Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 30 grudnia 2004 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy związanej z występowaniem w miejscu pracy czynników

Dziennik Ustaw Nr 11 — 895 — minacyjny sporzàdza protokó∏ zawierajàcy w szczególnoÊci: 1) wskazanie wnioskodawcy; 2) wskazanie szko∏y, w której test jest przeprowadzany; 3) sk∏ad zespo∏u egzaminacyjnego; 4) ocen´ testu; 5) podpisy cz∏onków zespo∏u egzaminacyjnego. Poz. 85 i 86 4. Oceny przyczyny nieprzystàpienia do testu w wyznaczonym terminie organ prowadzàcy post´powanie dokonuje, kierujàc si´ przepisami o usprawiedliwianiu nieobecnoÊci w pracy. 5. W przypadku negatywnej oceny testu, na wniosek z∏o˝ony przez wnioskodawc´, organ prowadzàcy post´powanie umo˝liwia powtórne jednokrotne przystàpienie do testu w najbli˝szym terminie. 6. Do powtórnego zdawania testu stosuje si´ odpowiednio przepisy § 17—30. § 30. Ocen´ testu komendant szko∏y, w której test jest przeprowadzany, przekazuje, w terminie 3 dni od dnia sporzàdzenia protoko∏u, o którym mowa w § 29, wnioskodawcy i organowi prowadzàcemu post´powanie. § 31. 1. Nieprzystàpienie do testu w wyznaczonym terminie bez uzasadnionej przyczyny uwa˝a si´ za odstàpienie od testu. 2. Ponowne przystàpienie do testu wymaga z∏o˝enia nowego wniosku, chyba ˝e nieprzystàpienie do testu nastàpi∏o z uzasadnionej przyczyny. Rozdzia∏ 4 Przepis koƒcowy § 32. Rozporzàdzenie wchodzi w ˝ycie po up∏ywie 14 dni od dnia og∏oszenia.4) Minister Spraw Wewn´trznych i Administracji: R. Kalisz ——————— 4) Z dniem wejÊcia w ˝ycie niniejszego rozporzàdzenia traci 3. W przypadku nieprzystàpienia do testu z uzasadnionej przyczyny organ prowadzàcy post´powanie wyznacza ponownie termin, szko∏´ zobowiàzanà do przeprowadzenia testu, zgodnie z profilem jej dzia∏ania, oraz miejsce przeprowadzenia tego testu i zawiadamia o tym wnioskodawc´ oraz szko∏´ co najmniej na 21 dni przed wyznaczonym dniem przeprowadzenia testu. moc rozporzàdzenie Ministra Spraw Wewn´trznych i Administracji z dnia 6 kwietnia 2004 r. w sprawie sta˝u adaptacyjnego i testu umiej´tnoÊci w toku post´powania w sprawie uznania nabytych w paƒstwach cz∏onkowskich Unii Europejskiej kwalifikacji do wykonywania zawodu in˝yniera po˝arnictwa, technika po˝arnictwa lub stra˝aka (Dz. U. Nr 76, poz. 727), zachowane w mocy na podstawie art. 111 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o zmianie i uchyleniu niektórych ustaw w zwiàzku z uzyskaniem przez Rzeczpospolità Polskà cz∏onkostwa w Unii Europejskiej (Dz. U. Nr 96, poz. 959). 