Obsah (7)

§ 20§ 3§ 18§ 9§ 16§ 22§ 24

Dziennik Ustaw Nr 112 — 5747 — Poz. 765 765 ROZPORZÑDZENIE MINISTRA FINANSÓW z dnia 24 czerwca 2006 r. w sprawie szczegó∏owego sposobu i trybu przeprowadzania audytu wewn´trznego Na podstawie art. 57

ust.

1. Udzielone ustnie informacje i z∏o˝one ustnie wyjaÊnienia powinny byç utrwalone na piÊmie oraz podpisane przez osob´, która ich udzieli∏a lub je z∏o˝y∏a, i przez audytora wewn´trznego, albo przez samego audytora wewn´trznego. §
3. Rzeczoznawca, powo∏any w trybie okreÊlonym w art. 54 ust. 2 ustawy z dnia 30 czerwca 2005 r. o finansach publicznych, zwanej dalej „ustawà”, sporzàdza opini´, która przekazywana jest audytorowi wewn´trznemu. Audytor wewn´trzny, w razie potrzeby, mo˝e ˝àdaç uzupe∏nienia opinii.
4. Opinia sporzàdzona przez rzeczoznawc´ nie jest wià˝àca dla audytora wewn´trznego. Rozdzia∏ 2 Dokumentowanie wyników audytu wewn´trznego §
5. Audytor wewn´trzny dokumentuje wszystkie czynnoÊci i zdarzenia, które majà istotne znaczenie dla ustaleƒ audytu wewn´trznego. §
6. Audytor wewn´trzny prowadzi: 1) bie˝àce akta audytu wewn´trznego, zwane dalej „aktami bie˝àcymi”, w celu dokumentowania przebiegu i wyniku zadaƒ audytowych, tj. zespo∏u dzia∏aƒ podejmowanych w ramach audytu wewn´trznego; 2) sta∏e akta audytu wewn´trznego, zwane dalej „aktami sta∏ymi”, w celu gromadzenia informacji dotyczàcych obszarów ryzyka, które mogà byç przedmiotem audytu wewn´trznego. §
8. Akta bie˝àce zawierajà informacje niezb´dne do sformu∏owania zaleceƒ, które b´dà zawarte w sprawozdaniu z przeprowadzenia audytu wewn´trznego.
9. Akta bie˝àce obejmujà w szczególnoÊci: 1) dokumenty zgromadzone przed rozpocz´ciem zadania audytowego; 2) dokumenty zwiàzane z przygotowaniem programu zadania audytowego i program zadania audytowego; 3) protoko∏y,

§ 20

; 4) imienne upowa˝nienie do przeprowadzania audytu wewn´trznego; 5) dokumenty sporzàdzone przez audytora wewn´trznego oraz dokumenty otrzymane od osób Dziennik Ustaw Nr 112 — 5748 — trzecich w trakcie przeprowadzania audytu wewn´trznego; 6) informacje i wyjaÊnienia,

§ 3ust. 2, oraz o

Êwiadczenia,

§ 18; 7) sprawozdanie z przeprowadzenia audytu wewn´trznego; 8) dokumentacj´ dotyczàcà przeprowadzonych czynno

Êci sprawdzajàcych; 9) inne dokumenty o istotnym znaczeniu dla przeprowadzanego audytu wewn´trznego. 3. Dokumenty okreÊlone w ust. 2 w∏àcza si´ do akt bie˝àcych w kolejnoÊci wynikajàcej z toku dokonywanych czynnoÊci, numerujàc dokumenty i zamieszczajàc, na poczàtku ka˝dego tomu akt, wykaz materia∏ów zawartych w danym tomie, z podaniem ich numeru oraz nazwy. 4. Kierownik jednostki i kierownik komórki, w której jest przeprowadzany audyt wewn´trzny, majà prawo wglàdu do akt bie˝àcych. § 8. 1. Akta sta∏e obejmujà w szczególnoÊci: 1) wykaz podstawowych aktów normatywnych oraz innych aktów prawnych zwiàzanych z zakresem dzia∏ania jednostki oraz regulujàcych jej funkcjonowanie; 2) wykaz dokumentów zawierajàcych opis systemów zarzàdzania i kontroli, w tym procedur kontroli finansowej; Poz. 765 6) uwagi pracowników jednostki; 7) liczb´, rodzaj i wielkoÊç dokonywanych operacji finansowych; 8) mo˝liwoÊç dysponowania przez jednostk´ Êrodkami pochodzàcymi ze êróde∏ zagranicznych, niepodlegajàcych zwrotowi, ze szczególnym uwzgl´dnieniem wymogów dawcy; 9) liczb´ i kwalifikacje pracowników jednostki; 10) dzia∏ania jednostki, które mogà wp∏ywaç na opini´ publicznà; 11) sprawozdania finansowe oraz sprawozdania z wykonania bud˝etu. 2. Proces analizy obszarów ryzyka powinien byç udokumentowany. § 10. 1. Audytor wewn´trzny, przygotowujàc plan audytu wewn´trznego, ustala kolejnoÊç poddania obszarów ryzyka audytowi wewn´trznemu, bioràc pod uwag´ stopieƒ ich wa˝noÊci oraz czynniki organizacyjne, w tym w szczególnoÊci: 1) czas niezb´dny dla przeprowadzenia:

1. a)zadaƒ audytowch,
2. b)czynnoÊci organizacyjnych; 2) czas przeznaczony na szkolenie osób zatrudnionych na stanowiskach zwiàzanych z przeprowadzaniem audytu wewn´trznego; 3) dost´pne zasoby ludzkie i rzeczowe; 3) plany audytu wewn´trznego; 4) rezerw´ czasowà na nieprzewidziane dzia∏ania; 4) sprawozdania z wykonania planów audytu; 5) szacunkowe koszty przeprowadzenia audytu wewn´trznego. 5) inne informacje mogàce mieç wp∏yw na przeprowadzanie audytu wewn´trznego i analiz´ ryzyka. 2. Akta sta∏e podlegajà aktualizacji. Rozdzia∏ 3 Szczegó∏owe warunki planowania audytu wewn´trznego § 9. 1. Audytor wewn´trzny w celu przygotowania planu audytu wewn´trznego dokonuje analizy obszarów ryzyka w zakresie dzia∏ania jednostki, w której jest przeprowadzany audyt wewn´trzny, bioràc pod uwag´ w szczególnoÊci: 1) cele i zadania jednostki; 2) przepisy prawne dotyczàce dzia∏ania jednostki; 3) wyniki wczeÊniej przeprowadzonych audytów lub kontroli; 4) wyniki wczeÊniej dokonywanej oceny adekwatnoÊci, efektywnoÊci i skutecznoÊci systemów kontroli, w tym kontroli finansowej; 5) wewn´trzne i zewn´trzne czynniki ryzyka majàce wp∏yw na realizacj´ celów jednostki; 2. Wzór planu audytu wewn´trznego okreÊla za∏àcznik do rozporzàdzenia. § 11. 1. Je˝eli audytor wewn´trzny zatrudniony w jednostce nadzorujàcej lub nadrz´dnej prowadzi audyt wewn´trzny równie˝ w jednostkach nadzorowanych lub podleg∏ych, sporzàdza jeden plan audytu. 2. Plan audytu, o którym mowa w ust. 1, audytor wewn´trzny przygotowuje w porozumieniu z kierownikami tych jednostek, w których zaplanowa∏ przeprowadzenie audytu wewn´trznego w roku, którego plan audytu dotyczy. 3. Plan audytu podpisuje audytor wewn´trzny oraz kierownik jednostki, w której jest zatrudniony audytor wewn´trzny. 4. Kopie planu audytu audytor wewn´trzny przekazuje kierownikom wszystkich jednostek,

ust.

1. §
3. Je˝eli w trakcie realizacji planu audytu, audytor wewn´trzny stwierdzi, ˝e przeprowadzenie wszystkich zaplanowanych zadaƒ audytowych nie jest mo˝liwe, uzgadnia w formie pisemnej z kierownikiem Dziennik Ustaw Nr 112 — 5749 — Poz. 765 jednostki, w której jest zatrudniony, zakres realizacji planu audytu. 9) doÊwiadczenie zawodowe audytorów wewn´trznych i ich kwalifikacje;
4. Je˝eli audytor wewn´trzny prowadzi audyt wewn´trzny w jednostkach nadzorowanych lub podleg∏ych, informuje kierowników tych jednostek o uzgodnionym zakresie realizacji planu audytu. 10) dost´pnoÊç dowodów;
5. Przepisy ust. 1 i 2 stosuje si´ odpowiednio w przypadku, gdy audytor wewn´trzny stwierdzi, ˝e realizacja okreÊlonego zadania audytowego zawartego w planie audytu jest niecelowa. §
7. W razie zmiany czynników,

§ 9ust.

