Rozporządzenie Ministra Transportu z dnia 20 września 2006 r. w sprawie warunków technicznych dozoru technicznego, jakim powinny odpowiadać urządzenia

Dziennik Ustaw Nr 181 — 9343 — Poz. 1335 1335 ROZPORZÑDZENIE MINISTRA TRANSPORTU1) z dnia 20 wrzeÊnia 2006 r. w sprawie warunków technicznych dozoru technicznego, jakim powinny odpowiadaç urzàdzenia do nape∏niania i opró˝niania zbiorników transportowych2) Na podstawie art. 54 ust. 2 ustawy z dnia 21 grudnia 2000 r. o dozorze technicznym (Dz. U. Nr 122, poz. 1321, z póên. zm.3)) zarzàdza si´, co nast´puje: 2) rodzaje specjalistycznych urzàdzeƒ, przy których obs∏udze i konserwacji wymagane jest posiadanie szczególnych kwalifikacji. Rozdzia∏ 1 2. Przepisy rozporzàdzenia nie dotyczà urzàdzeƒ w nape∏nialniach butli i wiàzek butli. Przepisy ogólne § 1. 1. Rozporzàdzenie okreÊla: 1) warunki techniczne dozoru technicznego w zakresie projektowania, wytwarzania, eksploatacji, naprawy i modernizacji urzàdzeƒ do nape∏niania i opró˝niania zbiorników transportowych, w tym:

1. a)portowych ramion prze∏adunkowych,
2. b)instalacji i urzàdzeƒ do nape∏niania i opró˝niania, w tym ramion prze∏adunkowych dla sta∏ych, ciek∏ych i gazowych towarów niebezpiecznych,
3. c)instalacji i urzàdzeƒ do nape∏niania i opró˝niania opakowaƒ do gazów spr´˝onych, pojazdów baterii, wagonów baterii, cystern, cystern przenoÊnych, wieloelementowych kontenerów do gazu,
4. d)instalacji i urzàdzeƒ, w tym ramion prze∏adunkowych, do nape∏niania i opró˝niania pod ciÊnieniem wy˝szym ni˝ 0,5 bara, zbiorników transportowych dla towarów nieb´dàcych towarami niebezpiecznymi — zwanych dalej „urzàdzeniami NO”, oraz elastycznych przewodów prze∏adunkowych, stanowiàcych sta∏e wyposa˝enie cystern lub urzàdzeƒ i instalacji do nape∏niania i opró˝niania zbiorników transportowych, sk∏adajàce si´ z w´˝y elastycznych z odpowiednimi koƒcówkami dla pod∏àczenia do odpowiednich króçców; ——————— 1) Minister Transportu kieruje dzia∏em administracji rzàdo- wej — transport, na podstawie § 1 ust. 2 pkt 2 rozporzàdzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 18 lipca 2006 r. w sprawie szczegó∏owego zakresu dzia∏ania Ministra Transportu (Dz. U. Nr 131, poz. 923). 2) Niniejsze rozporzàdzenie zosta∏o notyfikowane Komisji Europejskiej w dniu 1 marca 2006 r. pod numerem 2006/0117/PL, zgodnie z § 4 rozporzàdzenia Rady Ministrów z dnia 23 grudnia 2002 r. w sprawie sposobu funkcjonowania krajowego systemu notyfikacji norm i aktów prawnych (Dz. U. Nr 239, poz. 2039 oraz z 2004 r. Nr 65, poz. 597), które wdra˝a dyrektyw´ nr 98/34/WE z dnia 22 czerwca 1998 r. ustanawiajàcà procedur´ udzielania informacji w zakresie norm i przepisów technicznych (Dz. Urz. WE L 204 z 21.07.1998 r., z póên. zm.). 3) Zmiany wymienionej ustawy zosta∏y og∏oszone w Dz. U. z 2002 r. Nr 74, poz. 676, z 2004 r. Nr 96, poz. 959 oraz z 2006 r. Nr 104, poz. 708 i Nr 170, poz. 1217. 3. Przepisów rozdzia∏ów 2—6 i 8 nie stosuje si´ do elementów, podzespo∏ów, zespo∏ów lub urzàdzeƒ NO, je˝eli w zakresie projektowania i wytwarzania obj´te sà one przepisami ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. o systemie oceny zgodnoÊci (Dz. U. z 2004 r. Nr 204, poz. 2087, z 2005 r. Nr 64, poz. 565 i Nr 267, poz. 2258 oraz z 2006 r. Nr 170, poz. 1217) oraz aktami wykonawczymi wydanymi na podstawie tej ustawy. § 2. U˝yte w rozporzàdzeniu okreÊlenia oznaczajà: 1) baza (terminal) paliw p∏ynnych — zespó∏ obiektów przeznaczonych do magazynowania lub prze∏adunku ropy naftowej i produktów naftowych; 2) ciÊnienie robocze urzàdzenia NO — ciÊnienie mierzone w MPa na ko∏nierzu wlotowym urzàdzenia NO w czasie nape∏niania lub opró˝niania zbiornika transportowego; 3) instalacja oparów — uk∏ad rur i zaworów, przeznaczony do odprowadzania oparów lub fazy gazowej do instalacji odzysku lub zbiornika magazynowego; 4) instalacja opró˝niajàca — uk∏ad rur i zaworów o ma∏ej Êrednicy umo˝liwiajàcy grawitacyjne lub przy u˝yciu pompy opró˝nianie lub resztkowanie urzàdzeƒ NO po zakoƒczeniu prze∏adunku; 5) OCIMF — Mi´dzynarodowe Forum Przewoêników Ropy; 6) portowe ramiona prze∏adunkowe — systemy i instalacje do nape∏niania i opró˝niania statków ˝eglugi morskiej i Êródlàdowej z towarów ciek∏ych i gazowych; 7) rami´ prze∏adunkowe — urzàdzenie do nape∏niania i opró˝niania cystern w ruchu drogowym, kolejowym i ˝egludze Êródlàdowej, sk∏adajàce si´ z cz∏onów rurowych (sztywnych, elastycznych lub sztywno-elastycznych) po∏àczonych szczelnymi z∏àczami obrotowymi, ograniczone z jednej strony zaworem odcinajàcym od instalacji przesy∏owej, a z drugiej elementem ∏àczàcym z nape∏nianym lub opró˝nianym zbiornikiem; 8) stan spoczynkowy — po∏o˝enie elementów urzàdzenia NO w czasie postoju; Dziennik Ustaw Nr 181 — 9344 — Poz. 1335 9) strefa alarmowa — przestrzeƒ, w której mo˝e znaleêç si´ ko∏nierz wylotowy lub zawór ∏àczàcy urzàdzenie NO ze zbiornikiem, znajdujàcà si´ bezpoÊrednio za strefà pracy, której przekroczenie powinno powodowaç w∏àczenie uk∏adu alarmowego; 3) informowania u˝ytkowników o zagro˝eniach, które nie zosta∏y wyeliminowane, i wskazania, czy jest konieczne zastosowanie odpowiednich Êrodków specjalnych w celu zmniejszenia ryzyka podczas instalowania i u˝ytkowania urzàdzenia NO. 10) strefa pracy — przestrzeƒ obejmujàcà wszystkie mo˝liwe po∏o˝enia ko∏nierza lub zaworu ∏àczàcego urzàdzenie NO z nape∏nianym lub opró˝nianym zbiornikiem; § 5. W przypadku gdy mo˝na przewidzieç niew∏aÊciwe u˝ytkowanie urzàdzenia NO, powinno byç ono zaprojektowane w sposób zapobiegajàcy niebezpieczeƒstwu spowodowanemu takim u˝ytkowaniem. Je˝eli zaprojektowanie urzàdzenia NO w taki sposób nie jest mo˝liwe, powinny byç do∏àczone do niego ostrze˝enia zabraniajàce u˝ytkowania w niew∏aÊciwy sposób. 11) zawór napowietrzajàcy — zawór dwupozycyjny jednokierunkowy, otwierany w celu grawitacyjnego opró˝nienia urzàdzenia NO poprzez napowietrzenie wn´trza instalacji rurowej; 12) zespó∏ urzàdzeƒ NO — kilka urzàdzeƒ NO zmontowanych w taki sposób, aby stanowi∏y zintegrowanà i funkcjonalnà ca∏oÊç; 13) z∏àcze awaryjnego roz∏àczania — urzàdzenie uruchamiane zdalnie lub samoczynnie, umo˝liwiajàce szybkie i bezrozlewowe od∏àczenie urzàdzenia NO od nape∏nianego lub opró˝nianego zbiornika w przypadku nieprzewidzianego przemieszczenia si´ tego zbiornika; 14) z∏àcze szybkomocujàce — z∏àcze sterowane r´cznie, hydraulicznie lub pneumatycznie, stosowane do pod∏àczenia urzàdzenia NO do nape∏nianego lub opró˝nianego zbiornika, bez u˝ycia Êrub i po∏àczeƒ gwintowanych; § 6. 1. Urzàdzenia NO powinny byç zaprojektowane i wykonane z uwzgl´dnieniem istotnych czynników w taki sposób, aby zapewnione by∏o bezpieczeƒstwo przez ca∏y przewidywany okres eksploatacji tych urzàdzeƒ. 