Dziennik Ustaw Nr 15 — 590 — Poz. 103 i 104 103 ROZPORZÑDZENIE MINISTRA GOSPODARKI1) z dnia 11 stycznia 2006 r. zmieniajàce rozporzàdzenie w sprawie sta˝u adaptacyjnego i testu umiej´tnoÊci przeprowad

art. 25 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o us∏ugach turystycznych, zwanej dalej „ustawà”, zasady egzaminowania kandydatów na przewodników turystycznych i pilotów wycieczek oraz wzór Êwiadectwa wydawanego przez te komisje; 6) warunki, jakim powinien odpowiadaç wniosek o nadanie uprawnieƒ przewodnika turystycznego i pilota wycieczek; 7) programy szkolenia kandydatów na przewodników turystycznych i pilotów wycieczek; 8) warunki uzyskiwania poszczególnych klas przewodników górskich, zakres terytorialny uprawnieƒ Dziennik Ustaw Nr 15 — 591 — przewodników górskich i stopieƒ trudnoÊci tras oraz wycieczek prowadzonych przez przewodników górskich posiadajàcych uprawnienia okreÊlonej klasy; 9) miasta i obszary, na których organizatorzy turystyki majà obowiàzek zapewnienia opieki przewodnika turystycznego; 10) sk∏ad i zasady dzia∏ania komisji egzaminacyjnych j´zyków obcych,

art. 32 ust. 3 ustawy, wzór Êwiadectwa wydawanego przez te komisje oraz tryb wy∏aniania kandydatów do umieszczenia na liÊcie ministra w∏aÊciwego do spraw turystyki, o której mowa w art. 32 ust. 3 ustawy; 11) wysokoÊç op∏at za sprawdzenie kwalifikacji osób ubiegajàcych si´ o uprawnienia przewodnika turystycznego lub pilota wycieczek, sprawdzenie znajomoÊci j´zyka obcego przez komisj´ egzaminacyjnà j´zyków obcych, o której mowa w art. 32 ust. 3 ustawy, oraz wysokoÊç wynagrodzenia egzaminatorów; 12) wzory dokumentów potwierdzajàcych posiadanie uprawnieƒ przewodnika turystycznego i pilota wycieczek, a tak˝e tryb okazywania legitymacji przewodnika turystycznego i pilota wycieczek upowa˝nionym organom oraz sposób noszenia identyfikatorów podczas wykonywania zadaƒ przewodnika turystycznego lub pilota wycieczek. § 2. Ilekroç w rozporzàdzeniu jest mowa o: 1) warunkach zimowych — nale˝y przez to rozumieç wyst´powanie lokalnych zalodzeƒ, g∏´bokiego lub Êwie˝ego Êniegu, w trakcie których uprawianie turystyki wymaga u˝ycia specjalistycznego sprz´tu, w szczególnoÊci czekana, raków; 2) warunkach letnich — nale˝y przez to rozumieç stan, w którym nie wyst´pujà czynniki atmosferyczne,

pkt 1. Rozdzia∏ 2 Szkolenia dla przewodników turystycznych i pilotów wycieczek oraz ich kontrola § 3. 1. Upowa˝nienie do przeprowadzenia szkolenia przewodników turystycznych lub pilotów wycieczek wydaje na wniosek zainteresowanego podmiotu, zwanego dalej „wnioskodawcà”, marsza∏ek województwa, o którym mowa w art. 24 ust. 1 ustawy. 2. Wniosek, o którym mowa w ust. 1, zawiera: 1) wskazanie jednostki organizacyjnej lub osoby ubiegajàcej si´ o upowa˝nienie; 2) okreÊlenie zakresu szkolenia, które wnioskodawca zamierza prowadziç, w tym wskazanie:

1. a)czy szkolenie ma mieç charakter podstawowy, czy uzupe∏niajàcy, Poz. 104
2. b)obszaru uprawnieƒ, którego ma dotyczyç szkolenie przewodników turystycznych, z podaniem zasi´gu regionu lub trasy turystycznej dla uprawnieƒ przewodnika terenowego innych ni˝ obszar ca∏ego województwa; 3) wskazanie, czy upowa˝nienie ma byç wydane na przeprowadzenie jednego szkolenia, czy na sta∏e; 4) oÊwiadczenie, czy szkolenie b´dzie przeprowadzone w ramach prowadzonej dzia∏alnoÊci gospodarczej; 5) wskazanie kierownika szkolenia lub innej osoby upowa˝nionej do wyst´powania wobec marsza∏ka województwa w sprawach zwiàzanych ze szkoleniem; 6) informacj´ o dotychczasowych szkoleniach prowadzonych przez wnioskodawc´, je˝eli wnioskodawca prowadzi∏ uprzednio szkolenia; 7) opis warunków szkolenia, w tym wskazanie miejsca odbywania wyk∏adów i zaj´ç praktycznych, a tak˝e okreÊlenie miejsca przechowywania dokumentacji szkolenia i archiwum wydanych dokumentów. 3. Do wniosku, o którym mowa w ust. 1, do∏àcza si´: 1) szczegó∏owe programy szkolenia, zgodne z odpowiednimi wymaganiami programów,

§ 4

; 2) wykaz kadry wyk∏adowców i instruktorów realizujàcych zaj´cia obj´te programem szkolenia, z udokumentowaniem ich kwalifikacji w formie:

