Dziennik Ustaw Nr 205 — 14693 — Poz. 1493 1493 ROZPORZÑDZENIE MINISTRA ZDROWIA1) z dnia 19 paêdziernika 2007 r. w sprawie szczegó∏owego trybu post´powania przy leczeniu substytucyjnym oraz szczegó∏owych warunków, które powinien spe∏niaç zak∏ad opieki zdrowotnej prowadzàcy leczenie substytucyjne Na podstawie art. 28 ust. 7 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdzia∏aniu narkomanii (Dz. U. Nr 179, poz. 1485, z póên. zm.2)) zarzàdza si´, co nast´puje: § 1. Leczenie substytucyjne prowadzi si´ w ramach programu leczenia uzale˝nienia, zwanego dalej „programem”, poprzez stosowanie produktów leczniczych lub Êrodków odurzajàcych o dzia∏aniu agonistycznym na receptor opioidowy, zwanych dalej „Êrodkami substytucyjnymi”, w celu: 1) poprawy stanu somatycznego i psychicznego oraz reintegracji spo∏ecznej osób uzale˝nionych, zwanych dalej „pacjentami”; 2) ograniczenia rozprzestrzeniania zaka˝eƒ, w tym w szczególnoÊci: HIV, HCV, HBS oraz gruêlicy. § 2. 1. Do programu kwalifikuje pacjenta kierownik programu, je˝eli pacjent spe∏nia ∏àcznie nast´pujàce warunki: 2) pacjent odmawia poddania si´ badaniu, o którym mowa w § 6; 3) pacjent stosuje przemoc psychicznà lub fizycznà wobec personelu lub innych pacjentów; 4) pacjent odst´puje Êrodek substytucyjny innym osobom; 5) pacjent nie przestrzega innych wa˝nych wymogów okreÊlonych programem i regulaminem zak∏adu opieki zdrowotnej, zwanego dalej „zak∏adem”. § 3. 1. Podstawowym Êrodkiem substytucyjnym stosowanym w ramach programu jest metadon. 2. Kierownik programu mo˝e, po zawiadomieniu Dyrektora Krajowego Biura do Spraw Przeciwdzia∏ania Narkomanii i konsultanta krajowego w dziedzinie psychiatrii, zastosowaç w programie inny Êrodek substytucyjny ni˝ wymieniony w ust. 1, je˝eli jest to podyktowane wzgl´dami zdrowotnymi. 1) jest uzale˝niony od opioidów co najmniej od 3 lat; 2) ukoƒczy∏ 18 lat; 3) próby leczenia konwencjonalnymi metodami okaza∏y si´ nieskuteczne; 4) zobowià˝e si´ do zachowania abstynencji od Êrodków odurzajàcych i substancji psychotropowych; 5) wyrazi pisemnà zgod´ na podj´cie leczenia w ramach programu. 2. Kierownik programu mo˝e zakwalifikowaç do programu pacjenta niespe∏niajàcego warunków, o których mowa w ust. 1 pkt 1—4, je˝eli przemawiajà za tym wa˝ne wzgl´dy zdrowotne. 3. Kierownik programu mo˝e wy∏àczyç z programu pacjenta, w szczególnoÊci gdy: 1) trzykrotne kolejne lub pi´ciokrotne wykonane w ciàgu 6 miesi´cy badanie moczu potwierdza przyjmowanie, innych ni˝ stosowane w leczeniu, Êrodków odurzajàcych lub substancji psychotropowych; ——————— 1) Minister Zdrowia kieruje dzia∏em administracji rzàdowej — zdrowie, na podstawie § 1 ust. 2 rozporzàdzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 18 lipca 2006 r. w sprawie szczegó∏owego zakresu dzia∏ania Ministra Zdrowia (Dz. U. Nr 131, poz. 924). 2) Zmiany wymienionej ustawy zosta∏y og∏oszone w Dz. U. z 2006 r. Nr 66, poz. 469 i Nr 120, poz. 826 oraz z 2007 r. Nr 7, poz. 48 i Nr 82, poz. 558. § 4. 