86 ROZPORZÑDZENIE MINISTRA ZDROWIA1) z dnia 30 grudnia 2004 r. w sprawie bezpieczeƒstwa i higieny pracy zwiàzanej z wyst´powaniem w miejscu pracy czynników chemicznych2) Na podstawie art. 23715 § 2 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. — Kodeks pracy (Dz. U. z 1998 r. Nr 21, poz. 94, z póên. zm.3)) zarzàdza si´, co nast´puje: § 1. U˝yte w rozporzàdzeniu okreÊlenia oznaczajà: 1) czynnik chemiczny — ka˝dy pierwiastek lub zwiàzek chemiczny, w postaci w∏asnej lub w mieszani- ——————— 1) Minister Zdrowia kieruje dzia∏em administracji rzàdowej — zdrowie, na podstawie § 1 ust. 2 rozporzàdzenia Prezesa Ra- dy Ministrów z dnia 11 czerwca 2004 r. w sprawie szczegó∏owego zakresu dzia∏ania Ministra Zdrowia (Dz. U. Nr 134, poz. 1439). 2) Przepisy niniejszego rozporzàdzenia wdra˝ajà postanowienia dyrektywy Rady 98/24/WE z dnia 7 kwietnia 1998 r. w sprawie ochrony zdrowia i bezpieczeƒstwa pracowników przed ryzykiem zwiàzanym ze Êrodkami chemicznymi w miejscu pracy (czternasta dyrektywa szczegó∏owa w rozumieniu art. 16 ust. 1 dyrektywy 89/931/EWG) (Dz. Urz. WE L 131 z 5.05.1998; Dz. Urz. UE Polskie Wydanie Specjalne, rozdz. 05, t. 03, str. 279). 3) Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zosta∏y og∏oszone w Dz. U. z 1998 r. Nr 106, poz. 668 i Nr 113, poz. 717, z 1999 r. Nr 99, poz. 1152, z 2000 r. Nr 19, poz. 239, Nr 43, poz. 489, Nr 107, poz. 1127 i Nr 120, poz. 1268, z 2001 r. Nr 11, poz. 84, Nr 28, poz. 301, Nr 52, poz. 538, Nr 99, poz. 1075, Nr 111, poz. 1194, Nr 123, poz. 1354, Nr 128, poz. 1405 i Nr 154, poz. 1805, z 2002 r. Nr 74, poz. 676, Nr 135, poz. 1146, Nr 196, poz. 1660, Nr 199, poz. 1673 i Nr 200, poz. 1679, z 2003 r. Nr 166, poz. 1608 i Nr 213, poz. 2081, z 2004 r. Nr 96, poz. 959, Nr 99, poz. 1001, Nr 120, poz. 1252 i Nr 240, poz. 2407 oraz z 2005 r. Nr 10, poz. 71. Dziennik Ustaw Nr 11 — 896 — nie, w stanie, w jakim wyst´puje w przyrodzie, lub w stanie, w jakim jest wytwarzany, stosowany lub uwalniany w Êrodowisku pracy, w tym podczas usuwania go w postaci odpadów, w trakcie ka˝dej pracy, niezale˝nie od faktu, czy jest albo nie jest wytwarzany celowo lub jest albo nie jest wprowadzany do obrotu; Poz. 86 § 2. Pracodawca jest obowiàzany do ustalenia, czy w Êrodowisku pracy wyst´puje czynnik chemiczny stwarzajàcy zagro˝enie oraz do dokonania i udokumentowania oceny ryzyka zawodowego stwarzanego przez czynnik chemiczny. § 3. 1. W ocenie ryzyka zawodowego pracodawca jest obowiàzany uwzgl´dniç: 2) czynnik chemiczny stwarzajàcy zagro˝enie:

1. a)czynnik chemiczny, który zgodnie z kryteriami, o których mowa w przepisach wydanych na podstawie art. 4 ust. 2 ustawy z dnia 11 stycznia 2001 r. o substancjach i preparatach chemicznych (Dz. U. Nr 11, poz. 84, z póên. zm.4)), zwanej dalej „ustawà”, jest klasyfikowany jako substancja niebezpieczna lub preparat niebezpieczny, z wyjàtkiem niebezpiecznych wy∏àcznie dla Êrodowiska, niezale˝nie od faktu, czy wymaga klasyfikacji zgodnie z tymi przepisami,