1. a)odpisu dyplomu ukoƒczenia studiów wy˝szych,
2. b)zaÊwiadczenia o posiadaniu praktyki w zakresie wykonywania zadaƒ odpowiednio przewodnika turystycznego lub pilota wycieczek w wymiarze co najmniej 50 dni w okresie 5 lat poprzedzajàcych dzieƒ z∏o˝enia wniosku o udzielenie upowa˝nienia, wydanego przez organizatora turystyki lub jednostk´ organizacyjnà powierzajàcà zadania odpowiednio przewodnika turystycznego lub pilota wycieczek; 3) oÊwiadczenia osób obj´tych wykazem, o którym mowa w pkt 2, potwierdzajàce zgod´ na wspó∏prac´ z wnioskodawcà w zakresie obj´tym wnioskiem; 4) wskazanie siedziby, w której wnioskodawca zamierza przechowywaç dokumentacj´ szkolenia i archiwum wydanych dokumentów; 5) wewn´trzny regulamin szkolenia, przedstawiany s∏uchaczom, okreÊlajàcy w szczególnoÊci warunki potwierdzania udzia∏u w zaj´ciach teoretycznych i praktycznych oraz ich zaliczenia. 4. Organizator szkolenia dla kandydatów na przewodników turystycznych lub pilotów wycieczek rozpoczynajàc szkolenie, pisemnie informuje o tym mar- Dziennik Ustaw Nr 15 — 592 — sza∏ka województwa w∏aÊciwego dla miejsca odbywania szkolenia, przedk∏adajàc kopi´ upowa˝nienia do prowadzenia szkoleƒ od w∏aÊciwego marsza∏ka województwa wraz z harmonogramem zaj´ç i wykazem wyk∏adowców i instruktorów. 5. Marsza∏ek województwa, który otrzyma∏ informacj´ o odbywajàcym si´ na jego terenie szkoleniu dla kandydatów na przewodników turystycznych lub pilotów wycieczek, ma prawo przeprowadziç kontrol´ organizatora szkolenia w czasie trwania szkolenia. 6. Kontrola organizatora szkolenia kandydatów na przewodników turystycznych lub pilotów wycieczek powinna odbywaç si´ w obecnoÊci kierownika szkolenia lub osoby upowa˝nionej do zast´powania kierownika szkolenia. 7. Kontrola organizatora szkolenia kandydatów na przewodników turystycznych lub pilotów wycieczek obejmuje: 1) sprawdzenie dokumentacji szkolenia; 2) ocen´ zgodnoÊci harmonogramu zaj´ç z procesem jego realizacji. 8. Osoby dokonujàce kontroli organizatora szkolenia kandydatów na pilotów wycieczek i przewodników turystycznych powiadamiajà o uchybieniach marsza∏ka województwa, na którego terenie odbywa si´ szkolenie. 9. Marsza∏ek województwa, na którego terenie odbywa si´ szkolenie, po uzyskaniu informacji o uchybieniach organizatora szkolenia powiadamia marsza∏ka województwa, który wyda∏ organizatorowi szkolenia upowa˝nienie do prowadzenia szkolenia dla kandydatów na przewodników turystycznych lub pilotów wycieczek. 10. Marsza∏ek województwa, który wyda∏ organizatorowi szkolenia sta∏e upowa˝nienie do szkolenia kandydatów na przewodników turystycznych lub pilotów wycieczek, dokonuje z urz´du jego kontroli nie rzadziej ni˝ raz na trzy lata. § 4. 1. Program podstawowego szkolenia ogólnego dla kandydatów na przewodników turystycznych okreÊla za∏àcznik nr 1 do rozporzàdzenia. 2. Programy podstawowego szkolenia specjalistycznego dla kandydatów na: 1) przewodników górskich, sk∏adajàce si´ z:
3. a)cz´Êci ogólnej — dla wszystkich przewodników górskich, okreÊla za∏àcznik nr 2 do rozporzàdzenia,
4. b)cz´Êci szczegó∏owej — odr´bnej dla przewodników beskidzkich, sudeckich i tatrzaƒskich, okreÊlajà odpowiednio za∏àczniki nr 3—5 do rozporzàdzenia; Poz. 104 2) przewodników miejskich — okreÊla za∏àcznik nr 6 do rozporzàdzenia; 3) przewodników terenowych — okreÊla za∏àcznik nr 7 do rozporzàdzenia. 3. Programy uzupe∏niajàcego szkolenia dla kandydatów na przewodników górskich: 1) ubiegajàcych si´ o klas´ pierwszà i drugà — okreÊla za∏àcznik nr 8 do rozporzàdzenia; 2) ubiegajàcych si´ o uprawnienie do prowadzenia wycieczek w warunkach wysokogórskich, powy˝ej III stopnia trudnoÊci w warunkach zimowych i IV stopnia trudnoÊci w warunkach letnich — okreÊla za∏àcznik nr 9 do rozporzàdzenia. 4. Program szkolenia dla kandydatów na pilotów wycieczek okreÊla za∏àcznik nr 10 do rozporzàdzenia. 5. Program szkolenia podstawowego kandydatów na przewodników górskich obejmuje co najmniej 250 godzin zaj´ç, w tym po 50 godzin problematyki okreÊlonej w za∏àcznikach nr 1 i 2 do rozporzàdzenia oraz 150 godzin problematyki okreÊlonej odpowiednio w za∏àcznikach nr 3, 4 lub 5 do rozporzàdzenia, z tym ˝e program szkolenia przewodników górskich tatrzaƒskich obejmuje dodatkowo 65 dni szkolenia praktycznego. 6. Program szkolenia uzupe∏niajàcego dla przewodników górskich rozszerzajàcych posiadane uprawnienia w klasie trzeciej na kolejny obszar górski obejmuje co najmniej 100 godzin zaj´ç z problematyki okreÊlonej odpowiednio w za∏àcznikach nr 3, 4 lub 5 do rozporzàdzenia. 7. Program szkolenia dla kandydatów na przewodników miejskich obejmuje co najmniej 250 godzin, w tym 50 godzin z problematyki okreÊlonej w za∏àczniku nr 1 do rozporzàdzenia i 200 godzin z problematyki okreÊlonej w za∏àczniku nr 6 do rozporzàdzenia. 8. Program szkolenia dla przewodników terenowych obejmuje co najmniej 250 godzin, w tym 50 godzin z problematyki okreÊlonej w za∏àczniku nr 1 do rozporzàdzenia i 200 godzin z problematyki okreÊlonej w za∏àczniku nr 7 do rozporzàdzenia. 9. Program szkolenia uzupe∏niajàcego dla przewodników terenowych poszerzajàcych zakres posiadanych uprawnieƒ obejmuje co najmniej 100 godzin z problematyki okreÊlonej w za∏àczniku nr 7 do rozporzàdzenia, z wy∏àczeniem metodyki i techniki prowadzenia wycieczek terenowych. 10. Program szkolenia uzupe∏niajàcego dla przewodników górskich beskidzkich i sudeckich, ubiegajàcych si´ o wy˝szà klas´, obejmuje co najmniej 150 godzin zaj´ç z problematyki okreÊlonej w za∏àczniku nr 8 do rozporzàdzenia. 11. Program szkolenia uzupe∏niajàcego dla przewodników górskich tatrzaƒskich ubiegajàcych si´ Dziennik Ustaw Nr 15 — 593 — o klas´ drugà obejmuje co najmniej 75 godzin zaj´ç teoretycznych i 25 dni szkolenia praktycznego, a dla ubiegajàcych si´ o klas´ pierwszà — co najmniej 65 godzin zaj´ç teoretycznych i 28 dni szkolenia praktycznego, zgodnie z za∏àcznikiem nr 8 do rozporzàdzenia. 12. Program szkolenia uzupe∏niajàcego dla przewodników górskich ubiegajàcych si´ o uprawnienie do prowadzenia wycieczek w warunkach wysokogórskich obejmuje co najmniej 30 godzin szkolenia teoretycznego i 100 dni szkolenia praktycznego z problematyki okreÊlonej w za∏àczniku nr 9 do rozporzàdzenia. § 5. Na podstawie programów,

§ 4

, organizator szkolenia opracowuje szczegó∏owy program szkolenia w oparciu o nast´pujàce zasady: 1) liczba godzin przewidzianych na poszczególne zagadnienia mo˝e zostaç zwi´kszona, a w szczególnie uzasadnionych przypadkach mo˝na dokonaç zmiany proporcji godzin pomi´dzy poszczególnymi przedmiotami; 2) wymiar zaj´ç teoretycznych okreÊla si´ w godzinach lekcyjnych, natomiast wymiar zaj´ç praktycznych — w dniach szkolenia, przyjmujàc, ˝e jeden dzieƒ szkolenia odpowiada 8 godzinom. §

2. Osoby ubiegajàce si´ o nadanie uprawnieƒ przewodnika turystycznego lub pilota wycieczek oraz wydanie legitymacji i identyfikatora sk∏adajà wniosek do marsza∏ka województwa zgodnie z w∏aÊciwoÊcià, o której mowa w art. 28 ust. 1—3 ustawy.
3. Wniosek, o którym mowa w ust. 1, zawiera: 1) imi´ i nazwisko oraz nazwisko rodowe osoby okreÊlonej w ust. 1; 2) imiona rodziców; Poz. 104 4) Êwiadectwo zdania egzaminu przed w∏aÊciwà komisjà egzaminacyjnà dla przewodników turystycznych lub pilotów wycieczek; 5) zaÊwiadczenie lekarskie, potwierdzajàce stan zdrowia umo˝liwiajàcy wykonywanie zadaƒ przewodnika turystycznego lub pilota wycieczek w zakresie obj´tym wnioskiem, wystawione w trybie i zakresie okreÊlonym przepisami o badaniach lekarskich pracowników; 6) oÊwiadczenie o niekaralnoÊci za przest´pstwa umyÊlne lub inne, pope∏nione w zwiàzku z wykonywaniem funkcji przewodnika turystycznego lub pilota wycieczek.
4. Osoby ubiegajàce si´ o uzyskanie wy˝szej klasy przewodnika górskiego lub o rozszerzenie zakresu posiadanych uprawnieƒ do wniosku, o którym mowa w ust. 1, do∏àczajà: 1) zaÊwiadczenie o ukoƒczeniu szkolenia uzupe∏niajàcego, prowadzonego przez jednostk´ organizacyjnà lub osob´ uprawnionà do szkolenia przewodników turystycznych; 2) Êwiadectwo zdania egzaminu przed w∏aÊciwà komisjà egzaminacyjnà dla przewodników turystycznych; 3) zaÊwiadczenie o prowadzeniu wycieczek przez okres wymagany do uzyskania wy˝szej klasy uprawnieƒ, wydane przez jednostk´ powierzajàcà tej osobie prowadzenie wycieczek.
5. Na wniosek osoby przedstawiajàcej dokumenty potwierdzajàce znajomoÊç j´zyka obcego,

art. 32 ustawy, marsza∏ek województwa poÊwiadcza znajomoÊç j´zyka obcego w legitymacji przewodnika turystycznego lub pilota wycieczek. 3) dat´ i miejsce urodzenia;