1. Krajowe Biuro do Spraw Przeciwdzia∏ania Narkomanii prowadzi centralny wykaz osób obj´tych programem, w celu wykluczenia udzia∏u pacjenta w wi´cej ni˝ jednym programie. 2. Kierownik programu powiadamia niezw∏ocznie Krajowe Biuro do Spraw Przeciwdzia∏ania Narkomanii o zakwalifikowaniu, wy∏àczeniu lub zakoƒczeniu udzia∏u pacjenta w programie. § 5. 1. Ârodek substytucyjny jest podawany pacjentowi przez lekarza albo piel´gniark´ w jednorazowych dawkach dziennych i przyjmowany przez pacjenta w ich obecnoÊci; metadon podaje si´ w postaci roztworu. 2. Ârodek substytucyjny mo˝e byç przyjmowany przez pacjenta w miejscu jego zamieszkania bez obecnoÊci lekarza albo piel´gniarki w przypadku wystàpienia przemijajàcej przeszkody uniemo˝liwiajàcej przybycie pacjenta do zak∏adu prowadzàcego program, a w szczególnoÊci: 1) koniecznoÊci pozostania pacjenta w miejscu jego zamieszkania ze wzgl´du na wskazania zdrowotne; w takim przypadku Êrodek substytucyjny mo˝e byç wydany pacjentowi w dawkach zapewniajàcych leczenie substytucyjne przez okres nie d∏u˝szy ni˝ 4 dni; 2) zdarzenia losowego lub innego zdarzenia uniemo˝liwiajàcego zg∏oszenie si´ pacjenta w celu przyj´cia Êrodka substytucyjnego; w takim przy- Dziennik Ustaw Nr 205 — 14694 — padku Êrodek substytucyjny mo˝e byç wydany pacjentowi w dawkach zapewniajàcych leczenie substytucyjne przez okres nie d∏u˝szy ni˝ 2 dni; 3) innych uzasadnionych przyczyn, je˝eli pacjent spe∏nia ∏àcznie nast´pujàce warunki:
- a)uczestniczy w programie co najmniej 6 miesi´cy,
- b)ca∏kowicie zachowuje abstynencj´ od substancji psychoaktywnych,
- c)regularnie uczestniczy w przewidzianych programem zaj´ciach terapeutycznych — w takim przypadku Êrodek substytucyjny mo˝e byç wydany pacjentowi w dawkach zapewniajàcych leczenie substytucyjne przez okres nie d∏u˝szy ni˝ 4 dni. 3. W przypadkach, o których mowa w ust. 2, decyzj´ o wydaniu pacjentowi Êrodka substytucyjnego do osobistego stosowania podejmuje kierownik programu. 4. W przypadku gdy czas trwania przemijajàcej przeszkody uniemo˝liwiajàcej osobiste przybycie pacjenta do zak∏adu jest d∏u˝szy ni˝ czas, na który wydany zosta∏ Êrodek substytucyjny, kierownik programu mo˝e podjàç decyzj´ o przed∏u˝eniu pacjentowi tego czasu na okres nieprzekraczajàcy ∏àcznie 14 dni przyjmowania przez pacjenta Êrodka substytucyjnego bez obecnoÊci lekarza albo piel´gniarki. 5. Czasowe wydawanie Êrodka substytucyjnego pacjentowi mo˝e byç realizowane na podstawie porozumienia zawartego przez kierownika programu z zak∏adem, w którym aktualnie pacjent przebywa. § 6. Pacjent przyjmujàcy Êrodek substytucyjny jest badany, co najmniej raz w miesiàcu, na wyst´powanie w moczu innych Êrodków odurzajàcych i substancji psychotropowych ni˝ stosowane w ramach programu. § 7. 1. Pacjentowi uczestniczàcemu w programie zak∏ad wydaje kart´ identyfikacyjnà, uaktualnianà przez zak∏ad co najmniej raz na trzy miesiàce. 