2. b)czynnik chemiczny, który zgodnie z kryteriami, o których mowa w przepisach ustawy, nie jest niebezpieczny, ale który z uwagi na swoje w∏aÊciwoÊci fizykochemiczne lub oddzia∏ywanie na cz∏owieka oraz sposób, w jaki jest stosowany lub obecny w miejscu pracy, mo˝e stwarzaç ryzyko dla bezpieczeƒstwa lub zdrowia pracowników; przez poj´cie to nale˝y rozumieç tak˝e ka˝dy czynnik chemiczny oraz py∏, dla którego zgodnie z odr´bnymi przepisami ustalono wartoÊci najwy˝szych dopuszczalnych st´˝eƒ; 3) dopuszczalne st´˝enie w materiale biologicznym — najwy˝szy dopuszczalny poziom okreÊlonego czynnika lub jego metabolitu w odpowiednim materiale biologicznym lub najwy˝szà dopuszczalnà wartoÊç odpowiedniego wskaênika, okreÊlajàcego oddzia∏ywanie czynnika chemicznego na organizm; w szczególnoÊci materia∏em biologicznym sà krew i mocz pobrane od pracowników; 4) zagro˝enie czynnikiem chemicznym — swoistà w∏aÊciwoÊç czynnika chemicznego mogàcà potencjalnie spowodowaç szkod´; 5) ryzyko zawodowe stwarzane przez czynnik chemiczny — prawdopodobieƒstwo (mo˝liwoÊç) wystàpienia potencjalnej szkody zdrowotnej w warunkach stosowania czynnika chemicznego lub nara˝enia na czynnik chemiczny w miejscu pracy; 6) praca z udzia∏em czynnika chemicznego — ka˝dà prac´, w której stosuje si´ lub zamierza si´ stosowaç czynnik chemiczny, w jakimkolwiek procesie, ∏àcznie z jego wytwarzaniem, wszelkimi manipulacjami, przechowywaniem, transportem oraz usuwaniem w postaci odpadów i procesami przeróbki odpadów, a tak˝e wszelkà dzia∏alnoÊç, która wynika z takiej pracy. ——————— 4) Zmiany wymienionej ustawy zosta∏y og∏oszone w Dz. U. z 2001 r. Nr 100, poz. 1085, Nr 123, poz. 1350 i Nr 125, poz. 1367, z 2002 r. Nr 135, poz. 1145 i Nr 142, poz. 1187, z 2003 r. Nr 189, poz. 1852 oraz z 2004 r. Nr 96, poz. 959 i Nr 121, poz. 1263. 1) niebezpieczne w∏aÊciwoÊci czynnika chemicznego; 2) otrzymane od dostawcy informacje dotyczàce zagro˝enia czynnikiem chemicznym oraz zaleceƒ jego bezpiecznego stosowania, w szczególnoÊci zawarte w karcie charakterystyki, o których mowa w odr´bnych przepisach; 3) rodzaj, poziom i czas trwania nara˝enia; 4) wartoÊci najwy˝szych dopuszczalnych st´˝eƒ w Êrodowisku pracy, je˝eli zosta∏y ustalone; 5) wartoÊci dopuszczalnych st´˝eƒ w materiale biologicznym, je˝eli zosta∏y ustalone; 6) efekty dzia∏aƒ zapobiegawczych; 7) wyniki oceny stanu zdrowia pracowników, je˝eli zosta∏a przeprowadzona; 8) warunki pracy przy u˝ytkowaniu czynników chemicznych, z uwzgl´dnieniem iloÊci tych czynników. 2. Pracodawca jest obowiàzany do uzyskania dodatkowej informacji od dostawcy czynnika chemicznego lub z innych dost´pnych mu êróde∏, je˝eli jest to niezb´dne w celu dokonania oceny ryzyka zawodowego. 3. W tych przypadkach, gdy wyst´puje nara˝enie na kilka czynników chemicznych, nale˝y oceniç ryzyko stwarzane przez wszystkie czynniki chemiczne ∏àcznie. 4. Ocena ryzyka zawodowego musi zawieraç ocen´ tak˝e tych rodzajów prac, w czasie których mo˝e wystàpiç istotny wzrost nara˝enia, w szczególnoÊci: 1) podczas remontów i napraw urzàdzeƒ; 2) innych dzia∏aƒ, które mogà mieç szkodliwy wp∏yw na bezpieczeƒstwo lub zdrowie pracowników, tak˝e w tych przypadkach, gdy podj´to wszelkie niezb´dne Êrodki zapobiegawcze. 