DZIENNIK USTAW RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Warszawa, dnia 19 lipca 2007 r. Nr 129 TREÂå: Poz.: ROZPORZÑDZENIE 904 — Ministra Zdrowia z dnia 22 czerwca 2007 r. w sprawie wykazu substancji, których stosowanie jest dozwolone w procesie wytwarzania lub przetwarzania materia∏ów i wyrobów z tworzyw sztucznych, a tak˝e sposobu sprawdzania zgodnoÊci tych materia∏ów i wyrobów z ustalonymi limitami . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 9525 904 ROZPORZÑDZENIE MINISTRA ZDROWIA1) z dnia 22 czerwca 2007 r. w sprawie wykazu substancji, których stosowanie jest dozwolone w procesie wytwarzania lub przetwarzania materia∏ów i wyrobów z tworzyw sztucznych, a tak˝e sposobu sprawdzania zgodnoÊci tych materia∏ów i wyrobów z ustalonymi limitami2) Na podstawie art. 54 pkt 1 ustawy z dnia 25 sierpnia 2006 r. o bezpieczeƒstwie ˝ywnoÊci i ˝ywienia ——————— (Dz. U. Nr 171, poz. 1225) zarzàdza si´, co nast´puje: 1) Minister Zdrowia kieruje dzia∏em administracji rzàdowej — zdrowie, na podstawie § 1 ust. 2 rozporzàdzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 18 lipca 2006 r. w sprawie szczegó∏owego zakresu dzia∏ania Ministra Zdrowia (Dz. U. Nr 131, poz. 924). 2) Rozporzàdzenie wdra˝a postanowienia nast´pujàcych dyrektyw: — dyrektywy Rady 78/142/EWG z dnia 30 stycznia 1978 r. w sprawie zbli˝enia ustawodawstw Paƒstw Cz∏onkowskich odnoszàcych si´ do materia∏ów i wyrobów zawierajàcych monomer chlorku winylu przeznaczonych do kontaktu ze Êrodkami spo˝ywczymi (Dz. Urz. WE L 44 z 15.02.1978, str. 15; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 13, t. 5, str. 6), — dyrektywy Komisji 80/766/EWG z dnia 8 lipca 1980 r. ustanawiajàcej wspólnotowà metod´ analizy do celów urz´dowej kontroli poziomu monomeru chlorku winylu w materia∏ach i wyrobach, które przeznaczone sà do kontaktu ze Êrodkami spo˝ywczymi (Dz. Urz. WE L 213 z 16.08.1980, str. 42; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 13, t. 6, str. 45), — dyrektywy Komisji 81/432/EWG z dnia 29 kwietnia 1981 r. ustanawiajàcej wspólnotowà metod´ analizy do celów urz´dowej kontroli chlorku winylu uwalnianego z materia∏ów i wyrobów do Êrodków spo˝ywczych (Dz. Urz. WE L 167 z 24.06.1981, str. 6; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 13, t. 6, str. 154), — dyrektywy Rady 82/711/EWG z dnia 18 paêdziernika 1982 r. ustanawiajàcej podstawowe zasady, niezb´dne w badaniach migracji sk∏adników materia∏ów i wyrobów z tworzyw sztucznych przeznaczonych do kontaktu ze Êrodkami spo˝ywczymi (Dz. Urz. WE L 297 z 23.10.1982, str. 26, z póên. zm.; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 13, t. 6, str. 358), — dyrektywy Rady 85/572/EWG z dnia 19 grudnia 1985 r. ustanawiajàcej wykaz p∏ynów modelowych do zastosowania w badaniach migracji sk∏adników materia∏ów i wyrobów z tworzyw sztucznych przeznaczonych do kontaktu ze Êrodkami spo˝ywczymi (Dz. Urz. WE L 372 z 31.12.1985, str. 14; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 13, t. 8, str. 75), — dyrektywy Komisji 93/8/EWG z dnia 15 marca 1993 r. zmieniajàcej dyrektyw´ Rady 82/711/EWG ustanawiajàcà podstawowe zasady niezb´dne w badaniach migracji sk∏adników materia∏ów i wyrobów z tworzyw sztucznych przeznaczonych do kontaktu ze Êrodkami spo˝ywczymi (Dz. Urz. UE L 90 z 14.04.1993, str. 22; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 13, t. 12, str. 21), — dyrektywy Komisji 97/48/WE z dnia 29 lipca 1997 r. zmieniajàcej po raz drugi dyrektyw´ Rady 82/711/EWG ustanawiajàcà podstawowe zasady, niezb´dne w badaniach migracji sk∏adników materia∏ów i wyrobów z tworzyw sztucznych przeznaczonych do kontaktu ze Êrodkami spo˝ywczymi (Dz. Urz. UE L 222 z 12.08.1997, str. 10; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 13, t. 19, str. 180), — dyrektywy Komisji 2002/72/WE z dnia 6 sierpnia 2002 r. w sprawie materia∏ów i wyrobów z tworzyw sztucznych przeznaczonych do kontaktu ze Êrodkami spo˝ywczymi (Dz. Urz. WE L 220 z 15.08.2002, str. 18, z póên. zm.; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 13, t. 29, str. 535), — dyrektywy