2. Karta, o której mowa w ust. 1, zawiera nast´pujàce dane: 1) imi´ i nazwisko, adres pacjenta; Poz. 1493 § 8. Wydanie Êrodka substytucyjnego na w∏asne potrzeby lecznicze osobom wyje˝d˝ajàcym za granic´ nast´puje na podstawie przepisów art. 37 ust. 10 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdzia∏aniu narkomanii. § 9. Pacjenci uczestniczàcy w programie jednoczeÊnie biorà udzia∏ w psychoterapii i rehabilitacji w wymiarze co najmniej dwóch godzin tygodniowo, a zak∏ad stwarza warunki do wspó∏pracy z ich rodzinami. § 10. 1. Ârodek substytucyjny przechowuje si´ w aptece zak∏adu. 2. Apteka wydaje Êrodek substytucyjny zgodnie z receptà albo z zapotrzebowaniem, podpisanym przez kierownika programu, w indywidualnych dawkach dziennych umieszczonych w opakowaniach zaopatrzonych w etykiety apteczne. 3. Ârodek substytucyjny wydawany jest z apteki osobie upowa˝nionej przez kierownika programu. 4. Ârodek substytucyjny jest wydawany pacjentowi, w indywidualnych dawkach dziennych, na podstawie recepty albo zapotrzebowania podpisanego przez kierownika programu. 5. Kopia recepty albo zapotrzebowania dziennego pozostaje u kierownika programu. § 11. 1. Wydanie i odbiór Êrodka substytucyjnego powinno byç potwierdzone przez wydajàcego i odbierajàcego na egzemplarzu zapotrzebowania albo recepty pozostajàcych w aptece. 2. IloÊç Êrodka substytucyjnego wydanego z apteki kierownik apteki lub upowa˝niony przez niego farmaceuta wpisuje do ksià˝ki kontroli, o której mowa w przepisach wydanych na podstawie art. 41 ust. 5 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdzia∏aniu narkomanii. 3. Transport Êrodka substytucyjnego powinien byç zorganizowany w sposób zabezpieczajàcy przed zniszczeniem, uszkodzeniem lub kradzie˝à. § 12. 1. IloÊç Êrodka substytucyjnego przechowywanego w zak∏adzie nie mo˝e przekraczaç iloÊci niezb´dnej na trzydniowe leczenie pacjentów obj´tych programem w tym zak∏adzie. 3) informacj´ o udziale w programie, zawierajàcà nazw´ zastosowanego wobec pacjenta Êrodka substytucyjnego i jego dawk´ dobowà. 2. W zak∏adzie Êrodek substytucyjny nale˝y przechowywaç w pomieszczeniach uniemo˝liwiajàcych dost´p osobom nieupowa˝nionym, w zamkni´tych metalowych szafkach lub ˝elaznych kasetach przymocowanych w sposób trwa∏y do Êciany lub pod∏ogi pomieszczenia. 3. W przypadku zmiany danych, o których mowa w ust. 2, karta identyfikacyjna podlega niezw∏ocznej aktualizacji. § 13. 1. Zak∏ad prowadzi dziennà ewidencj´ rozchodu Êrodka substytucyjnego zawierajàcà nast´pujàce dane: 2) nazw´, adres oraz numer telefonu zak∏adu; 4. W przypadku wy∏àczenia z programu lub jego zakoƒczenia pacjent niezw∏ocznie zwraca zak∏adowi kart´ identyfikacyjnà. 1) imi´ i nazwisko pacjenta obj´tego programem; 2) nazw´ zastosowanego wobec pacjenta Êrodka substytucyjnego, jego st´˝enie i dawk´ dobowà. Dziennik Ustaw Nr 205 — 14695 — 2. Ka˝de wydanie Êrodka substytucyjnego nale˝y na bie˝àco zapisywaç w ewidencji. 3. Niewykorzystany Êrodek substytucyjny podlega zwrotowi do apteki w terminie 3 dni, liczàc od zaplanowanej daty jego podania lub wydania pacjentowi. 