Rozporządzenie Ministra Gospodarki z dnia 16 kwietnia 2007 r. w sprawie wymagań, którym powinny odpowiadać kolby metalowe II rzędu, oraz szczegółowego

DZIENNIK USTAW RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Warszawa, dnia 25 maja 2007 r. Nr 92 TREÂå: Poz.: ROZPORZÑDZENIA: 613 — Ministra Gospodarki z dnia 16 kwietnia 2007 r. w sprawie wymagaƒ, którym powinny odpowiadaç kolby metalowe II rz´du, oraz szczegó∏owego zakresu badaƒ i sprawdzeƒ wykonywanych podczas prawnej kontroli metrologicznej tych przyrzàdów pomiarowych 5577 614 — Ministra Gospodarki z dnia 16 kwietnia 2007 r. w sprawie wymagaƒ, którym powinny odpowiadaç szklane przyrzàdy pomiarowe, oraz szczegó∏owego zakresu badaƒ i sprawdzeƒ wykonywanych podczas prawnej kontroli metrologicznej tych przyrzàdów . . . 5585 615 — Ministra Gospodarki z dnia 19 kwietnia 2007 r. w sprawie wymagaƒ, którym powinny odpowiadaç g´stoÊciomierze oscylacyjne do pomiaru g´stoÊci cieczy, oraz szczegó∏owego zakresu badaƒ i sprawdzeƒ wykonywanych podczas prawnej kontroli metrologicznej tych przyrzàdów pomiarowych . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 5624 616 — Ministra Gospodarki z dnia 19 kwietnia 2007 r. w sprawie wymagaƒ, którym powinny odpowiadaç kalibratory akustyczne, oraz szczegó∏owego zakresu badaƒ i sprawdzeƒ wykonynywanych podczas prawnej kontroli metrologicznej tych przyrzàdów pomiarowych . . 5626 617 — Ministra Gospodarki z dnia 19 kwietnia 2007 r. w sprawie wymagaƒ, którym powinny odpowiadaç p∏ywakowe mierniki obj´toÊci mleka, oraz szczegó∏owego zakresu badaƒ i sprawdzeƒ wykonywanych podczas prawnej kontroli metrologicznej tych przyrzàdów pomiarowych . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 5632 618 — Ministra Gospodarki z dnia 19 kwietnia 2007 r. w sprawie wymagaƒ, którym powinny odpowiadaç przek∏adniki klasy dok∏adnoÊci 0,5 i dok∏adniejsze do wspó∏pracy z licznikami energii elektrycznej czynnej pràdu przemiennego, oraz szczegó∏owego zakresu badaƒ i sprawdzeƒ wykonywanych podczas prawnej kontroli metrologicznej tych przyrzàdów pomiarowych . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 5636 619 — Ministra Transportu z dnia 15 maja 2007 r. w sprawie op∏at nawigacyjnych . . . . 5644 620 — Ministra Zdrowia z dnia 21 maja 2007 r. w sprawie wprowadzenia jednolitych procedur post´powania w zwiàzku z wystàpieniem zaka˝eƒ meningokokowych w województwie opolskim i Êlàskim . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 5646 613 ROZPORZÑDZENIE MINISTRA GOSPODARKI1) z dnia 16 kwietnia 2007 r. w sprawie wymagaƒ, którym powinny odpowiadaç kolby metalowe II rz´du, oraz szczegó∏owego zakresu badaƒ i sprawdzeƒ wykonywanych podczas prawnej kontroli metrologicznej tych przyrzàdów pomiarowych2) Na podstawie art. 9a ustawy z dnia 11 maja 2001 r. — Prawo o miarach (Dz. U. z 2004 r. Nr 243, poz. 2441, z póên. zm.3)) zarzàdza si´, co nast´puje: ——————— 1) Minister Gospodarki kieruje dzia∏em administracji rzàdowej — gospodarka, na podstawie § 1 ust. 2 pkt 1 rozporzàdzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 18 lipca 2006 r. w sprawie szczegó∏owego zakresu dzia∏ania Ministra Gospodarki (Dz. U. Nr 131, poz. 909). 2) Niniejsze rozporzàdzenie zosta∏o notyfikowane Komisji Europejskiej w dniu 24 sierpnia 2006 r., pod numerem 2006/0458/PL, zgodnie z § 4 rozporzàdzenia Rady Ministrów z dnia 23 grudnia 2002 r. w sprawie sposobu funkcjonowania krajowego systemu notyfikacji norm i aktów prawnych (Dz. U. Nr 239, poz. 2039 oraz z 2004 r. Nr 65, poz. 597), które wdra˝a dyrektyw´ 98/34/WE z dnia 22 czerwca 1998 r. ustanawiajàcà procedur´ udzielania informacji w zakresie norm i przepisów technicznych (Dz. Urz. WE L 204 z 21.07.1998, z póên. zm.; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 13, t. 20, str. 337). 3) Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zosta∏y og∏oszone w Dz. U. z 2005 r. Nr 163, poz. 1362 i Nr 180, poz. 1494 oraz z 2006 r. Nr 170, poz. 1217 i Nr 249, poz. 1834. Dziennik Ustaw Nr 92 — 5578 — Rozdzia∏ 1 Przepisy ogólne § 1. Rozporzàdzenie okreÊla: 1) wymagania w zakresie konstrukcji, wykonania, materia∏ów, charakterystyk metrologicznych oraz warunków w∏aÊciwego stosowania nast´pujàcych rodzajów kolb metalowych II rz´du, zwanych dalej „kolbami”:

1. a)bez zaworu,
2. b)z zaworem z: — odgórnym odczytem obj´toÊci albo — odgórnym i oddolnym odczytem obj´toÊci,
3. c)ciÊnieniowych: — do gazu ciek∏ego propan-butan, — do piwa; 2) szczegó∏owy zakres badaƒ i sprawdzeƒ wykonywanych podczas prawnej kontroli metrologicznej kolb; 3) zakres informacji, jakie powinna zawieraç instrukcja obs∏ugi kolb. § 2. Wymagaƒ okreÊlonych w rozporzàdzeniu nie stosuje si´ do kolb metalowych II rz´du: 1) wyprodukowanych i/lub wprowadzonych do obrotu w innym paƒstwie cz∏onkowskim Unii Europejskiej albo Republice Turcji, 2) wyprodukowanych w paƒstwie cz∏onkowskim Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) — b´dàcym stronà umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym — zgodnie z przepisami obowiàzujàcymi w tych paƒstwach, pod warunkiem ˝e przyrzàdy te spe∏niajà wymagania w stopniu odpowiadajàcym przepisom rozporzàdzenia. § 3. Ilekroç w rozporzàdzeniu jest mowa o: 1) kolbie — nale˝y przez to rozumieç przyrzàd pomiarowy przeznaczony do wyznaczania obj´toÊci cieczy; 2) kolbie do gazu ciek∏ego — nale˝y przez to rozumieç kolb´ ciÊnieniowà przeznaczonà do wyznaczania obj´toÊci gazu ciek∏ego propan-butan; 3) pojemnoÊci nominalnej kolby — nale˝y przez to rozumieç projektowanà wartoÊç obj´toÊci cieczy, jaka mo˝e byç w warunkach odniesienia zawarta w kolbie pomi´dzy g∏ównym dolnym ograniczeniem pojemnoÊci nominalnej kolby a g∏ównym górnym ograniczeniem pojemnoÊci nominalnej kolby; Poz. 613 4) pojemnoÊci rzeczywistej kolby — nale˝y przez to rozumieç obj´toÊç wody wyznaczonà w warunkach odniesienia, zawartà w uprzednio zwil˝onej kolbie pomi´dzy g∏ównym dolnym ograniczeniem pojemnoÊci nominalnej kolby a g∏ównym górnym ograniczeniem pojemnoÊci nominalnej kolby; 5) b∏´dach granicznych dopuszczalnych kolb — nale˝y przez to rozumieç okreÊlone wartoÊci skrajne b∏´dów kolby; 6) g∏ównym górnym ograniczeniu pojemnoÊci nominalnej kolby — nale˝y przez to rozumieç p∏aszczyzn´ poziomà przechodzàcà przez kres´ podzia∏ki p∏ynowskazu szyjki górnej, wskazujàcà pojemnoÊç nominalnà kolby; 7) g∏ównym dolnym ograniczeniu pojemnoÊci nominalnej kolby:
4. a)do gazu ciek∏ego o pojemnoÊci nominalnej powy˝ej 20 dm3, z zaworem z oddolnym i odgórnym odczytem obj´toÊci, do piwa — nale˝y przez to rozumieç p∏aszczyzn´ poziomà przechodzàcà przez kres´ zerowà podzia∏ki urzàdzenia wskazujàcego szyjki dolnej,
5. b)z zaworem z odgórnym odczytem obj´toÊci oraz do gazu ciek∏ego o pojemnoÊci nominalnej nie wi´kszej ni˝ 20 dm3 — nale˝y przez to rozumieç powierzchni´ elementu zaworu wyp∏ywowego b´dàcego w po∏o˝eniu zamkni´cia,
6. c)bez zaworu — nale˝y przez to rozumieç powierzchni´ dna kolby; 8) zakresie pomiarowym — nale˝y przez to rozumieç zakres wartoÊci obj´toÊci cieczy, jaka mo˝e znajdowaç si´ w kolbie, ograniczony skrajnymi kresami podzia∏ki urzàdzenia wskazujàcego; 9) p∏ynowskazie — nale˝y przez to rozumieç cz´Êç kolby prezentujàcà wskazanie obj´toÊci cieczy w niej zawartej. § 4. 1. Temperatura odniesienia dla kolb wynosi 15 °C albo 20 °C. 2. Temperatura odniesienia dla kolb do gazu ciek∏ego wynosi 20 °C. 3. CiÊnienie odniesienia dla kolb do gazu ciek∏ego wynosi 0,5 MPa. Rozdzia∏ 2 Wymagania w zakresie konstrukcji, wykonania i materia∏ów kolb § 5. Ustala si´ nast´pujàce pojemnoÊci nominalne kolb: 1) bez zaworu — 2 dm3, 5 dm3 i 10 dm3; Dziennik Ustaw Nr 92 — 5579 — 2) z zaworem — 2 dm3, 5 dm3, 10 dm3, 20 dm3, 50 dm3, 100 dm3, 200 dm3, 500 dm3, 1000 dm3, 2000 dm3 oraz wi´ksze od 2000 dm3 z przyrostem pojemnoÊci nominalnej co 1000 dm3; 3) ciÊnieniowych do gazu ciek∏ego propan-butan — 2 dm3, 5 dm3, 10 dm3, 20 dm3, 50 dm3, 100 dm3, 200 dm3, 500 dm3 i 1000 dm3; 4) ciÊnieniowych do piwa — 500 dm3, 1000 dm3 i 2000 dm3. § 6. Konstrukcja kolb powinna zapewniaç: 1) szczelnoÊç i trwa∏oÊç; 2) ca∏kowite wype∏nienie kolb bez mo˝liwoÊci zatrzymywania p´cherzy powietrza lub par cieczy podczas ich nape∏niania; 3) ca∏kowite opró˝nienie kolb bez mo˝liwoÊci pozostawania w nich cieczy. § 7. 