Komisji 2004/1/WE z dnia 6 stycznia 2004 r. zmieniajàcej dyrektyw´ 2002/72/WE w odniesieniu do zawieszenia stosowania azodikarbonoamidu jako Êrodka porotwórczego (Dz. Urz. WE L 7 z 13.01.2004, str. 45; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 13, t. 33, str. 9), — dyrektywy Komisji 2004/19/WE z dnia 1 marca 2004 r. zmieniajàcej dyrektyw´ 2002/72/WE w sprawie materia∏ów i wyrobów z tworzyw sztucznych przeznaczonych do kontaktu ze Êrodkami spo˝ywczymi (Dz. Urz. WE L 71 z 10.03.2004, str. 8; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 13, t. 34, str. 19), — dyrektywy Komisji 2005/79/WE z dnia 18 listopada 2005 r. zmieniajàcej dyrektyw´ Komisji 2002/72/WE w sprawie materia∏ów i wyrobów z tworzyw sztucznych przeznaczonych do kontaktu ze Êrodkami spo˝ywczymi (Dz. Urz. WE L 302 z 19.11.2005, str. 35). Dziennik Ustaw Nr 129 — 9526 — Poz. 904 § 1. 1. Rozporzàdzenie stosuje si´ do materia∏ów i wyrobów z tworzyw sztucznych oraz ich cz´Êci: 2. Limit, o którym mowa w ust. 1, wynosi 60 mg/kg ˝ywnoÊci w przypadku: 1) wykonanych wy∏àcznie z tworzyw sztucznych lub 1) pojemników lub innych wyrobów, które mogà byç nape∏niane, o pojemnoÊci nie mniejszej ni˝ 500 ml i nie wi´kszej ni˝ 10 l; 2) sk∏adajàcych si´ z dwóch lub wi´cej warstw, z których ka˝da wykonana jest wy∏àcznie z tworzywa sztucznego, i po∏àczonych ze sobà za pomocà klejów lub w inny sposób — które w stanie gotowym sà przeznaczone do kontaktu z ˝ywnoÊcià lub pozostajà w kontakcie z ˝ywnoÊcià i sà przeznaczone do tego celu. 2) wyrobów, które mogà byç nape∏niane i dla których nie jest mo˝liwe oszacowanie powierzchni majàcej kontakt z ˝ywnoÊcià; 3) pokrywek, uszczelek, zatyczek lub podobnych wyrobów do zamykania. 2) elastomerów oraz gumy naturalnej lub syntetycznej; § 4. 1. Wykaz substancji, których stosowanie jest dozwolone w procesie wytwarzania lub przetwarzania materia∏ów i wyrobów z tworzyw sztucznych, z uwzgl´dnieniem dopuszczalnych limitów migracji lub zawartoÊci tych substancji oraz innych ograniczeƒ i specyfikacji dla substancji lub materia∏ów i wyrobów, okreÊla za∏àcznik nr 1 do rozporzàdzenia. 3) papieru i tektury, niemodyfikowanych i modyfikowanych poprzez zastosowanie tworzywa sztucznego; 2. Wykaz substancji, o którym mowa w ust. 1, nie obejmuje substancji u˝ywanych wy∏àcznie do produkcji: 4) pow∏ok powierzchniowych otrzymanych z: 1) pow∏ok powierzchniowych otrzymanych z ˝ywicznych lub spolimeryzowanych produktów w postaci p∏ynu, proszku lub dyspersji, takich jak lakiery, farby; 2. Rozporzàdzenia nie stosuje si´ do: 1) folii z regenerowanej celulozy, powlekanych lub niepowlekanych;
- a)wosków parafinowych, w tym syntetycznych wosków parafinowych lub wosków mikrokrystalicznych,
- b)mieszaniny wosków parafinowych, o których mowa w lit. a, lub ich mieszaniny z dodatkiem tworzyw sztucznych; 5) ˝ywic jonowymiennych; 6) silikonów. § 2. Ilekroç w rozporzàdzeniu jest mowa o: 1) tworzywach sztucznych — nale˝y przez to rozumieç organiczne zwiàzki wielkoczàsteczkowe otrzymane w wyniku polimeryzacji, polikondensacji, poliaddycji lub innych podobnych procesów z czàsteczek o ma∏ej masie lub poprzez chemicznà przemian´ naturalnych makroczàsteczek; do zwiàzków wielkoczàsteczkowych mogà byç dodawane inne substancje; 2) migracji globalnej — nale˝y przez to rozumieç ∏àcznà mas´ wszystkich substancji przenikajàcych z materia∏u lub wyrobu, w okreÊlonych warunkach badania, do ˝ywnoÊci lub p∏ynu modelowego imitujàcego danà ˝ywnoÊç; 3) migracji specyficznej — nale˝y przez to rozumieç mas´ okreÊlonej substancji przenikajàcej z materia∏u lub wyrobu, w okreÊlonych warunkach badania, do ˝ywnoÊci lub p∏ynu modelowego imitujàcego danà ˝ywnoÊç. § 3. 1. Dopuszczalny limit migracji globalnej sk∏adników materia∏ów i wyrobów wynosi 10 mg/dm2 powierzchni materia∏u lub wyrobu. 2) ˝ywic epoksydowych; 3) klejów; 4) farb graficznych. 