Dziennik Ustaw Nr 157 — 11645 — Poz. 1101 i 1102 1101 ROZPORZÑDZENIE MINISTRA EDUKACJI NARODOWEJ1) z dnia 28 sierpnia 2007 r. w sprawie rodzajów szkó∏ i placówek, w których nie tworzy si´ rad rodziców

§ 1

niniejszego rozporzàdzenia, w brzmieniu nadanym niniejszym rozporzàdzeniem, w cz´Êci dotyczàcej standardu wymagaƒ z zakresu j´zyka obcego nowo˝ytnego, stosuje si´, poczàwszy od roku szkolnego 2008/

1. 1) dla przedmiotu „J´zyki obce klasyczne i kultura antyczna” stosuje si´ w roku szkolnym 2007/2008 w cz´Êci dotyczàcej standardu wymagaƒ dla przedmiotu „J´zyk ∏aciƒski i kultura antyczna”; §
3. Standardy wymagaƒ b´dàce podstawà przeprowadzania egzaminu maturalnego dla przedmiotów „J´zyk ∏aciƒski i kultura antyczna”, „Filozofia” i „Informatyka”, okreÊlone w za∏àczniku nr 3 do rozporzàdzenia,

§ 1

niniejszego rozporzàdzenia, w brzmieniu nadanym niniejszym rozporzàdzeniem, stosuje si´, poczàwszy od roku szkolnego 2008/

2. Standard wymagaƒ b´dàcy podstawà przeprowadzania egzaminu maturalnego dla przedmiotu „Matematyka”, okreÊlony w za∏àczniku nr 3 do rozporzàdzenia,

§ 1

niniejszego rozporzàdzenia, w brzmieniu nadanym niniejszym rozporzàdzeniem, stosuje si´, poczàwszy od roku szkolnego 2009/2010. § 4. Dotychczasowe standardy wymagaƒ b´dàce podstawà przeprowadzania egzaminu maturalnego: 2) dla przedmiotu „Informatyka” stosuje si´ w roku szkolnym 2007/2008; 3) dla przedmiotu „Matematyka” stosuje si´ w roku szkolnym 2007/2008 i 2008/2009, w zakresie zgodnym z podstawà programowà kszta∏cenia ogólnego dla liceów ogólnokszta∏càcych, liceów profilowanych, techników, uzupe∏niajàcych liceów ogólnokszta∏càcych i techników uzupe∏niajàcych, okreÊlonà w rozporzàdzeniu Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 26 lutego 2002 r. w sprawie podstawy programowej wychowania przedszkolnego oraz kszta∏cenia ogólnego w poszczególnych typach szkó∏ (Dz. U. Nr 51, poz. 458, z póên. zm.3)). § 5. Rozporzàdzenie wchodzi w ˝ycie z dniem 1 wrzeÊnia 2007 r. Minister Edukacji Narodowej: R. Legutko ——————— 3) Zmiany wymienionego rozporzàdzenia zosta∏y og∏oszone w Dz. U. z 2003 r. Nr 210, poz. 2041, z 2005 r. Nr 19, poz. 165, z 2006 r. Nr 228, poz. 1669 oraz z 2007 r. Nr 157, poz. 1100. Dziennik Ustaw Nr 157 — 11655 — Poz. 1102 Za∏àcznik do rozporzàdzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 28 sierpnia 2007 r. (poz. 1102) STANDARDY WYMAGA¡ B¢DÑCE PODSTAWÑ PRZEPROWADZANIA EGZAMINU W OSTATNIM ROKU NAUKI W GIMNAZJUM A. Standardy wymagaƒ z zakresu przedmiotów humanistycznych 5) formu∏uje, porzàdkuje i wartoÊciuje argumenty uzasadniajàce stanowisko w∏asne lub cudze, I. Czytanie i odbiór tekstów kultury 6) analizuje, porównuje, porzàdkuje i syntetyzuje informacje zawarte w tekstach kultury, Uczeƒ: 1) czyta teksty kultury (w tym êród∏a historyczne) rozumiane jako wszelkie wytwory kultury materialnej i duchowej cz∏owieka, podlegajàce odczytywaniu i interpretacji, zw∏aszcza teksty kultury nale˝àce do polskiego dziedzictwa kulturowego — na poziomie dos∏ownym, przenoÊnym i symbolicznym, 2) interpretuje teksty kultury, uwzgl´dniajàc intencje nadawcy, odró˝nia fakty od opinii, prawd´ historycznà od fikcji, dostrzega