1. Osoby ubiegajàce si´ o wydanie kolejnego identyfikatora do wniosku do∏àczajà: 4) miejsce zamieszkania oraz adres do korespondencji; 1) 1 fotografi´; 5) wskazanie rodzaju i zakresu uprawnieƒ, o które ubiega si´ osoba okreÊlona w ust.
3. Do wniosku, o którym mowa w ust. 1, do∏àcza si´: 1) odpis Êwiadectwa lub dyplomu stwierdzajàcego posiadanie wykszta∏cenia Êredniego lub wy˝szego; 2) zaÊwiadczenie lekarskie, potwierdzajàce stan zdrowia umo˝liwiajàcy wykonywanie zadaƒ przewodnika turystycznego lub pilota wycieczek w zakresie obj´tym wnioskiem, wystawione w trybie i zakresie okreÊlonymi przepisami o badaniach lekarskich pracowników. Rozdzia∏ 3 Uprawnienia przewodników turystycznych 2) 3 fotografie; 3) zaÊwiadczenie o ukoƒczeniu szkolenia prowadzonego przez jednostk´ organizacyjnà lub osob´ uprawnionà do szkolenia przewodników turystycznych lub pilotów wycieczek albo w przypadku osób,

art. 22a ustawy, legitymacj´ przewodnika turystycznego lub pilota wycieczek wydanà przez jeden z podmiotów,

art. 49 ust. 1 ustawy; §

2. Warunkiem uzyskania uprawnienia przewodnika górskiego klasy trzeciej jest wykazanie si´ wiadomoÊciami i umiej´tnoÊciami w zakresie okreÊlonym programem szkolenia, niezb´dnymi do: 1) prowadzenia wycieczek górskich pieszych w warunkach letnich wszystkimi szlakami oznakowanymi na okreÊlonym obszarze górskim, zwanym dalej „obszarem uprawnieƒ”, oraz szlakami okreÊlo- Dziennik Ustaw Nr 15 — 594 — Poz. 104 nymi w programach szkolenia, w warunkach zimowych; Tarnów, Bochnia, Wieliczka, Wysowa, Gorlice, Jas∏o — le˝àce na granicy obszaru uprawnieƒ; 2) prowadzenia wycieczek autokarowych wszystkimi drogami na obszarze uprawnieƒ. 3) Beskidów Wschodnich, obejmujàcy wschodnià cz´Êç Beskidu Sàdeckiego, Beskid Niski i Bieszczady wraz z po∏o˝onà od nich na pó∏noc cz´Êcià Pogórza Karpackiego, ograniczony od zachodu drogà Leluchów — Muszyna — Piwniczna-Zdrój — Rytro — Nowy Sàcz, a od Nowego Sàcza rzekà Dunajec. Obszar uprawnieƒ obejmuje miejscowoÊci: PrzemyÊl, Rzeszów, Tarnów, Muszyna, Piwniczna-Zdrój, Rytro, Nowy Sàcz — le˝àce na granicy obszaru uprawnieƒ, oraz Stary Sàcz.
3. Przewodnik górski klasy trzeciej ubiegajàcy si´ o uzyskanie uprawnieƒ przewodnika górskiego klasy drugiej na danym obszarze powinien, oprócz wymagaƒ okreÊlonych w ust. 1, spe∏niaç nast´pujàce warunki: 1) posiadaç co najmniej dwuletni sta˝ przewodnika górskiego klasy trzeciej; 2) prowadziç wycieczki co najmniej przez 30 dni, a przewodnik tatrzaƒski — 90 dni; 3) wykazaç si´ wiadomoÊciami i umiej´tnoÊciami z zakresu przedmiotów okreÊlonych w programie szkolenia uzupe∏niajàcego na klas´ drugà na tym obszarze.
4. Przewodnik górski klasy drugiej ubiegajàcy si´ o uzyskanie uprawnieƒ przewodnika górskiego klasy pierwszej na danym obszarze powinien, oprócz wymagaƒ okreÊlonych w ust. 1 i 2, spe∏niaç nast´pujàce warunki: 1) posiadaç co najmniej trzyletni sta˝ przewodnika górskiego klasy drugiej; 2) prowadziç w klasie drugiej wycieczki w warunkach letnich i zimowych co najmniej przez 50 dni, a przewodnik tatrzaƒski — 90 dni; 3) wykazaç si´ wiadomoÊciami i umiej´tnoÊciami z zakresu przedmiotów okreÊlonych w programie szkolenia uzupe∏niajàcego na klas´ pierwszà na tym obszarze. §
6. Uprawnienia przewodnika górskiego beskidzkiego nadaje si´ na jeden lub wi´cej nast´pujàcych obszarów górskich: 1) zachodni Beskidów Zachodnich, obejmujàcy Beskid Âlàski, Beskid ˚ywiecki, wraz z po∏o˝onà od nich na pó∏noc cz´Êcià Pogórza Karpackiego oraz Orawà, Beskid Ma∏y, Beskid Makowski, Beskid Wyspowy (cz´Êç zachodnia) i Podhale obejmujàce tereny na zachód od dolin: Bia∏ego Dunajca po Nowy Targ, Lepietnicy, Raby po Kasin´ Wielkà, Krzyworzeki po jej ujÊcie do Raby. Obszar uprawnieƒ obejmuje miasta: Cieszyn, Bielsko-Bia∏a, Wadowice — le˝àce na granicy obszaru uprawnieƒ; 2) wschodni Beskidów Zachodnich, obejmujàcy Beskid Wyspowy, Beskid ˚ywiecki, Beskid Makowski, Gorce, Beskid Sàdecki, zachodnià cz´Êç Beskidu Niskiego, wraz z po∏o˝onà od nich na pó∏noc cz´Êcià Pogórza Karpackiego, a tak˝e Podhale, Pieniny, Spisz i Oraw´, obejmujàce tereny ograniczone od zachodu przez: Prze∏´cz Ja∏owieckà, dolin´ rzeki Skawicy do jej ujÊcia do rzeki Skawy i rzek´ Skaw´. Od wschodu ograniczony przez: szczyt Obicz, rzek´ Rop´ po jej ujÊcie do Wis∏oki oraz dolin´ Wis∏oki. Obszar uprawnieƒ obejmuje miejscowoÊci:
7. Pó∏nocnà granic´ obszarów uprawnieƒ,

ust. 1, stanowi linia kolejowa Cieszyn — Goleszów — Bielsko-Bia∏a — Wadowice — Kraków — Tarnów — PrzemyÊl, po∏udniowà i wschodnià — granica paƒstwa, a w przypadku uprawnieƒ okreÊlonych w ust. 1 pkt 2 po∏udniowà granic´ obszaru uprawnieƒ stanowi granica Tatrzaƒskiego Parku Narodowego. 3. Uprawnienia przewodnika górskiego tatrzaƒskiego nadaje si´ na obszar Tatr oraz obszar Podtatrza obejmujàcego Spisz, Oraw´, Podhale i Pieniny, ograniczony dolinà rzeki Orawy, linià ∏àczàcà prze∏´cz Spytkowickà, Chabówk´ i prze∏´cz Sieniawskà, dolinà rzeki Lepietnicy do jej ujÊcia do Czarnego Dunajca, a dalej do Dunajca, dolinà rzeki Dunajec, prze∏´czà KroÊnickà, rzekà KroÊnicà do jej ujÊcia do Dunajca, rzekà Dunajec do ujÊcia rzeki Grajcarek, rzekà Grajcarek, potokiem Bia∏a Woda, prze∏´czà Rozdziele. Obszar uprawnieƒ obejmuje tak˝e drog´ Jab∏onka — Zubrzyca Górna (Orawski Park Etnograficzny). 4. Uprawnienia przewodnika górskiego sudeckiego nadaje si´ na obszar Sudetów obejmujàcy Karkonosze i Pogórze Karkonoskie, Góry i Pogórze Izerskie, Góry i Pogórze Kaczawskie, Rudawy Janowickie oraz Kotlin´ Jeleniogórskà, Kotlin´ Kamiennogórskà, Góry Kamienne, Góry i Pogórze Wa∏brzyskie, Góry Sowie, Góry Bardzkie, Góry Sto∏owe, Góry Bystrzyckie, Góry Orlickie, Masyw Ânie˝nika, Góry Bialskie, Góry Z∏ote, Góry Opawskie i Kotlin´ K∏odzkà, wraz z po∏o˝onà od nich na pó∏noc cz´Êcià Przedgórza Sudeckiego oraz Masywem Âl´˝y. Obszar uprawnieƒ obejmuje teren po∏o˝ony na po∏udnie i po∏udniowy zachód od drogi J´drzychowice — Boles∏awiec (droga nr 4) — Z∏otoryja — Jawor (droga nr 363) — Strzegom (droga nr 374) — Âwidnica (droga nr 382) — Tworzyjanów (droga nr 35) — Sobótka — Jordanów Âl. (drogi lokalne) — ¸agiewniki (droga nr 8) — Strzelin (droga nr 39) — Sarby — Szklary — Kar∏owice Wielkie — Otmuchów (drogi lokalne) — Nysa (droga nr 46) — Prudnik — Trzebinia (droga nr 41). Na odcinku Trzebinia — J´drzychowice granic´ obszaru uprawnieƒ stanowi granica paƒstwa. Obszar uprawnieƒ obejmuje nast´pujàce miejscowoÊci po∏o˝one na granicy obszaru: Boles∏awiec, Z∏otoryja, Jawor, Strzegom, Âwidnica, Sobótka, ¸agiewniki, Strzelin, Otmuchów, Nysa, Prudnik. § 9. 1. Ustala si´ nast´pujàce stopnie trudnoÊci tras i wycieczek prowadzonych przez przewodników górskich odpowiedniej klasy: Dziennik Ustaw Nr 15 — 595 — Poz. 104 1) przewodnik górski klasy trzeciej jest uprawniony do prowadzenia pieszych wycieczek górskich w warunkach letnich szlakami oznakowanymi, pieszych wycieczek w warunkach zimowych szlakami okreÊlonymi w programach szkolenia, a tak˝e wycieczek autokarowych; 6) Poznaƒ; 2) przewodnik górski klasy drugiej jest uprawniony do prowadzenia: 10) Wroc∏aw.