2. Podczas projektowania urzàdzenia NO nale˝y uwzgl´dniç odpowiednie wspó∏czynniki bezpieczeƒstwa, stosujàc kompleksowe metody, o których wiadomo, ˝e w sposób spójny zapewniajà odpowiednie zapasy bezpieczeƒstwa w odniesieniu do wszystkich rodzajów uszkodzeƒ tych urzàdzeƒ. Rozdzia∏ 2 § 7. 1. Podczas projektowania urzàdzenia NO powinny zostaç uwzgl´dnione obcià˝enia odpowiadajàce ich przewidywanemu u˝ytkowaniu oraz warunki eksploatacji dajàce si´ w sposób racjonalny przewidzieç. W szczególnoÊci nale˝y uwzgl´dniç takie czynniki, jak: Konstrukcja 1) ciÊnienie wewn´trzne i zewn´trzne; 15) TDT — Transportowy Dozór Techniczny. § 3. 1. Urzàdzenie NO powinno byç zaprojektowane i wykonane z uwzgl´dnieniem zagro˝eƒ odnoszàcych si´ do danego urzàdzenia, wynikajàcych z panujàcego w nim ciÊnienia i rodzaju prze∏adowywanego towaru. 2. Zespó∏ urzàdzeƒ NO powinien byç zaprojektowany i wykonany z uwzgl´dnieniem potencjalnych zagro˝eƒ dla ˝ycia i zdrowia ludzkiego oraz mienia i Êrodowiska wyst´pujàcych w wyniku oddzia∏ywania warunków terenowych i klimatycznych na terenie obiektu, na którym urzàdzenia NO majà byç instalowane. § 4. 1. Urzàdzenia NO powinny byç zaprojektowane, wytworzone, zbadane oraz wyposa˝one i zainstalowane w taki sposób, aby by∏y bezpieczne po oddaniu ich do u˝ytkowania w warunkach, które dajà si´ przewidzieç. Urzàdzenia NO powinny byç eksploatowane zgodnie z instrukcjami producenta. 2) temperatura otoczenia i temperatura robocza; 3) masa substancji w warunkach pracy i badaƒ; 4) obcià˝enia wiatrem, Êniegiem lub lodem; 5) obcià˝enia dynamiczne; 6) si∏y reakcji i momenty pochodzàce od takich konstrukcji, jak podpory i zamocowania; 7) korozja, erozja, zm´czenie materia∏u; 8) rozk∏ad p∏ynów nietrwa∏ych. 2. Podczas projektowania urzàdzenia NO nale˝y uwzgl´dniç mo˝liwoÊç jednoczesnego wystàpienia ró˝nych czynników, o których mowa w ust. 1. 1) wyeliminowania lub zminimalizowania zagro˝eƒ; § 8. Podczas projektowania urzàdzeƒ NO nale˝y stosowaç metody zapewniajàce odpowiednià wytrzyma∏oÊç tych urzàdzeƒ, w szczególnoÊci metod´ obliczeniowà, która mo˝e byç uzupe∏niona metodà doÊwiadczalnà, albo metod´ doÊwiadczalnà bez obliczeƒ. 2) zastosowania koniecznych Êrodków ochronnych w stosunku do zagro˝eƒ, których nie mo˝na wyeliminowaç; § 9. Podczas projektowania urzàdzenia NO z zastosowaniem metody obliczeniowej nale˝y uwzgl´dniaç w szczególnoÊci obcià˝enie ciÊnieniem, przy czym: 2. Producent, w celu spe∏nienia wymagaƒ, o których mowa w ust. 1, powinien zastosowaç odpowiednie rozwiàzania dotyczàce: Dziennik Ustaw Nr 181 — 9345 — 1) nale˝y stosowaç w obliczeniach takie wspó∏czynniki bezpieczeƒstwa, które pozwalajà na ca∏kowite wyeliminowanie niepewnoÊci wynikajàcej z procesu wytwarzania, rzeczywistych warunków pracy, napr´˝eƒ, modeli obliczeniowych oraz w∏aÊciwoÊci i zachowania si´ materia∏u; 2) metody obliczeniowe powinny zapewniaç odpowiedni, wynikajàcy z analizy bezpieczeƒstwa, zapas bezpieczeƒstwa; 3) wymagania, o których mowa w pkt 1 i 2, mo˝na spe∏niç, stosujàc odpowiednio jednà z metod projektowania na podstawie wzorów, analizy oraz mechaniki p´kania; metody te mogà byç stosowane ∏àcznie. § 10. 1. Podczas projektowania urzàdzenia NO z zastosowaniem metody obliczeniowej nale˝y wykonaç w∏aÊciwe obliczenia projektowe w celu okreÊlenia wytrzyma∏oÊci tych urzàdzeƒ, w szczególnoÊci majàc na wzgl´dzie, ˝e: 1) ciÊnienie obliczeniowe nie mo˝e byç ni˝sze ni˝ najwy˝sze ciÊnienie robocze, przy czym nale˝y uwzgl´dniç statyczne i dynamiczne ciÊnienie p∏ynu oraz rozk∏ad p∏ynów nietrwa∏ych; 2) temperatury obliczeniowe powinny zapewniç odpowiedni, wynikajàcy z analizy bezpieczeƒstwa, zapas bezpieczeƒstwa; 3) w projekcie nale˝y uwzgl´dniç wszystkie mo˝liwe kombinacje temperatury i ciÊnienia, które mog∏yby wystàpiç w danym urzàdzeniu NO w warunkach pracy dajàcych si´ w sposób uzasadniony przewidzieç; 4) napr´˝enia maksymalne i wartoÊci szczytowe spi´trzeƒ napr´˝eƒ nale˝y utrzymywaç w bezpiecznych granicach; 5) w obliczeniach obcià˝enia ciÊnieniem nale˝y przyjmowaç wartoÊci odpowiednie dla materia∏u u˝ytego do budowy urzàdzenia NO wraz z odpowiednimi wspó∏czynnikami bezpieczeƒstwa. 2. W∏aÊciwoÊci materia∏u, o którym mowa w ust. 1 pkt 5, przeznaczonego do wykonania urzàdzenia NO ocenia si´ z uwzgl´dnieniem: Poz. 1335 3. OkreÊlajàc w∏aÊciwoÊci materia∏u, nale˝y uwzgl´dniç odpowiednie wspó∏czynniki wytrzyma∏oÊciowe z∏àczy zale˝ne od takich czynników, jak rodzaj badaƒ nieniszczàcych, rodzaj ∏àczonych materia∏ów oraz przewidywane warunki pracy. 4. W projekcie urzàdzenia NO nale˝y odpowiednio uwzgl´dniç wszystkie mechanizmy degradacji, dajàce si´ przewidzieç w sposób uzasadniony i wspó∏mierny do przewidywanego zastosowania urzàdzenia, takie jak korozja, pe∏zanie oraz zm´czenie materia∏owe. 5. Materia∏y przeznaczone do budowy elementu ciÊnieniowego urzàdzenia NO powinny: 1) mieç w∏asnoÊci odpowiednie do warunków pracy urzàdzenia NO, dajàcych si´ przewidzieç, w szczególnoÊci w zakresie plastycznoÊci i odpornoÊci na obcià˝enia udarowe; powinna byç wykazana nale˝yta starannoÊç przy doborze materia∏ów w celu zapobie˝enia kruchemu p´kaniu, a je˝eli z okreÊlonych przyczyn b´dzie zastosowany materia∏ podatny na kruche p´kanie, to nale˝y podjàç odpowiednie przeciwdzia∏ania; 2) byç wystarczajàco odporne na oddzia∏ywanie prze∏adowywanych towarów; chemiczne i fizyczne w∏asnoÊci u˝ytych materia∏ów konieczne dla zachowania bezpieczeƒstwa eksploatacji nie mogà si´ wyraênie pogarszaç przez za∏o˝ony okres eksploatacji urzàdzenia NO; 3) byç odpowiednie do stosowanych procesów produkcyjnych; 4) byç dobierane w taki sposób, aby wyeliminowaç niepo˝àdane skutki przy ∏àczeniu ró˝norodnych materia∏ów. § 11. 1. Wspó∏czynnik wytrzyma∏oÊci z∏àcza spawanego w zale˝noÊci od przewidzianego zakresu badaƒ powinien wynosiç: 1) 1 — dla urzàdzeƒ NO, których z∏àcza poddawane sà badaniom niszczàcym i nieniszczàcym w zakresie potwierdzajàcym, ˝e wszystkie po∏àczenia spawane nie wykazujà niezgodnoÊci; 2) 0,85 — dla urzàdzeƒ NO, których z∏àcza poddawane sà losowo badaniom nieniszczàcym; 1) odpowiednio, granicy plastycznoÊci lub umownej granicy plastycznoÊci przy wyd∏u˝eniu 0,2 % lub 1,0 % w temperaturze obliczeniowej; 3) 0,7 — dla urzàdzeƒ NO, których z∏àcza poddawane sà tylko badaniom wizualnym. 2) wytrzyma∏oÊci na rozciàganie; 2. Przy dobieraniu odpowiednich wartoÊci wspó∏czynnika wytrzyma∏oÊci z∏àczy spawanych, kierujàc si´ uznanà praktykà in˝ynierskà nale˝y uwzgl´dniaç charakter wyst´pujàcych napr´˝eƒ, w∏aÊciwoÊci wytrzyma∏oÊciowych i technologicznych po∏àczeƒ spawanych. Przy projektowaniu urzàdzeƒ NO do prze∏adunku materia∏ów niebezpiecznych zapalnych oraz o w∏aÊciwoÊciach trujàcych i ˝ràcych nale˝y przyjmowaç wspó∏czynnik wytrzyma∏oÊci z∏àcza spawanego równy 1. 