Dziennik Ustaw Nr 132 — 6855 — Poz. 931 931 ROZPORZÑDZENIE MINISTRA ZDROWIA1) z dnia 13 lipca 2006 r. w sprawie szkolenia w dziedzinie uzale˝nieƒ Na podstawie art. 27 ust. 13 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdzia∏aniu narkomanii (Dz. U. Nr 179, poz. 1485 oraz z 2006 r. Nr 66, poz. 469 i Nr 120, poz. 826) zarzàdza si´, co nast´puje: § 1. Rozporzàdzenie okreÊla: nacyjnà, zwanà dalej „komisjà”, powo∏ywanà przez Dyrektora Krajowego Biura do Spraw Przeciwdzia∏ania Narkomanii, zwanego dalej „Biurem”, na wniosek podmiotu prowadzàcego szkolenie w dziedzinie uzale˝nieƒ. 2. W sk∏ad komisji wchodzà: 1) wymagania, jakie powinny spe∏niaç podmioty prowadzàce szkolenia w dziedzinie uzale˝nieƒ; 1) dwaj przedstawiciele podmiotu prowadzàcego szkolenie w dziedzinie uzale˝nieƒ; 2) ramowe programy szkoleƒ w dziedzinie uzale˝nieƒ; 2) dwaj przedstawiciele Biura. 3) tryb i sposób przeprowadzania egzaminu koƒcowego; 3. Przewodniczàcego komisji wskazuje Dyrektor Biura spoÊród osób, o których mowa w ust. 2 pkt 2. 4) sk∏ad komisji egzaminacyjnej przeprowadzajàcej egzamin koƒcowy; 4. Z dniem zakoƒczenia egzaminu koƒcowego komisja ulega rozwiàzaniu. 5) wzory certyfikatów: instruktora terapii uzale˝nieƒ i specjalisty terapii uzale˝nieƒ. § 2. 1. Podmiot prowadzàcy szkolenia w dziedzinie uzale˝nieƒ jest obowiàzany: 1) zapewniç baz´ dydaktycznà o strukturze dostosowanej do liczby uczestników szkolenia, w tym:
- a)sale wyk∏adowe,
- b)sale do prowadzenia warsztatów,
- c)Êrodki dydaktyczne, w szczególnoÊci takie jak: rzutnik multimedialny, rzutnik slajdów, magnetowid lub odtwarzacz dvd; 2) prowadziç dokumentacj´ przebiegu procesu rekrutacji uczestników szkolenia. 2. Podmiot prowadzàcy szkolenia w dziedzinie uzale˝nieƒ zapewnia kadr´ dydaktycznà, w której co najmniej 60 % osób realizujàcych program szkolenia, o którym mowa w § 3, posiada certyfikat specjalisty terapii uzale˝nieƒ w dziedzinie uzale˝nienia od narkotyków oraz co najmniej 7-letni sta˝ pracy w terapii osób uzale˝nionych, a pozosta∏e osoby posiadajà kwalifikacje w dziedzinie psychologii, medycyny, pedagogiki, filozofii, resocjalizacji, socjologii, pracy socjalnej, nauk o rodzinie lub teologii. § 3. Ramowy program szkolenia instruktora terapii uzale˝nieƒ oraz specjalisty terapii uzale˝nieƒ zosta∏ okreÊlony w za∏àczniku nr 1 do rozporzàdzenia. § 4. 1. Szkolenie w dziedzinie uzale˝nieƒ koƒczy si´ egzaminem przeprowadzanym przez komisj´ egzami——————— 1) Minister Zdrowia kieruje dzia∏em administracji rzàdowej — zdrowie, na podstawie § 1 ust. 2 rozporzàdzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 31 paêdziernika 2005 r. w sprawie szczegó∏owego zakresu dzia∏ania Ministra Zdrowia (Dz. U. Nr 220, poz. 1901). § 5. 1. Cz´Êç pisemna egzaminu koƒcowego obejmuje sprawdzian testowy z zagadnieƒ teoretycznych. 2. Cz´Êç ustna egzaminu koƒcowego obejmuje sprawdzian umiej´tnoÊci nabytych przez osob´ przyst´pujàcà do egzaminu, zwanà dalej „zdajàcym”, niezb´dnych do prowadzenia rehabilitacji osób uzale˝nionych i polegajàcy na przygotowaniu studium przypadku i przedstawieniu go przed komisjà oraz ustnej odpowiedzi na pytania zadawane przez cz∏onków komisji. 3. Warunkiem przystàpienia do cz´Êci ustnej egzaminu koƒcowego jest uzyskanie oceny pozytywnej z cz´Êci pisemnej egzaminu koƒcowego. 