1. Materia∏y zastosowane do wykonania kolb oraz ich uszczelnienia powinny byç odporne na fizykochemiczne dzia∏anie odmierzanych cieczy i czynników Êrodowiskowych. 2. Kolby bez zaworu, z zaworem i ciÊnieniowe do piwa, przeznaczone do pomiaru produktów ˝ywnoÊciowych, powinny byç wykonane ze stali nierdzewnej dopuszczonej do stosowania na podstawie przepisów ustawy z dnia 25 sierpnia 2006 r. o bezpieczeƒstwie ˝ywnoÊci i ˝ywienia (Dz. U. Nr 171, poz. 1225). 3. Materia∏y stosowane do wykonania kolb bez zaworu i z zaworem, przeznaczonych do odmierzania obj´toÊci cieczy innych ni˝ woda, oraz ich wyposa˝enia powinny, podczas kontaktu z tymi cieczami, spe∏niaç wymagania bezpieczeƒstwa okreÊlone w odr´bnych przepisach. 4. Materia∏y, z których wykonuje si´ szyjki kolb oraz elementy p∏ynowskazów, nie powinny wykazywaç wewn´trznych napr´˝eƒ i wad, a ich w∏asnoÊci chemiczne i termiczne powinny umo˝liwiaç stosowanie kolb w normalnych warunkach u˝ytkowania. Materia∏y te powinny byç przezroczyste. § 8. Maksymalna wewn´trzna Êrednica szyjek kolb powinna byç taka, aby w zakresie pomiarowym szyjki obj´toÊç cieczy zawartej w szyjce, ograniczona dwiema poziomymi p∏aszczyznami odleg∏ymi od siebie o wartoÊç nie mniejszà ni˝ 3 mm, by∏a równa wartoÊci bezwzgl´dnej b∏´du granicznego dopuszczalnego kolby. § 9. 1. Kolby powinny byç wyposa˝one w p∏ynowskaz. Poz. 613 2. P∏ynowskaz powinien w przypadku kolb: 1) bez zaworu — mieç zakres pomiarowy równy co najmniej ±1 % pojemnoÊci nominalnej kolby; 2) z zaworem i ciÊnieniowych do piwa — mieç zakres pomiarowy:
7. a)nie mniejszy ni˝ ±1 % pojemnoÊci nominalnych kolb — w przypadku szyjek kolb z zaworem z odgórnym odczytem obj´toÊci i szyjek górnych kolb z zaworem z oddolnym i odgórnym odczytem obj´toÊci,
8. b)równy ±0,5 % pojemnoÊci nominalnych kolb — w przypadku szyjek dolnych kolb z zaworem z oddolnym i odgórnym odczytem obj´toÊci. 3. P∏ynowskaz powinien byç wykonany w sposób zapewniajàcy wskazanie po∏o˝enia menisku cieczy. 4. Kolby do gazu ciek∏ego o pojemnoÊci nominalnej: 1) do 20 dm3 — powinny byç wyposa˝one w p∏ynowskaz górny o zakresie pomiarowym ± (1÷2,5) % ich pojemnoÊci nominalnej; 2) powy˝ej 20 dm3 — powinny byç wyposa˝one w p∏ynowskaz:
9. a)dolny o zakresie pomiarowym ± (0,02÷0,5) % pojemnoÊci nominalnej,
10. b)górny o zakresie pomiarowym ± (0,5÷1) % pojemnoÊci nominalnej. 5. P∏ynowskaz kolby do gazu ciek∏ego powinien byç tak wykonany, aby zjawisko napi´cia powierzchniowego w menisku gazu ciek∏ego propan-butan nie powodowa∏o b∏´dów pomiaru poziomu gazu ciek∏ego w p∏ynowskazie wi´kszych ni˝ 0,1 dzia∏ki elementarnej p∏ynowskazu. § 10. 1. P∏ynowskaz wziernikowy mo˝e zawieraç: 1) przezroczystà p∏ytk´ wbudowanà w szyjk´ kolby albo 2) wyci´cie w metalowej obudowie przezroczystej szyjki kolby. 2. P∏ynowskaz wziernikowy mo˝e byç wyposa˝ony w dodatkowy przeziernik pozbawiony podzia∏ki, umieszczony symetrycznie po przeciwleg∏ej stronie szyjki. 3. SzerokoÊç p∏ynowskazu wziernikowego nie powinna byç mniejsza ni˝ 15 mm. § 11. P∏ynowskaz rurkowy powinien: 1) mieç Êrednic´ wewn´trznà zawartà w granicach od 12 mm do 20 mm; 2) byç po∏àczony z szyjkà kolby za pomocà metalowych rurek wyposa˝onych w zawory odcinajàce. Dziennik Ustaw Nr 92 — 5580 — Poz. 613 § 12. 1. Przewód górny p∏ynowskazu powinien wznosiç si´, a przewód dolny opadaç w kierunku do szyjki kolby tak, aby: 3. Kresy d∏ugie podzia∏ki powinny mieç d∏ugoÊç co najmniej 6 mm, natomiast pozosta∏e w granicach od 1/ do 3/ d∏ugoÊci kres d∏ugich. 2 4 1) podczas nape∏niania kolby cieczà w p∏ynowskazie nie wyst´powa∏o zjawisko pozostawania p´cherzy gazu lub powietrza; 4. Kresy podzia∏ek kolb z zaworem oddolnym i odgórnym odczytem obj´toÊci oraz kolb ciÊnieniowych do piwa powinny dodatkowo mieç nast´pujàce oznaczenia: 2) podczas opró˝niania kolby w p∏ynowskazie nie wyst´powa∏o zjawisko pozostawania cieczy. 