perswazj´, manipulacj´, wartoÊciowanie, 7) dokonuje celowych operacji na tekÊcie: streszcza, rozwija, przekszta∏ca stylistycznie, 8) wypowiada si´ na temat zwiàzków mi´dzy kulturà rodzimà a innymi kr´gami kulturowymi, w tym komentuje powiàzania, zw∏aszcza mi´dzy kulturà polskà a Êródziemnomorskà, oraz okreÊla te powiàzania w ró˝nych obszarach: polityce, kulturze, gospodarce, ˝yciu codziennym, w odniesieniu do przesz∏oÊci i w czasach obecnych, 9) formu∏uje problemy, podaje sposoby ich rozwiàzania, wyciàga wnioski, wypowiada si´ na temat sytuacji problemowej przedstawionej w tekstach kultury. 3) wyszukuje informacje zawarte w ró˝nych tekstach kultury, w szczególnoÊci w tekstach literackich, publicystycznych, popularnonaukowych, aktach normatywnych, ilustracjach, mapach, tabelach, diagramach, wykresach, schematach, B. Standardy wymagaƒ z zakresu przedmiotów matematyczno-przyrodniczych 4) dostrzega w odczytywanych tekstach Êrodki wyrazu i okreÊla ich funkcje — dostrzega Êrodki wyrazu typowe dla: tekstów literackich, tekstów publicystycznych, dzie∏ sztuki plastycznej i muzyki, I. Umiej´tne stosowanie terminów, poj´ç i procedur z zakresu przedmiotów matematyczno-przyrodniczych niezb´dnych w praktyce ˝yciowej i dalszym kszta∏ceniu 5) odnajduje i interpretuje zwiàzki przyczynowo-skutkowe w rozwoju cywilizacyjnym Polski i Êwiata — odnajduje i interpretuje zwiàzki przyczynowo-skutkowe w polityce, gospodarce, kulturze i ˝yciu spo∏ecznym, Uczeƒ: 7) dostrzega wartoÊci wpisane w teksty kultury. 1) stosuje terminy i poj´cia matematyczno-przyrodnicze:

1. a)czyta ze zrozumieniem teksty, w których wyst´pujà terminy i poj´cia matematyczno-przyrodnicze, np. w podr´cznikach, w prasie,
2. b)wybiera odpowiednie terminy i poj´cia do opisu zjawisk, w∏aÊciwoÊci, zachowaƒ, obiektów i organizmów,
3. c)stosuje terminy dotyczàce racjonalnego u˝ytkowania Êrodowiska, II. Tworzenie w∏asnego tekstu 2) wykonuje obliczenia w ró˝nych sytuacjach praktycznych: 6) dostrzega i analizuje konteksty niezb´dne do interpretacji tekstów kultury: historyczny, biograficzny, filozoficzny, religijny, literacki, plastyczny, muzyczny, regionalny i wypowiada si´ na ich temat oraz wyjaÊnia zale˝noÊci mi´dzy ró˝nymi rodzajami tekstów kultury (plastykà, muzykà, literaturà), Uczeƒ: 1) buduje wypowiedzi poprawne pod wzgl´dem j´zykowym i stylistycznym, w nast´pujàcych formach: opis, opowiadanie, charakterystyka, sprawozdanie, recenzja, rozprawka, notatka, plan, reporta˝, artyku∏, wywiad, og∏oszenie, zaproszenie, dedykacja, podanie, list, pami´tnik, 2) pos∏uguje si´ kategoriami i poj´ciami swoistymi dla przedmiotów humanistycznych i Êcie˝ek edukacyjnych,
4. a)stosuje w praktyce w∏asnoÊci dzia∏aƒ,
5. b)operuje procentami,
6. c)pos∏uguje si´ przybli˝eniami,
7. d)pos∏uguje si´ jednostkami miar, 3) pos∏uguje si´ w∏asnoÊciami figur:
8. a)dostrzega kszta∏ty figur geometrycznych w otaczajàcej rzeczywistoÊci,
9. b)oblicza miary figur p∏askich i przestrzennych,
10. c)wykorzystuje w∏asnoÊci miar. 3) tworzy teksty o charakterze informacyjnym lub perswazyjnym, dostosowane do sytuacji komunikacyjnej, II. Wyszukiwanie i stosowanie informacji 4) zna i stosuje zasady organizacji tekstu, tworzy tekst na zadany temat, spójny pod wzgl´dem logicznym i sk∏adniowym, 1) odczytuje informacje przedstawione w formie:
11. a)tekstu, Uczeƒ: Dziennik Ustaw Nr 157 — 11656 —
12. b)mapy,
13. c)tabeli,
14. d)wykresu,
15. e)rysunku,
16. f)schematu,
17. g)fotografii, 2) operuje informacjà:
18. a)selekcjonuje informacje,
19. b)porównuje informacje,
20. c)analizuje informacje,
21. d)przetwarza informacje,
22. e)interpretuje informacje,
23. f)czytelnie prezentuje informacje,
24. g)wykorzystuje informacje w praktyce. III. Wskazywanie i opisywanie faktów, zwiàzków i zale˝noÊci, w szczególnoÊci przyczynowo-skutkowych, funkcjonalnych, przestrzennych i czasowych Uczeƒ: 1) wskazuje prawid∏owoÊci w procesach, w funkcjonowaniu uk∏adów i systemów:
25. a)wyodr´bnia z kontekstu dane zjawisko,
26. b)okreÊla warunki jego wyst´powania,
27. c)opisuje przebieg zjawiska w czasie i przestrzeni,
28. d)wykorzystuje zasady i prawa do objaÊniania zjawisk, 2) pos∏uguje si´ j´zykiem symboli i wyra˝eƒ algebraicznych:
29. a)zapisuje wielkoÊci za pomocà symboli,
30. b)zapisuje wielkoÊci za pomocà wyra˝eƒ algebraicznych,
31. c)przekszta∏ca wyra˝enia algebraiczne,
32. d)zapisuje zwiàzki i procesy w postaci równaƒ i nierównoÊci, 3) pos∏uguje si´ funkcjami:
33. a)wskazuje zale˝noÊci funkcyjne,
34. b)opisuje funkcje za pomocà wzorów, wykresów i tabel,
35. c)analizuje funkcje przedstawione w ró˝nej postaci i wyciàga wnioski, 4) stosuje zintegrowanà wiedz´ do objaÊniania zjawisk przyrodniczych:
36. a)∏àczy zdarzenia w ciàgi przemian,
37. b)wskazuje wspó∏czesne zagro˝enia dla zdrowia cz∏owieka i Êrodowiska przyrodniczego,
38. c)analizuje przyczyny i skutki oraz proponuje sposoby przeciwdzia∏ania wspó∏czesnym zagro˝eniom cywilizacyjnym,
39. d)potrafi umiejscowiç sytuacje dotyczàce Êrodowiska przyrodniczego w szerszym kontekÊcie spo∏ecznym. IV. Stosowanie zintegrowanej wiedzy i umiej´tnoÊci do rozwiàzywania problemów Uczeƒ: Poz. 1102 1) stosuje techniki twórczego rozwiàzywania problemów:
40. a)formu∏uje i sprawdza hipotezy,
41. b)kojarzy ró˝norodne fakty, obserwacje, wyniki doÊwiadczeƒ i wyciàga wnioski, 2) analizuje sytuacj´ problemowà:
42. a)dostrzega i formu∏uje problem,
43. b)okreÊla wartoÊci dane i szukane (okreÊla cel), 3) tworzy modele sytuacji problemowej:
44. a)wyró˝nia istotne wielkoÊci i cechy sytuacji problemowej,
45. b)zapisuje je w terminach nauk matematyczno-przyrodniczych, 4) tworzy i realizuje plan rozwiàzania:
46. a)rozwiàzuje równania i nierównoÊci stanowiàce model problemu,
47. b)uk∏ada i wykonuje procedury osiàgania celu, 5) opracowuje wyniki:
48. a)ocenia wyniki,
49. b)interpretuje wyniki,
50. c)przedstawia wyniki. C. Standardy wymagaƒ z zakresu j´zyka obcego nowo˝ytnego I. Odbiór tekstu s∏uchanego Uczeƒ: 1) okreÊla g∏ównà myÊl tekstu, 2) okreÊla kontekst sytuacyjny, 3) stwierdza, czy tekst zawiera okreÊlone informacje; wyszukuje lub selekcjonuje informacje. II. Odbiór tekstu czytanego Uczeƒ: 1) okreÊla g∏ównà myÊl tekstu, 2) okreÊla g∏ównà myÊl poszczególnych cz´Êci tekstu, 3) stwierdza, czy tekst zawiera okreÊlone informacje; wyszukuje lub selekcjonuje informacje, 4) okreÊla