3) wytrzyma∏oÊci na pe∏zanie; 4) danych zm´czeniowych; 5) modu∏u spr´˝ystoÊci Younga; 6) odpowiedniego stopnia odkszta∏cenia plastycznego; 7) udarnoÊci; 8) odpornoÊci na kruche p´kanie. § 12. Podczas projektowania urzàdzenia NO z zastosowaniem metody obliczeniowej nale˝y uwzgl´d- Dziennik Ustaw Nr 181 — 9346 — Poz. 1335 niaç statecznoÊç konstrukcji. Je˝eli obliczona gruboÊç Êcianki nie zapewnia odpowiedniej statecznoÊci konstrukcji, nale˝y podjàç odpowiednie Êrodki zaradcze. 2) wydajnoÊç i pr´dkoÊç prze∏adunku; § 13. 1. Podczas projektowania z∏o˝onych urzàdzeƒ NO z zastosowaniem metody doÊwiadczalnej nale˝y dokonaç uwiarygodnienia projektu w ca∏oÊci lub cz´Êciowo za pomocà odpowiedniego programu badaƒ przeprowadzonego na reprezentatywnej próbce urzàdzeƒ. 4) warunki atmosferyczne typowe w miejscu pracy. 3) temperatury powierzchni elementów urzàdzenia; 2. Program badaƒ, o którym mowa w ust. 1, powinien byç uzgodniony przed rozpocz´ciem badaƒ przez TDT. 2. Urzàdzenia NO, w których wyst´pujà pokrywy lub inne zamkni´cia, powinny byç wyposa˝one w urzàdzenie umo˝liwiajàce u˝ytkownikowi upewnienie si´, ˝e otwarcie zamkni´cia nie stwarza zagro˝enia. W przypadku gdy pokrywa mo˝e zostaç szybko otwarta, urzàdzenie NO powinno byç wyposa˝one w urzàdzenie zapobiegajàce otwarciu, gdy ciÊnienie lub temperatura zawartego w nich towaru stwarzajà zagro˝enie. 3. W programie badaƒ nale˝y okreÊliç warunki badaƒ oraz kryteria przyj´cia lub odrzucenia urzàdzenia NO, jako niespe∏niajàcego wymagaƒ rozporzàdzenia. § 15. 1. Urzàdzenia NO powinny byç zaprojektowane i wykonane w sposób umo˝liwiajàcy przeprowadzenie niezb´dnych badaƒ technicznych. 4. Przed rozpocz´ciem badaƒ powinny zostaç ustalone rzeczywiste wartoÊci podstawowych wymiarów i w∏aÊciwoÊci materia∏ów, z których wykonano urzàdzenie NO przeznaczone do badaƒ. 2. Urzàdzenia NO powinny byç zaprojektowane i wykonane w taki sposób, aby mo˝liwe by∏o okreÊlenie stanu wn´trza tych urzàdzeƒ. 5. Podczas przeprowadzania badaƒ powinna byç umo˝liwiona obserwacja krytycznych stref i zakresu pracy urzàdzenia NO przy u˝yciu odpowiednich przyrzàdów umo˝liwiajàcych rejestrowanie odkszta∏ceƒ i napr´˝eƒ z wystarczajàcà dok∏adnoÊcià. 6. Program badaƒ, o którym mowa w ust. 1, powinien obejmowaç: 1) wytrzyma∏oÊciowà prób´ ciÊnieniowà, której celem jest sprawdzenie, czy pod ciÊnieniem okreÊlonym z zapasem bezpieczeƒstwa w stosunku do najwy˝szego dopuszczalnego ciÊnienia urzàdzenie nie wykazuje nieszczelnoÊci ani odkszta∏ceƒ przekraczajàcych wartoÊci okreÊlone przez projektanta; ciÊnienie próbne wyznacza si´, uwzgl´dniajàc ró˝nice mi´dzy wartoÊciami geometrycznymi i w∏aÊciwoÊciami materia∏u zmierzonymi w warunkach przeprowadzanej próby a wartoÊciami zastosowanymi do celów projektowych; uwzgl´dnia si´ równie˝ ró˝nic´ mi´dzy temperaturà próby i temperaturà przyj´tà do obliczeƒ; 2) odpowiednie badania, okreÊlone na podstawie warunków eksploatacyjnych ustalonych dla urzàdzenia, takich jak wytrzyma∏oÊç w czasie w okreÊlonych temperaturach oraz liczba cykli przy okreÊlonych poziomach napr´˝eƒ, przeprowadzane, gdy wyst´puje ryzyko pe∏zania lub zm´czenia materia∏u; 3) badania dodatkowe wynikajàce z innych czynników, takich jak korozja, parcie wiatru, obcià˝enie lodem. § 14. 1. W celu zapewnienia bezpiecznej obs∏ugi i eksploatacji urzàdzeƒ NO powinien zostaç okreÊlony sposób ich eksploatacji eliminujàcy wszelkie ryzyko dajàce si´ przewidzieç w eksploatacji urzàdzeƒ NO; szczególnà uwag´ nale˝y zwracaç na: 1) rodzaj i w∏aÊciwoÊci fizykochemiczne prze∏adowywanego towaru; 3. Przepisu ust. 2 nie stosuje si´ w przypadku, gdy: 1) urzàdzenie jest zbyt ma∏e; 2) otwieranie urzàdzenia wp∏ywa∏oby ujemnie na stan jego wn´trza; 3) wykazano, ˝e substancja znajdujàca si´ w urzàdzeniu NO nie dzia∏a szkodliwie na jego materia∏ i nie wyst´pujà inne mechanizmy degradacji wewn´trznej. 4. W przypadkach, o których mowa w ust. 3, projektant w dokumentacji eksploatacji danego urzàdzenia NO okreÊla metody oceny stanu wn´trza tego urzàdzenia. § 16. Urzàdzenia odwadniajàce i odpowietrzajàce stosuje si´ w urzàdzeniach NO w celu: 1) unikni´cia szkodliwych efektów, takich jak uderzenia wodne, zakl´Êni´cia pod wp∏ywem pró˝ni, korozji i niekontrolowanych reakcji chemicznych; nale˝y uwzgl´dniç wszystkie fazy eksploatacji i badaƒ, w szczególnoÊci prób´ ciÊnieniowà; 2) umo˝liwienia bezpiecznego czyszczenia, przeprowadzania kontroli i konserwacji. § 17. W przypadku mo˝liwoÊci wystàpienia niekorzystnych warunków wywo∏ujàcych korozj´, erozj´ lub Êcieranie si´ materia∏u, powinny byç zastosowane odpowiednie Êrodki w celu: 1) ograniczenia skutków korozji, erozji lub Êcierania; w tym przypadku nale˝y stosowaç odpowiednie rozwiàzania projektowe, takie jak naddatek gruboÊci materia∏u, zastosowanie wyk∏adzin ochronnych lub materia∏ów platerowanych; 2) wymiany najbardziej nara˝onych elementów. § 18. Urzàdzenia NO powinny byç zaprojektowane w taki sposób, aby ich elementy sk∏adowe by∏y nieza- Dziennik Ustaw Nr 181 — 9347 — Poz. 1335 wodne w wykonywaniu przeznaczonych dla nich funkcji oraz w∏aÊciwie dobrane i poprawnie zamontowane. winny spe∏niaç wymagania okreÊlone w tych przepisach. § 19. Urzàdzenia NO powinny byç odpowiednio zaprojektowane i wyposa˝one w osprz´t lub powinna byç zapewniona mo˝liwoÊç pod∏àczenia tego osprz´tu, z uwzgl´dnieniem w szczególnoÊci zagro˝eƒ wyst´pujàcych podczas: § 25. 1. Urzàdzenia NO do prze∏adunku towarów niebezpiecznych o w∏aÊciwoÊciach zapalnych, trujàcych i ˝ràcych powinny byç wyposa˝one w z∏àcza awaryjnego roz∏àczania. 1) nape∏niania, majàc na wzgl´dzie w szczególnoÊci mo˝liwoÊç przepe∏nienia lub przekroczenia ciÊnienia; 2) opró˝niania — niekontrolowanego uwolnienia p∏ynu pod ciÊnieniem; 3) nape∏niania i opró˝niania — niebezpiecznego przy∏àczania i od∏àczania. § 20. 1. W przypadku gdy w warunkach, które dajà si´ przewidzieç, parametry dopuszczalne mogà zostaç przekroczone, urzàdzenie NO powinno byç wyposa˝one w odpowiednie urzàdzenia zabezpieczajàce. 2. Urzàdzenia zabezpieczajàce powinny byç dobierane na podstawie szczegó∏owych charakterystyk urzàdzenia NO. 3. Urzàdzenia zabezpieczajàce obejmujà: 1) osprz´t zabezpieczajàcy; 2) odpowiednie urzàdzenia monitorujàce, w szczególnoÊci wskaêniki lub uk∏ady alarmowe umo˝liwiajàce podj´cie stosownych dzia∏aƒ automatycznie lub r´cznie dla utrzymania parametrów urzàdzenia NO w zakresie okreÊlonym jego projektem. § 21. Ramiona prze∏adunkowe przemieszczane r´cznie mogà byç budowane z uk∏adami wywa˝ajàcymi. § 22. 