1) kresa g∏ównego dolnego ograniczenia pojemnoÊci nominalnej kolby powinna byç oznaczona cyfrà 0; 2. Ârednica nominalna przewodów, armatury, metalowych rurek i zaworów odcinajàcych, ∏àczàcych p∏ynowskaz z szyjkà kolby do gazu ciek∏ego, nie powinna byç mniejsza od Êrednicy wewn´trznej przezroczystej rurki p∏ynowskazu. 2) ka˝da dziesiàta kresa podzia∏ki szyjki dolnej kolby z oddolnym i odgórnym odczytem obj´toÊci, znajdujàca si´ powy˝ej kresy oznaczonej cyfrà 0, powinna byç oznaczona liczbà okreÊlajàcà pojemnoÊç kolby ze znakiem minus (–). § 13. 1. Podzia∏ka w p∏ynowskazach powinna byç naniesiona w sposób trwa∏y bezpoÊrednio albo na: § 15. 1. Metalowa podzielnia powinna byç przymocowana do szyjki albo do metalowych os∏on szklanych szyjek kolb w sposób trwa∏y albo umo˝liwiajàcy jej pionowe przesuni´cie i zabezpieczenie przed zmianà po∏o˝enia po dokonaniu adiustacji pojemnoÊci. 1) przezroczystej rurce p∏ynowskazu rurkowego; 2) przezroczystej p∏ytce p∏ynowskazu wziernikowego; 3) przezroczystych szyjkach kolb, w których p∏ynowskaz wziernikowy stanowi wyci´cie w metalowych os∏onach ich szyjek; 4) metalowej podzielni dopasowanej do p∏ynowskazów kolb. 2. WartoÊç liczbowa dzia∏ki elementarnej podzia∏ki powinna mieÊciç si´ w zakresie od 0,1 do 1 bezwzgl´dnej wartoÊci b∏´du granicznego dopuszczalnego pojemnoÊci nominalnej kolb. 2. Przesuni´cie metalowej podzielni powinno byç mo˝liwe w zakresie nie mniejszym ni˝ odpowiadajàcy obj´toÊci równej podwójnej wartoÊci bezwzgl´dnej b∏´du granicznego dopuszczalnego kolby. 3. P∏ynowskaz kolby do gazu ciek∏ego mo˝e byç wyposa˝ony wy∏àcznie w podzielni´ przesuwanà, przy czym zakres mo˝liwoÊci przesuni´cia tej podzielni powinien wynosiç nie mniej ni˝ ±10 mm. § 16. 1. Szyjki górne i dolne kolb z zaworem z oddolnym i odgórnym odczytem obj´toÊci i kolb ciÊnieniowych do piwa powinny mieç jednakowe Êrednice. § 14. 1. Kreski podzia∏ki powinny: 1) byç prostopad∏e do p∏aszczyzny przechodzàcej przez pionowe osie symetrii szyjki i urzàdzenia wskazujàcego; 2) mieç jednakowà 0,5 mm; szerokoÊç nieprzekraczajàcà 3) byç oznaczone w nast´pujàcy sposób:
11. a)kresa g∏ównego górnego ograniczenia pojemnoÊci nominalnej kolby powinna byç oznaczona liczbà okreÊlajàcà pojemnoÊç nominalnà kolby wyra˝onà w dm3 lub litrach,
12. b)ka˝da dziesiàta kresa podzia∏ki oraz jej kresy skrajne powinny byç oznaczone liczbami okreÊlajàcymi danà pojemnoÊç kolby wyra˝onà w dm3 lub litrach. 2. Nad najwy˝szà i pod najni˝szà skrajnà kresà podzia∏ki powinno byç zamieszczone oznaczenie jednostki miary pojemnoÊci: „dm3” albo „l”, albo „L”. 2. Szyjki dolne kolb, o których mowa w ust. 1, powinny byç wyposa˝one w zawory resztkowe umo˝liwiajàce ca∏kowite opró˝nienie kolb. § 17. 1. Zbiorniki kolb powinny mieç kszta∏t cylindra stojàcego, zakoƒczonego: 1) w kolbach bez zaworu — od góry dennicà z szyjkà oraz od do∏u dnem o kszta∏cie uniemo˝liwiajàcym jego odkszta∏cenia; 2) w kolbach z zaworem — od góry dennicà z szyjkà wyprowadzonà z jej wierzcho∏ka oraz od do∏u dennicà, z której wierzcho∏ka jest wyprowadzona:
13. a)rura wyp∏ywowa z zaworem wyp∏ywowym — w przypadku kolby z odgórnym odczytem obj´toÊci albo
14. b)szyjka dolna, z której wyprowadzona jest rura do nape∏niania oddolnego kolby z zaworem odcinajàcym oraz rura wyp∏ywowa z zaworem wyp∏ywowym — w przypadku kolby z oddolnym i odgórnym odczytem obj´toÊci; Dziennik Ustaw Nr 92 — 5581 — 3) w kolbach ciÊnieniowych do piwa — od góry i od do∏u dennicami wyposa˝onymi w cylindryczne szyjki, których osie symetrii pokrywajà si´ z osià symetrii kolby, odpowiednio:
15. a)górnà, zakoƒczonà zbiornikiem do pomieszczenia dwutlenku w´gla,