3. Substancje dodatkowe, które mogà byç stosowane w produkcji materia∏ów i wyrobów z tworzyw sztucznych, okreÊlone w liÊcie II za∏àcznika nr 1 do rozporzàdzenia, b´dàce jednoczeÊnie substancjami dodatkowymi lub aromatami dozwolonymi do stosowania w ˝ywnoÊci zgodnie z przepisami o bezpieczeƒstwie ˝ywnoÊci i ˝ywienia, nie mogà migrowaç do ˝ywnoÊci: 1) w iloÊciach pe∏niàcych w niej funkcj´ technologicznà; 2) w której ich stosowanie jako substancji dodatkowych lub aromatów zgodnie z przepisami wydanymi na podstawie art. 10 lub art. 13 ust. 2 ustawy z dnia 25 sierpnia 2006 r. o bezpieczeƒstwie ˝ywnoÊci i ˝ywienia jest dozwolone, w iloÊciach przekraczajàcych ograniczenia ustanowione w tych przepisach lub w iloÊciach przekraczajàcych ograniczenia okreÊlone w liÊcie II za∏àcznika nr 1 do rozporzàdzenia, w zale˝noÊci od tego, która z tych wartoÊci jest ni˝sza; 3) w której ich stosowanie jako substancji dodatkowych lub aromatów nie jest dozwolone, w iloÊciach przekraczajàcych ograniczenia okreÊlone w liÊcie II za∏àcznika nr 1 do rozporzàdzenia. 4. W obrocie innym ni˝ detaliczny do materia∏ów i wyrobów z tworzyw sztucznych zawierajàcych sub- Dziennik Ustaw Nr 129 — 9527 — stancje dodatkowe, o których mowa w ust. 3, do∏àcza si´ pisemnà deklaracj´ zawierajàcà informacje okreÊlone w § 8 ust. 2. § 5. 1. Limity migracji specyficznej dla substancji, okreÊlone w za∏àczniku nr 1 do rozporzàdzenia, sà wyra˝one w mg/kg ˝ywnoÊci lub p∏ynu modelowego. 2. Limity, o których mowa w ust. 1, sà wyra˝ane w mg/dm2 w przypadku: 1) pojemników lub innych podobnych wyrobów, które mogà byç nape∏niane, o pojemnoÊci mniejszej ni˝ 500 ml lub wi´kszej ni˝ 10 l; 2) arkuszy, folii lub innych materia∏ów, które nie mogà byç nape∏niane lub dla których nie jest mo˝liwe oszacowanie zale˝noÊci pomi´dzy ich powierzchnià a iloÊcià kontaktujàcej si´ z nià ˝ywnoÊci. 3. W przypadkach, o których mowa w ust. 2, limity migracji specyficznej, okreÊlone w za∏àczniku nr 1 do rozporzàdzenia, wyra˝one w mg/kg, dzieli si´ przez umowny wspó∏czynnik przeliczeniowy 6 w celu ich wyra˝enia w mg/dm2. § 6. 1. Sposób sprawdzania zgodnoÊci materia∏ów i wyrobów z ustalonymi limitami na podstawie badania migracji okreÊla za∏àcznik nr 2 do rozporzàdzenia. 2. Sprawdzanie zgodnoÊci z limitami migracji specyficznej nie jest obowiàzkowe, je˝eli oznaczona migracja globalna z materia∏u lub wyrobu wskazuje, ˝e limity migracji specyficznej poszczególnych substancji nie zostanà przekroczone. 3. Sprawdzanie zgodnoÊci z limitami migracji specyficznej nie jest obowiàzkowe, je˝eli mo˝liwe jest ustalenie, ˝e migracja nie przekroczy ustalonego limitu migracji specyficznej, przy za∏o˝eniu migracji ca∏ej pozosta∏oÊci substancji obecnej w materiale lub wyrobie. 4. Sprawdzania zgodnoÊci z limitami migracji specyficznej mo˝na dokonywaç przez okreÊlenie zawartoÊci substancji w gotowym materiale lub wyrobie, pod warunkiem ˝e zale˝noÊç pomi´dzy zawartoÊcià substancji a wielkoÊcià migracji specyficznej tej substancji zosta∏a ustalona na podstawie odpowiednich badaƒ albo zastosowania ogólnie uznanych matematycznych modeli dyfuzyjnych. 5. W celu wykazania niezgodnoÊci materia∏u lub wyrobu z limitami migracji specyficznej oszacowanà wielkoÊç migracji specyficznej nale˝y potwierdziç wynikami badaƒ laboratoryjnych. § 7. 1. Materia∏y i wyroby wytworzone z zastosowaniem polimeru lub kopolimerów chlorku winylu nie mogà zawieraç chlorku winylu (monomeru) w iloÊci przekraczajàcej 1 mg/kg gotowego materia∏u lub wyrobu. 2. Materia∏y i wyroby, o których mowa w ust. 1, nie mogà uwalniaç do ˝ywnoÊci, z którà b´dà mia∏y kontakt, chlorku winylu (monomeru) oznaczanego metodà o granicy wykrywalnoÊci 0,01 mg/kg ˝ywnoÊci. Poz. 904 3. Do oznaczania zawartoÊci chlorku winylu w materia∏ach i wyrobach w celu sprawdzenia ich zgodnoÊci z limitem, o którym mowa w ust. 1, stosuje si´ metod´ analitycznà okreÊlonà w za∏àczniku nr 3 do rozporzàdzenia. 4. Do oznaczania chlorku winylu uwolnionego z materia∏ów i wyrobów do ˝ywnoÊci w celu sprawdzenia ich zgodnoÊci z limitem, o którym mowa w ust. 2, stosuje si´ metod´ analitycznà okreÊlonà w za∏àczniku nr 4 do rozporzàdzenia. § 8. 