1 i § 10 ust. 1, a tak˝e w innych uzasadnionych przypadkach audytor wewn´trzny przeprowadza audyt wewn´trzny poza planem audytu na wniosek kierownika jednostki, w której jest zatrudniony, lub z w∏asnej inicjatywy w uzgodnieniu z kierownikiem tej jednostki.

1. Audytor wewn´trzny prowadzàcy audyt wewn´trzny w jednostce nadzorowanej lub podleg∏ej mo˝e przeprowadziç audyt wewn´trzny poza planem audytu na wniosek kierownika tej jednostki lub z w∏asnej inicjatywy, w uzgodnieniu z kierownikiem jednostki, w której jest zatrudniony.
2. Je˝eli przeprowadzenie audytu wewn´trznego poza planem audytu stworzy zagro˝enie dla jego realizacji, audytor wewn´trzny zawiadamia o tym na piÊmie kierownika jednostki wnioskujàcego o przeprowadzenie audytu wewn´trznego poza planem audytu oraz kierownika jednostki, w której jest zatrudniony, a w przypadku jednostek,

art. 49 ust. 1 pkt 2—20 ustawy, tak˝e G∏ównego Inspektora Audytu Wewn´trznego. Rozdzia∏ 4 Niezale˝ne badanie systemów zarzàdzania i kontroli w jednostce §

2. W celu realizacji zadania, o którym mowa w art. 48 ust. 1 pkt 1 ustawy, audytor wewn´trzny opracowuje program zadania, uwzgl´dniajàc w szczególnoÊci: 1) cele zadania; 2) zadania jednostki w obszarze obj´tym zadaniem; 11) potrzeb´ powo∏ania rzeczoznawcy do udzia∏u w zadaniu; 12) dat´ rozpocz´cia i przewidywany czas trwania zadania.
3. W procesie analizy ryzyka, o której mowa w ust. 1 pkt 3, audytor wewn´trzny powinien zidentyfikowaç i oszacowaç ryzyka zwiàzane z obszarem dzia∏alnoÊci jednostki obj´tym zadaniem. Cele zadania przyj´te w programie zadania powinny odzwierciedlaç wyniki analizy ryzyka. §
5. W programie zadania zamieszcza si´ w szczególnoÊci: 1) oznaczenie zadania, ze wskazaniem jego tematu; 2) cele zadania; 3) podmiotowy i przedmiotowy zakres zadania; 4) wskazówki metodyczne, w tym: a) planowane techniki przeprowadzania zadania, b) problemy, na które nale˝y zwróciç szczególnà uwag´ w badaniach, c) rodzaj dowodów niezb´dnych do dokonania ustaleƒ i sposób ich badania; 5) za∏o˝enia organizacyjne, planowany harmonogram przeprowadzania zadania.
6. Techniki,

ust. 1 pkt 4 lit. a, mogà obejmowaç w szczególnoÊci: 1) zapoznawanie si´ z dokumentami; 2) uzyskiwanie wyjaÊnieƒ i informacji od pracowników jednostki; 3) obserwacj´ wykonywania zadaƒ przez pracowników jednostki; 4) przeprowadzanie ogl´dzin; 5) rekonstrukcj´ wydarzeƒ lub obliczeƒ; 6) sprawdzanie rzetelnoÊci informacji przez porównanie jej z informacjà pochodzàcà z innego êród∏a; 7) porównanie okreÊlonych zbiorów danych; 3) wyniki analizy ryzyka w obszarze obj´tym zadaniem; 8) graficznà analiz´ procesów; 4) wyniki analizy systemu zarzàdzania i kontroli w obszarze obj´tym zadaniem; 9) rozpoznawcze badanie próbek polegajàce na pobieraniu próbek losowych oraz stosowaniu testów. 5) wyniki wczeÊniej przeprowadzonych audytów lub kontroli; 6) wnioski i spostrze˝enia wynikajàce z przeprowadzonych czynnoÊci doradczych; 7) wyniki badaƒ analitycznych okreÊlonych problemów; 8) opinie naukowe i specjalistyczne;