16. b)dolnà, z której wyprowadzona jest armatura do oddolnego nape∏niania kolby wyposa˝ona w: — zawór odcinajàcy, — rur´ wyp∏ywowà z zaworem wyp∏ywowym. 2. Zbiorniki kolb z zaworem o pojemnoÊciach nominalnych powy˝ej 5000 dm3 mogà mieç kszta∏t inny ni˝ okreÊlony w ust. 1 pkt 2. 3. Rury wyp∏ywowe, o których mowa w ust. 1 pkt 2 lit. a i pkt 3 lit. b, powinny byç nachylone do pionowej osi symetrii tych kolb w granicach od 100° do 180°. 4. Rury do nape∏niania oddolnego oraz rury wyp∏ywowe, o których mowa w ust. 1 pkt 2 lit. b i pkt 3 lit. b, oraz w kolbach do gazu ciek∏ego o pojemnoÊciach nominalnych powy˝ej 20 dm3 powinny byç umieszczone poni˝ej zakresu pomiarowego p∏ynowskazu szyjek dolnych. 5. Dennice powinny byç tak ukszta∏towane, aby kàt zawarty pomi´dzy stycznà do dennicy w dowolnym punkcie przeci´cia si´ powierzchni dennicy z walcowà powierzchnià szyjki górnej lub szyjki dolnej a normalnà do osi symetrii kolby by∏ nie mniejszy ni˝ 10°. § 18. Kolby bez zaworu i z zaworem u˝ywane do odmierzania obj´toÊci cieczy pieniàcych si´ powinny byç wyposa˝one w lej zapobiegajàcy wyp∏ywowi piany, stanowiàcy nadbudow´ szyjek. § 19. 1. Zbiorniki kolb z zaworem powinny byç dodatkowo zakoƒczone ko∏nierzami zabezpieczajàcymi przed wylaniem si´ cieczy podczas nape∏niania kolb oraz wyposa˝one w instalacje spustowe. 2. Zbiorniki kolb do gazu ciek∏ego propan-butan powinny byç wyposa˝one we wsporniki umo˝liwiajàce posadowienie kolb. 3. Zbiorniki kolb do gazu ciek∏ego propan-butan i ciÊnieniowych do piwa powinny byç wyposa˝one w urzàdzenia wypornikowe: 1) umo˝liwiajàce adiustacj´ pojemnoÊci do pojemnoÊci nominalnej; 2) uniemo˝liwiajàce zmian´ pojemnoÊci kolby bez koniecznoÊci zniszczenia na∏o˝onych cech zabezpieczajàcych. 4. Wsporniki montowane w kolbach z zaworem o pojemnoÊciach nominalnych do 500 dm3 i do gazu ciek∏ego powinny byç wyposa˝one w urzàdzenia do pionowego ustawienia kolby. Poz. 613 § 20. 1. W kolbach z zaworem i do gazu ciek∏ego Êrednice nominalne zaworów wyp∏ywowych powinny byç równe Êrednicom nominalnym rur wyp∏ywowych. 2. W kolbach z zaworem z oddolnym i odgórnym odczytem obj´toÊci Êrednice nominalne rur wyp∏ywowych powinny podczas opró˝niania kolby umo˝liwiaç opadanie poziomu cieczy w zbiorniku z pr´dkoÊcià maksymalnà równà lub mniejszà ni˝ 1 cm/s. 3. W kolbach z zaworem oddolnym i odgórnym odczytem obj´toÊci oraz w kolbach do gazu ciek∏ego i w kolbach do piwa: 1) Êrednice nominalne zaworów odcinajàcych oddolne nape∏nienie powinny byç równe Êrednicom nominalnym rur do nape∏niania oddolnego; 2) Êrednice rur do nape∏niania oddolnego powinny umo˝liwiaç nape∏nianie kolb przy maksymalnym strumieniu obj´toÊci przewidzianym dla sprawdzanych instalacji. § 21. 1. Kolby z zaworem z oddolnym i odgórnym odczytem obj´toÊci opró˝niane w sposób wymuszony oraz o pojemnoÊciach nominalnych wi´kszych od 500 dm3 i kolby do gazu ciek∏ego o pojemnoÊciach nominalnych powy˝ej 20 dm3 powinny byç posadowione i zamontowane w sposób trwa∏y na przewoênych platformach z mo˝liwoÊcià ustawienia w pozycji pionowej. 2. Konstrukcja noÊna przewoênych platform, na których b´dà posadowione i zamontowane kolby, o których mowa w ust. 1, powinna zapewniaç niezmiennoÊç pionowego ustawienia kolby podczas wykonywania czynnoÊci zwiàzanych z pomiarem, z dok∏adnoÊcià nieprzekraczajàcà wartoÊci dzia∏ki elementarnej poziomnicy kolby. § 22. 1. Kolby z zaworem, kolby do gazu ciek∏ego i kolby ciÊnieniowe do piwa powinny byç wyposa˝one w poziomnic´. 2. WartoÊç dzia∏ki elementarnej poziomnic powinna spe∏niaç zale˝noÊç: Vn e ≤ arc tg 63,662 · ——— d2 · x gdzie: e Vn d x — wartoÊç liczbowa dzia∏ki elementarnej poziomnicy, w stopniach, — wartoÊç liczbowa pojemnoÊci nominalnej kolby z zaworem, w dm3, — wartoÊç liczbowa Êrednicy wewn´trznej szyjki kolby, w milimetrach, — wartoÊç liczbowa odleg∏oÊci osi symetrii szyjki kolby od Êcianki szklanej szyjki kolby albo od szklanej p∏ytki p∏ynowskazu wziernikowego, albo od osi symetrii rurki szklanej p∏ynowskazu rurkowego, w milimetrach. Dziennik Ustaw Nr 92 — 5582 — Poz. 613 § 23. Kolby powinny byç wyposa˝one w s∏u˝àce do pomiaru temperatury cieczy wywzorcowane termometry: wych powinny znajdowaç si´ w 1/4 i w 3/4 wysokoÊci zbiorników kolb, przy czym termometry powinny byç rozmieszczone co 180°; 1) elektroniczne z odczytem cyfrowym, z dzia∏kà elementarnà nie wi´kszà ni˝ 0,1 °C, lub 4) w kolbach z zaworem i trzema termometrami — koƒcówki czujników termometrów elektronicznych lub zbiorniki termometrów szklanych cieczowych powinny znajdowaç si´ w po∏owie wysokoÊci zbiorników tych kolb oraz w dolnych i górnych po∏owach odcinków wysokoÊci tych zbiorników równych 1/3 ich wysokoÊci, przy czym termometry powinny byç rozmieszczone co 120°. 