1. W obrocie innym ni˝ detaliczny zgodnoÊç materia∏ów i wyrobów z wymaganiami okreÊlonymi w obowiàzujàcych przepisach musi byç potwierdzona pisemnà deklaracjà producenta zgodnie z art. 16 ust. 1 rozporzàdzenia (WE) nr 1935/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 27 paêdziernika 2004 r. w sprawie materia∏ów i wyrobów przeznaczonych do kontaktu z ˝ywnoÊcià oraz uchylajàcego dyrektywy 80/590/EWG i 89/109/EWG (Dz. Urz. UE L 338 z 13.11.2004, str. 4). 2. Deklaracja, o której mowa w ust. 1, zawiera odpowiednie dane dla substancji b´dàcych przedmiotem ograniczeƒ w ˝ywnoÊci, uzyskane na podstawie badaƒ lub obliczeƒ teoretycznych odnoÊnie do poziomu ich migracji specyficznej, a w przypadkach, w których ma to zastosowanie, kryteria czystoÊci zgodne z przepisami wydanymi na podstawie art. 10 ustawy z dnia 25 sierpnia 2006 r. o bezpieczeƒstwie ˝ywnoÊci i ˝ywienia, w celu umo˝liwienia u˝ytkownikowi materia∏ów i wyrobów przestrzegania obowiàzujàcych przepisów o bezpieczeƒstwie ˝ywnoÊci i ˝ywienia, w tym w szczególnoÊci dotyczàcych zawartoÊci w ˝ywnoÊci substancji dodatkowych. § 9. 1. Ârodki spo˝ywcze specjalnego ˝ywieniowego przeznaczenia dla niemowlàt i ma∏ych dzieci, okreÊlone w przepisach o Êrodkach spo˝ywczych specjalnego przeznaczenia ˝ywieniowego, zapakowane w szklane opakowania z uszczelkami z PCW zawierajàcymi epoksydowany olej sojowy (ESBO — nr ref. 88640), mogà byç wprowadzane do obrotu, je˝eli zosta∏y nape∏nione przed dniem 19 listopada 2006 r. i zosta∏y oznaczone datà nape∏nienia. 2. Data nape∏nienia, o której mowa w ust. 1, mo˝e byç zastàpiona innym oznaczeniem, je˝eli pozwoli ono na identyfikacj´ tej daty. 3. Informacje dotyczàce daty nape∏nienia, o której mowa w ust. 1, sà udost´pniane na ˝àdanie organów urz´dowej kontroli ˝ywnoÊci. § 10. Traci moc rozporzàdzenie Ministra Zdrowia z dnia 8 czerwca 2004 r. w sprawie wykazu substancji, których stosowanie jest dozwolone w procesie wytwarzania lub przetwarzania materia∏ów i wyrobów z tworzyw sztucznych, a tak˝e sposobu sprawdzania zgodnoÊci tych materia∏ów i wyrobów z ustalonymi limitami (Dz. U. Nr 157, poz. 1643 oraz z 2005 r. Nr 216, poz. 1832). § 11. Rozporzàdzenie wchodzi w ˝ycie po up∏ywie 14 dni od dnia og∏oszenia. Minister Zdrowia: Z. Religa Dziennik Ustaw Nr 129 — 9528 — Poz. 904 Za∏àczniki do rozporzàdzenia Ministra Zdrowia z dnia 22 czerwca 2007 r. (poz. 904) Za∏àcznik nr 1 WYKAZ SUBSTANCJI, KTÓRYCH STOSOWANIE JEST DOZWOLONE W PROCESIE WYTWARZANIA LUB PRZETWARZANIA MATERIA¸ÓW I WYROBÓW Z TWORZYW SZTUCZNYCH, Z UWZGL¢DNIENIEM DOPUSZCZALNYCH LIMITÓW MIGRACJI LUB ZAWARTOÂCI TYCH SUBSTANCJI ORAZ INNYCH OGRANICZE¡ I SPECYFIKACJI DLA SUBSTANCJI LUB MATERIA¸ÓW I WYROBÓW Lista I Wykaz monomerów i innych substancji wyjÊciowych Wprowadzenie 1. Lista zawiera wykaz monomerów i innych substancji wyjÊciowych, które obejmujà: 1) substancje podlegajàce polimeryzacji, w∏àczajàc polikondensacj´, poliaddycj´ lub inne podobne procesy, w celu wytworzenia zwiàzków wielkoczàsteczkowych; 2) naturalne lub syntetyczne substancje wielkoczàsteczkowe stosowane do wytwarzania modyfikowanych zwiàzków wielkoczàsteczkowych, je˝eli monomery lub inne substancje wyjÊciowe wymagane do ich syntezy nie sà zamieszczone w wykazie; 3) substancje stosowane w celu zmodyfikowania istniejàcych substancji naturalnych lub syntetycznych. 2. Wykaz nie obejmuje nast´pujàcych substancji, nawet jeÊli sà u˝yte celowo i sà dozwolone: 1) soli (w∏àczajàc sole podwójne i sole kwaÊne) glinu, amonu, wapnia, ˝elaza, magnezu, potasu i sodu dozwolonych kwasów, fenoli lub alkoholi; jednak˝e nazwa „sole kwasu (kwasów)” zosta∏a podana w wykazie, je˝eli nie zosta∏y wymienione odpowiednie wolne kwasy; 2) oligomerów i naturalnych lub syntetycznych substancji wielkoczàsteczkowych oraz ich mieszanin, je˝eli monomery lub substancje wyjÊciowe niezb´dne do syntezy sà uj´te w wykazie; 3) mieszanin substancji dozwolonych. Materia∏y i wyroby, które zawierajà substancje wymienione w pkt 1—3, powinny spe∏niaç wymagania zawarte w art. 3 ust. 1 rozporzàdzenia (WE) nr 1935/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 27 paêdziernika 2004 r. w sprawie materia∏ów i wyrobów przeznaczonych do kontaktu z ˝ywnoÊcià oraz uchylajàcego dyrektywy 80/590/EWG i 89/109/EWG (Dz. Urz. UE L 338 z 13.11.2004, str. 4), zwanego dalej „rozporzàdzeniem nr 1935/2004/WE”. 