5. Ocen´ ryzyka zawodowego sporzàdza si´ w formie pisemnej. 6. Ocen´ ryzyka zawodowego pracodawca udost´pnia lekarzowi sprawujàcemu profilaktycznà opiek´ zdrowotnà nad pracownikami. § 4. 1. Pracodawca obowiàzany jest do ponownej oceny ryzyka zawodowego stwarzanego przez czynnik chemiczny, je˝eli nastàpi: 1) zmiana w sk∏adzie czynnika chemicznego; Dziennik Ustaw Nr 11 — 897 — 2) zmiana w procesie technologicznym; 3) post´p wiedzy medycznej dotyczàcej oddzia∏ywania tego czynnika na zdrowie ludzi. 2. Ponowna ocena ryzyka, o której mowa w ust. 1, mo˝e zostaç przeprowadzona tak˝e na wniosek lekarza prowadzàcego profilaktycznà opiek´ zdrowotnà, w przypadkach uzasadnionych ocenà zdrowia pracowników. § 5. W przypadku rozpocz´cia przez pracodawc´ nowej dzia∏alnoÊci z zastosowaniem czynnika chemicznego, prace mo˝na rozpoczàç po ustaleniu, czy w Êrodowisku pracy b´dzie wyst´powa∏ czynnik lub czynniki chemiczne stwarzajàce zagro˝enie, dokonaniu oceny ryzyka zawodowego wynikajàcego z obecnoÊci tego czynnika i podj´ciu niezb´dnych dzia∏aƒ zapobiegawczych. § 6. 1. Ryzyko zawodowe wynikajàce z pracy z czynnikiem chemicznym stwarzajàcym zagro˝enie nale˝y eliminowaç lub ograniczaç do minimum zgodnie z ogólnymi przepisami bezpieczeƒstwa i higieny pracy, a w szczególnoÊci przez: 1) w∏aÊciwe zaprojektowanie i organizacj´ pracy w miejscu pracy; 2) dostarczenie odpowiedniego wyposa˝enia dla prac z czynnikami chemicznymi oraz stosowanie procedur utrzymania ruchu, które zapewniajà ochron´ zdrowia i bezpieczeƒstwo pracowników w miejscu pracy; 3) zmniejszanie do minimum liczby pracowników nara˝onych lub którzy mogà byç nara˝eni na czynniki chemiczne w miejscu pracy; 4) zmniejszanie do minimum czasu i poziomu nara˝enia na czynnik chemiczny; 5) odpowiednià higien´ miejsca pracy; 6) zmniejszanie do minimum iloÊci czynnika chemicznego wymaganego w procesie pracy; 7) stosowanie w∏aÊciwych procedur pracy, w tym procedur lub instrukcji bezpiecznego obchodzenia si´ z czynnikiem chemicznym stwarzajàcym zagro˝enie i odpadami zawierajàcymi taki czynnik oraz procedur ich przechowywania i transportu w miejscu pracy; 8) w∏aÊciwe stosowanie urzàdzeƒ i sprz´tu w pracach z czynnikiem chemicznym, zapewniajàce bezpieczeƒstwo i ochron´ zdrowia pracowników. 2. Dzia∏ania i Êrodki, o których mowa w ust. 1, powinny uwzgl´dniaç zmieniajàce si´ warunki pracy, a ich celem powinna byç ciàg∏a poprawa warunków pracy. § 7. W przypadku gdy rodzaj prowadzonej przez pracodawc´ dzia∏alnoÊci na to pozwala, preferowanym dzia∏aniem, podejmowanym w celu wyeliminowania lub ograniczenia ryzyka, powinno byç unikanie Poz. 86 stosowania czynnika chemicznego stwarzajàcego zagro˝enie, poprzez zastàpienie go czynnikiem chemicznym lub procesem, który w warunkach jego stosowania nie stwarza zagro˝enia lub stwarza mniejsze zagro˝enie dla bezpieczeƒstwa i zdrowia pracowników. § 8. 