2) szklane cieczowe, z dzia∏kà elementarnà nie wi´kszà ni˝ 0,1 °C, a w przypadku kolb do gazu ciek∏ego nie wi´kszà ni˝ 1 °C — o zakresie pomiarowym od –10 °C do +50 °C. § 24. Kolby o pojemnoÊciach nominalnych: 1) do 500 dm3 — powinny byç wyposa˝one w jeden termometr; § 27. 1. Na kolbach, w widocznym miejscu, powinny byç umieszczone w sposób trwa∏y i czytelny: 2) powy˝ej 500 dm3 do 2000 dm3 — powinny byç wyposa˝one w dwa termometry; 1) nazwa lub znak producenta; 3) powy˝ej 2000 dm3 — powinny byç wyposa˝one 3) przeznaczenie; w trzy termometry. § 25. 1. Termometry do pomiaru temperatury cieczy zawartej w kolbach z zaworem powinny byç umieszczone w os∏onach przymocowanych do Êcianek kolb. 2) rodzaj kolby; 4) temperatura odniesienia, wyra˝ona w °C; 5) pojemnoÊç nominalna, wyra˝ona w dm3; 6) numer i znak fabryczny; 7) rok produkcji; 8) nadany znak zatwierdzenia typu. 2. Os∏ony termometrów powinny byç: 1) wykonane z tego samego materia∏u, z którego wykonano zbiorniki kolb; 2) o kszta∏cie cylindra stojàcego z zaÊlepionym jednym koƒcem, który umieszczony jest wewnàtrz kolby; 3) nachylone do pionowych osi symetrii kolb w sposób umo˝liwiajàcy nape∏nienie tych os∏on cieczà zwi´kszajàcà przewodnictwo cieplne. § 26. Koƒcówki czujników termometrów elektronicznych lub zbiorniki termometrów szklanych cieczowych umieszczonych w os∏onach powinny znajdowaç si´ wewnàtrz kolb z zaworem zgodnie z nast´pujàcymi warunkami: 1) odleg∏oÊç koƒcówek czujników termometrów elektronicznych lub zbiorników termometrów szklanych cieczowych od Êcianek zbiorników kolb z zaworem powinna byç nie mniejsza ni˝ 1/5 ró˝nicy Êrednicy zbiornika kolby z zaworem i Êrednicy jej szyjki; 2. Dodatkowo na kolbach ciÊnieniowych powinny byç umieszczone oznaczenia ciÊnienia odniesienia oraz ciÊnienia dopuszczalnego, przy którym mo˝liwa jest ich eksploatacja. § 28. W kolbie z zaworem z odgórnym odczytem obj´toÊci po∏àczenie rury wyp∏ywowej z wierzcho∏kiem dennicy dolnej zbiornika powinno byç wykonane w taki sposób, aby koniec rury wyp∏ywowej wewnàtrz kolby ograniczony by∏ linià przenikania cz´Êci walcowej tej rury z wewn´trznà powierzchnià dennicy dolnej kolby. § 29. Po∏àczenie rury do nape∏niania oddolnego kolby oraz rury wyp∏ywowej z szyjkà dolnà kolby z zaworem z oddolnym i odgórnym odczytem obj´toÊci i kolby ciÊnieniowej do piwa powinno byç wykonane w taki sposób, aby koƒce tych rur wewnàtrz szyjki dolnej ograniczone by∏y linià przenikania cz´Êci walcowych tych rur z wewn´trznà walcowà powierzchnià szyjki dolnej kolby. § 30. W kolbach ciÊnieniowych do piwa: 2) w kolbach z zaworem i jednym termometrem — koƒcówka czujnika termometru elektronicznego lub zbiornik termometru szklanego cieczowego powinny znajdowaç si´ w po∏owie wysokoÊci zbiorników kolb; 3) w kolbach z zaworem i dwoma termometrami — koƒcówki czujników termometrów elektronicznych lub zbiorniki termometrów szklanych cieczo- 1) sposób monta˝u poziomnic powinien umo˝liwiaç ∏atwe dokonanie odczytu wskazaƒ oraz mo˝liwoÊç na∏o˝enia cech legalizacyjnych; 2) zawory odcinajàce oddolne nape∏nianie mogà byç sprz´˝one z licznikiem impulsów, po∏àczonym z przelicznikiem do licznika obj´toÊci sprawdzanej instalacji pomiarowej; Dziennik Ustaw Nr 92 — 5583 — 3) powinna istnieç mo˝liwoÊç odgórnego nape∏nienia kolb wodà; 4) powinna byç zamontowana instalacja do wytworzenia w kolbie poduszki z dwutlenku w´gla:
17. a)zapewniajàca podczas opró˝niania i nape∏niania kolby piwem zachowanie sta∏ego ciÊnienia w kolbie, równego ciÊnieniu w sprawdzanej instalacji pomiarowej do piwa, Poz. 613 2) o pojemnoÊci nominalnej poni˝ej 50 dm3 powinien byç wyposa˝ony w przeziernik s∏u˝àcy do kontroli opró˝nienia kolby. 3. Na przewodzie, o którym mowa w ust. 1 pkt 5 lit. b, powinien byç zamontowany zawór odcinajàcy. 4. Ârednice zaworu do regulacji strumienia obj´toÊci i zaworu odcinajàcego powinny byç równe Êrednicy nominalnej przewodów, na których sà zamontowane.