1. W uzasadnionych przypadkach audytor wewn´trzny mo˝e dokonywaç zmian w programie zadania w trakcie jego przeprowadzania. Zmiany programu powinny byç udokumentowane.
2. W przypadku utworzenia w jednostce komórki audytu wewn´trznego, program zadania oraz jego zmiany zatwierdza audytor wewn´trzny koordynujàcy Dziennik Ustaw Nr 112 — 5750 — Poz. 765 dzia∏alnoÊç tej komórki lub inny wyznaczony przez niego audytor wewn´trzny. semnie uzasadniç przyczyny odmowy podpisania protoko∏u, o którym mowa w ust.
3. §
5. Przyst´pujàc do realizacji zadania, audytor wewn´trzny przeprowadza narad´ otwierajàcà z udzia∏em audytorów wewn´trznych uczestniczàcych w zadaniu oraz kierownika komórki, w której jest przeprowadzany audyt wewn´trzny, lub wyznaczonego przez niego pracownika. §
7. Audytor wewn´trzny sporzàdza sprawozdanie z przeprowadzenia audytu wewn´trznego, zwane dalej „sprawozdaniem”, w którym przedstawia, w sposób jasny, rzetelny i zwi´z∏y ustalenia i zalecenia poczynione w trakcie przeprowadzania zadania.
8. Sprawozdanie zawiera w szczególnoÊci:
9. Podczas narady otwierajàcej audytor wewn´trzny przedstawia cel, tematyk´ i za∏o˝enia organizacyjne zadania.
10. Kierownik komórki, w której jest przeprowadzany audyt wewn´trzny, przedstawia informacje dotyczàce jej funkcjonowania oraz uzgadnia z audytorem wewn´trznym sposoby unikania zak∏óceƒ w jej pracy w trakcie przeprowadzania zadania. §
12. W trakcie realizacji zadania audytor wewn´trzny mo˝e odbywaç narady z kierownikiem lub pracownikami komórki, w której jest przeprowadzane zadanie.
13. W naradzie z pracownikami komórki, o której mowa w ust. 1, mo˝e uczestniczyç kierownik tej komórki. §
14. Pracownicy komórki, w której jest przeprowadzany audyt wewn´trzny, majà prawo z w∏asnej inicjatywy z∏o˝yç oÊwiadczenia dotyczàce przedmiotu audytu wewn´trznego. Audytor wewn´trzny w∏àcza oÊwiadczenia do akt bie˝àcych. §
16. Po zakoƒczeniu zadania, w celu przedstawienia jego wst´pnych wyników, audytor wewn´trzny przeprowadza narad´ zamykajàcà z udzia∏em kierownika komórki, w której jest przeprowadzane zadanie.
17. W naradzie zamykajàcej mogà uczestniczyç tak˝e osoby sprawujàce nadzór nad dzia∏alnoÊcià komórki, w której jest przeprowadzane zadanie, wskazani przez kierownika pracownicy komórki oraz audytor wewn´trzny koordynujàcy dzia∏alnoÊç komórki audytu wewn´trznego. §
19. Z przeprowadzenia narad,

§ 16—17 i 19, audytor wewn´trzny sporzàdza protoko∏y, które zawierajà w szczególno

Êci informacje o celu, przebiegu i wyniku narad. 2. Protoko∏y,

ust. 1, podpisuje prowadzàcy narad´ audytor wewn´trzny oraz kierownik komórki, w której jest przeprowadzane zadanie, albo osoba przez niego wskazana.