1. Urzàdzenia NO przeznaczone do prze∏adunku materia∏ów niebezpiecznych o w∏aÊciwoÊciach zapalnych, samozapalnych, trujàcych, zakaênych i ˝ràcych powinny byç wyposa˝one w instalacje zapewniajàce hermetyczne nape∏nianie i opró˝nianie zbiorników transportowych. 2. Opary prze∏adowywanych towarów niebezpiecznych z instalacji, o których mowa w ust. 1, powinny byç odprowadzane do instalacji odzysku lub do zbiornika magazynowego. § 23. Urzàdzenia NO powinny byç wyposa˝one w instalacje wspó∏pracujàce z odpowiednimi instalacjami zbiorników transportowych, zabezpieczajàce przed przepe∏nianiem tych zbiorników i wstrzymujàce prac´ urzàdzeƒ NO w sytuacjach awaryjnych lub w przypadkach przerwania ciàg∏oÊci uziemienia. Rozdzia∏ 3 Osprz´t i wyposa˝enie urzàdzeƒ NO § 24. Zespo∏y, podzespo∏y i elementy urzàdzeƒ NO obj´te przepisami dotyczàcymi oznakowania CE po- 2. Z∏àcze awaryjnego roz∏àczenia musi byç zabezpieczone przed omy∏kowym uruchomieniem. § 26. Z∏àcza szybkomocujàce, w które wyposa˝a si´ urzàdzenia NO, powinny: 1) byç wyposa˝one w uk∏ad blokady wykluczajàcy mo˝liwoÊç samoczynnego otwarcia; 2) zapewniaç szczelnoÊç otworu po roz∏àczeniu; 3) byç wyposa˝one w zwalniacz r´czny, umo˝liwiajàcy r´czne roz∏àczenie, bez koniecznoÊci stosowania nap´du. § 27. Przy okreÊlaniu lokalizacji i d∏ugoÊci ramienia urzàdzenia NO rami´ to powinno spe∏niaç nast´pujàce warunki: 1) w po∏o˝eniu spoczynkowym ˝adna cz´Êç ramienia nie powinna wystawaç poza obrys pomostu prze∏adunkowego; 2) zakres ruchów ramienia oraz miejsce jego zamocowania powinny umo˝liwiaç przeprowadzanie jego konserwacji lub demonta˝u z pomostu prze∏adunkowego; 3) minimalne odleg∏oÊci jakiegokolwiek elementu ramienia w po∏o˝eniu roboczym lub manewrowym powinny wynosiç:
5. a)0,15 m od jakiejkolwiek cz´Êci sàsiedniego ramienia b´dàcego w po∏o˝eniu spoczynkowym lub w konserwacji,
6. b)0,30 m od jakiejkolwiek cz´Êci ramienia b´dàcego w stanie roboczym (z wyjàtkiem przeciwci´˝arów),
7. c)0,30 m od jakiejkolwiek cz´Êci konstrukcji lub wyposa˝enia pomostu prze∏adunkowego,
8. d)0,15 m pomi´dzy przeciwci´˝arami sàsiednich, równoczeÊnie pracujàcych ramion. § 28. Urzàdzenie NO na bocznicy kolejowej w po∏o˝eniu spoczynkowym nie powinno naruszaç skrajni budowli kolejowej na terenie punktów prze∏adunkowych. § 29. 1. Strefa pracy i strefa alarmowa urzàdzenia NO wykonanego z elementów sztywnych powinny byç ÊciÊle okreÊlone w instrukcji eksploatacji. 2. Przekroczenie stref pracy przez elementy ramienia prze∏adunkowego powinno samoczynnie uruchamiaç uk∏ad alarmowy, je˝eli taki uk∏ad zosta∏ zamontowany. Dziennik Ustaw Nr 181 — 9348 — § 30. 1. Uk∏ady hydrauliczne w urzàdzeniach NO powinny byç zabezpieczone przed skutkami p´kni´cia przewodów hydraulicznych lub innych elementów. W przypadku p´kni´cia przewodu lub innego elementu powinno nastàpiç ca∏kowite unieruchomienie danego si∏ownika lub ograniczenie pr´dkoÊci opadania elementu ramienia do pr´dkoÊci sk∏adowej pionowej nieprzekraczajàcej 0,01 m/s przy maksymalnym obcià˝eniu. 2. Przecieki wewn´trzne w nap´dowych uk∏adach hydraulicznych nie powinny powodowaç niekontrolowanych ruchów ramion. Sk∏adowa pionowa pr´dkoÊci opadania ko∏nierza wylotowego nie powinna przekraczaç 0,1 m/h. § 31. 1. Dopuszcza si´ stosowanie w urzàdzeniu NO uk∏adu pneumatycznego do nap´du z∏àcza awaryjnego roz∏àczania oraz zacisku szybkomocujàcego. 2. Uk∏ady pneumatyczne powinny byç wyposa˝one w urzàdzenia oczyszczajàce spr´˝one powietrze oraz zapobiegajàce jego zamarzaniu. 3. Przewody pneumatyczne powinny byç zabezpieczone przed uszkodzeniami mechanicznymi. § 32. 1. Urzàdzenia NO przeznaczone dla towarów, których prze∏adunek odbywa si´ w podwy˝szonych temperaturach, powinny byç wyposa˝one w instalacj´ grzewczà. 2. Instalacja grzewcza nie powinna ograniczaç ruchów roboczych urzàdzenia NO. 3. Urzàdzenia NO wyposa˝one w elektrycznà instalacj´ grzewczà powinny byç zabezpieczone przed mo˝liwoÊcià pora˝enia pràdem elektrycznym. 4. Elektryczne instalacje grzewcze powinny byç zaopatrzone w uk∏ady umo˝liwiajàce kontrol´ i sterowanie mocà grzewczà w zale˝noÊci od temperatury otoczenia, tak aby zapewnione by∏o utrzymanie temperatury prze∏adowywanego towaru w wymaganym zakresie. 5. Instalacje grzewcze powinny samoczynnie wy∏àczaç si´ po zakoƒczeniu prze∏adunku lub powinno istnieç zabezpieczenie uniemo˝liwiajàce pozostawienie w∏àczonej instalacji grzewczej po zakoƒczeniu prze∏adunku. § 33. 1. Wszystkie elementy i obudowy urzàdzenia NO, których temperatura powierzchni mo˝e przekraczaç 70 °C, powinny byç zaopatrzone w izolacj´ cieplnà lub odpowiednie os∏ony zabezpieczajàce przed poparzeniem si´ osób pracujàcych w strefie pracy urzàdzenia NO. 2. Izolacja cieplna powinna byç wykonana z materia∏ów charakteryzujàcych si´: 1) odpornoÊcià na oddzia∏ywanie prze∏adowywanego towaru; Poz. 1335 2) odpowiednià przewodnoÊcià cieplnà i w∏asnoÊciami mechanicznymi; 3) ognioodpornoÊcià. § 34. Urzàdzenie NO przewidziane do zainstalowania w obszarze zagro˝onym wybuchem powinno byç wyposa˝one w instalacj´ i aparatur´ elektrycznà przystosowanà do odpowiedniej klasy wybuchowoÊci dla danego obszaru. § 35. Ochrona przed elektrycznoÊcià statycznà oraz ochrona przeciwpora˝eniowa urzàdzeƒ NO wyposa˝onych w instalacj´ elektrycznà powinna byç wykonana wed∏ug wymagaƒ norm serii PN-EN 61340 oraz norm PN-E 05208, PN-IEC 60050-195 i PN-IEC 60364-4-41. § 36. 1. Uk∏ad elementów sterowniczych — dêwigni i przycisków sterowniczych — powinien byç wykonany w taki sposób, aby nie by∏o mo˝liwe jednoczesne w∏àczenie przeciwnych ruchów tego samego mechanizmu. 2. Przyciski i dêwignie sterownicze powinny powracaç do po∏o˝enia neutralnego (zerowego) po zaniku si∏y oddzia∏ywujàcej na te elementy. 3. Oznakowanie, napisy oraz symbole opisujàce przeznaczenie przycisków i dêwigni sterowniczych powinny w sposób jednoznaczny i czytelny umo˝liwiaç ich odczyt, w ka˝dych warunkach pracy urzàdzenia NO. § 37. 1. W uk∏adach ci´gnowych mechanizmów nap´dowych i uk∏adach wywa˝enia portowych ramion prze∏adunkowych nale˝y stosowaç liny stalowe wykonane wed∏ug wymagaƒ norm serii PN-EN 12385 oraz innych norm mi´dzynarodowych. 2. W uk∏adach ci´gnowych, o których mowa w ust. 1, nale˝y stosowaç liny dwuzwite odpr´˝one o co najmniej szeÊciu splotkach wielowarstwowych. 3. Wytrzyma∏oÊç na rozciàganie drutu lin stalowych powinna wynosiç nie mniej ni˝ 1570 N/mm2 i nie wi´cej ni˝ 1770 N/mm2. 