4. Substancje powinny byç w∏aÊciwej jakoÊci technicznej i spe∏niaç kryteria w zakresie czystoÊci. 5. Wykaz zawiera nast´pujàce informacje: 1) kolumna 1: nr ref. — numer referencyjny Unii Europejskiej dla substancji zamieszczonej w wykazie wyst´pujàcej w materiale opakowaniowym; 2) kolumna 2: numer CAS (Chemical Abstract Service); 3) kolumna 3: nazwa chemiczna substancji; 2) soli (w∏àczajàc sole podwójne i sole kwaÊne) cynku dozwolonych kwasów, fenoli lub alkoholi; dla tych soli stosuje si´ grupowy SML = 25 mg/kg (w przeliczeniu na cynk). Takie same ograniczenia dla cynku stosuje si´ równie˝ do:
- a)substancji, których nazwy „sole kwasu (kwasów)” zosta∏y podane w wykazie, je˝eli nie zosta∏y wymienione odpowiednie wolne kwasy,
- b)substancji okreÊlonych w odnoÊniku
(38)cz´Êci B listy IV niniejszego za∏àcznika „ObjaÊnienia odnoÊników odnoszàce si´ do kolumny ograniczenia lub specyfikacje (kolumna 4)”. 3. Wykaz nie obejmuje: 1) substancji, które mogà byç obecne w materiale lub wyrobie finalnym (produkcie finalnym) jako:
- a)zanieczyszczenia u˝ytych substancji,
- b)poÊrednie produkty reakcji,
- c)produkty rozk∏adu; 4) kolumna 4: ograniczenia lub specyfikacje, które mogà obejmowaç:
- a)limit migracji specyficznej (SML),
- b)maksymalnà dozwolonà zawartoÊç substancji w finalnym produkcie (QM),
- c)maksymalnà dozwolonà zawartoÊç substancji w finalnym produkcie wyra˝onà w mg/6 dm2 powierzchni stykajàcej si´ z ˝ywnoÊcià (QMA),
- d)ka˝de inne podane ograniczenia,
- e)inne specyfikacje odnoszàce si´ do substancji lub polimeru. 6. Je˝eli substancja wymieniona w wykazie pod nazwà chemicznà jest tak˝e umieszczona pod nazwà zwyczajowà, ograniczenia odnoszàce si´ do tej substancji podane sà przy jej nazwie chemicznej. 7. Je˝eli wystàpi jakakolwiek niezgodnoÊç pomi´dzy numerem CAS a nazwà chemicznà, wówczas Dziennik Ustaw Nr 129 — 9529 — nazwa chemiczna ma pierwszeƒstwo przed numerem CAS. Je˝eli wystàpi niezgodnoÊç pomi´dzy numerem CAS podanym w EINECS (European Inventory of Existing Commercial Chemical Substances) a tym, który podaje rejestr CAS, to stosuje si´ numer CAS podany w rejestrze CAS. 8. Podane w kolumnie 4 skróty lub okreÊlenia oznaczajà: 1) DL: granica wykrywalnoÊci metody analitycznej; 2) FP: materia∏ lub wyrób finalny (finalny produkt); 3) NCO: grupa izocyjanianowa; 4) ND: niewykrywalna; oznacza to, ˝e substancja nie mo˝e byç wykrywana przy zastosowaniu zwalidowanej metody analitycznej, która powinna pozwalaç na jej wykrycie na poziomie podanej granicy wykrywalnoÊci (DL); je˝eli metoda taka aktualnie nie istnieje, mo˝e byç zastosowana inna metoda analityczna spe∏niajàca wymagania w zakresie granicy wykrywalnoÊci, do czasu opracowania metody zwalidowanej; 5) QM: maksymalna dopuszczalna iloÊç substancji, która pozosta∏a w materiale lub wyrobie; oznaczenie nale˝y wykonywaç, stosujàc zwalidowanà metod´ analitycznà; je˝eli metoda taka aktualnie nie istnieje, mo˝na pos∏ugiwaç si´ innà metodà spe∏niajàcà odpowiednie kryteria analityczne dla okreÊlonego limitu, do czasu opracowania zwalidowanej metody; 6) QM(T): maksymalna dopuszczalna iloÊç substancji, która pozosta∏a w materiale lub wyrobie, podana w przeliczeniu na okreÊlonà grup´ funkcyjnà lub wskazanà substancj´; oznaczenie nale˝y wykonywaç, stosujàc zwalidowanà metod´ analitycznà; je˝eli metoda taka aktualnie nie istnieje, mo˝na pos∏ugiwaç si´ innà metodà spe∏niajàcà odpo- Poz. 904 wiednie kryteria analityczne dla okreÊlonego limitu, do czasu opracowania metody zwalidowanej; 7) QMA: maksymalna dopuszczalna iloÊç substancji, która pozosta∏a w materiale lub wyrobie, podana w mg/6 dm2 powierzchni stykajàcej si´ z ˝ywnoÊcià; oznaczenie nale˝y wykonywaç, stosujàc zwalidowanà metod´ analitycznà; je˝eli metoda taka aktualnie nie istnieje, mo˝na pos∏ugiwaç si´ innà metodà spe∏niajàcà odpowiednie kryteria analityczne dla okreÊlonego limitu, do czasu opracowania metody zwalidowanej; 8) QMA(T): maksymalna