1. W razie odmowy podpisania protoko∏u, o którym mowa w ust. 1, przez kierownika komórki, w której jest przeprowadzane zadanie, albo osob´ przez niego wskazanà, audytor wewn´trzny czyni o tym wzmiank´ w protokole.
2. W przypadku okreÊlonym w ust. 3, kierownik komórki, w której jest przeprowadzane zadanie, albo osoba przez niego wskazana powinny niezw∏ocznie pi- 1) oznaczenie zadania; 2) dat´ jego sporzàdzenia; 3) nazw´ i adres komórki, w której przeprowadzane by∏o zadanie; 4) imi´ i nazwisko audytorów wewn´trznych uczestniczàcych w zadaniu oraz numer imiennego upowa˝nienia do przeprowadzania audytu wewn´trznego; 5) cele zadania; 6) podmiotowy i przedmiotowy zakres zadania; 7) podj´te czynnoÊci i zastosowane techniki przeprowadzania zadania; 8) termin, w którym przeprowadzono zadanie; 9) zwi´z∏y opis dzia∏aƒ jednostki w obszarze obj´tym zadaniem; 10) ustalenia stanu faktycznego; 11) okreÊlenie oraz analiz´ przyczyn i skutków uchybieƒ; 12) zalecenia w sprawie usuni´cia stwierdzonych uchybieƒ lub wprowadzenia usprawnieƒ; 13) opini´ audytora wewn´trznego w sprawie adekwatnoÊci, skutecznoÊci i efektywnoÊci systemu zarzàdzania i kontroli w obszarze dzia∏alnoÊci jednostki obj´tym zadaniem; 14) podpisy audytorów wewn´trznych uczestniczàcych w zadaniu. §
4. Sprawozdanie audytor wewn´trzny przekazuje kierownikowi komórki, w której jest przeprowadzane zadanie, zgodnie z zakresem podmiotowym okreÊlonym w programie zadania.
5. W uzasadnionych przypadkach audytor wewn´trzny mo˝e przekazaç kierownikowi komórki, w której jest przeprowadzane zadanie, tylko te fragmenty sprawozdania, które dotyczà dzia∏alnoÊci kierowanej przez niego komórki.
6. Kierownik komórki, w której jest przeprowadzane zadanie, mo˝e zg∏osiç na piÊmie, w terminie okreÊlonym przez audytora wewn´trznego, nie krótszym ni˝ 14 dni od dnia otrzymania sprawozdania, dodatkowe wyjaÊnienia lub umotywowane zastrze˝enia dotyczàce treÊci sprawozdania.
7. W razie zg∏oszenia dodatkowych wyjaÊnieƒ lub zastrze˝eƒ,

ust. 3, audytor we- Dziennik Ustaw Nr 112 — 5751 — wn´trzny dokonuje ich analizy i w miar´ potrzeby podejmuje dodatkowe czynnoÊci wyjaÊniajàce w tym zakresie, a w przypadku stwierdzenia zasadnoÊci cz´Êci albo ca∏oÊci dodatkowych wyjaÊnieƒ lub zastrze˝eƒ – zmienia lub uzupe∏nia odpowiednià cz´Êç albo ca∏oÊç sprawozdania. 5. W razie nieuwzgl´dnienia dodatkowych wyjaÊnieƒ lub zastrze˝eƒ,

ust. 3, w cz´Êci albo w ca∏oÊci, audytor wewn´trzny przekazuje swoje stanowisko wraz z uzasadnieniem, na piÊmie, kierownikowi komórki. 6. Dodatkowe wyjaÊnienia lub zastrze˝enia,

ust. 3, oraz kopi´ stanowiska, o którym mowa w ust. 5, audytor wewn´trzny w∏àcza do akt bie˝àcych. §

2. Audytor wewn´trzny po rozpatrzeniu dodatkowych wyjaÊnieƒ lub zastrze˝eƒ,

§ 22ust.

3, przekazuje po jednym egzemplarzu sprawozdania kierownikowi jednostki oraz kierownikowi komórki, w której jest przeprowadzane zadanie, zgodnie z zakresem podmiotowym okreÊlonym w programie zadania. Przepis § 22 ust. 2 stosuje si´ odpowiednio.

1. Kierownik komórki, w terminie 14 dni od dnia otrzymania sprawozdania, mo˝e zg∏osiç na piÊmie kierownikowi jednostki swoje stanowisko do przedstawionego sprawozdania. §
2. Kierownik jednostki, w której by∏o przeprowadzane zadanie, podejmujàc na podstawie sprawozdania dzia∏ania majàce na celu usuni´cie uchybieƒ lub wprowadzenie usprawnieƒ, wyznacza osoby odpowiedzialne za realizacj´ zaleceƒ zawartych w sprawozdaniu i wskazuje termin ich realizacji oraz informuje o tym audytora wewn´trznego. §
4. Audytor wewn´trzny mo˝e przeprowadziç czynnoÊci sprawdzajàce, dokonujàc oceny dzia∏aƒ jednostki podj´tych w celu realizacji zaleceƒ,

§ 24. Poz.