4. Wspó∏czynnik bezpieczeƒstwa ci´gien powinien wynosiç nie mniej ni˝ 5, gdy na elementy urzàdzenia NO zawieszone na ci´gnach nie wchodzà ludzie; wspó∏czynnik bezpieczeƒstwa elementów urzàdzenia NO zawieszonych na ci´gnach, na które mogà wchodziç ludzie lub przebywaç pod nimi, powinien wynosiç nie mniej ni˝ 10. 5. Mocowanie koƒców ci´gien do konstrukcji urzàdzenia NO powinno byç wykonane w taki sposób, aby wytrzyma∏oÊç takiego mocowania by∏a nie mniejsza ni˝ wytrzyma∏oÊç liny na rozerwanie w ca∏oÊci (nie mniejsza od rzeczywistej si∏y zrywajàcej lin´ w ca∏oÊci). 6. Sposób mocowania i prowadzenia lin powinien eliminowaç nadmierne ich zginanie, mo˝liwoÊç spadania z b´bnów i krà˝ków oraz ocierania si´ o konstrukcj´ urzàdzenia NO lub o inne ci´gna. Dziennik Ustaw Nr 181 — 9349 — Rozdzia∏ 4 Wymagania dodatkowe dla urzàdzeƒ NO przeznaczonych do prze∏adunku produktów naftowych w bazach paliw p∏ynnych § 38. Urzàdzenia NO stanowiàce wyposa˝enie baz (terminali) paliw p∏ynnych powinny spe∏niaç wymagania okreÊlone w rozporzàdzeniu Ministra Gospodarki z dnia 21 listopada 2005 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadaç bazy i stacje paliw p∏ynnych, rurociàgi przesy∏owe dalekosi´˝ne s∏u˝àce do transportu ropy naftowej i produktów naftowych i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 243, poz. 2063), oraz spe∏niaç nast´pujàce wymagania: 1) urzàdzenie-uk∏ad kontrolny urzàdzenia NO powinno byç ∏àczone z pojazdem cysternà za poÊrednictwem dziesi´ciostykowego standardowego z∏àcza elektrycznego; koƒcówka m´ska z∏àcza powinna byç zamocowana na pojeêdzie cysternie, a koƒcówka ˝eƒska powinna byç umieszczona na ruchomej cz´Êci urzàdzenia NO; 2) czujnikami maksymalnego nape∏nienia mogà byç dwuprzewodowe czujniki termistorowe, dwuprzewodowe czujniki optyczne, pi´cioprzewodowe czujniki optyczne, zapewniajàce równowa˝ny stopieƒ bezpieczeƒstwa; termistory powinny mieç ujemny wspó∏czynnik temperaturowy; 3) urzàdzenie-uk∏ad kontrolny urzàdzenia NO powinien byç przystosowany zarówno do dwuprzewodowych jak i pi´cioprzewodowych systemów pojazdu cysterny; 4) urzàdzenie NO powinno mieç mo˝liwoÊç po∏àczenia z pojazdem cysternà za poÊrednictwem wspólnego powrotnego przewodu czujników maksymalnego nape∏nienia, które powinny byç pod∏àczone do dziesiàtego styku z∏àcza typu m´skiego podwozia pojazdu; styk dziesiàty z∏àcza ˝eƒskiego powinien byç po∏àczony z obudowà urzàdzenia-uk∏adu kontrolnego, która powinna byç po∏àczona z masà urzàdzenia NO; 5) wszystkie pojazdy cysterny z oddolnym nape∏nianiem powinny byç zaopatrzone w tabliczki identyfikacyjne okreÊlajàce typ zainstalowanych czujników maksymalnego nape∏nienia, dwuprzewodowych lub pi´cioprzewodowych, oraz liczb´ ramion prze∏adunkowych, które mogà byç jednoczeÊnie pod∏àczone. § 39. Budowa instalacji nape∏niania oddolnego cieczà i odprowadzania oparów urzàdzenia NO powinna wynikaç z rozmieszczenia wyposa˝enia pojazdu cysterny, z tym ˝e: 1) wysokoÊç po∏o˝enia przy∏àczy do nape∏niania powinna wynosiç: maksymalnie 1,4 m (przy pró˝nej cysternie); minimalnie 0,5 m (przy cysternie nape∏nionej), zalecana wysokoÊç 0,7 m do 1,0 m; 2) poziome odleg∏oÊci króçców powinny byç nie mniejsze ni˝ 0,25 m; zalecany rozstaw 0,3 m; Poz. 1335 3) przy∏àcza do nape∏niania powinny byç rozmieszczone na d∏ugoÊci nieprzekraczajàcej 2,5 m; 4) z∏àczki odprowadzania oparów powinny byç umieszczone po prawej stronie z∏àczek cieczowych i na wysokoÊci nieprzekraczajàcej 1,5 m (przy pró˝nej cysternie) i nie mniejszej ni˝ 0,5 m (przy cysternie nape∏nionej); 5) wy˝ej opisane przy∏àcza i z∏àczki powinny byç umieszczone po jednej stronie pojazdu cysterny. § 40. Urzàdzenie NO powinno byç wyposa˝one w uk∏ady uniemo˝liwiajàce nape∏nianie zbiorników, w przypadkach: 1) braku odpowiedniego sygna∏u informujàcego o ciàg∏oÊci uziemienia i pod∏àczeniu czujników maksymalnego nape∏nienia; 2) przekroczenia maksymalnego nape∏nienia komór zbiornika pojazdu cysterny lub utraty ciàg∏oÊci uziemienia pomi´dzy urzàdzeniem NO a pojazdem cysternà. § 41. Nape∏nianie pojazdów cystern powinno byç niemo˝liwe w przypadku, gdy przewód odprowadzajàcy opary ze zbiornika pojazdu cysterny nie jest pod∏àczony. Rozdzia∏ 5 Znakowanie § 42. 1. Ka˝de urzàdzenie NO powinno byç zaopatrzone w tabliczk´ fabrycznà, wykonanà z materia∏u trwa∏ego i odpornego na korozj´ oraz na dzia∏anie prze∏adowywanego towaru, trwale umieszczonà w miejscu dost´pnym do kontroli, zawierajàcà co najmniej nast´pujàce dane: 1) nazw´ wytwórcy; 2) numer fabryczny; 3) rok produkcji; 4) oznaczenie typu, o ile takie oznaczenie wyst´puje; 5) parametry urzàdzenia (Êrednica nominalna, nat´˝enie przep∏ywu, ciÊnienie robocze i zakres dopuszczalnych temperatur prze∏adowywanego towaru); 6) przeznaczenie urzàdzenia (rodzaj prze∏adowywanego towaru); 7) znak kontroli jakoÊci wytwórcy; 8) data ostatniego badania i stempel inspektora TDT przeprowadzajàcego badania. 2. Ka˝dy elastyczny przewód prze∏adunkowy powinien byç zaopatrzony w trwale z nim po∏àczonà tabliczk´ wykonanà z materia∏u odpornego na korozj´, zawierajàcà co najmniej nast´pujàce dane: 1) nazw´ lub znak wytwórcy; 2) numer normy lub okreÊlenie przeznaczenia (dopuszczone rodzaje prze∏adowywanych towarów); Dziennik Ustaw Nr 181 — 9350 — Poz. 1335 3) numer fabryczny i dat´ produkcji; 13) wzór tabliczki fabrycznej; 4) dat´ ostatniego badania; wartoÊç ciÊnienia próbnego. 14) uzgodniony zgodnie z przepisami prawa budowlanego projekt budowlany fundamentu, w przypadku koniecznoÊci jego wykonania — do wglàdu. Powy˝sze dane mogà byç naniesione na korpusach zakoƒczeƒ przewodów. § 43. Ka˝de urzàdzenie NO powinno byç oznaczone numerem ewidencyjnym, nadanym przez TDT. § 44. Na dojÊciu (dojeêdzie) do urzàdzenia NO nale˝y umieÊciç tablice ostrzegawcze — odpowiednie dla wymagaƒ przeciwpo˝arowych i strefy zagro˝enia wybuchem, a tak˝e napisy (tablice) wymagane szczegó∏owymi przepisami i instrukcjami bhp. § 45. Ruchome elementy konstrukcji urzàdzenia NO mogàce stwarzaç zagro˝enie dla otoczenia powinny byç oznaczone pasami ostrzegawczymi, zgodnie z odpowiednimi normami. Rozdzia∏ 6 Dokumentacja techniczna § 46. 1. W fazie projektowania urzàdzenia NO powinna byç opracowana dokumentacja techniczna co najmniej w dwóch egzemplarzach przedk∏adanych TDT w celu jej uzgodnienia. 