1. a)pieszych wycieczek górskich wszystkimi szlakami oznakowanymi w warunkach letnich i w warunkach zimowych,
2. b)wycieczek autokarowych,
3. c)pieszych wycieczek górskich po drogach taternickich do III stopnia trudnoÊci w warunkach letnich i do II stopnia trudnoÊci w warunkach zimowych na zasadach okreÊlonych w odr´bnych przepisach, w przypadku przewodnika górskiego tatrzaƒskiego; 3) przewodnik górski klasy pierwszej jest uprawniony do prowadzenia:
4. a)wycieczek górskich w warunkach letnich i zimowych wszystkimi szlakami oznakowanymi na obszarze uprawnieƒ,
5. b)wycieczek autokarowych,
6. c)pieszych wycieczek górskich po drogach taternickich do IV stopnia trudnoÊci w warunkach letnich i do III stopnia trudnoÊci w warunkach zimowych na zasadach okreÊlonych w odr´bnych przepisach, w przypadku przewodnika górskiego tatrzaƒskiego. 2. Stopieƒ trudnoÊci tras oraz wycieczek prowadzonych przez przewodników górskich posiadajàcych uprawnienia odpowiedniej klasy okreÊlajà szczegó∏owe programy szkolenia specjalistycznego i uzupe∏niajàcego okreÊlone w za∏àcznikach nr 3—5 i 8 do rozporzàdzenia. 3. Prowadzenie wycieczek górskich w Tatrach powy˝ej IV stopnia trudnoÊci w warunkach letnich i powy˝ej III stopnia trudnoÊci w warunkach zimowych na zasadach okreÊlonych w odr´bnych przepisach wymaga uprawnieƒ przewodnika górskiego tatrzaƒskiego i dodatkowego szkolenia uzupe∏niajàcego, okreÊlonego w za∏àczniku nr 9 do rozporzàdzenia. § 10. Posiadanie uprawnieƒ przewodnika miejskiego jest wymagane w przypadku wykonywania zadaƒ przewodnika turystycznego w nast´pujàcych miastach: 1) Gdaƒsk, Gdynia, Sopot (∏àcznie); 2) Katowice z GórnoÊlàskim Okr´giem Przemys∏owym (∏àcznie); 3) Kraków; 4) Lublin; 5) ¸ódê; 7) Szczecin; 8) Toruƒ; 9) Warszawa; § 11. Uprawnienia przewodników miejskich obejmujà tak˝e oprowadzanie po obiektach i obszarach znajdujàcych si´ w strefie podmiejskiej, je˝eli te obiekty i obszary sà zwiàzane z historià, kulturà lub gospodarkà miasta oraz obj´te sà programem szkolenia przewodników miejskich. § 12. Organizator turystyki jest obowiàzany w obs∏udze grupy turystów do zapewnienia udzia∏u: 1) przewodnika miejskiego — dla miast wymienionych w § 10, je˝eli program imprezy obejmuje zwiedzanie miasta lub wybranych obiektów na jego obszarze, w muzeach i obiektach zabytkowych, w których nie oprowadza uprawniony pracownik etatowy; 2) przewodnika górskiego — na obszarach górskich okreÊlonych w § 8, je˝eli program imprezy przewiduje wycieczki piesze poza obszarem zabudowy miejscowoÊci; 3) przewodnika terenowego lub przewodnika miejskiego w przypadkach,

§ 11

, w parkach narodowych, krajobrazowych i rezerwatach udost´pnianych do ruchu turystycznego, je˝eli program imprezy obejmuje zwiedzanie tych miejsc, w muzeach i obiektach zabytkowych, w których nie oprowadza uprawniony pracownik etatowy, a tak˝e na obszarach, na których obowiàzujà przepisy porzàdkowe prawa miejscowego w zakresie ochrony zdrowia lub ˝ycia. Rozdzia∏ 4 Post´powanie egzaminacyjne § 13. 1. Komisje egzaminacyjne dla przewodników turystycznych powo∏ujà dla przewodników: 1) górskich beskidzkich — Marsza∏ek Województwa Ma∏opolskiego, Marsza∏ek Województwa Podkarpackiego i Marsza∏ek Województwa Âlàskiego, ka˝dy w zakresie swojej w∏aÊciwoÊci terytorialnej; 2) górskich sudeckich — Marsza∏ek Województwa DolnoÊlàskiego; 3) górskich tatrzaƒskich — Marsza∏ek Województwa Ma∏opolskiego; 4) miejskich po:

1. a)Gdaƒsku, Gdyni i Sopocie — Marsza∏ek Województwa Pomorskiego,
2. b)Katowicach i GórnoÊlàskim Okr´gu Przemys∏owym — Marsza∏ek Województwa Âlàskiego, Dziennik Ustaw Nr 15 — 596 —
3. c)Krakowie — Marsza∏ek Województwa Ma∏opolskiego,
4. d)Lublinie — Marsza∏ek Województwa Lubelskiego,
5. e)¸odzi — Marsza∏ek Województwa ¸ódzkiego,
6. f)Poznaniu — Marsza∏ek Województwa Wielkopolskiego,
7. g)Szczecinie — Marsza∏ek Województwa Zachodniopomorskiego,
8. h)Toruniu — Marsza∏ek Województwa Kujawsko-Pomorskiego,
9. i)Warszawie — Marsza∏ek Województwa Mazowieckiego,
10. j)Wroc∏awiu — Marsza∏ek Województwa DolnoÊlàskiego. 2. Komisje egzaminacyjne dla przewodników turystycznych terenowych po województwie oraz regionach i trasach obejmujàcych cz´Êciowo to województwo powo∏uje w∏aÊciwy marsza∏ek województwa, o którym mowa w art. 25 ust. 1 i 2 ustawy. 3. Przepisy ust. 1 i 2 stosuje si´ odpowiednio do powo∏ania komisji egzaminacyjnych dla pilotów wycieczek. 4. Komisj´ egzaminacyjnà dla przewodników turystycznych oraz komisj´ egzaminacyjnà dla pilotów wycieczek, zwane dalej „komisjami egzaminacyjnymi”, powo∏uje si´ w sk∏adzie: 1) przewodniczàcy; 2) zast´pca przewodniczàcego; 3) pozostali cz∏onkowie w liczbie co najmniej 4 osób. 5. Kandydaci na cz∏onków komisji egzaminacyjnych powinni spe∏niaç nast´pujàce kryteria: 1) posiadaç wykszta∏cenie wy˝sze w zakresie zwiàzanym z problematykà szkolenia lub 2) posiadaç odpowiednio uprawnienia przewodnika turystycznego lub pilota wycieczek oraz wykazaç si´ pi´cioletnià czynnà dzia∏alnoÊcià odpowiednio jako przewodnik turystyczny lub pilot wycieczek. 6. Sekretarzem komisji egzaminacyjnej jest pracownik urz´du marsza∏kowskiego odpowiedzialny za sporzàdzenie dokumentacji z przebiegu egzaminu. Poz. 104 2. W razie odwo∏ania z przyczyn okreÊlonych w ust. 1 cz∏onka komisji egzaminacyjnej wskazanego przez stowarzyszenie zrzeszajàce przewodników turystycznych lub pilotów wycieczek albo organizacj´ zrzeszajàcà organizatorów turystyki, stowarzyszenie lub organizacja wskazuje innego kandydata na wniosek marsza∏ka województwa. 3. W razie odwo∏ania z przyczyn okreÊlonych w ust. 1 pkt 1 i 2 cz∏onka komisji egzaminacyjnej b´dàcego przedstawicielem wojewódzkiego konserwatora zabytków, wojewódzki konserwator zabytków wskazuje innego kandydata na wniosek marsza∏ka województwa. § 15. 1. Przewodniczàcy komisji egzaminacyjnych w celu przeprowadzenia egzaminu dla przewodników turystycznych i pilotów wycieczek powo∏ujà zespo∏y egzaminacyjne. 2. W sk∏ad zespo∏u egzaminacyjnego wchodzi trzech egzaminatorów, w tym przewodniczàcy tego zespo∏u egzaminacyjnego. 3. W pracach zespo∏u egzaminacyjnego uczestniczy tak˝e sekretarz komisji egzaminacyjnej, odpowiedzialny za prawid∏owe sporzàdzenie dokumentacji z przebiegu egzaminu. 4. Do zespo∏u egzaminacyjnego nie powo∏uje si´ egzaminatora, który uczestniczy∏ w szkoleniu osób egzaminowanych jako organizator, kierownik szkolenia lub wyk∏adowca. 5. Do zespo∏u egzaminacyjnego przeprowadzajàcego egzamin dla przewodników górskich powo∏uje si´ egzaminatorów, którzy posiadajà uprawnienia co najmniej tej klasy, na którà odbywa si´ egzamin. 6. Na wniosek jednostki organizacyjnej lub osoby prowadzàcej szkolenie przewodników turystycznych lub pilotów wycieczek, z∏o˝ony do sekretarza komisji egzaminacyjnej, przewodniczàcy komisji egzaminacyjnej wyznacza termin egzaminu oraz podaje go do wiadomoÊci tym podmiotom nie póêniej ni˝ 30 dni od dnia z∏o˝enia wniosku. 7. Do zadaƒ komisji egzaminacyjnych oraz zespo∏ów egzaminacyjnych nale˝y: 1) przygotowanie tematów i testów egzaminu pisemnego; § 14. 1. Marsza∏ek województwa mo˝e odwo∏aç cz∏onka komisji egzaminacyjnej w ka˝dym czasie: 2) przygotowanie zestawów pytaƒ egzaminu ustnego; 1) na jego wniosek; 3) okreÊlenie zadaƒ do realizacji w ramach cz´Êci praktycznej egzaminu; 2) w razie nieusprawiedliwionego niewykonywania przez niego obowiàzków lub ra˝àco niedba∏ego ich wykonywania; 4) przeprowadzenie egzaminu i wystawienie ocen; 3) w razie utraty uprawnieƒ przewodnika turystycznego lub pilota wycieczek, z wyjàtkiem przedstawiciela wojewódzkiego konserwatora zabytków. 5) wydanie Êwiadectw,