intencje nadawcy tekstu, 5) okreÊla kontekst sytuacyjny, 6) rozpoznaje zwiàzki mi´dzy poszczególnymi cz´Êciami tekstu. III. Reagowanie j´zykowe Uczeƒ: 1) w∏aÊciwie reaguje j´zykowo w okreÊlonych kontekstach sytuacyjnych, w szczególnoÊci w celu uzyskania, udzielenia, przekazania lub odmowy udzielenia informacji, rozpocz´cia, podtrzymania i zakoƒczenia rozmowy, 2) rozpoznaje i poprawnie stosuje struktury leksykalno-gramatyczne niezb´dne do skutecznej komunikacji, 3) przetwarza treÊci tekstu przeczytanego w j´zyku polskim lub treÊci przedstawione w materiale ikonograficznym i wyra˝a je w j´zyku obcym. Dziennik Ustaw Nr 157 — 11657 — Poz. 1102 STANDARDY WYMAGA¡ PRZEZNACZONE DLA UCZNIÓW NIEWIDOMYCH I S¸ABOWIDZÑCYCH A. Standardy wymagaƒ z zakresu przedmiotów humanistycznych 6) analizuje, porównuje, porzàdkuje i syntetyzuje informacje zawarte w tekstach kultury, I. Czytanie i odbiór tekstów kultury 7) dokonuje celowych operacji na tekÊcie: streszcza, rozwija, przekszta∏ca stylistycznie, Uczeƒ: 1) czyta teksty kultury (w tym êród∏a historyczne) rozumiane jako wszelkie wytwory kultury materialnej i duchowej cz∏owieka, podlegajàce odczytywaniu i interpretacji, zw∏aszcza teksty kultury nale˝àce do polskiego dziedzictwa kulturowego — na poziomie dos∏ownym, przenoÊnym i symbolicznym, 2) interpretuje teksty kultury, uwzgl´dniajàc intencje nadawcy, odró˝nia fakty od opinii, prawd´ historycznà od fikcji, dostrzega perswazj´, manipulacj´, wartoÊciowanie, 3) wyszukuje informacje zawarte w ró˝nych tekstach kultury, w szczególnoÊci w tekstach literackich, publicystycznych, popularnonaukowych, aktach normatywnych, mapach, tabelach, diagramach, wykresach, schematach, 4) dostrzega w odczytywanych tekstach Êrodki wyrazu i okreÊla ich funkcje — dostrzega Êrodki wyrazu typowe dla: tekstów literackich, tekstów publicystycznych, dzie∏ sztuki plastycznej i muzyki, 5) odnajduje i interpretuje zwiàzki przyczynowo-skutkowe w rozwoju cywilizacyjnym Polski i Êwiata — odnajduje i interpretuje zwiàzki przyczynowo-skutkowe w polityce, gospodarce, kulturze i ˝yciu spo∏ecznym, 6) dostrzega i analizuje konteksty niezb´dne do interpretacji tekstów kultury: historyczny, biograficzny, filozoficzny, religijny, literacki, plastyczny, muzyczny, regionalny, i wypowiada si´ na ich temat oraz wyjaÊnia zale˝noÊci mi´dzy ró˝nymi rodzajami tekstów kultury (plastykà, muzykà, literaturà), 7) dostrzega wartoÊci wpisane w teksty kultury. II. Tworzenie w∏asnego tekstu Uczeƒ: 8) wypowiada si´ na temat zwiàzków mi´dzy kulturà rodzimà a innymi kr´gami kulturowymi, w tym komentuje powiàzania, zw∏aszcza mi´dzy kulturà polskà a Êródziemnomorskà, oraz okreÊla te powiàzania w ró˝nych obszarach: polityce, kulturze, gospodarce, ˝yciu codziennym, w odniesieniu do przesz∏oÊci i w czasach obecnych, 9) formu∏uje problemy, podaje sposoby ich rozwiàzania, wyciàga wnioski — wypowiada si´ na temat sytuacji problemowej przedstawionej w tekstach kultury. B. Standardy wymagaƒ z zakresu przedmiotów matematyczno-przyrodniczych I. Umiej´tne stosowanie terminów, poj´ç i procedur z zakresu przedmiotów matematyczno-przyrodniczych niezb´dnych w praktyce ˝yciowej i dalszym kszta∏ceniu Uczeƒ: 1) stosuje terminy i poj´cia matematyczno-przyrodnicze:
51. a)czyta ze zrozumieniem teksty, w których wyst´pujà terminy i poj´cia matematyczno-przyrodnicze, np. w podr´cznikach, w prasie,
52. b)wybiera odpowiednie terminy i poj´cia do opisu zjawisk, w∏aÊciwoÊci, zachowaƒ, obiektów i organizmów,
53. c)stosuje terminy dotyczàce racjonalnego u˝ytkowania Êrodowiska, 2) wykonuje obliczenia w ró˝nych sytuacjach praktycznych:
54. a)stosuje w praktyce w∏asnoÊci dzia∏aƒ,
55. b)operuje procentami,
56. c)pos∏uguje si´ przybli˝eniami,
57. d)pos∏uguje si´ jednostkami miar, 1) buduje wypowiedzi poprawne pod wzgl´dem j´zykowym i stylistycznym w nast´pujàcych formach: opis, opowiadanie, charakterystyka, sprawozdanie, recenzja, rozprawka, notatka, plan, reporta˝, artyku∏, wywiad, og∏oszenie, zaproszenie, dedykacja, podanie, list, pami´tnik, 3) pos∏uguje si´ w∏asnoÊciami figur:
58. a)dostrzega kszta∏ty figur geometrycznych w otaczajàcej rzeczywistoÊci,
59. b)oblicza miary figur p∏askich i przestrzennych,
60. c)wykorzystuje w∏asnoÊci miar. 2) pos∏uguje si´ kategoriami i poj´ciami swoistymi dla przedmiotów humanistycznych i Êcie˝ek edukacyjnych, II. Wyszukiwanie i stosowanie informacji 3) tworzy teksty o charakterze informacyjnym lub perswazyjnym, dostosowane do sytuacji komunikacyjnej, 1) odczytuje informacje przedstawione w formie: 4) zna i stosuje zasady organizacji tekstu, tworzy tekst na zadany temat, spójny pod wzgl´dem logicznym i sk∏adniowym, 5) formu∏uje, porzàdkuje i wartoÊciuje argumenty uzasadniajàce stanowisko w∏asne lub cudze, Uczeƒ:
61. a)tekstu,
62. b)mapy,
63. c)tabeli,
64. d)wykresu,
65. e)schematu, Dziennik Ustaw Nr 157 — 11658 — 2) operuje informacjà:
66. a)selekcjonuje informacje,
67. b)porównuje informacje,
68. c)analizuje informacje,
69. d)przetwarza informacje,
70. e)interpretuje informacje,
71. f)czytelnie prezentuje informacje,
72. g)wykorzystuje informacje w praktyce. III. Wskazywanie i opisywanie faktów, zwiàzków i zale˝noÊci, w szczególnoÊci przyczynowo-skutkowych, funkcjonalnych, przestrzennych i czasowych Uczeƒ: 1) wskazuje prawid∏owoÊci w procesach, w funkcjonowaniu uk∏adów i systemów:
73. a)wyodr´bnia z kontekstu dane zjawisko,
74. b)okreÊla warunki jego wyst´powania,
75. c)opisuje przebieg zjawiska w czasie i przestrzeni,
76. d)wykorzystuje zasady i prawa do objaÊniania zjawisk,
77. a)dostrzega i formu∏uje problem,
78. b)okreÊla wartoÊci dane i szukane (okreÊla cel), 3) tworzy modele sytuacji problemowej:
79. a)wyró˝nia istotne wielkoÊci i cechy sytuacji problemowej,
80. b)zapisuje je w terminach nauk matematyczno-przyrodniczych, 4) tworzy i realizuje plan rozwiàzania:
81. a)rozwiàzuje równania i nierównoÊci stanowiàce model problemu,
82. b)uk∏ada i wykonuje procedury osiàgania celu, 5) opracowuje wyniki:
83. a)ocenia wyniki,
84. b)interpretuje wyniki,
85. c)przedstawia wyniki. C. Standardy wymagaƒ z zakresu j´zyka obcego nowo˝ytnego 2) pos∏uguje si´ j´zykiem symboli i wyra˝eƒ algebraicznych:
86. a)zapisuje wielkoÊci za pomocà symboli,
87. b)zapisuje wielkoÊci za pomocà wyra˝eƒ algebraicznych,
88. c)przekszta∏ca wyra˝enia algebraiczne,