2. Dokumentacja techniczna powinna zawieraç: 1) wykaz zastosowanych przepisów i norm; 2) rysunki zestawieniowe zespo∏ów i podzespo∏ów oraz rysunki wykonawcze elementów, które pozwolà na dokonanie sprawdzenia zgodnoÊci rozwiàzaƒ konstrukcyjnych z wymaganiami norm oraz niniejszego rozporzàdzenia; 3) wykaz materia∏ów przewidzianych do budowy urzàdzenia; 4) dane techniczne izolacji cieplnej, w przypadku jej zastosowania; 5) schemat instalacji hydraulicznej i pneumatycznej, w przypadku ich zastosowania; 6) schemat instalacji grzewczej, w przypadku jej zastosowania; 7) schemat elektryczny nap´du i sterowania, ideowy i monta˝owy, w przypadku ich zastosowania; 8) schemat elektryczny zasilania, w przypadku jego zastosowania; 9) instrukcj´ eksploatacji; 10) obliczenia wytrzyma∏oÊciowe urzàdzenia NO w zakresie wynikajàcym z analizy zagro˝enia; 11) analiz´ zagro˝eƒ, o których mowa w § 3; 12) program prób i badaƒ podzespo∏ów i ca∏ego urzàdzenia; 3. Instrukcja eksploatacji, o której mowa w ust. 2 pkt 9, powinna zawieraç co najmniej: 1) ogólny opis urzàdzenia, jego przeznaczenie i charakterystyk´ technicznà; 2) opis budowy, dzia∏ania i regulacji mechanizmów nap´dowych oraz ich zespo∏ów i elementów wyposa˝enia (mechanicznego, elektrycznego, hydraulicznego lub pneumatycznego); 3) opis budowy, dzia∏ania i regulacji zastosowanych urzàdzeƒ zabezpieczajàcych; 4) opis czynnoÊci przy obs∏udze urzàdzenia, opis dzia∏ania urzàdzeƒ sterowniczych i sygnalizacyjnych, wskazaƒ przyrzàdów pomiarowo-kontrolnych wraz z rysunkami rozmieszczenia tych urzàdzeƒ i przyrzàdów, sposób i zasady sterowania oraz obowiàzki operatora i jego czynnoÊci przed, w czasie i po zakoƒczeniu pracy; 5) wymagania dotyczàce bezpiecznej eksploatacji urzàdzenia NO, w zale˝noÊci od jego przeznaczenia i warunków pracy; 6) informacje dotyczàce wymaganych kwalifikacji i uprawnieƒ osób zajmujàcych si´ obs∏ugà i konserwacjà urzàdzenia NO; 7) zasady wykonywania czynnoÊci konserwacyjnych, z podaniem rodzajów i terminów przeprowadzanych przeglàdów, oraz czynnoÊci wykonywane przez konserwatora, nale˝àce do zakresu jego obowiàzków; 8) instrukcj´ smarowania, zawierajàcà okreÊlenie miejsc — punktów smarowania; rodzajów stosowanych Êrodków u˝ywanych do smarowania, w szczególnoÊci olejów i smarów, oraz okresów smarowania; 9) wykaz usterek lub nieprawid∏owoÊci, które mogà wystàpiç podczas eksploatacji urzàdzenia NO, z podaniem przyczyn i sposobu ich usuni´cia; 10) terminy planowanych przeglàdów technicznych, o charakterze zapobiegawczym, okreÊlane na podstawie czasu efektywnej pracy, z podaniem zakresu czynnoÊci przeglàdu i wykazu elementów podlegajàcych wymianie po danym okresie eksploatacji urzàdzenia; 11) w∏asnoÊci prze∏adowywanego towaru; 12) okreÊlenie strefy pracy i strefy alarmowej urzàdzenia NO wykonanego z elementów sztywnych; 13) szczególne dane projektowe, zwiàzane z czasem ˝ycia urzàdzenia, w szczególnoÊci w przypadku:
9. a)pe∏zania — projektowanà liczb´ godzin pracy urzàdzenia w okreÊlonych temperaturach, Dziennik Ustaw Nr 181 — 9351 — Poz. 1335
10. b)zm´czenia — projektowanà liczb´ cykli przy okreÊlonych poziomach napr´˝eƒ, wych) odpowiedzialnych spawanych z∏àczy monta˝owych, w przypadku ich zastosowania,
11. c)korozji — projektowany naddatek na korozj´.
12. d)Êwiadectwo wed∏ug PN-EN 10204 dla lin, w przypadku ich zastosowania, 4. Niezb´dny zakres instrukcji eksploatacji urzàdzenia NO okreÊla projektant. § 47. W fazie rejestracji urzàdzenia NO przedk∏adana jest TDT dokumentacja rejestracyjna co najmniej w dwóch egzemplarzach. Dokumentacja ta powinna zawieraç: 1) opis urzàdzenia NO zawierajàcy jego rodzaj i przeznaczenie, miejsce zamontowania, rok budowy, numer fabryczny, dopuszczalne ciÊnienie robocze i obliczeniowe, zakres dopuszczalnych temperatur roboczych, maksymalnà przepustowoÊç, Êrednic´ nominalnà elementów rurowych, d∏ugoÊç ca∏kowità i gabaryty urzàdzenia dla charakterystycznych stanów pracy, rodzaj nap´du, rodzaj pràdu i napi´cie zasilania, opis ochrony przeciwpora˝eniowej, rodzaj wy∏àczników kraƒcowych, opis urzàdzeƒ sygnalizacyjnych i awaryjnych, mas´ g∏ównych elementów i mas´ ca∏kowità; 2) dokumenty dostarczane przez wytwarzajàcego wraz z elementami i osprz´tem urzàdzenia NO, okreÊlone w przepisach dotyczàcych oznakowania CE albo w specyfikacjach technicznych uzgodnionych z TDT, w zakresie istotnym dla oceny wyjÊciowego poziomu bezpieczeƒstwa urzàdzenia; 3) rysunki zestawieniowe urzàdzenia NO w czytelnej skali z naniesionymi g∏ównymi wymiarami oraz zwymiarowanymi strefami awaryjnà i roboczà urzàdzenia lub zespo∏u urzàdzeƒ; 4) rysunek strefy pracy z zaznaczeniem po∏o˝enia urzàdzeƒ, usytuowaniem urzàdzeƒ kabiny sterowniczej, zaworów rozdzielczych ∏àczàcych rurociàgi magistralne i innych urzàdzeƒ znajdujàcych si´ w strefie pracy urzàdzenia NO; 5) schemat instalacji hydraulicznej i pneumatycznej, w przypadku ich zastosowania; 6) schemat instalacji grzewczej, w przypadku jej zastosowania; 7) schemat elektryczny nap´du i sterowania, w przypadku ich zastosowania; 8) instrukcj´ obs∏ugi, konserwacji i napraw w j´zyku polskim, w przypadku urzàdzeƒ importowanych; 9) Êwiadectwa i poÊwiadczenia:
13. a)poÊwiadczenie prawid∏owego wykonania i zbadania wystawione przez wytwórc´ urzàdzenia NO,
14. b)poÊwiadczenie prawid∏owego zmontowania urzàdzenia NO i przeprowadzenia przez zak∏ad montujàcy prób po monta˝u urzàdzenia NO,
15. c)poÊwiadczenie z przeprowadzonych badaƒ nieniszczàcych (radiograficznych lub ultradêwi´ko-
16. e)protoko∏y z pomiarów elektrycznych, w przypadku zastosowania instalacji elektrycznej,
17. f)atesty dla urzàdzeƒ w wykonaniu przeciwwybuchowym, je˝eli takie urzàdzenia sà zastosowane,
18. g)wykaz materia∏ów u˝ytych do budowy urzàdzenia NO wraz ze Êwiadectwami wed∏ug PN-EN 10204,
19. h)pozwolenie na u˝ytkowanie obiektu budowlanego. Rozdzia∏ 7 Eksploatacja § 48. Urzàdzenie NO nale˝y eksploatowaç zgodnie z przeznaczeniem i dokumentacjà technicznà. § 49. Instrukcja dotyczàca bezpoÊredniej obs∏ugi urzàdzenia NO powinna znajdowaç si´ w miejscu obs∏ugi urzàdzenia. § 50. 1. Wykorzystanie urzàdzenia NO do prze∏adunku innego towaru ni˝ przewidziany w dokumentacji technicznej wymaga zgody projektanta lub producenta oraz TDT. 2. W przypadku braku projektanta i producenta wykorzystanie urzàdzenia NO do prze∏adunku innego towaru ni˝ przewidziany w dokumentacji technicznej wymaga zgody TDT. § 51. Dla ka˝dego urzàdzenia NO eksploatujàcy powinien prowadziç dokumentacj´ eksploatacyjnà obejmujàcà: 1) dziennik obs∏ugi przeznaczony do zapisów czynnoÊci wykonywanych przez obs∏ugujàcego urzàdzenie; 2) dziennik konserwacji przeznaczony do zapisów czynnoÊci konserwacyjnych. § 52. Przy obs∏udze lub konserwacji urzàdzeƒ NO wymagane jest posiadanie szczególnych kwalifikacji. § 53. Pomiary elektryczne urzàdzeƒ NO wyposa˝onych w aparatur´ elektrycznà nale˝y wykonywaç nie rzadziej ni˝ raz w roku. § 54. W fazie eksploatacji urzàdzenia NO TDT wykonuje nast´pujàce rodzaje badaƒ technicznych: 1) badanie odbiorcze — badanie po monta˝u na miejscu eksploatacji; 2) badanie okresowe — badanie wykonywane w toku eksploatacji, majàce na celu sprawdzenie aktualnego stanu technicznego urzàdzenia NO; Dziennik Ustaw Nr 181 — 9352 — 3) badanie doraêne — badanie wynikajàce z doraênych potrzeb i sytuacji eksploatacyjnych oraz w ramach nadzoru i kontroli eksploatacji urzàdzenia NO. § 55. Badanie odbiorcze w miejscu eksploatacji urzàdzenia NO obejmuje co najmniej: 1) badanie budowy, polegajàce na sprawdzeniu zgodnoÊci urzàdzenia NO z przed∏o˝onà dokumentacjà rejestracyjnà, o której mowa w § 47; 2) próby ciÊnieniowe, z tym ˝e:
20. a)wszystkie elementy ciÊnieniowe urzàdzenia NO powinny byç poddane próbie hydraulicznej przy ciÊnieniu wynoszàcym 1,5 x maksymalne ciÊnienie robocze przez okres nie krótszy ni˝ 30 minut; podzespo∏y ciÊnieniowe powinny byç poddane próbie hydraulicznej u producenta przed ich zabezpieczeniem antykorozyjnym lub za∏o˝eniem izolacji cieplnej,
21. b)hydrauliczna próba ciÊnieniowa ca∏ego urzàdzenia powinna byç wykonana po ca∏kowitym jego monta˝u,
22. c)próba hydrauliczna z u˝yciem wody w wyjàtkowych przypadkach i za zgodà TDT mo˝e byç zastàpiona próbà z zastosowaniem innej cieczy lub gazu; Poz. 1335 1) sprawdzenie dziennika obs∏ugi, dziennika konserwacji oraz protoko∏ów okreÊlonych w § 55 pkt 10; 2) sprawdzenie, czy zrealizowano zalecenia z poprzedniego badania; 3) przeprowadzenie prób i badaƒ, o których mowa w § 55 pkt 3—9 i 11; 4) przeprowadzenie próby szczelnoÊci elastycznych przewodów prze∏adunkowych. 2. W ramach badania okresowego hydraulicznà prób´ ciÊnieniowà urzàdzenia NO i elastycznych przewodów prze∏adunkowych przeprowadza si´ co pi´ç lat w sposób okreÊlony w § 55 pkt 2. W czasie próby nale˝y sprawdziç, czy nie wyst´pujà odkszta∏cenia elementów oraz nieszczelnoÊci urzàdzenia. § 57. 1. Badanie doraêne mo˝e byç wykonane jako badanie: 1) eksploatacyjne przeprowadzane na wniosek eksploatujàcego po naprawie lub modernizacji; 2) kontrolne przeprowadzane przez TDT w celu kontroli przestrzegania warunków technicznych okreÊlonych niniejszym rozporzàdzeniem oraz warunków technicznych dozoru technicznego; 3) sprawdzenie urzàdzeƒ zabezpieczajàcych, w tym blokad ryglujàcych, w przypadku ich zastosowania; 3) poawaryjne lub powypadkowe przeprowadzane przez TDT w przypadku wystàpienia niebezpiecznego uszkodzenia lub nieszcz´Êliwego wypadku zwiàzanego z eksploatacjà urzàdzenia NO. 4) sprawdzenie dzia∏ania urzàdzeƒ wy∏àczajàcych kraƒcowych i koƒcowych, w przypadku ich zastosowania; 2. Zakres badania doraênego okreÊla inspektor TDT przeprowadzajàcy badanie. 5) sprawdzenie stanu ci´gien, ich zamocowaƒ oraz elementów zawieszenia, w przypadku ich zastosowania; § 58. Przed badaniem odbiorczym i okresowym eksploatujàcy urzàdzenia NO przedk∏ada oÊwiadczenie o przygotowaniu urzàdzenia NO i urzàdzeƒ wspó∏pracujàcych do badania. 6) sprawdzenie dzia∏ania mechanizmów nap´dowych w przypadku ich zastosowania; 7) sprawdzenie pr´dkoÊci ruchów roboczych; 8) sprawdzenie stanu i dzia∏ania z∏àcza awaryjnego roz∏àczania, z wyjàtkiem z∏àczy jednorazowego zastosowania; 9) prób´ dzia∏ania zaworu szybkozamykajàcego; 10) sprawdzenie protoko∏ów pomiarów elektrycznych (rezystancji izolacji, skutecznoÊci ochrony przeciwpora˝eniowej i odgromowej, rezystancji ko∏nierza izolacyjnego), w przypadku zastosowania w urzàdzeniu NO instalacji przeciwpora˝eniowej i odgromowej; 11) sprawdzenie szczelnoÊci przy ciÊnieniu roboczym podczas czynnoÊci prze∏adunkowych. § 56. 1. Badanie okresowe urzàdzenia NO przeprowadza si´ nie rzadziej ni˝ w terminach podanych w tabeli stanowiàcej za∏àcznik do rozporzàdzenia, uwzgl´dniajàc form´ dozoru technicznego i rodzaj urzàdzenia, którego badanie dotyczy, w zakresie obejmujàcym: § 59. Podczas odgórnego nape∏niania zbiorników cystern drogowych i kolejowych koƒcówka wylotu ramienia prze∏adunkowego powinna si´ znajdowaç mo˝liwie jak najbli˝ej dna zbiornika cysterny. Nape∏nianie powinno si´ odbywaç ze zmniejszonà wydajnoÊcià przep∏ywu na poczàtku i koƒcu procesu nape∏niania. § 60. Dopuszcza si´ mo˝liwoÊç pod∏àczenia urzàdzenia NO do ko∏nierza zaworu wylotowego zbiornika o Êrednicy nominalnej ró˝nej od Êrednicy nominalnej urzàdzenia, przy zastosowaniu króçców redukcyjnych, o nie wi´cej ni˝ 50 %. § 61. Elastyczne przewody prze∏adunkowe powinny byç dobierane odpowiednio do charakterystyk prze∏adowywanego materia∏u oraz trwale oznakowywane w sposób umo˝liwiajàcy ich identyfikacj´ zgodnie z wymaganiami norm: PN-EN 853, PN-EN 854, PN-EN 855, PN-EN 856, PN-EN 857, PN-EN 1360, PN-EN 1361, PN-EN 1761, PN-EN 1762, PN-EN 1947, PN-EN 12434, PN-EN ISO 7840, PN-EN ISO 8469 oraz innych norm mi´dzynarodowych lub specyfikacji technicznych. Dziennik Ustaw Nr 181 — 9353 — Rozdzia∏ 8 Wymagania dodatkowe dla portowych ramion prze∏adunkowych § 62. Konstrukcja morskich ramion prze∏adunkowych powinna spe∏niaç minimalne warunki okreÊlone przez OCIMF. § 63. Przy okreÊlaniu Êrednicy ramion prze∏adunkowych nale˝y przyjmowaç pr´dkoÊç przep∏ywu ciek∏ego towaru przez rami´ prze∏adunkowe nie wi´kszà ni˝ 11 m/s. § 64. CiÊnienie obliczeniowe ramienia prze∏adunkowego powinno wynosiç minimum 1,6 MPa. § 65. Zakres ruchów ramienia prze∏adunkowego oraz miejsce jego zamocowania powinny umo˝liwiç takie po∏o˝enie trójcz∏onowego przegubu sferycznego, by by∏a mo˝liwoÊç dokonania czynnoÊci jego konserwacji lub demonta˝u na pomoÊcie prze∏adunkowym. § 66. D∏ugoÊç ramienia prze∏adunkowego powinna zapewniaç jego po∏àczenie z ko∏nierzem zaworu wylotowego statku zbiornikowego i swobodny ruch ramienia w wymaganej strefie obs∏ugi. § 67. Dopuszczalna wielkoÊç przesuni´cia zbiornikowca wzd∏u˝ linii cumowniczej, mierzona od osi zespo∏u ramion prze∏adunkowych, mo˝e wynosiç ±3,1 m. Dopuszczalna wielkoÊç przemieszczania poprzecznego zbiornikowca od làdu mo˝e wynosiç 3,1 m. § 68. Ârednica ramion prze∏adunkowych z nap´dem r´cznym nie mo˝e byç wi´ksza ni˝ DN 200. § 69. Trójcz∏onowy przegub sferyczny powinien byç tak skonstruowany, aby w dowolnym po∏o˝eniu ramienia p∏aszczyzna ko∏nierza wylotowego ramienia prze∏adunkowego wykazywa∏a tendencj´ do samoczynnego zajmowania pozycji prostopad∏ej do lustra wody, zaÊ si∏a potrzebna do dowolnego ustawienia tego przegubu nie by∏a wi´ksza ni˝ 30 daN. § 70. Inne ni˝ r´czne nap´dy ramion prze∏adunkowych powinny byç wykonane w sposób umo˝liwiajàcy w sytuacjach awaryjnych przejÊcie na nap´d r´czny. § 71. W dowolnej pozycji ramienia prze∏adunkowego w stanie manewrowym rami´ to powinno byç ca∏kowicie wywa˝one. § 72. Z∏àcza spawane elementów ciÊnieniowych ramion prze∏adunkowych powinny podlegaç kontroli radiograficznej w 100 %, natomiast elementów noÊnych w 10 %. Odst´pstwa od tych wymagaƒ lub zmiana rodzaju badaƒ nieniszczàcych wymaga zgody TDT. § 73. Przeguby stanowiàce po∏àczenia obrotowe powinny byç wyposa˝one w urzàdzenia umo˝liwiajàce wymian´ uszczelek bez potrzeby demonta˝u g∏ównych podzespo∏ów ramienia. Wymaganie to nie dotyczy trójcz∏onowego przegubu sferycznego. § 74. 