§ 19ust. 1. 8. Tematy, testy oraz zestawy pytaƒ okre

Êlone w ust. 7 pkt 1—3 oraz protokó∏ przebiegu egzaminu, Dziennik Ustaw Nr 15 — 597 — Poz. 104 o którym mowa w § 18 ust. 17, stanowià dokumentacj´ przechowywanà przez marsza∏ka województwa.

1. Warunkiem zdania cz´Êci pisemnej egzaminu jest uzyskanie co najmniej 40 punktów. §
3. Do egzaminu dopuszcza si´ osoby, które do czternastu dni przed egzaminem przedstawi∏y:
4. Do cz´Êci ustnej egzaminu dopuszcza si´ osoby, które zaliczy∏y pozytywnie cz´Êç pisemnà egzaminu. 1) zaÊwiadczenie o ukoƒczeniu szkolenia i odbyciu zaj´ç praktycznych zgodnie z treÊcià upowa˝nienia marsza∏ka województwa dla organizatora szkolenia;
5. Cz´Êç ustna egzaminu jest przeprowadzana w terminie wyznaczonym przez przewodniczàcego komisji egzaminacyjnej. 2) dowód wniesienia op∏aty egzaminacyjnej.
6. Egzamin jest przeprowadzany, je˝eli do egzaminu zosta∏o dopuszczonych co najmniej 10 kandydatów. §
8. Cz´Êç pisemnà egzaminu przeprowadza si´ w wydzielonej sali, w warunkach umo˝liwiajàcych egzaminowanym samodzielnà prac´.
9. Przed wejÊciem na sal´ egzaminacyjnà osoba przyst´pujàca do egzaminu jest obowiàzana okazaç dowód to˝samoÊci.
10. Osoba sprawujàca nadzór nad prawid∏owym przebiegiem egzaminu mo˝e wykluczyç z egzaminu osob´, która podczas egzaminu korzysta∏a z cudzej pomocy, pos∏ugiwa∏a si´ niedozwolonymi materia∏ami pomocniczymi, pomaga∏a innym uczestnikom egzaminu lub w inny sposób zak∏óca∏a przebieg egzaminu.
11. Podczas egzaminu zdajàcy mo˝e opuÊciç sal´ egzaminacyjnà po uzyskaniu zgody osoby sprawujàcej nadzór nad prawid∏owym przebiegiem egzaminu. Przed opuszczeniem sali zdajàcy przekazuje prac´ sekretarzowi komisji egzaminacyjnej. §
13. Egzamin dla kandydatów na przewodników turystycznych i pilotów wycieczek sk∏ada si´ z dwóch cz´Êci: 1) teoretycznej — obejmujàcej zagadnienia, dla których programy szkolenia przewidujà zaj´cia teoretyczne; 2) praktycznej — obejmujàcej zagadnienia, dla których programy szkolenia przewidujà zaj´cia praktyczne realizowane w terenie.
14. Cz´Êç teoretyczna egzaminu jest przeprowadzana w formie pisemnej i ustnej.
15. Prace pisemne sà oznaczane kodem.
16. Cz´Êç pisemna egzaminu trwa 45 minut i polega na rozwiàzaniu testu sk∏adajàcego si´ z 30 pytaƒ.
17. Ka˝de pytanie testowe jest oceniane w nast´pujàcy sposób: 1) odpowiedê prawid∏owa — dwa punkty; 2) odpowiedê nieprawid∏owa lub brak odpowiedzi — zero punktów.
18. Cz´Êç ustna egzaminu polega na udzieleniu odpowiedzi na pytania zamieszczone w wylosowanym zestawie pytaƒ.
19. Ka˝dy z zestawów sk∏ada si´ z trzech pytaƒ.
20. Ka˝dy egzaminator ocenia odr´bnie odpowiedê na ka˝de pytanie, przyznajàc od dwóch do pi´ciu punktów za odpowiedê prawid∏owà oraz zero punktów za odpowiedê nieprawid∏owà lub za brak odpowiedzi.
21. Cz´Êç ustnà egzaminu uwa˝a si´ za zdanà w razie uzyskania przez zdajàcego co najmniej siedmiu punktów od ka˝dego egzaminatora oraz nieuzyskania za ˝adne pytanie zera punktów od któregokolwiek z egzaminatorów.
22. Po zakoƒczeniu cz´Êci ustnej egzaminu sekretarz komisji egzaminacyjnej og∏asza wyniki tej cz´Êci.
23. Cz´Êç praktyczna egzaminu dla pilotów wycieczek, przewodników miejskich i terenowych trwa jeden dzieƒ, a dla przewodników górskich — dwa dni.
24. Cz´Êç praktyczna egzaminu sk∏ada si´ z trzech zadaƒ.
25. Do cz´Êci praktycznej egzaminu dopuszcza si´ osoby, które zaliczy∏y cz´Êç teoretycznà egzaminu.
26. Zespó∏ egzaminacyjny sporzàdza protokó∏ przebiegu egzaminu, który podpisujà wszyscy cz∏onkowie zespo∏u egzaminacyjnego oraz sekretarz komisji egzaminacyjnej.
27. Protokó∏ przebiegu egzaminu obejmuje w szczególnoÊci: list´ osób, które zg∏osi∏y si´ na egzamin, oceny wystawione przez ka˝dego egzaminatora oraz uzgodnionà ocen´ ∏àcznà, a tak˝e uwagi zg∏aszane w trakcie trwania egzaminu przez jego uczestników. §
29. Osobie, która zda∏a egzamin z wynikiem pozytywnym, wydaje si´ Êwiadectwo wed∏ug wzoru okreÊlonego w za∏àczniku nr 11 do rozporzàdzenia.
30. Osoba, która nie zda∏a cz´Êci pisemnej, ustnej lub praktycznej egzaminu, mo˝e wystàpiç o ponowne dopuszczenie do ka˝dej z cz´Êci egzaminu po up∏ywie 30 dni od dnia, w którym og∏oszono wyniki egzaminu. §
32. List´ ogólnopolskà egzaminatorów z j´zyków obcych, o której mowa w art. 32 ust. 3 ustawy, tworzy si´ na podstawie wniosków o umieszczenie ich Dziennik Ustaw Nr 15 — 598 — Poz. 104 na liÊcie, przekazanych przez marsza∏ków województw. nych w urz´dach marsza∏kowskich, co najmniej 30 dni przed planowanym dniem egzaminu.
33. Marsza∏ek województwa przed przes∏aniem wniosku do ministra w∏aÊciwego do spraw turystyki ustala, czy kandydat do umieszczenia na liÊcie egzaminatorów spe∏nia nast´pujàce warunki:
34. Zg∏oszenia do egzaminu ze znajomoÊci j´zyka obcego mogà sk∏adaç: 1) ukoƒczy∏ studia filologiczne o specjalnoÊci w obszarze okreÊlonego j´zyka lub 2) jest lektorem j´zyka obcego co najmniej od 5 lat w szkole Êredniej lub wy˝szej, lub 3) jest t∏umaczem przysi´g∏ym, ustanowionym w trybie odr´bnych przepisów.
35. Marsza∏ek województwa mo˝e z∏o˝yç wniosek o wykreÊlenie z listy egzaminatorów osoby, która nie uczestniczy∏a przez okres 2 lat w pracach komisji egzaminacyjnej lub zrezygnowa∏a z prac w tej komisji.
36. Minister w∏aÊciwy do spraw turystyki wykreÊla osob´ umieszczonà na liÊcie egzaminatorów na wniosek marsza∏ka województwa. §
38. Komisja egzaminacyjna j´zyków obcych sk∏ada si´ co najmniej z dwóch egzaminatorów, w tym przewodniczàcego.
39. Przewodniczàcy komisji egzaminacyjnej j´zyków obcych mo˝e wyznaczyç zespo∏y egzaminacyjne sk∏adajàce si´ z dwóch egzaminatorów, w tym przewodniczàcego zespo∏u egzaminacyjnego.
40. W pracach komisji egzaminacyjnej j´zyków obcych i jej zespo∏u egzaminacyjnego uczestniczy sekretarz komisji egzaminacyjnej j´zyków obcych, którym jest pracownik urz´du marsza∏kowskiego, odpowiedzialny za sporzàdzenie dokumentacji z przebiegu egzaminu.
41. Do cz∏onków komisji egzaminacyjnej j´zyków obcych stosuje si´ odpowiednio §
42. §
44. Do zadaƒ komisji egzaminacyjnej j´zyków obcych nale˝y: 1) przygotowanie tematów i testów egzaminu pisemnego; 2) przygotowanie zestawów pytaƒ egzaminu ustnego; 3) przeprowadzenie egzaminu i wystawienie ocen; 4) wydawanie Êwiadectw,