89. d)zapisuje zwiàzki i procesy w postaci równaƒ i nierównoÊci, I. Odbiór tekstu s∏uchanego 3) pos∏uguje si´ funkcjami:
90. a)wskazuje zale˝noÊci funkcyjne,
91. b)opisuje funkcje za pomocà wzorów, wykresów i tabel,
92. c)analizuje funkcje przedstawione w ró˝nej postaci i wyciàga wnioski, II. Odbiór tekstu czytanego 4) stosuje zintegrowanà wiedz´ do objaÊniania zjawisk przyrodniczych:
93. a)∏àczy zdarzenia w ciàgi przemian,
94. b)wskazuje wspó∏czesne zagro˝enia dla zdrowia cz∏owieka i Êrodowiska przyrodniczego,
95. c)analizuje przyczyny i skutki oraz proponuje sposoby przeciwdzia∏ania wspó∏czesnym zagro˝eniom cywilizacyjnym,
96. d)potrafi umiejscowiç sytuacje dotyczàce Êrodowiska przyrodniczego w szerszym kontekÊcie spo∏ecznym. IV. Stosowanie zintegrowanej wiedzy i umiej´tnoÊci do rozwiàzywania problemów Uczeƒ: 1) stosuje techniki twórczego rozwiàzywania problemów:
97. a)formu∏uje i sprawdza hipotezy,
98. b)kojarzy ró˝norodne fakty, obserwacje, wyniki doÊwiadczeƒ i wyciàga wnioski, 2) analizuje sytuacj´ problemowà: Poz. 1102 Uczeƒ: 1) okreÊla g∏ównà myÊl tekstu, 2) okreÊla kontekst sytuacyjny, 3) stwierdza, czy tekst zawiera okreÊlone informacje; wyszukuje lub selekcjonuje informacje. Uczeƒ: 1) okreÊla g∏ównà myÊl tekstu, 2) okreÊla g∏ównà myÊl poszczególnych cz´Êci tekstu, 3) stwierdza, czy tekst zawiera okreÊlone informacje; wyszukuje lub selekcjonuje informacje, 4) okreÊla intencje nadawcy tekstu, 5) okreÊla kontekst sytuacyjny, 6) rozpoznaje zwiàzki mi´dzy poszczególnymi cz´Êciami tekstu. III. Reagowanie j´zykowe Uczeƒ: 1) w∏aÊciwie reaguje j´zykowo w okreÊlonych kontekstach sytuacyjnych, w szczególnoÊci w celu uzyskania, udzielenia, przekazania lub odmowy udzielenia informacji, rozpocz´cia, podtrzymania i zakoƒczenia rozmowy, 2) rozpoznaje i poprawnie stosuje struktury leksykalno-gramatyczne niezb´dne do skutecznej komunikacji, 3) przetwarza treÊci tekstu przeczytanego w j´zyku polskim lub treÊci przedstawione w prostym materiale ikonograficznym i wyra˝a je w j´zyku obcym. Dziennik Ustaw Nr 157 — 11659 — Poz. 1102 STANDARDY WYMAGA¡ PRZEZNACZONE DLA UCZNIÓW NIES¸YSZÑCYCH I S¸ABOS¸YSZÑCYCH W przypadku uczniów nies∏yszàcych i s∏abos∏yszàcych nale˝y uwzgl´dniç problemy j´zykowe tych uczniów, nie wymagajàc z∏o˝onych wypowiedzi na piÊmie. A. Standardy wymagaƒ z zakresu przedmiotów humanistycznych I. Czytanie i odbiór tekstów kultury Uczeƒ: 1) czyta teksty kultury na poziomie dos∏ownym, przenoÊnym, 2) interpretuje teksty kultury, uwzgl´dniajàc intencje nadawcy — odró˝nia prawd´ historycznà od fikcji, dostrzega wartoÊciowanie, 3) wyszukuje informacje zawarte w ró˝nych tekstach kultury, w szczególnoÊci w tekstach literackich, publicystycznych, ilustracjach, mapach, tabelach, wykresach, schematach, 4) dostrzega w odczytywanych tekstach Êrodki wyrazu typowe dla: tekstów literackich, tekstów publicystycznych i dzie∏ sztuki plastycznej, 5) odnajduje zwiàzki przyczynowo-skutkowe w kulturze i ˝yciu spo∏ecznym, 6) dostrzega konteksty niezb´dne do interpretacji tekstów kultury, w szczególnoÊci kontekst historyczny, biograficzny, plastyczny, 7) dostrzega wartoÊci wpisane w teksty kultury. II. Tworzenie w∏asnego tekstu