1. Z∏àcze awaryjnego roz∏àczania powinno byç tak skonstruowane, aby zapewnia∏o szybkie i bezpieczne od∏àczenie ramienia prze∏adunkowego od zbiornikowca. Poz. 1335 2. Ka˝de portowe rami´ prze∏adunkowe powinno byç wyposa˝one w z∏àcze awaryjnego roz∏àczania. 3. Uruchomienie z∏àcza awaryjnego roz∏àczania powinno byç mo˝liwe w przypadku uszkodzenia lub zaniku zasilania elektrycznego. 4. Z∏àcze awaryjnego roz∏àczania powinno byç wyposa˝one w uk∏ad blokady, wykluczajàcy mo˝liwoÊç jego otwarcia si´ w przypadku uszkodzenia uk∏adu zasilania lub spadku ciÊnienia. 5. W momencie zadzia∏ania z∏àcza awaryjnego roz∏àczania wymaga si´, aby si∏owniki hydrauliczne zmiany wysi´gu rury wewn´trznej i zewn´trznej by∏y zablokowane i utrzyma∏y nape∏nione ∏adunkiem rami´ w pozycji niezmiennej — oprócz ruchu obrotowego. 6. Uk∏ad instalacji hydraulicznej lub pneumatycznej uruchamiajàcy z∏àcze awaryjnego roz∏àczania powinien byç tak skonstruowany, aby niemo˝liwe by∏o jego przypadkowe w∏àczenie. § 75. 1. Ramiona prze∏adunkowe powinny byç wyposa˝one w urzàdzenia ryglujàce zapewniajàce utrzymanie ramienia w stanie unieruchomionym w pozycji spoczynkowej podczas wiatrów o pr´dkoÊci do 45 m/s. 2. Hydrauliczne urzàdzenie ryglujàce mo˝e byç stosowane pod warunkiem zastosowania dodatkowych zaworów zamykanych r´cznie. 3. Mechanizm ryglujàcy w po∏o˝eniu spoczynkowym powinien byç tak skonstruowany, aby zapobiegaç mo˝liwoÊci w∏àczenia si´ mechanizmu blokujàcego w czasie, gdy rami´ prze∏adunkowe znajduje si´ w po∏o˝eniu roboczym lub podczas manewrowania. § 76. Wymaga si´ stosowania prostowodu dla ramion o Êrednicy DN 250 i wi´kszych. § 77. Dla zespo∏u ramion prze∏adunkowych o nap´dzie hydraulicznym nie dopuszcza si´ równoczesnoÊci manewrowania ramionami. Wymaganie nie dotyczy sytuacji awaryjnego roz∏àczenia ramion. § 78. 1. W celu elektrycznego odizolowania ramienia od dzia∏ania pràdów b∏àdzàcych nale˝y zastosowaç na Êrodkowym przegubie obrotowym trójcz∏onowego przegubu sferycznego specjalny ko∏nierz izolacyjny. 2. Rezystancja ko∏nierza izolacyjnego powinna byç równa lub wi´ksza ni˝ 10 000 ohmów, mierzona przed i po zamontowaniu ramienia na stanowisku prze∏adunkowym. § 79. 1. Ramiona prze∏adunkowe powinny byç wyposa˝one w uk∏ad alarmowy ostrzegajàcy o przekroczeniu strefy pracy ramienia. 2. Uk∏ad alarmowy powinien si´ uruchamiaç samoczynnie, gdy rami´ swobodnie wodzone przekroczy granic´ strefy pracy. § 80. 1. Sygna∏ alarmowy powinien byç emitowany równoczeÊnie w formie akustycznej i optycznej. 2. Sygna∏ optyczny powinien mieç charakter impulsowy o cz´stotliwoÊci 90 impulsów na minut´ z tolerancjà ±30. Dziennik Ustaw Nr 181 — 9354 — 3. Alarmowy sygna∏ akustyczny powinien byç przerywany i powinien byç wyraênie s∏yszalny w promieniu minimum 40 m przy wietrze 7° w skali Beauforta w najmniej korzystnym kierunku i pr´dkoÊci dopuszczalnej dla stanu pracy ramienia. Rozdzia∏ 9 Przepisy przejÊciowe i koƒcowe § 81. Urzàdzenia NO eksploatowane przed dniem wejÊcia w ˝ycie rozporzàdzenia, a niespe∏niajàce wymagaƒ okreÊlonych w niniejszym rozporzàdzeniu w zakresie budowy, mogà byç eksploatowane nie d∏u˝ej ni˝ przez pi´ç lat od dnia wejÊcia w ˝ycie niniejszego rozporzàdzenia na podstawie warunków technicznych ustalonych z TDT. § 82. Dla portowych ramion prze∏adunkowych pracujàcych w obszarach zagro˝onych wybuchem, eksploatowanych przed dniem wejÊcia w ˝ycie rozporzàdzenia, niewyposa˝onych w ko∏nierze izolacyjne, dopuszcza si´ stosowanie instalacji uziemiajàcej wyposa˝onej w ∏àcznik w wykonaniu przeciwwybuchowym. § 83. 1. Urzàdzenia NO eksploatowane przed dniem wejÊcia w ˝ycie rozporzàdzenia powinny do dnia 31 grudnia 2006 r. zostaç zg∏oszone do badania w TDT wraz z dokumentacjà technicznà w dwóch egzemplarzach, o której mowa w § 47. 2. W przypadku braku dokumentacji w zakresie, o którym mowa w ust. 1, mo˝e byç sporzàdzona dokumentacja uproszczona zawierajàca co najmniej: Poz. 1335 1) opis i charakterystyk´ technicznà; 2) rysunek zestawieniowy z podaniem g∏ównych wymiarów urzàdzenia wraz z informacjà o odleg∏oÊci od obiektów znajdujàcych si´ na stanowisku prze∏adunkowym oraz zastosowanych po∏àczeniach i uszczelnieniach; 3) instrukcj´ obs∏ugi i konserwacji urzàdzenia lub ca∏ego stanowiska uzgodnionà ze s∏u˝bami BHP, organami ochrony Êrodowiska i Paƒstwowà Stra˝à Po˝arnà — je˝eli wymagajà tego przepisy odr´bne; 4) dokument potwierdzajàcy wykonanie i zbadanie urzàdzenia, je˝eli taki dokument zosta∏ wystawiony; 5) dokumenty dostarczane przez wytwarzajàcego elementy i osprz´t urzàdzenia NO, okreÊlone w przepisach dotyczàcych oznakowania CE — w przypadku urzàdzeƒ wprowadzonych do obrotu po dniu 1 maja 2004 r.; 6) dokumenty kontroli jakoÊci dla zastosowanych materia∏ów, o ile takie dokumenty istniejà, lub wykaz zastosowanych materia∏ów; 7) protoko∏y wa˝nych pomiarów elektrycznych; 8) oÊwiadczenie eksploatujàcego urzàdzenie NO o dotychczasowej pracy tego urzàdzenia z uwzgl´dnieniem jego awaryjnoÊci, przeprowadzonych modernizacji i zmian konstrukcji. § 84. Rozporzàdzenie wchodzi w ˝ycie po up∏ywie 14 dni od dnia og∏oszenia. Minister Transportu: J. Polaczek Za∏àcznik do rozporzàdzenia Ministra Transportu z dnia 20 wrzeÊnia 2006 r. (poz. 1335) TERMINY BADA¡ OKRESOWYCH URZÑDZE¡ NO Lp. Wyszczególnienie rodzajów urzàdzeƒ NO Forma dozoru Terminy badaƒ 1 Portowe ramiona prze∏adunkowe pe∏ny co 1 rok 2 Instalacje i urzàdzenia do nape∏niania i opró˝niania, w tym ramiona prze∏adunkowe do sta∏ych, ciek∏ych i gazowych towarów niebezpiecznych wg ADR/RID/IMDG pe∏ny co 1 rok Instalacje i urzàdzenia do nape∏niania i opró˝niania opakowaƒ do gazów spr´˝onych, pojazdów baterii, wieloelementowych kontenerów do gazu (MEGC) pe∏ny co 1 rok pe∏ny co 3 lata pe∏ny *) 3 4 5 Instalacje i urzàdzenia do nape∏niania i opró˝niania (w tym ramiona prze∏adunkowe) pod ciÊnieniem wy˝szym ni˝ 0,5 bara zbiorników transportowych dla towarów nieb´dàcych towarami niebezpiecznymi Elastyczne przewody prze∏adunkowe*) *)
23. a)badania elastycznych przewodów prze∏adunkowych stanowiàcych sta∏e wyposa˝enie urzàdzeƒ NO powinny byç wykonywane w tych samych terminach co urzàdzenia NO,
24. b)badania elastycznych przewodów prze∏adunkowych stanowiàcych sta∏e wyposa˝enie tych zbiorników w tym cystern w ruchu drogowym, kolejowym i ˝egludze Êródlàdowej powinny byç wykonywane w tych samych terminach co badania tych zbiorników.