4. Kierownik apteki lub upowa˝niony przez niego farmaceuta wspólnie z kierownikiem programu lub wyznaczonym przez niego lekarzem, raz na kwarta∏, przeprowadzajà kontrol´ w zakresie prawid∏owoÊci prowadzenia ewidencji Êrodka substytucyjnego oraz stanu zapasów. 5. Dopuszcza si´ mo˝liwoÊç dozowania Êrodka substytucyjnego przez dozowniki elektroniczne. W takim przypadku apteka rozlicza wydawanie Êrodka substytucyjnego wed∏ug listy dziennego rozchodu Êrodka substytucyjnego z uwzgl´dnieniem indywidualnych dawek dziennych. Poz. 1493 3. Je˝eli kierownikiem programu nie jest lekarz specjalista w dziedzinie psychiatrii, zak∏ad musi zatrudniç lekarza specjalist´ w dziedzinie psychiatrii. § 15. 1. Zak∏ad zatrudnia piel´gniarki oraz pracowników pomocniczych bioràcych udzia∏ w programie i nieb´dàcych pracownikami medycznymi. 2. Liczba piel´gniarek i pracowników pomocniczych musi byç odpowiednia do liczby pacjentów, przy czym na 50 pacjentów przypada co najmniej 2 piel´gniarki i 2 pracowników pomocniczych. 3. Kierownik programu jest obowiàzany przeszkoliç w zakresie realizowanego programu wszystkich pracowników bioràcych w nim udzia∏. § 16. Zak∏ad mo˝e prowadziç program, je˝eli spe∏nia warunki, o których mowa w art. 28 ust. 4 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdzia∏aniu narkomanii. § 14. 1. Zak∏ad zatrudnia, jako kierownika programu, lekarza specjalist´ w dziedzinie psychiatrii posiadajàcego co najmniej 3-miesi´czny sta˝ pracy w zak∏adach prowadzàcych leczenie osób uzale˝nionych. § 17. Traci moc rozporzàdzenie Ministra Zdrowia i Opieki Spo∏ecznej z dnia 6 wrzeÊnia 1999 r. w sprawie leczenia substytucyjnego (Dz. U. Nr 77, poz. 873 oraz z 2004 r. Nr 128, poz. 1349). 2. W przypadku braku mo˝liwoÊci zatrudnienia lekarza specjalisty w dziedzinie psychiatrii jako kierownika programu, programem kierowaç mo˝e lekarz innej specjalnoÊci, je˝eli posiada co najmniej dwuletni sta˝ pracy w zak∏adach prowadzàcych leczenie osób uzale˝nionych. § 18. Rozporzàdzenie wchodzi w ˝ycie po up∏ywie 14 dni od dnia og∏oszenia. Minister Zdrowia: Z. Religa — 14696 — Wydawca: Kancelaria Prezesa Rady Ministrów Redakcja: Rzàdowe Centrum Legislacji — Redakcja Dziennika Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej oraz Dziennika Urz´dowego Rzeczypospolitej Polskiej „Monitor Polski”, Al. Ujazdowskie 1/3, 00-583 Warszawa, tel. 0-22 622-66-56 Sk∏ad, druk i kolporta˝: Wydzia∏ Wydawnictw i Poligrafii Centrum Obs∏ugi Kancelarii Prezesa Rady Ministrów ul. Powsiƒska 69/71, 02-903 Warszawa, tel.: 0-22 694-67-50, 0-22 694-67-52; faks 0-22 694-62-06 Bezp∏atna infolinia: 0-800-287-581 (czynna w godz. 730–1530) www.cokprm.gov.pl e-mail: dziust@cokprm.gov.pl, wydawnictwa@cokprm.gov.pl T∏oczono z polecenia Prezesa Rady Ministrów w Wydziale Wydawnictw i Poligrafii Centrum Obs∏ugi Kancelarii Prezesa Rady Ministrów, ul. Powsiƒska 69/71, 02-903 Warszawa Zam. 2884/W/C/2007 ISSN 0867-3411 Cena 5,70 z∏ (w tym 7 % VAT)