4. Zdajàcy, który uzyska∏ ocen´ negatywnà z cz´Êci pisemnej lub ustnej egzaminu koƒcowego, mo˝e przystàpiç do egzaminu poprawkowego. 5. W przypadku uzyskania negatywnej oceny z cz´Êci ustnej egzaminu koƒcowego powtarza si´ tylko t´ cz´Êç egzaminu. 6. Termin egzaminu poprawkowego mo˝e byç wyznaczony nie wczeÊniej ni˝ po up∏ywie dwóch tygodni od dnia niezdania egzaminu koƒcowego. § 6. 1. Cz∏onkowie komisji decydujà wi´kszoÊcià g∏osów o ocenie zdajàcego. W przypadku równej liczby g∏osów rozstrzyga g∏os przewodniczàcego komisji. 2. Przy ocenie zdajàcego stosuje si´ nast´pujàce oceny: 1) pozytywnà albo 2) negatywnà. § 7. Podczas egzaminu koƒcowego, po uzyskaniu zgody komisji i zdajàcego, mo˝e byç obecny, w charakterze obserwatora, przedstawiciel podmiotu zatrudniajàcego zdajàcego. Dziennik Ustaw Nr 132 — 6856 — Poz. 931 § 8. 1. Komisja sporzàdza protokó∏ z egzaminu koƒcowego, w którego treÊci zamieszcza si´ nast´pujàce informacje: 2. Przewodniczàcy komisji przekazuje protokó∏ Dyrektorowi Biura. 1) imi´ i nazwisko zdajàcego; § 9. 1. Dokumentem potwierdzajàcym ukoƒczenie szkolenia w dziedzinie uzale˝nieƒ jest certyfikat instruktora terapii uzale˝nieƒ lub certyfikat specjalisty terapii uzale˝nieƒ, wydawany przez Biuro. 2) nazwisko rodowe zdajàcego; 3) dat´ urodzenia zdajàcego; 4) wykszta∏cenie zdajàcego; 5) sk∏ad komisji, w tym wskazanie przewodniczàcego komisji; 6) dat´ przystàpienia do egzaminu pisemnego; 7) ocen´ z egzaminu pisemnego; 8) dat´ przystàpienia do egzaminu ustnego; 9) ocen´ z egzaminu ustnego; 2. Wzór certyfikatu specjalisty terapii uzale˝nieƒ zosta∏ okreÊlony w za∏àczniku nr 2 do rozporzàdzenia. 3. Wzór certyfikatu instruktora terapii uzale˝nieƒ zosta∏ okreÊlony w za∏àczniku nr 3 do rozporzàdzenia. § 10. Rozporzàdzenie wchodzi w ˝ycie po up∏ywie 14 dni od dnia og∏oszenia. 10) informacj´ komisji o przebiegu egzaminu koƒcowego. Minister Zdrowia: Z. Religa Za∏àczniki do rozporzàdzenia Ministra Zdrowia z dnia 13 lipca 2006 r. (poz. 931) Za∏àcznik nr 1 RAMOWY PROGRAM SZKOLENIA INSTRUKTORA TERAPII UZALE˚NIE¡ ORAZ SPECJALISTY TERAPII UZALE˚NIE¡ I. Instruktor terapii uzale˝nieƒ powinien posiadaç nast´pujàce umiej´tnoÊci: 1) psychopatologia — seminarium w wymiarze nie mniejszym ni˝ 30 godzin; 1) motywowania pacjenta do zmiany destrukcyjnego stylu ˝ycia zwiàzanego z u˝ywaniem narkotyków; 2) sta˝ kliniczny w wymiarze nie mniejszym ni˝ 120 godzin w nast´pujàcych typach placówek rekomendowanych przez Biuro: 2) realizacji zadaƒ wynikajàcych z procesu diagnozy i terapii; 3) przygotowania i prowadzenia zaj´ç edukacyjnych i profilaktycznych, o ile pozostajà one w zwiàzku z programem terapii pacjenta; 4) prowadzenia grup terapeutycznych o charakterze zadaniowym, o ile pozostajà one w zwiàzku z programem terapii pacjenta. II. Specjalista terapii uzale˝nieƒ powinien: 1) samodzielnie zaplanowaç i przeprowadziç diagnoz´ przypadku i przygotowaç odpowiedni dla niego projekt planu terapeutycznego; 2) posiadaç znajomoÊç metod terapeutycznych i umiej´tnoÊç ich zastosowania w trakcie realizacji planu terapeutycznego; 3) posiadaç umiej´tnoÊç przygotowania i prowadzenia zaj´ç edukacyjnych i profilaktycznych, o ile pozostajà one w zwiàzku z programem terapii pacjenta.