dopuszczalna iloÊç substancji, która pozosta∏a w materiale lub wyrobie, podana w mg/6 dm2 powierzchni kontaktujàcej si´ z ˝ywnoÊcià, w przeliczeniu na okreÊlonà grup´ funkcyjnà lub wskazanà substancj´; oznaczenie nale˝y wykonywaç, stosujàc zwalidowanà metod´ analitycznà; je˝eli metoda taka aktualnie nie istnieje, mo˝na pos∏ugiwaç si´ innà metodà spe∏niajàcà odpowiednie kryteria analityczne dla okreÊlonego limitu, do czasu opracowania metody zwalidowanej; 9) SML: limit migracji specyficznej do ˝ywnoÊci lub p∏ynu modelowego imitujàcego ˝ywnoÊç, jeÊli nie okreÊlono inaczej; oznaczenie nale˝y wykonywaç, stosujàc zwalidowanà metod´ analitycznà; je˝eli metoda taka aktualnie nie istnieje, mo˝na pos∏ugiwaç si´ innà metodà spe∏niajàcà odpowiednie kryteria analityczne dla okreÊlonego limitu, do czasu opracowania metody zwalidowanej; 10) SML(T): limit migracji specyficznej do ˝ywnoÊci lub p∏ynu modelowego imitujàcego ˝ywnoÊç w przeliczeniu na okreÊlonà grup´ funkcyjnà lub wskazanà substancj´; oznaczenie nale˝y wykonywaç, stosujàc zwalidowanà metod´ analitycznà; je˝eli metoda taka aktualnie nie istnieje, mo˝na pos∏ugiwaç si´ innà metodà spe∏niajàcà odpowiednie kryteria analityczne dla okreÊlonego limitu, do czasu opracowania metody zwalidowanej. Dziennik Ustaw Nr 129 — 9530 — Cz´Êç A Wykaz dozwolonych monomerów i innych substancji wyjÊciowych Poz. 904 Dziennik Ustaw Nr 129 — 9531 — Poz. 904 Dziennik Ustaw Nr 129 — 9532 — Poz. 904 Dziennik Ustaw Nr 129 — 9533 — Poz. 904 Dziennik Ustaw Nr 129 — 9534 — Poz. 904 Dziennik Ustaw Nr 129 — 9535 — Poz. 904 Dziennik Ustaw Nr 129 — 9536 — Poz. 904 Dziennik Ustaw Nr 129 — 9537 — Poz. 904 Dziennik Ustaw Nr 129 — 9538 — Poz. 904 Dziennik Ustaw Nr 129 — 9539 — Poz. 904 Dziennik Ustaw Nr 129 — 9540 — Poz. 904 Dziennik Ustaw Nr 129 — 9541 — Poz. 904 Dziennik Ustaw Nr 129 — 9542 — Poz. 904 Dziennik Ustaw Nr 129 — 9543 — Poz. 904 Dziennik Ustaw Nr 129 — 9544 — Poz. 904 Dziennik Ustaw Nr 129 — 9545 — Poz. 904 Dziennik Ustaw Nr 129 — 9546 — Poz. 904 Dziennik Ustaw Nr 129 — 9547 — Poz. 904 Dziennik Ustaw Nr 129 — 9548 — Poz. 904 Dziennik Ustaw Nr 129 — 9549 — Poz. 904 Lista II Wykaz substancji dodatkowych, które mogà byç stosowane w produkcji materia∏ów i wyrobów z tworzyw sztucznych Wprowadzenie 1. Lista zawiera wykaz: 1) substancji dodatkowych dodawanych do tworzyw sztucznych w celu uzyskania odpowiednich w∏aÊciwoÊci technicznych finalnego wyrobu, w∏àczajàc dodatki polimeryczne; ich obecnoÊç w finalnym wyrobie jest zamierzona; 2) substancji dodawanych w celu uzyskania odpowiedniego Êrodowiska, w którym zachodzi proces polimeryzacji. Substancje wymienione w pkt 1 i 2 nazywane sà dalej „substancjami dodatkowymi”. Przez dodatki polimeryczne rozumie si´ wszystkie polimery lub prepolimery, lub oligomery, które mogà byç dodawane do tworzyw sztucznych, w celu uzyskania odpowiednich w∏aÊciwoÊci technicznych finalnego wyrobu, lecz nie z powodu braku innych polimerów, jako podstawowy sk∏adnik strukturalny gotowych materia∏ów i wyrobów. Nale˝à do nich tak˝e substancje, które mogà byç dodawane do Êrodowiska, w którym zachodzi proces polimeryzacji. Wykaz nie zawiera: 3. Wykaz nie obejmuje: 1) substancji, które mogà byç obecne w finalnym produkcie jako:
- a)zanieczyszczenia u˝ytych substancji,
- b)poÊrednie produkty reakcji,
- c)produkty rozk∏adu; 2) mieszanin substancji dozwolonych. Materia∏y i wyroby, które zawierajà substancje wymienione w pkt 1 i 2, powinny spe∏niaç wymagania zawarte w art. 3 ust. 1 rozporzàdzenia nr 1935/2004/WE. 4. Substancje powinny byç dobrej jakoÊci technicznej i spe∏niaç kryteria w zakresie czystoÊci. 5. Wykaz zawiera nast´pujàce informacje: 1) kolumna 1: nr ref. — numer referencyjny Unii Europejskiej dla substancji zamieszczonej w wykazie wyst´pujàcej w materiale opakowaniowym; 2) kolumna 2: numer CAS (Chemical Abstract Service); 1) substancji, które w sposób bezpoÊredni wp∏ywajà na tworzenie polimerów; 3) kolumna 3: nazwa chemiczna substancji; 2) barwników; 4) kolumna 4: ograniczenia lub specyfikacje; mogà one obejmowaç: 3) rozpuszczalników.