1. W przypadkach, w których charakter prowadzonej przez pracodawc´ dzia∏alnoÊci nie pozwala na podj´cie dzia∏aƒ, o których mowa w § 7, pracodawca jest obowiàzany do ograniczenia ryzyka do minimum przez zastosowanie Êrodków oraz dzia∏aƒ ochronnych i zapobiegawczych, odpowiednich do wyników oceny ryzyka zawodowego. 2. Dzia∏ania i Êrodki s∏u˝àce wyeliminowaniu ryzyka zawodowego lub jego ograniczeniu do minimum w przypadkach, o których mowa w ust. 1, podejmuje si´ w nast´pujàcej kolejnoÊci poprzez: 1) wyeliminowanie uwalniania do Êrodowiska pracy stwarzajàcego zagro˝enie czynnika chemicznego poprzez w∏aÊciwe projektowanie procesów pracy i kontrol´ technicznà oraz stosowanie odpowiedniego wyposa˝enia i materia∏ów; 2) ograniczenie uwalniania do Êrodowiska pracy stwarzajàcego zagro˝enie czynnika chemicznego poprzez w∏aÊciwe projektowanie i w∏aÊciwà organizacj´ procesów pracy, stosowanie odpowiedniego wyposa˝enia i materia∏ów oraz systematyczne kontrole stanu bezpieczeƒstwa i higieny pracy ze szczególnym uwzgl´dnieniem organizacji procesów pracy, stanu technicznego maszyn i innych urzàdzeƒ technicznych oraz ustalenie sposobów rejestracji nieprawid∏owoÊci i metod ich usuwania; 3) stosowanie Êrodków ochrony zbiorowej u êród∏a powstawania zagro˝enia, takich jak na przyk∏ad odpowiednia wentylacja, i odpowiednie dzia∏ania organizacyjne; 4) stosowanie Êrodków ochrony indywidualnej, je˝eli zagro˝eniu nie mo˝na przeciwdzia∏aç w inny sposób. § 9. W przypadku gdy pomiary st´˝eƒ czynnika chemicznego, wykonywane zgodnie z odr´bnymi przepisami, wyka˝à przekroczenie wartoÊci najwy˝szych dopuszczalnych st´˝eƒ, pracodawca niezw∏ocznie podejmie dzia∏ania i Êrodki zmierzajàce do zlikwidowania przekroczeƒ zgodnie z ogólnymi przepisami bezpieczeƒstwa i higieny pracy i przepisami niniejszego rozporzàdzenia. § 10. 1. Pracodawca zapewni ochron´ pracowników przed zagro˝eniami wynikajàcymi z fizykochemicznych w∏aÊciwoÊci czynnika chemicznego, podejmujàc, na podstawie wyników oceny ryzyka zawodowego, techniczne lub organizacyjne dzia∏ania i Êrodki zmierzajàce do bezpiecznego stosowania czynnika chemicznego stwarzajàcego zagro˝enie. 2. W szczególnoÊci pracodawca podejmie, w kolejnoÊci okreÊlonej poni˝ej, dzia∏ania i Êrodki zmierzajàce do: Dziennik Ustaw Nr 11 — 898 — 1) zapobie˝enia obecnoÊci w miejscu pracy substancji palnych w st´˝eniu stwarzajàcym zagro˝enie lub substancji chemicznie niestabilnych, w iloÊciach stwarzajàcych zagro˝enie wybuchem lub po˝arem; 2) usuni´cia êróde∏ zap∏onu, które mogà spowodowaç po˝ar lub wybuch, oraz wyeliminowania warunków, które mogà powodowaç, ˝e substancje chemicznie niestabilne mogà wywo∏aç szkodliwe skutki fizyczne; 3) ograniczenia skutków dla bezpieczeƒstwa i zdrowia pracowników w przypadku po˝aru lub wybuchu substancji palnych, substancji chemicznie niestabilnych lub ich mieszanin. § 11. 