Uczeƒ: 1) buduje wypowiedzi w nast´pujàcych formach: opis, opowiadanie, dialog, charakterystyka, sprawozdanie, notatka, plan, og∏oszenie, zaproszenie, dedykacja, podanie, list, 2) pos∏uguje si´ kategoriami i poj´ciami swoistymi dla przedmiotów humanistycznych i Êcie˝ek edukacyjnych, 3) tworzy teksty o charakterze informacyjnym, 4) zna i stosuje zasady organizacji tekstu — tworzy tekst na zadany temat, spójny pod wzgl´dem logicznym, 5) formu∏uje i wartoÊciuje argumenty uzasadniajàce stanowisko w∏asne lub cudze, 6) analizuje, porównuje, porzàdkuje i syntetyzuje informacje zawarte w tekstach kultury, 7) streszcza tekst. B. Standardy wymagaƒ z zakresu przedmiotów matematyczno-przyrodniczych I. Umiej´tne stosowanie terminów, poj´ç i procedur z zakresu przedmiotów matematyczno-przyrodniczych niezb´dnych w praktyce ˝yciowej i dalszym kszta∏ceniu Uczeƒ: 1) stosuje terminy i poj´cia matematyczno-przyrodnicze:
99. a)czyta ze zrozumieniem teksty, w których wyst´pujà terminy i poj´cia matematyczno-przyrodnicze, np. w podr´cznikach, w prasie,
100. b)wybiera odpowiednie terminy i poj´cia do opisu zjawisk, w∏aÊciwoÊci, zachowaƒ, obiektów i organizmów,
101. c)stosuje terminy dotyczàce racjonalnego u˝ytkowania Êrodowiska, 2) wykonuje obliczenia w ró˝nych sytuacjach praktycznych:
102. a)stosuje w praktyce w∏asnoÊci dzia∏aƒ,
103. b)operuje procentami,
104. c)pos∏uguje si´ przybli˝eniami,
105. d)pos∏uguje si´ jednostkami miar, 3) pos∏uguje si´ w∏asnoÊciami figur:
106. a)dostrzega kszta∏ty figur geometrycznych w otaczajàcej rzeczywistoÊci,
107. b)oblicza miary figur p∏askich i przestrzennych,
108. c)wykorzystuje w∏asnoÊci miar. II. Wyszukiwanie i stosowanie informacji Uczeƒ: 1) odczytuje informacje przedstawione w formie:
109. a)tekstu,
110. b)mapy,
111. c)tabeli,
112. d)wykresu,
113. e)rysunku,
114. f)schematu,
115. g)fotografii, 2) operuje informacjà:
116. a)selekcjonuje informacje,
117. b)porównuje informacje,
118. c)analizuje informacje,
119. d)przetwarza informacje,
120. e)interpretuje informacje,
121. f)czytelnie prezentuje informacje,
122. g)wykorzystuje informacje w praktyce. III. Wskazywanie i opisywanie faktów, zwiàzków i zale˝noÊci, w szczególnoÊci przyczynowo-skutkowych, funkcjonalnych, przestrzennych i czasowych Uczeƒ: 1) wskazuje prawid∏owoÊci w procesach, w funkcjonowaniu uk∏adów i systemów:
123. a)wyodr´bnia z kontekstu dane zjawisko,
124. b)okreÊla warunki jego wyst´powania,
125. c)opisuje przebieg zjawiska w czasie i przestrzeni,
126. d)wykorzystuje zasady i prawa do objaÊniania zjawisk, Dziennik Ustaw Nr 157 — 11660 — 2) pos∏uguje si´ j´zykiem algebraicznych: symboli i wyra˝eƒ
127. a)zapisuje wielkoÊci za pomocà symboli,
128. b)zapisuje wielkoÊci algebraicznych, za pomocà wyra˝eƒ
129. c)przekszta∏ca wyra˝enia algebraiczne, Poz. 1102
130. b)zapisuje je w terminach nauk matematyczno-przyrodniczych, 4) tworzy i realizuje plan rozwiàzania:
131. a)rozwiàzuje równania i nierównoÊci stanowiàce model problemu,
132. b)uk∏ada i wykonuje procedury osiàgania celu,
133. a)wskazuje zale˝noÊci funkcyjne, 5) opracowuje wyniki:
134. a)ocenia wyniki,
135. b)interpretuje wyniki,
136. c)przedstawia wyniki.