- a)limit migracji specyficznej (SML), 2. Wykaz nie obejmuje nast´pujàcych substancji, nawet jeÊli sà one u˝yte celowo i sà dozwolone:
- b)maksymalnà dozwolonà zawartoÊç substancji w finalnym produkcie (QM), 1) soli (w∏àczajàc sole podwójne i sole kwaÊne) glinu, amonu, wapnia, ˝elaza, magnezu, potasu i sodu dozwolonych kwasów, fenoli lub alkoholi; jednak˝e nazwa „sole kwasu (kwasów)” zosta∏a podana w wykazie, je˝eli nie zosta∏y wymienione odpowiednie wolne kwasy;
- c)maksymalnà dozwolonà zawartoÊç substancji w finalnym produkcie wyra˝onà w mg/6 dm2 powierzchni stykajàcej si´ z ˝ywnoÊcià (QMA), 2) soli (w∏àczajàc sole podwójne i sole kwaÊne) cynku dozwolonych kwasów, fenoli lub alkoholi; dla tych soli ustalono grupowe SML = 25 mg/kg (w przeliczeniu na cynk). Ograniczenia przewidziane dla cynku stosuje si´ równie˝ do:
- a)substancji, których nazwy „sole kwasu (kwasów)” zosta∏y podane w wykazie, je˝eli nie zosta∏y wymienione odpowiednie wolne kwasy,
- b)substancji okreÊlonych w odnoÊniku
(38)cz´Êci B listy IV niniejszego za∏àcznika „ObjaÊnienia odnoÊników odnoszàce si´ do kolumny ograniczenia lub specyfikacje (kolumna 4)”.
- d)inne podane ograniczenia,
- e)inne specyfikacje odnoszàce si´ do substancji lub polimeru. 6. Je˝eli substancja wymieniona w wykazie pod nazwà chemicznà jest tak˝e umieszczona pod nazwà zwyczajowà, ograniczenia odnoszàce si´ do tej substancji podane sà przy jej nazwie chemicznej. 7. Je˝eli wystàpi jakakolwiek niezgodnoÊç pomi´dzy numerem CAS a nazwà chemicznà, wówczas nazwa chemiczna ma pierwszeƒstwo przed numerem CAS. Je˝eli wystàpi niezgodnoÊç pomi´dzy numerem CAS podanym w EINECS a tym, który podaje rejestr CAS, to stosuje si´ numer CAS podany w rejestrze CAS. Dziennik Ustaw Nr 129 — 9550 — Poz. 904 Cz´Êç A Niepe∏ny wykaz substancji dodatkowych w pe∏ni zharmonizowany na poziomie Wspólnoty Europejskiej Dziennik Ustaw Nr 129 — 9551 — Poz. 904 Dziennik Ustaw Nr 129 — 9552 — Poz. 904 Dziennik Ustaw Nr 129 — 9553 — Poz. 904 Dziennik Ustaw Nr 129 — 9554 — Poz. 904 Dziennik Ustaw Nr 129 — 9555 — Poz. 904 Dziennik Ustaw Nr 129 — 9556 — Poz. 904 Dziennik Ustaw Nr 129 — 9557 — Poz. 904 Dziennik Ustaw Nr 129 — 9558 — Poz. 904 Dziennik Ustaw Nr 129 — 9559 — Poz. 904 Dziennik Ustaw Nr 129 — 9560 — Poz. 904 Dziennik Ustaw Nr 129 — 9561 — Poz. 904 Dziennik Ustaw Nr 129 — 9562 — Poz. 904 Dziennik Ustaw Nr 129 — 9563 — Poz. 904 Dziennik Ustaw Nr 129 — 9564 — Poz. 904 Dziennik Ustaw Nr 129 — 9565 — Poz. 904 Dziennik Ustaw Nr 129 — 9566 — Poz. 904 Dziennik Ustaw Nr 129 — 9567 — Poz. 904 Dziennik Ustaw Nr 129 — 9568 — Poz. 904 Dziennik Ustaw Nr 129 — 9569 — Poz. 904 Dziennik Ustaw Nr 129 — 9570 — Poz. 904 Dziennik Ustaw Nr 129 — 9571 — Poz. 904 Dziennik Ustaw Nr 129 — 9572 — Poz. 904 Dziennik Ustaw Nr 129 — 9573 — Poz. 904 Dziennik Ustaw Nr 129 — 9574 — Poz. 904 Dziennik Ustaw Nr 129 — 9575 — Poz. 904 Dziennik Ustaw Nr 129 — 9576 — Poz. 904 Dziennik Ustaw Nr 129 — 9577 — Poz. 904 Cz´Êç B Wykaz substancji dodatkowych, dla których sprawdzanie zgodnoÊci z limitami migracji specyficznej (SML) do p∏ynu modelowego D lub w testach substytucyjnych obowiàzuje od dnia 1 lipca 2006 r. Dziennik Ustaw Nr 129 — 9578 — Poz. 904 Dziennik Ustaw Nr 129 — 9579 — Poz. 904 Dziennik Ustaw Nr 129 — 9580 — Poz. 904 Dziennik Ustaw Nr 129 — 9581 — Poz. 904 Dziennik Ustaw Nr 129 — 9582 — Poz. 904 Dziennik Ustaw Nr 129 — 9583 — Poz. 904 Dziennik Ustaw Nr 129 — 9584 — Poz. 904 Dziennik Ustaw Nr 129 — 9585 — Poz. 904 Dziennik Ustaw Nr 129 — 9586 — Poz. 904 Dziennik Ustaw Nr 129 — 9587 — Poz. 904 Lista III Produkty otrzymane na drodze fermentacji bakteryjnej Lista IV Specyfikacje Cz´Êç A. Specyfikacje ogólne Materia∏y i wyroby wytwarzane z u˝yciem aromatycznych izocyjanianów lub barwników otrzymanych przez sprz´ganie diazowe nie mogà uwalniaç pierwszorz´dowych amin aromatycznych (wyra˝onych jako anilina) w iloÊci wykrywalnej (DL = 0,02 mg/kg ˝ywnoÊci lub p∏ynu modelowego imitujàcego ˝ywnoÊç, uwzgl´dniajàc tolerancj´ analitycznà). Ograniczenie to nie dotyczy wielkoÊci migracji pierwszorz´dowych amin aromatycznych wymienionych w wykazach. Cz´Êç B. Inne specyfikacje Dziennik Ustaw Nr 129 — 9588 — Poz. 904 Dziennik Ustaw Nr 129 — 9589 — Poz. 904 Dziennik Ustaw Nr 129 — 9590 — Poz. 904 ObjaÊnienia odnoÊników odnoszàce si´ do kolumny ograniczenia lub specyfikacje (kolumna 4):
(1)Uwaga: istnieje ryzyko przekroczenia limitu migracji specyficznej (SML) w p∏ynach modelowych imitujàcych t∏uszcz.