- a)zak∏adach opieki zdrowotnej dla dzieci i m∏odzie˝y,
- b)zak∏adach opieki zdrowotnej dla doros∏ych; 3) warsztaty w wymiarze nie mniejszym ni˝ 100 godzin, obejmujàce:
- a)umiej´tnoÊci interpersonalne niezb´dne w pracy terapeutycznej,
- b)kontakt terapeutyczny,
- c)podstawy pracy indywidualnej z pacjentem. 2. Modu∏ II — obowiàzkowy dla wszystkich uczestników szkolenia bez wzgl´du na sta˝ pracy w terapii uzale˝nieƒ: 1) zaj´cia teoretyczne — w wymiarze nie mniejszym ni˝ 30 godzin (wymóg odnoszàcy si´ do instruktora terapii uzale˝nieƒ) lub 50 godzin (wymóg odnoszàcy si´ do specjalisty terapii uzale˝nieƒ):
- a)informacje ogólne: — spo∏eczne, kulturowe i ekonomiczne aspekty u˝ywania substancji psychoaktywnych, III. Program Szkoleniowy — minimalna podstawa programowa: — przepisy prawa dotyczàce narkotyków i narkomanii, 1. Modu∏ I — obowiàzkowy wy∏àcznie dla osób, których sta˝ pracy w terapii uzale˝nieƒ wynosi mniej ni˝ 2 lata: — charakterystyka Êrodków psychoaktywnych, — medyczny aspekt uzale˝nienia i choroby wspó∏wyst´pujàce, Dziennik Ustaw Nr 132 — 6857 — Poz. 931 — neurobiologiczne mechanizmy uzale˝nieƒ od substancji psychoaktywnych,
- a)umiej´tnoÊci interpersonalne niezb´dne w pracy terapeutycznej, — struktura systemu pomocy osobom uzale˝nionym w Polsce,
- b)kontakt terapeutyczny,
- b)kwalifikacja i motywowanie do leczenia:
- c)podstawy pracy indywidualnej z pacjentem,
- d)podstawy pracy z grupà, — nawiàzywanie kontaktu terapeutycznego,
- e)podstawy pracy z rodzinà, — motywowanie do zmiany i kontakt terapeutyczny,
- f)pierwsza pomoc w kryzysie, — wst´pna diagnoza i kwalifikacja,
- c)przeglàd teorii uzale˝nieƒ,
- d)diagnoza w uzale˝nieniach:
- g)diagnoza problemowa,
- h)formu∏owanie i prowadzenie Indywidualnego Programu Zdrowienia (Indywidualnego Programu Terapii), — diagnoza medyczna — ICD 10,
- i)specyfika pracy terapeutycznej z tzw. grupami specyficznymi, — diagnoza problemowa,
- j)podstawy pracy metodà spo∏ecznoÊci terapeutycznej,
- e)podstawowe formy leczenia i rehabilitacji uzale˝nieƒ: — oddzia∏ywania psychoterapeutyczne (terapia indywidualna, terapia grupowa, terapia rodzin, interwencja kryzysowa), — farmakoterapia w uzale˝nieniu,
- f)minimalizacja szkód zdrowotnych,
- g)podstawowe modele terapii osoby uzale˝nionej od Êrodków psychoaktywnych (Model Spo∏ecznoÊci Terapeutycznej, Model Minnesota),
- h)opracowywanie Indywidualnego Programu Zdrowienia (Indywidualnego Programu Terapeutycznego),
- i)rehabilitacja spo∏eczna i zawodowa, w tym reintegracja spo∏eczna osób uzale˝nionych,
- j)profilaktyka uzale˝nieƒ: — programy psychoedukacyjne (promocja zdrowia), — praca z grupami ryzyka, — interwencje kryzysowe (np. kryzysy wieku dorastania),
- k)zespó∏ wypalenia zawodowego,
- l)standardy zawodowe i etyczne pracy terapeuty,
- k)procedury i badania ewaluacyjne (wymóg odnoszàcy si´ do specjalisty terapii uzale˝nieƒ); 4) sta˝e kliniczne, obejmujàce nie mniej ni˝ 80 godzin w okresie nie krótszym ni˝ 14 dni roboczych i podejmowane po ukoƒczeniu zaj´ç teoretycznych, treningów psychologicznych oraz zaj´ç warsztatowych w zak∏adach opieki zdrowotnej rekomendowanych przez Biuro w ni˝ej wskazanych typach placówek dla osób uzale˝nionych od narkotyków:
- a)stacjonarne placówki rehabilitacji osób doros∏ych,
- b)stacjonarne placówki rehabilitacji dla dzieci i m∏odzie˝y,
- c)poradnia terapii uzale˝nieƒ dla dzieci i m∏odzie˝y,
- d)poradnia terapii uzale˝nieƒ dla doros∏ych; 5) superwizja kliniczna — w wymiarze nie mniejszym ni˝ 70 godzin dydaktycznych, obejmujàca opracowanie i udokumentowanie 100 godzin programu pracy indywidualnej i grupowej z pacjentem, odbywajàca si´ pod nadzorem superwizora z listy superwizorów rekomendowanych przez Biuro; superwizj´ klinicznà podejmuje si´ po ukoƒczeniu zaj´ç teoretycznych, treningów psychologicznych oraz zaj´ç warsztatowych.