137. b)opisuje funkcje za pomocà wzorów, wykresów i tabel, C. Standardy wymagaƒ z zakresu j´zyka obcego nowo˝ytnego
138. d)zapisuje zwiàzki i procesy w postaci równaƒ i nierównoÊci, 3) pos∏uguje si´ funkcjami: 4) stosuje zintegrowanà wiedz´ do objaÊniania zjawisk przyrodniczych:
139. a)∏àczy zdarzenia w ciàgi przemian, I. Odbiór tekstu czytanego Uczeƒ:
140. b)wskazuje wspó∏czesne zagro˝enia dla zdrowia cz∏owieka i Êrodowiska przyrodniczego, 1) okreÊla g∏ównà myÊl tekstu,
141. c)analizuje przyczyny i skutki oraz proponuje sposoby przeciwdzia∏ania wspó∏czesnym zagro˝eniom cywilizacyjnym, 3) stwierdza, czy tekst zawiera okreÊlone informacje; wyszukuje lub selekcjonuje informacje,
142. d)potrafi umiejscowiç sytuacje dotyczàce Êrodowiska przyrodniczego w szerszym kontekÊcie spo∏ecznym. IV. Stosowanie zintegrowanej wiedzy i umiej´tnoÊci do rozwiàzywania problemów 2) okreÊla g∏ównà myÊl poszczególnych cz´Êci tekstu, 4) okreÊla intencje nadawcy tekstu, 5) okreÊla kontekst sytuacyjny, 6) rozpoznaje zwiàzki mi´dzy poszczególnymi cz´Êciami tekstu. II. Reagowanie j´zykowe Uczeƒ: 1) stosuje techniki twórczego rozwiàzywania problemów:
143. a)formu∏uje i sprawdza hipotezy,
144. b)kojarzy ró˝norodne fakty, obserwacje, wyniki doÊwiadczeƒ i wyciàga wnioski, 2) analizuje sytuacj´ problemowà:
145. a)dostrzega i formu∏uje problem,
146. b)okreÊla wartoÊci dane i szukane (okreÊla cel), 3) tworzy modele sytuacji problemowej:
147. a)wyró˝nia istotne wielkoÊci i cechy sytuacji problemowej, Uczeƒ: 1) w∏aÊciwie reaguje j´zykowo w okreÊlonych kontekstach sytuacyjnych, w szczególnoÊci w celu uzyskania, udzielenia, przekazania lub odmowy udzielenia informacji, rozpocz´cia, podtrzymania i zakoƒczenia rozmowy, 2) rozpoznaje i poprawnie stosuje struktury leksykalno-gramatyczne niezb´dne do skutecznej komunikacji, 3) przetwarza treÊci tekstu przeczytanego w j´zyku polskim lub treÊci przedstawione w materiale ikonograficznym i wyra˝a je w j´zyku obcym. Wydawca: Kancelaria Prezesa Rady Ministrów Redakcja: Rzàdowe Centrum Legislacji — Redakcja Dziennika Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej oraz Dziennika Urz´dowego Rzeczypospolitej Polskiej „Monitor Polski”, Al. Ujazdowskie 1/3, 00-583 Warszawa, tel. 0-22 622-66-56 Sk∏ad, druk i kolporta˝: Wydzia∏ Wydawnictw i Poligrafii Centrum Obs∏ugi Kancelarii Prezesa Rady Ministrów ul. Powsiƒska 69/71, 02-903 Warszawa, tel.: 0-22 694-67-50, 0-22 694-67-52; faks 0-22 694-62-06 Bezp∏atna infolinia: 0-800-287-581 (czynna w godz. 730–1530) www.cokprm.gov.pl e-mail: dziust@cokprm.gov.pl T∏oczono z polecenia Prezesa Rady Ministrów w Wydziale Wydawnictw i Poligrafii Centrum Obs∏ugi Kancelarii Prezesa Rady Ministrów, ul. Powsiƒska 69/71, 02-903 Warszawa Zam. 2408/W/C/2007 ISSN 0867-3411 Cena 12,20 z∏ (w tym 7 % VAT)