§ 26. 2. Tematy, testy oraz zestawy pytaƒ okre

Êlone w ust. 1 oraz protokó∏ przebiegu egzaminu, o którym mowa w § 24 ust. 11, stanowià dokumentacj´ przechowywanà przez marsza∏ka województwa. §

2. Posiedzenia komisji egzaminacyjnych j´zyków obcych odbywajà si´ w terminach podanych do publicznej wiadomoÊci, w miejscach ogólnie dost´p- 1) osoby posiadajàce uprawnienia przewodnika turystycznego lub pilota wycieczek; 2) jednostki organizacyjne lub osoby upowa˝nione do przeprowadzenia szkolenia przewodników turystycznych i pilotów wycieczek w imieniu uczestników szkolenia.
3. Do zg∏oszenia, o którym mowa w ust. 2, do∏àcza si´ dowód wniesienia op∏aty egzaminacyjnej. Op∏at´ egzaminacyjnà wnosi si´ nie póêniej ni˝ siedem dni przed terminem egzaminu. §
5. Egzamin ze znajomoÊci j´zyka obcego przez przewodnika turystycznego i pilota wycieczek, o którym mowa w art. 32 ust. 2 ustawy, ma na celu stwierdzenie znajomoÊci j´zyka obcego odpowiednio w mowie i piÊmie, z uwzgl´dnieniem terminologii zawodowej, w stopniu umo˝liwiajàcym wype∏nianie obowiàzków przewodnika turystycznego lub pilota wycieczek.
6. Egzamin ze znajomoÊci j´zyka obcego dla przewodników turystycznych obejmuje w szczególnoÊci rozmow´ majàcà na celu sprawdzenie p∏ynnego pos∏ugiwania si´ j´zykiem obcym.
7. Egzamin ze znajomoÊci j´zyka obcego dla pilotów wycieczek obejmuje w szczególnoÊci: 1) test pisemny z zakresu rozumienia sformu∏owaƒ handlowych, urz´dowych i krajoznawczych oraz potwierdzajàcy umiej´tnoÊç formu∏owania wypowiedzi w j´zyku obcym; 2) rozmow´ majàcà na celu sprawdzenie p∏ynnego pos∏ugiwania si´ j´zykiem obcym.
8. Egzamin pisemny ze znajomoÊci j´zyka obcego trwa 90 minut i polega na rozwiàzaniu testu sk∏adajàcego si´ z 30 pytaƒ.
9. Egzamin ustny ze znajomoÊci j´zyka obcego jest przeprowadzany w terminie wyznaczonym przez przewodniczàcego komisji egzaminacyjnej j´zyków obcych, nie wczeÊniej jednak ni˝ po zakoƒczeniu egzaminu pisemnego i podaniu jego wyników do wiadomoÊci egzaminowanych.
10. Egzamin ustny ze znajomoÊci j´zyka obcego polega na udzieleniu odpowiedzi na pytania zamieszczone w wylosowanym zestawie.
11. Ka˝dy z zestawów sk∏ada si´ z trzech pytaƒ.
12. Egzamin ustny ze znajomoÊci j´zyka obcego uwa˝a si´ za zdany w razie uzyskania przez zdajàcego co najmniej czterech punktów za ka˝de pytanie. Dziennik Ustaw Nr 15 — 599 — Poz. 104
13. Po zakoƒczeniu egzaminu ustnego ze znajomoÊci j´zyka obcego sekretarz komisji egzaminacyjnej j´zyków obcych og∏asza jego wyniki. 6) 120,00 z∏otych — za egzamin ze znajomoÊci j´zyka obcego przez przewodnika turystycznego i pilota wycieczek.
14. Do przeprowadzenia egzaminu ze znajomoÊci j´zyka obcego stosuje si´ odpowiednio przepisy § 17 oraz § 18 ust. 5—7, ust. 11 i
15. §
17. Op∏aty wniesionej przez osob´, która nie przystàpi∏a do egzaminu, nie zwraca si´.
18. Zespó∏ egzaminacyjny sporzàdza protokó∏ przebiegu egzaminu ze znajomoÊci j´zyka obcego, który podpisujà wszyscy cz∏onkowie zespo∏u egzaminacyjnego oraz sekretarz komisji egzaminacyjnej j´zyków obcych.
19. Protokó∏ przebiegu egzaminu ze znajomoÊci j´zyka obcego obejmuje w szczególnoÊci: list´ osób, które zg∏osi∏y si´ na ten egzamin, oceny wystawione przez ka˝dego egzaminatora oraz uzgodnionà ocen´ ∏àcznà, a tak˝e uwagi zg∏aszane w trakcie trwania egzaminu ze znajomoÊci j´zyka obcego przez jego uczestników. §
20. Osoba, która nie zda∏a egzaminu ze znajomoÊci j´zyka obcego, mo˝e wystàpiç o ponowne dopuszczenie do egzaminu ze znajomoÊci j´zyka obcego po up∏ywie 30 dni od dnia, w którym og∏oszono wyniki egzaminu. §
21. Osobom, które zda∏y egzamin ze znajomoÊci j´zyka obcego z wynikiem pozytywnym, wydaje si´ Êwiadectwo znajomoÊci j´zyka obcego w zakresie wymaganym od przewodników turystycznych lub pilotów wycieczek, wed∏ug wzoru okreÊlonego w za∏àczniku nr 12 do rozporzàdzenia. Rozdzia∏ 5 Op∏aty egzaminacyjne i wynagrodzenia egzaminatorów §
22. Op∏ata za egzamin osób ubiegajàcych si´ o uprawnienia przewodnika turystycznego i pilota wycieczek, a tak˝e za egzamin ze znajomoÊci j´zyka obcego przez przewodnika turystycznego i pilota wycieczek wynosi: 1) 120,00 z∏otych — za cz´Êç teoretycznà egzaminu osób ubiegajàcych si´ o uprawnienia przewodnika turystycznego lub pilota wycieczek; 2) 120,00 z∏otych — za cz´Êç praktycznà egzaminu osób ubiegajàcych si´ o uprawnienia przewodnika miejskiego i terenowego; 3) 180,00 z∏otych — za cz´Êç praktycznà egzaminu osób ubiegajàcych si´ o uprawnienia przewodnika górskiego; 4) 80,00 z∏otych — za cz´Êç praktycznà egzaminu osób ubiegajàcych si´ o uprawnienia pilota wycieczek; 5) 300,00 z∏otych — za egzamin sprawdzajàcy kwalifikacje przewodnika turystycznego i pilota wycieczek, któremu zawieszono uprawnienia;
23. Op∏ata za cz´Êç praktycznà egzaminu w przypadku niedopuszczenia do tej cz´Êci egzaminu podlega zwrotowi.
24. Op∏aty egzaminacyjne nie obejmujà kosztów przejazdu, ubezpieczenia, zakwaterowania oraz wy˝ywienia. §
26. Za przeprowadzenie cz´Êci teoretycznej egzaminu dla osób ubiegajàcych si´ o uprawnienia przewodnika turystycznego górskiego, za przeprowadzenie cz´Êci teoretycznej egzaminu dla osób ubiegajàcych si´ o uprawnienia przewodnika turystycznego miejskiego lub przewodnika turystycznego terenowego, za przeprowadzenie cz´Êci teoretycznej egzaminu dla osób ubiegajàcych si´ o uprawnienia pilota wycieczek oraz za przeprowadzenie egzaminu sprawdzajàcego egzaminatorowi przys∏uguje wynagrodzenie w wysokoÊci 25,00 z∏otych za jednego egzaminowanego.
27. Za przeprowadzenie cz´Êci praktycznej egzaminu dla osób ubiegajàcych si´ o uprawnienia przewodnika turystycznego górskiego egzaminatorowi przys∏uguje wynagrodzenie w wysokoÊci 250,00 z∏otych za ka˝dy dzieƒ przeprowadzonego egzaminu. Wynagrodzenie obejmuje przygotowanie zadaƒ egzaminacyjnych, przeprowadzenie egzaminu i ocen´ jego wyników.
28. Za przeprowadzenie cz´Êci praktycznej egzaminu dla osób ubiegajàcych si´ o uprawnienia przewodnika turystycznego terenowego, miejskiego lub pilota wycieczek egzaminatorowi przys∏uguje wynagrodzenie w wysokoÊci 20,00 z∏otych za jednego egzaminowanego, dla ka˝dego z cz∏onków zespo∏u egzaminacyjnego.
29. Wynagrodzenie egzaminatora sprawdzajàcego znajomoÊç j´zyka obcego przez pilota wycieczek i przewodnika turystycznego wynosi 40,00 z∏otych za jednà osob´.
30. Wynagrodzenie, o którym mowa w ust. 1 i 4, obejmuje przygotowanie pytaƒ, przeprowadzenie odpowiednio egzaminu pisemnego i ustnego oraz ocen´ prac pisemnych. §
32. Potwierdzeniem posiadania uprawnieƒ przewodnika turystycznego i pilota wycieczek jest legitymacja i identyfikator noszony w widocznym miejscu podczas pe∏nienia obowiàzków.
33. Ustala si´ wzór legitymacji: 1) przewodnika miejskiego i terenowego, okreÊlony w za∏àczniku nr 13 do rozporzàdzenia; Dziennik Ustaw Nr 15 — 600 — 2) przewodnika górskiego, okreÊlony w za∏àczniku nr 14 do rozporzàdzenia; 3) pilota wycieczek, okreÊlony w za∏àczniku nr 15 do rozporzàdzenia.
34. Ustala si´ wzór identyfikatorów: 1) przewodnika turystycznego, okreÊlony w za∏àczniku nr 16 do rozporzàdzenia; 2) pilota wycieczek, okreÊlony w za∏àczniku nr 17 do rozporzàdzenia.
35. W trakcie wykonywania zadaƒ przewodnik turystyczny i pilot wycieczek zobowiàzani sà do posiadania przy sobie legitymacji potwierdzajàcej posiadanie uprawnieƒ odpowiednio przewodnika turystycznego lub pilota wycieczek oraz do okazywania jej na ˝àdanie osób upowa˝nionych do wykonywania kontroli, w tym funkcjonariuszy Policji i stra˝y miejskich lub gminnych. Rozdzia∏ 6 Przepisy przejÊciowe i koƒcowe §
37. Marsza∏kowie województw przeÊlà wnioski,