- m)elementy psychopatologii, IV. Czasowy wymiar zaj´ç:
- n)zarzàdzanie zespo∏em terapeutycznym (wymóg odnoszàcy si´ do specjalisty terapii uzale˝nieƒ), 1) nie mniej ni˝ 650 godzin zaj´ç dydaktycznych (wymóg odnoszàcy si´ do instruktora terapii uzale˝nieƒ) lub 690 godzin zaj´ç dydaktycznych (wymóg odnoszàcy si´ do specjalisty terapii uzale˝nieƒ) oraz udokumentowany 100-godzinny program pracy indywidualnej i grupowej z pacjentem w odniesieniu do osób, których sta˝ pracy w terapii uzale˝nienia wynosi mniej ni˝ 2 lata;
- o)ewaluacja programów terapeutycznych (wymóg odnoszàcy si´ do specjalisty terapii uzale˝nieƒ); 2) treningi psychologiczne — w wymiarze nie mniejszym ni˝ 80 godzin:
- a)trening interpersonalny,
- b)trening intrapsychiczny; 3) warsztaty — w wymiarze nie mniejszym ni˝ 140 godzin (wymóg odnoszàcy si´ do instruktora terapii uzale˝nieƒ) lub 160 godzin (wymóg odnoszàcy si´ do specjalisty terapii uzale˝nieƒ): 2) nie mniej ni˝ 400 godzin zaj´ç dydaktycznych (wymóg odnoszàcy si´ do instruktora terapii uzale˝nieƒ) lub 440 godzin zaj´ç dydaktycznych (wymóg odnoszàcy si´ do specjalisty terapii uzale˝nieƒ) oraz udokumentowany 100-godzinny program pracy indywidualnej i grupowej z pacjentem w odniesieniu do osób, których sta˝ pracy w terapii uzale˝nienia wynosi co najmniej 2 lata. Dziennik Ustaw Nr 132 — 6858 — Poz. 931 Za∏àcznik nr 2 WZÓR ......................................................... (piecz´ç Krajowego Biura do Spraw Przeciwdzia∏ania Narkomanii) ......................................................... (miejscowoÊç) ......................................................... (data) CERTYFIKAT specjalisty terapii uzale˝nieƒ ............................................................................................................................. (imi´ i nazwisko) ukoƒczy∏(
- a)szkolenie w dziedzinie uzale˝nieƒ w zakresie nabycia uprawnieƒ specjalisty terapii uzale˝nieƒ w wymiarze (liczba godzin szkolenia) w tym: zaj´cia teoretyczne ............................. sta˝ kliniczny ....................................... superwizja kliniczna ........................... i naby∏(
- a)uprawnienia specjalisty terapii uzale˝nieƒ. Nazwa podmiotu prowadzàcego szkolenie ................................................................................................................... ........................................................................................................................................................................................... ........................................................................................................................................................................................... Numer certyfikatu ........................................................................................................................................................... ........................................................................................................................................................................................... ........................................................................................................................................................................................... Przewodniczàcy Komisji Egzaminacyjnej Dyrektor Krajowego Biura do Spraw Przeciwdzia∏ania Narkomanii Dziennik Ustaw Nr 132 — 6859 — Poz. 931 Za∏àcznik nr 3 WZÓR ......................................................... (piecz´ç Krajowego Biura do Spraw Przeciwdzia∏ania Narkomanii) ......................................................... (miejscowoÊç) ......................................................... (data) CERTYFIKAT instruktora terapii uzale˝nieƒ ............................................................................................................................. (imi´ i nazwisko) ukoƒczy∏(
- a)szkolenie w zakresie instruktora terapii uzale˝nieƒ w wymiarze (liczba godzin szkolenia) w tym: zaj´cia teoretyczne ............................. sta˝ kliniczny ....................................... superwizja kliniczna ........................... i naby∏(
- a)uprawnienia instruktora terapii uzale˝nieƒ. Nazwa podmiotu prowadzàcego szkolenie ................................................................................................................... ........................................................................................................................................................................................... ........................................................................................................................................................................................... Numer certyfikatu ........................................................................................................................................................... ........................................................................................................................................................................................... ........................................................................................................................................................................................... Przewodniczàcy Komisji Egzaminacyjnej Dyrektor Krajowego Biura do Spraw Przeciwdzia∏ania Narkomanii