prowadzàcy.
149. Przyjmowanie dzieci do placówek wsparcia dziennego odbywa si´ bez skierowania. §
151. W wykonywaniu swoich zadaƒ placówka wsparcia dziennego o zasi´gu gminnym wspó∏pracuje z w∏aÊciwym oÊrodkiem pomocy spo∏ecznej, a placówka wsparcia dziennego o zasi´gu ponadgminnym — z w∏aÊciwym centrum pomocy.
152. Placówka wsparcia dziennego w celu wspierania funkcji opiekuƒczej rodziny wspó∏pracuje z innymi podmiotami ni˝ wymienione w ust. 1, w szczególnoÊci z pracodawcami, mediami, organizacjami pozarzàdowymi i Êrodowiskami naukowymi. §
153. Przepisy § 9 ust. 1—7, § 12, § 21, § 22 ust. 1 i 4, § 23 ust.1 pkt 3 i 4 i ust. 3 pkt 2 oraz § 31 ust. 1 stosuje si´ odpowiednio do placówek wsparcia dziennego.
154. Placówka wsparcia dziennego mo˝e organizowaç hostel. §
155. Osoby zatrudnione w dniu wejÊcia w ˝ycie rozporzàdzenia na stanowisku wychowawcy w placówkach opiekuƒczo-wychowawczych na podstawie dotychczasowych przepisów zachowujà uprawnienia do zajmowania tego stanowiska.
156. Placówka wsparcia dziennego zapewnia dzieciom: §
157. Rozporzàdzenie wchodzi w ˝ycie po up∏ywie 14 dni od dnia og∏oszenia.2) 1) przynajmniej jeden posi∏ek dostosowany do pory dnia i czasu przebywania; Minister Polityki Spo∏ecznej: w z. C. Mi˝ejewski 2) wyposa˝enie: a) w przedmioty potrzebne do zaj´ç, b) w miar´ mo˝liwoÊci w odzie˝, obuwie, bielizn´ i inne przedmioty osobistego u˝ytku, stosownie do wieku i indywidualnych potrzeb. §
159. Placówka wsparcia dziennego funkcjonuje przez ca∏y rok, we wszystkie dni robocze, co najmniej ——————— 2) Z dniem wejÊcia w ˝ycie niniejszego rozporzàdzenia traci moc rozporzàdzenie Ministra Pracy i Polityki Spo∏ecznej z dnia 1 wrzeÊnia 2000 r. w sprawie placówek opiekuƒczo-wychowawczych (Dz. U. Nr 80, poz. 900), zachowane w mocy na podstawie art. 159 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy spo∏ecznej (Dz. U. Nr 64, poz. 593, Nr 99, poz. 1001 i Nr 273, poz. 2703).