§ 20ust. 1 i 2, do ministra w∏a

Êciwego do spraw turystyki, w terminie 6 miesi´cy od dnia wejÊcia w ˝ycie niniejszego rozporzàdzenia. 2. Na podstawie przes∏anych przez marsza∏ków województw wniosków,

ust. 1, minister w∏aÊciwy do spraw turystyki og∏osi list´ egzaminatorów z j´zyków obcych nie póêniej ni˝ w terminie 9 miesi´cy od dnia wejÊcia w ˝ycie niniejszego rozporzàdzenia.

1. Do czasu powo∏ania przez marsza∏ków województwa komisji egzaminacyjnych j´zyków obcych spoÊród osób umieszczonych na liÊcie, o której mowa w ust. 2, zadania komisji egzaminacyjnych j´zyków obcych wykonujà komisje powo∏ane przez wojewodów na podstawie rozporzàdzenia Ministra Gospodarki i Pracy z dnia 16 sierpnia 2004 r. w sprawie przewodników turystycznych i pilotów wycieczek (Dz. U. Nr 188, poz. 1944). Poz. 104 §
3. Zachowujà wa˝noÊç legitymacje przewodników turystycznych i pilotów wycieczek wydane przez wojewodów na podstawie rozporzàdzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 26 marca 1999 r. w sprawie przewodników turystycznych i pilotów wycieczek (Dz. U. Nr 31, poz. 301), rozporzàdzenia Ministra Gospodarki z dnia 28 czerwca 2001 r. w sprawie przewodników turystycznych i pilotów wycieczek (Dz. U. Nr 72, poz. 752) i rozporzàdzenia Ministra Gospodarki i Pracy z dnia 16 sierpnia 2004 r. w sprawie przewodników turystycznych i pilotów wycieczek.
4. Identyfikatory przewodników turystycznych i pilotów wycieczek wydane przez wojewodów na podstawie rozporzàdzenia Ministra Gospodarki z dnia 28 czerwca 2001 r. w sprawie przewodników turystycznych i pilotów wycieczek i rozporzàdzenia Ministra Gospodarki i Pracy z dnia 16 sierpnia 2004 r. w sprawie przewodników turystycznych i pilotów wycieczek zachowujà wa˝noÊç do dnia up∏ywu ich wa˝noÊci. §
5. Upowa˝nienia do przeprowadzenia szkolenia przewodników turystycznych lub pilotów wycieczek wydane przez wojewodów na podstawie rozporzàdzeƒ,