1. W przypadku obecnoÊci w miejscu pracy czynnika chemicznego stwarzajàcego zagro˝enie wypadku lub awarii pracodawca okreÊli i wdro˝y procedury dzia∏ania celem zapewnienia bezpieczeƒstwa i ochrony zdrowia pracowników. 2. Procedury, o których mowa w ust. 1, obejmà tak˝e çwiczenia ratownicze powtarzane okresowo, zapewnienie odpowiednich Êrodków i urzàdzeƒ ratowniczych oraz zasady udzielania pierwszej pomocy poszkodowanym. § 12. 1. W razie wystàpienia wypadku lub awarii pracodawca natychmiast poinformuje o tym pracowników i podejmie dzia∏ania w celu ograniczenia skutków tych zdarzeƒ. Poz. 86 i 87 2. W obszarze, w którym wystàpi∏ wypadek lub awaria, pracodawca niezw∏ocznie wdro˝y procedury, o których mowa w ust. 1, a praca b´dzie dozwolona tylko pracownikom niezb´dnym i upowa˝nionym. 3. Pracownikom wykonujàcym prace w obszarze, w którym zaistnia∏o zdarzenie, o którym mowa w ust. 1, pracodawca zapewni odpowiednie do zagro˝enia Êrodki ochrony indywidualnej (np. odzie˝ ochronnà, sprz´t ochrony dróg oddechowych) oraz inny niezb´dny sprz´t i wyposa˝enie ochronne, które powinno byç u˝ywane a˝ do momentu usuni´cia zagro˝enia. 4. W obszarze, o którym mowa w ust. 1, zabronione jest przebywanie osobom bez odpowiednich do zagro˝enia Êrodków ochrony indywidualnej oraz innego niezb´dnego sprz´tu. § 13. 1. W przypadku nara˝enia w Êrodowisku pracy na o∏ów i jego zwiàzki nieorganiczne, w ramach kontroli stanu zdrowia, obowiàzkowy jest monitoring biologiczny obejmujàcy pomiar st´˝enia o∏owiu we krwi (PbB) z zastosowaniem absorpcyjnej spektrometrii atomowej lub metody dajàcej równowa˝ne wyniki. 2. Dopuszczalne st´˝enie o∏owiu w materiale biologicznym dla o∏owiu wynosi 50 µg Pb/100 ml krwi. § 14. Rozporzàdzenie wchodzi w ˝ycie po up∏ywie 14 dni od dnia og∏oszenia. Minister Zdrowia: M. Balicki 87 WYROK TRYBUNA¸U KONSTYTUCYJNEGO z dnia 10 stycznia 2005 r. sygn. akt K 31/03 Trybuna∏ Konstytucyjny w sk∏adzie: Marian Grzybowski — przewodniczàcy, Jerzy Ciemniewski — sprawozdawca, wy z dnia 10 paêdziernika 2002 r. o minimalnym wynagrodzeniu za prac´ (Dz. U. Nr 200, poz. 1679) z art. 2 i art. 32 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, Adam Jamróz, orzeka Jerzy St´pieƒ, Art. 6 ust. 2 ustawy z dnia 10 paêdziernika 2002 r. o minimalnym wynagrodzeniu za prac´ (Dz. U. Nr 200, poz. 1679 oraz z 2004 r. Nr 240, poz. 2407) jest zgodny z art. 2 i art. 32 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Bohdan Zdziennicki, protokolant: Gra˝yna Sza∏ygo, po rozpoznaniu, z udzia∏em wnioskodawcy oraz Sejmu i Prokuratora Generalnego, na rozprawie w dniu 10 stycznia 2005 r., wniosku Komisji Krajowej Niezale˝nego Samorzàdnego Zwiàzku Zawodowego „SolidarnoÊç” o zbadanie zgodnoÊci art. 6 ust. 2 usta- Marian Grzybowski Jerzy Ciemniewski Jerzy St´pieƒ Adam Jamróz Bohdan Zdziennicki