18. b)wyposa˝ona w ciÊnieniomierz. § 31. 1. Kolby do gazu ciek∏ego powinny byç wyposa˝one w: 1) zbiornik dolny przeznaczony do fazy ciek∏ej oraz zbiornik górny przeznaczony do fazy gazowej, przy czym zbiornik dolny powinien byç po∏àczony ze zbiornikiem górnym szyjkà górnà przeznaczonà do okreÊlenia obj´toÊci koƒcowej fazy ciek∏ej gazu zawartego w kolbie za pomocà p∏ynowskazu górnego; 2) szyjk´ dolnà, umieszczonà pod zbiornikiem dolnym kolb do gazu ciek∏ego o pojemnoÊciach nominalnych powy˝ej 20 dm3, przeznaczonà do okreÊlania obj´toÊci poczàtkowej fazy ciek∏ej gazu w kolbie za pomocà p∏ynowskazu dolnego; 3) ciÊnieniomierz po∏àczony z przestrzenià fazy gazowej, klasy dok∏adnoÊci 0,6; 4) przy∏àcze do uziemienia kolby; 5) przewód s∏u˝àcy do:
19. a)nape∏niania kolb fazà ciek∏à, wprowadzony w dolnej cz´Êci zbiornika dolnego kolby, przystosowany do przy∏àczenia z∏àcza z gwintem typu ACME,
20. b)∏àczenia przestrzeni faz gazowych: kolby i zbiornika magazynowego gazu ciek∏ego o Êrednicy nominalnej: — nie wi´kszej ni˝ 20 mm dla kolb o pojemnoÊci nominalnej do 20 dm3, § 32. 1. PojemnoÊç ca∏kowita kolby do gazu ciek∏ego, b´dàca sumà pojemnoÊci cz´Êci kolby przeznaczonych do pomieszczenia fazy ciek∏ej i fazy gazowej gazu ciek∏ego propan-butan, powinna stanowiç 125 (±2) % jej pojemnoÊci nominalnej. 2. Obj´toÊç znajdujàca si´ poni˝ej g∏ównego dolnego ograniczenia pojemnoÊci nominalnej kolb do gazu ciek∏ego o pojemnoÊci nominalnej powy˝ej 20 dm3 powinna byç mniejsza ni˝ 2 % ich pojemnoÊci nominalnej. § 33. Konstrukcja kolb ciÊnieniowych powinna umo˝liwiç odgórne nape∏nienie kolb wodà w trakcie czynnoÊci wykonywanych podczas prawnej kontroli metrologicznej tych kolb. Rozdzia∏ 3 Wymagania w zakresie charakterystyk metrologicznych i warunków w∏aÊciwego stosowania kolb § 34. B∏´dy graniczne dopuszczalne kolb dla g∏ównego górnego ograniczenia pojemnoÊci nominalnej kolby i dla ka˝dej innej kresy podzia∏ki ograniczajàcej pojemnoÊç kolby wynoszà ±0,05 % pojemnoÊci nominalnej kolby. § 35. 1. Kolby powinny byç stosowane w takich warunkach otoczenia, w jakich sprawdzane sà przyrzàdy pomiarowe, do których sprawdzania kolby te sà przeznaczone. — 25 mm dla kolb o pojemnoÊci nominalnej 50 dm3 i 100 dm3, 2. Kolby do gazu ciek∏ego mogà byç stosowane w zakresie temperatury od –25 °C do +55 °C. — 32 mm dla kolb o pojemnoÊci nominalnej 200 dm3 i 500 dm3, Rozdzia∏ 4 — 50 mm dla kolb o pojemnoÊci nominalnej 1000 dm3. Szczegó∏owy zakres badaƒ i sprawdzeƒ wykonywanych podczas prawnej kontroli metrologicznej kolb oraz zakres informacji, jakie powinna zawieraç instrukcja obs∏ugi 2. Przewód, o którym mowa w ust. 1 pkt 5 lit. a, w kolbach do gazu ciek∏ego: 1) powinien byç wyposa˝ony w:
21. a)zawór do regulacji strumienia obj´toÊci,
22. b)odga∏´zienie umo˝liwiajàce przy∏àczenie termoareometru do gazu ciek∏ego propan-butan; § 36. Zakres badaƒ wykonywanych podczas zatwierdzenia typu i zakres sprawdzeƒ wykonywanych podczas legalizacji kolb, z zastrze˝eniem § 42 ust. 2, obejmuje: 1) ogl´dziny zewn´trzne; Dziennik Ustaw Nr 92 — 5584 — Poz. 613 2) sprawdzenie podstawowych wymiarów geometrycznych kolb; § 41. 1. Podczas sprawdzenia podstawowych wymiarów kolby nale˝y: 3) sprawdzenie szczelnoÊci; 1) zmierzyç: 4) sprawdzenie pojemnoÊci; 5) wyznaczenie b∏´dów pojemnoÊci nominalnej kolb; 6) dla kolb ciÊnieniowych — okreÊlenie wspó∏czynników zmiany pojemnoÊci kolby pod wp∏ywem ciÊnienia. § 37. 1. Kolby nale˝y sprawdzaç w pomieszczeniu o temperaturze 20 (±5) °C, niezmieniajàcej si´ w ciàgu godziny wi´cej ni˝ o 1 °C. 2. Do sprawdzania pojemnoÊci kolb nale˝y stosowaç wod´, której temperatura ró˝ni si´ od temperatury otoczenia nie wi´cej ni˝ o 2 °C. 3. Zmiana temperatury wody podczas sprawdzania lub wzorcowania kolby nie mo˝e przekraczaç ±0,5 °C. 4. Pomiar temperatury wody i powietrza powinien byç dokonywany z b∏´dem nieprzekraczajàcym ±0,1 °C. § 38. Kolby przed rozpocz´ciem wyznaczania b∏´dów pojemnoÊci powinny znajdowaç si´ na stanowisku pomiarowym przez okres potrzebny do ustabilizowania si´ warunków, o których mowa w § 37 ust. 1—3, jednak nie krócej ni˝ trzy godziny. § 39. Woda stosowana do wyznaczania b∏´dów pojemnoÊci nominalnych kolb metodà obj´toÊciowà powinna byç wolna od zanieczyszczeƒ chemicznych i mechanicznych oraz powinna byç pozbawiona p´cherzyków powietrza. § 40. Podczas ogl´dzin zewn´trznych nale˝y sprawdziç: 1) czystoÊç kolby; 2) regularnoÊç kszta∏tów kolby; 3) trwa∏oÊç i czytelnoÊç wymaganych oznaczeƒ i znaków; 4) wielkoÊç zaworów i p∏ynnoÊç ruchów podczas ich zamykania i otwierania;
23. a)obwód zbiornika i wysokoÊç kolby,
24. b)Êrednic´ szyjki,
25. c)Êrednic´ rurki p∏ynowskazu rurkowego,
26. d)nachylenie dennic i rury wyp∏ywowej wzgl´dem osi kolby; 2) sprawdziç:
27. a)szerokoÊç wziernika, d∏ugoÊç dzia∏ki elementarnej, d∏ugoÊç oraz szerokoÊç kresek podzia∏ki,
28. b)Êrednice nominalne rury do nape∏niania kolby oraz rury wyp∏ywowej,
29. c)Êrednice wewn´trzne armatury i przewodów ∏àczàcych p∏ynowskaz,
30. d)wartoÊç dzia∏ki elementarnej poziomnicy. 2. Podczas legalizacji ponownej nie sprawdza si´ podstawowych wymiarów geometrycznych kolb. § 42. 1. SzczelnoÊç kolby nale˝y sprawdzaç po nape∏nieniu kolby wodà. 2. Sprawdzeniu szczelnoÊci podlegajà w szczególnoÊci: 1) z∏àcza spawane i lutowane; 2) zawór wyp∏ywowy; 3) wziernik i zawór przelewowy; 4) korek urzàdzenia wypornikowego. 3. Sprawdzenia szczelnoÊci korka urzàdzenia wypornikowego oraz miejsc spawanych i lutowanych nale˝y dokonaç, pocierajàc je bibu∏à filtracyjnà; zawilgocenie bibu∏y Êwiadczy o nieszczelnoÊci po∏àczeƒ. 4. SzczelnoÊç zaworu wyp∏ywowego nale˝y uznaç za wystarczajàcà, je˝eli poziom wody w kolbie nape∏nionej do g∏ównego, górnego ograniczenia pojemnoÊci nie zmieni si´ po up∏ywie 20 minut od momentu rozpocz´cia badaƒ. 6) rodzaj i zakres pomiarowy p∏ynowskazów; 5. SzczelnoÊç wziernika nale˝y sprawdziç po dolaniu do kolby takiej iloÊci wody, aby jej poziom znalaz∏ si´ na poziomie górnej kraw´dzi szyjki. Po odczekaniu 5 minut miejsca po∏àczeƒ wziernika nale˝y potrzeç bibu∏à filtracyjnà; zawilgocenie bibu∏y Êwiadczy o nieszczelnoÊci wziernika. 7) sposób mocowania, czytelnoÊç oraz oznaczenie podzielni. 6. SzczelnoÊç zaworu przelewowego nale˝y uznaç za wystarczajàcà, je˝eli ciÊnienie s∏upa wody w szyjce 5) wyposa˝enie kolb (poziomnice, termometry, ko∏nierze zabezpieczajàce, urzàdzenie wypornikowe, ciÊnieniomierz, z∏àcza, przewody, zawory); Dziennik Ustaw Nr 92 — 5585 — kolby lub w okalajàcym szyjk´ ko∏nierzu nie spowoduje w ciàgu 5 minut sàczenia si´ wody przez zawór. § 43. 1. B∏´dy pojemnoÊci nominalnych kolb bez zaworu oraz kolb z zaworem nale˝y okreÊliç metodà obj´toÊciowà lub metodà grawimetrycznà. Poz. 613 i 614 4) czas wykroplenia; 5) wartoÊci poprawek na zmian´ wskazania kolby pod wp∏ywem nadciÊnienia; 6) wartoÊci poprawek na zmian´ pojemnoÊci kolby pod wp∏ywem zmian temperatury kolby; 2. B∏´dy pojemnoÊci nominalnych kolb do gazu ciek∏ego nale˝y okreÊliç za pomocà metody obj´toÊciowej. 7) algorytm wyznaczenia obj´toÊci cieczy zawartej w kolbie w warunkach u˝ytkowania. § 44. Obj´toÊç cieczy zawartej w kolbie w temperaturze odniesienia i temperaturze pomiaru przy ciÊnieniu odniesienia i ciÊnieniu pomiaru nale˝y wyznaczyç zgodnie z algorytmem post´powania i wzorami zawartymi w instrukcji obs∏ugi kolby. Rozdzia∏ 5 § 45. Instrukcja obs∏ugi kolb, do∏àczana do wniosku o zatwierdzenie typu, powinna zawieraç w szczególnoÊci: 1) dok∏adny opis czynnoÊci przygotowawczych wykonywanych bezpoÊrednio przed dokonywaniem pomiaru; Przepisy koƒcowe § 46. Traci moc rozporzàdzenie Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Spo∏ecznej z dnia 26 kwietnia 2004 r. w sprawie wymagaƒ metrologicznych, którym powinny odpowiadaç kolby metalowe II rz´du (Dz. U. Nr 97, poz. 973). § 47. Rozporzàdzenie wchodzi w ˝ycie po up∏ywie 14 dni od dnia og∏oszenia. 2) dok∏adny opis techniki wykonywania pomiarów; 3) sposób przechowywania i transportu; Minister Gospodarki: P. G. Woêniak 614 ROZPORZÑDZENIE MINISTRA GOSPODARKI1) z dnia 16 kwietnia 2007 r. w sprawie wymagaƒ, którym powinny odpowiadaç szklane przyrzàdy pomiarowe, oraz szczegó∏owego zakresu badaƒ i sprawdzeƒ wykonywanych podczas prawnej kontroli metrologicznej tych przyrzàdów2) Na podstawie art. 9a pkt 1 i 2 ustawy z dnia 11 maja 2001 r. — Prawo o miarach (Dz. U. z 2004 r. Nr 243, poz. 2441, z póên. zm.3)) zarzàdza si´, co nast´puje: ——————— 1) Minister Gospodarki kieruje dzia∏em administracji rzàdowej — gospodarka, na podstawie § 1 ust. 2 pkt 1 rozporzàdzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 18 lipca 2006 r. w sprawie szczegó∏owego zakresu dzia∏ania Ministra Gospodarki (Dz. U. Nr 131, poz. 909). 2) Niniejsze rozporzàdzenie zosta∏o notyfikowane Komisji Europejskiej w dniu 20 stycznia 2006 r., pod numerem 2006/0029/PL, zgodnie z § 4 rozporzàdzenia Rady Ministrów z dnia 23 grudnia 2002 r. w sprawie sposobu funkcjonowania krajowego systemu notyfikacji norm i aktów prawnych (Dz. U. Nr 239, poz. 2039 oraz z 2004 r. Nr 65, poz. 597), które wdra˝a dyrektyw´ 98/34/WE z dnia 22 czerwca 1998 r. ustanawiajàcà procedur´ udzielania informacji w zakresie norm i przepisów technicznych (Dz. Urz. WE L 204 z 21.07.1998, z póên. zm.; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 13, t. 20, str. 337). 3) Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zosta∏y og∏oszone w Dz. U. z 2005 r. Nr 163, poz. 1362 i Nr 180, poz. 1494 oraz z 2006 r. Nr 170, poz. 1217 i Nr 249, poz. 1834.