§ 32ust. 1, zachowujà wa˝no

Êç. §

1. Marsza∏kowie województwa powo∏ajà komisje egzaminacyjne dla przewodników turystycznych i dla pilotów wycieczek najpóêniej w terminie 6 miesi´cy od dnia wejÊcia w ˝ycie rozporzàdzenia. Do czasu powo∏ania komisji przez marsza∏ków województwa uprawnione do wykonywania odpowiednich czynnoÊci sà w∏aÊciwe komisje powo∏ane przez wojewodów na podstawie rozporzàdzenia Ministra Gospodarki i Pracy z dnia 16 sierpnia 2004 r. w sprawie przewodników turystycznych i pilotów wycieczek. §
2. Traci moc rozporzàdzenie Ministra Gospodarki i Pracy z dnia 16 sierpnia 2004 r. w sprawie przewodników turystycznych i pilotów wycieczek (Dz. U. Nr 188, poz. 1944). §
3. Rozporzàdzenie wchodzi w ˝ycie z dniem og∏oszenia. Minister Gospodarki: P. G. Woêniak Za∏àczniki do rozporzàdzenia Ministra Gospodarki z dnia 17 stycznia 2006 r. (poz. 104) Za∏àcznik nr 1 PROGRAM PODSTAWOWEGO SZKOLENIA OGÓLNEGO DLA KANDYDATÓW NA PRZEWODNIKÓW TURYSTYCZNYCH I. Za∏o˝enia ogólne
4. W programie szkolenia powinny byç uwzgl´dnione, w proporcjach zalecanych programami szkolenia, zaj´cia teoretyczne (wyk∏ady i seminaria) oraz zaj´cia praktyczne (çwiczenia w terenie, wycieczki szkoleniowe).
5. W programie szkolenia nale˝y przewidzieç praktyki polegajàce na samodzielnym przeprowadzeniu, pod kierunkiem instruktora, od 2 do 5 wycieczek. Dziennik Ustaw Nr 15 — 601 — Poz. 104 II. Program szkolenia Lp. Przedmiot Zakres tematyczny przedmiotu Minimalna iloÊç godzin 1 2 3 4 1 Historia Polski Podstawowe wiadomoÊci z historii Polski 8 2 Geografia turystyczna Polski Ogólna charakterystyka po∏o˝enia geograficznego i Êrodowiska przyrodniczego. Krainy geograficzne i krajobrazy Polski, naturalne i przekszta∏cone. Ogólna charakterystyka gospodarki Polski i zagadnienia demograficzne. Podzia∏ administracyjny. Charakterystyka wa˝niejszych regionów turystycznych. MniejszoÊci narodowe i religie 8 3 Historia kultury Historia architektury w Polsce. Charakterystyczne cechy poszczególw Polsce nych stylów architektonicznych w ich rozwoju historycznym, rozmieszczenie obiektów reprezentujàcych poszczególne style na mapie zabytków. Najwa˝niejsze muzea polskie. Zabytki piÊmiennictwa polskiego w zbiorach muzealnych. Najciekawsze dzie∏a malarstwa europejskiego w polskich zbiorach muzealnych. Malarstwo polskie — g∏ówne kierunki i przedstawiciele. Wspó∏czesna sztuka polska w zbiorach muzealnych. Ochrona dóbr kultury, jej formy prawne i organizacyjne. Kultura i sztuka ludowa. G∏ówne regiony etnograficzne 8 4 Ochrona przyrody i Êrodowiska w Polsce Podstawy programowe i prawne ochrony przyrody. Formy ochrony przyrody w Polsce. Krajowy system obszarów chronionych, mi´dzynarodowe formy i systemy obszarów chronionych w Polsce. Zagro˝enia Êrodowiska przyrodniczego, w tym zwiàzane z zagospodarowaniem i ruchem turystycznym. Podstawowe poj´cia ekologii. Ró˝norodnoÊç biologiczna Polski — podstawowe poj´cia, stan, zagro˝enia. Zasady ruchu turystycznego w lasach i na obszarach chronionych, bezpieczeƒstwo przeciwpo˝arowe w lasach. Formy (rodzaje) turystyki sprzyjajàce ochronie i zrównowa˝onemu u˝ytkowaniu Êrodowiska przyrodniczego 6 5 Turystyka w Polsce Podstawowe poj´cia z zakresu turystyki wg terminologii Âwiatowej Organizacji Turystyki. WartoÊci spo∏eczne, zdrowotne, wychowawcze i gospodarcze turystyki. Podstawowe poj´cia z zakresu krajoznawstwa. Pionierzy turystyki i krajoznawstwa. Zarys historii turystyki w Polsce na tle krajów europejskich. Organizacja turystyki w Polsce: administracja rzàdowa i samorzàdowa, organizacje spo∏eczne, izby gospodarcze, przedsi´biorstwa i biura turystyczne. Historia i organizacja przewodnictwa turystycznego 4 6 Metodyka Kultura osobista, etyka i moralnoÊç przewodnika. Kultura uprawiania i etyka turystyki. S∏owo jako narz´dzie pracy przewodnika. Opanowanie j´zyka przewodnictwa polskiego i jego kultura, s∏ownictwo, przyk∏ady najcz´stszych b∏´dów j´zykowych. Pos∏ugiwanie si´ mikrofonem w autokarze, pomieszczeniu Ogólne zasady zamkni´tym i na wolnym powietrzu. Oprowadzanie grupy wycieczkobezpieczeƒstwa wej w terenie otwartym i w pomieszczeniach zamkni´tych ze szczególnym uwzgl´dnieniem obiektów sakralnych, muzealnych, cmentarzy i miejsc martyrologii. Problematyka wycieczek szkolnych, oddzia∏ywanie wychowawcze na dzieci i m∏odzie˝. Oprowadzanie wycieczek osób niepe∏nosprawnych. Ogólne zasady bezpieczeƒstwa w prowadzeniu wycieczek. Pierwsza pomoc przedlekarska w nag∏ych wypadkach i zachorowaniach, reanimacja, tamowanie krwotoków, unieruchamianie z∏amaƒ. Podstawowy sk∏ad apteczki 6 Dziennik Ustaw Nr 15 — 602 — Poz. 104 1 2 3 4 7 Podstawowe przepisy prawne w turystyce Ustawa o us∏ugach turystycznych. Umowy w turystyce, ich rodzaje, prawa i obowiàzki stron. Umowy biur podró˝y z klientami. Stosunek prawny przewodnik — uczestnik wycieczki. Podstawy prawne zatrudniania przewodników (umowa o prac´, umowa o dzie∏o, umowa zlecenia). OdpowiedzialnoÊç prawna przewodnika: karna, cywilna i s∏u˝bowa. Przepisy zwiàzane z ruchem osobowym: meldunkowe, celne, graniczne i drogowe. Ubezpieczenia turystyczne 6 8 Wybrane zagadnienia z psychologii i socjologii Psychologia i socjologia grupy wycieczkowej. Przewodnik jako kierownik zespo∏u. Opis po˝àdanej sylwetki, cech psychofizycznych i walorów osobistych przewodnika. Zasady organizacji i kierowania zespo∏ami ludzkimi, systemy komunikacji, grupy nieformalne. Psychologia m∏odzie˝y. Znu˝enie fizyczne i psychiczne, sposoby zapobiegania. Metody rozwiàzywania konfliktów w grupie turystycznej oraz zapobiegania i likwidacji negatywnych zjawisk wyst´pujàcych w turystyce. Kszta∏towanie postaw proekologicznych u organizatorów i uczestników ruchu turystycznego 4 OGÓ¸EM 50 Za∏àcznik nr 2 PROGRAM PODSTAWOWEGO SZKOLENIA SPECJALISTYCZNEGO DLA KANDYDATÓW NA PRZEWODNIKÓW GÓRSKICH — CZ¢Âå OGÓLNA DLA WSZYSTKICH PRZEWODNIKÓW GÓRSKICH I. Za∏o˝enia ogólne
6. Kurs dla kandydatów na przewodników górskich powinien trwaç co najmniej 12 miesi´cy, a dla kandydatów na przewodników tatrzaƒskich — 24 miesiàce; jego program powinien obejmowaç zaj´cia praktyczne zarówno w warunkach letnich, jak i zimowych.
7. Szkolenie dla przewodników ubiegajàcych si´ o wy˝sze klasy mo˝e odbywaç si´ w formie kierowanego samokszta∏cenia obejmujàcego tematy wymagane programem szkolenia. II. Program szkolenia Lp. Przedmiot Zakres tematyczny przedmiotu Godziny (w tym praktyczne) 1 2 3 4 1 Podstawowe Przeglàd masywów i pasm górskich wszystkich kontynentów, wiadomoÊci ze szczególnym uwzgl´dnieniem gór Europy o górach Europy i Êwiata 4 2 Geografia turystyczna gór Polski Podzia∏ geograficzny, morfologiczny i turystyczny gór Polski. Charakterystyka Êrodowiska geograficznego oraz topografia najwa˝niejszych grup górskich. Klimat i wody. G∏ówne szlaki turystyczne 8 3 Zagadnienia ochrony obszarów górskich Górskie parki narodowe, parki krajobrazowe i wybrane rezerwaty przyrody — funkcje, znaczenie, zagro˝enia. Wra˝liwoÊç ekosystemów górskich na zagro˝enia i sposoby przeciwdzia∏ania 4 Dziennik Ustaw Nr 15 1 — 603 — 2 Poz. 104 3 4 4 Góry w kulturze polskiej Góry w literaturze pi´knej, twórczoÊci plastycznej i muzycznej. Kultura ludowa, jej g∏ówne przejawy i cechy. Wydawnictwa o tematyce górskiej: mapy, monografie, albumy, przewodniki, czasopisma i periodyki 4 5 Historia i organizacja turystyki górskiej w Polsce Historia poznania gór i turystyki górskiej, alpinizmu, przewodnictwa i ratownictwa górskiego. Wybitni polscy znawcy gór i turystyki górskiej. Polacy w górach Êwiata. Organizacja turystyki górskiej, alpinizmu i ratownictwa górskiego 4 6 Zasady letniej i zimowej turystyki górskiej Sprz´t i ekwipunek turystyczny. Zasady znakowania szlaków turystycznych. Odznaki turystyczne: GOT i GON. Metodyka prowadzenia grupy wycieczkowej w terenie górskim. Orientacja w terenie. Pos∏ugiwanie si´ mapà i kompasem 6