765 niniejszego rozporzàdzenia lub na wniosek kierownika jednostki, w której jest zatrudniony.

1. Audytor wewn´trzny prowadzàcy audyt wewn´trzny w jednostce nadzorowanej lub podleg∏ej mo˝e wykonywaç czynnoÊci doradcze na wniosek kierownika tej jednostki za zgodà kierownika jednostki, w której jest zatrudniony. §
3. Audytor wewn´trzny mo˝e odmówiç wykonywania czynnoÊci doradczych, je˝eli uzna, ˝e zakres lub cel tych czynnoÊci nie jest zgodny z celami audytu wewn´trznego. W szczególnoÊci audytor wewn´trzny nie powinien podejmowaç czynnoÊci doradczych, których wykonywanie prowadzi∏oby do przyj´cia przez niego zadaƒ lub uprawnieƒ wchodzàcych w zakres zarzàdzania jednostkà.
4. O odmowie wykonania czynnoÊci doradczych i jej przyczynach audytor wewn´trzny zawiadamia pisemnie kierownika jednostki wnioskujàcego o wykonanie czynnoÊci doradczych oraz kierownika jednostki, w której jest zatrudniony.
5. Kierownik jednostki, w której audytor wewn´trzny jest zatrudniony, mo˝e wydaç pisemne polecenie wykonania czynnoÊci doradczych. §
7. W wyniku czynnoÊci doradczych audytor wewn´trzny mo˝e przedstawiç opinie lub zalecenia dotyczàce usprawnienia funkcjonowania jednostki.
8. Audytor wewn´trzny mo˝e z w∏asnej inicjatywy sk∏adaç kierownikowi audytowanej komórki organizacyjnej lub kierownikowi jednostki wnioski majàce na celu usprawnienie funkcjonowania tej komórki lub jednostki.
9. Kierownik jednostki i kierownik komórki organizacyjnej nie sà zwiàzani wnioskami, zaleceniami i opiniami,

ust. 1 i

1. §
3. Cel i zakres czynnoÊci doradczych powinny byç przez audytora wewn´trznego udokumentowane.
4. Dokonujàc oceny, o której mowa w ust. 1, audytor wewn´trzny powinien w szczególnoÊci uwzgl´dniç ocen´ ryzyka wyst´pujàcego w obszarze dzia∏alnoÊci jednostki obj´tym zadaniem audytowym.
5. Forma i zawartoÊç sprawozdania z przeprowadzenia czynnoÊci doradczych powinny byç odpowiednie do rodzaju i charakteru podj´tych przez audytora dzia∏aƒ.
6. Ustalenia poczynione w trakcie czynnoÊci sprawdzajàcych audytor wewn´trzny zamieszcza w notatce informacyjnej. Rozdzia∏ 6
7. Notatk´ informacyjnà, o której mowa w ust. 3, audytor wewn´trzny przekazuje kierownikowi jednostki oraz kierownikowi komórki, w której jest przeprowadzane zadanie. Przepis koƒcowy §
8. Rozporzàdzenie wchodzi w ˝ycie z dniem 1 lipca 2006 r.1) Minister Finansów: w z. S. Kluza Rozdzia∏ 5 ——————— CzynnoÊci doradcze 1) Niniejsze rozporzàdzenie by∏o poprzedzone rozporzàdze- §
10. Audytor wewn´trzny wykonuje czynnoÊci doradcze jako cz´Êç zadaƒ okreÊlonych w rozdziale 4 niem Ministra Finansów z dnia 5 lipca 2002 r. w sprawie szczegó∏owego sposobu i trybu przeprowadzania audytu wewn´trznego (Dz. U. Nr 111, poz. 973). Dziennik Ustaw Nr 112 — 5752 — Poz. 765 Za∏àcznik do rozporzàdzenia Ministra Finansów z dnia 24 czerwca 2006 r. (poz. 765) WZÓR ............................................... (nazwa i adres jednostki sektora finansów publicznych) PLAN AUDYTU WEWN¢TRZNEGO NA ROK ...... Dziennik Ustaw Nr 112 — 5753 — Poz. 765 Dziennik Ustaw Nr 112 — 5754 — Poz. 765