(2)SML(T), w tym konkretnym przypadku oznacza, ˝e suma migracji substancji wymienionych pod nr ref.: 10060 i 23920 nie mo˝e przekraczaç wartoÊci tego limitu.
(3)SML(T), w tym konkretnym przypadku oznacza, ˝e suma migracji substancji wymienionych pod nr ref.: 15760, 16990, 47680, 53650 i 89440 nie mo˝e przekraczaç wartoÊci tego limitu.
(4)SML(T), w tym konkretnym przypadku oznacza, ˝e suma migracji substancji wymienionych pod nr ref.: 19540, 19960 i 64800 nie mo˝e przekraczaç tego limitu.
(5)SML(T), w tym konkretnym przypadku oznacza, ˝e suma migracji substancji wymienionych pod nr ref.: 14200, 14230 i 41840 nie mo˝e przekraczaç tego limitu.
(6)SML(T), w tym konkretnym przypadku oznacza, ˝e suma migracji substancji wymienionych pod nr ref.: 66560 i 66580 nie mo˝e przekraczaç tego limitu.
(7)SML(T), w tym konkretnym przypadku oznacza, ˝e suma migracji substancji wymienionych pod nr ref.: 30080, 42320, 45195, 45200, 53610, 81760, 89200 i 92030 nie mo˝e przekraczaç tego limitu.
(8)SML(T) w tym konkretnym przypadku oznacza, ˝e suma migracji nast´pujacych substancji wymienionych pod nr ref.: 38000, 42400, 64320, 66350, 67896, 73040, 85760, 85840, 85920 i 95725 nie mo˝e przekraczaç tego limitu.
(9)Uwaga: istnieje ryzyko, ˝e migracja substancji mo˝e powodowaç zmian´ cech organoleptycznych ˝ywnoÊci stykajàcej si´ z finalnym wyrobem, który w takiej sytuacji nie b´dzie spe∏nia∏ wymagaƒ zawartych w art. 3 ust. 1 rozporzàdzenia nr 1935/2004/WE.
(10)SML(T), w tym konkretnym przypadku oznacza, ˝e suma migracji nast´pujàcych substancji wymienionych pod nr ref.: 30180, 40980, 63200, 65120, 65200, 65280, 65360, 65440 i 73120 nie mo˝e przekraczaç tego limitu.
(11)SML(T), w tym konkretnym przypadku oznacza, ˝e suma migracji nast´pujàcych substancji wymienionych pod nr ref.: 45200, 64320, 81680 i 86800 nie mo˝e przekraczaç tego limitu.
(12)SML(T), w tym konkretnym przypadku oznacza, ˝e suma migracji nast´pujàcych substancji wymienionych pod nr ref.: 36720, 36800, 36840 i 92000 nie mo˝e przekraczaç tego limitu.
(13)SML(T), w tym konkretnym przypadku oznacza, ˝e suma migracji nastepujacych substancji wymienionych pod nr ref.: 39090 i 39120 nie mo˝e przekraczaç tego limitu.
(14)SML(T) w tym konkretnym przypadku oznacza, ˝e suma migracji nast´pujàcych substancji wymienionych pod nr ref.: 44960, 68078, 69160, 82020 i 89170 nie mo˝e przekraczaç tego limitu.
(15)SML(T), w tym konkretnym przypadku oznacza, ˝e suma migracji nast´pujàcych substancji wymienionych pod nr ref.: 15970, 48640, 48720, 48880, 61280, 61360 i 61600 nie mo˝e przekraczaç tego limitu.
(16)SML(T) w tym konkretnym przypadku oznacza, ˝e suma migracji nast´pujàcych substancji wymienionych pod nr ref.: 49595, 49600, 67520, 67515 i 83599 nie mo˝e przekraczaç tego limitu.
(17)SML(T), w tym konkretnym przypadku oznacza, ˝e suma migracji nast´pujàcych substancji wymienionych pod nr ref.: 50160, 50240, 50320, 50360, 50400, 50480, 50560, 50640, 50720, 50800, 50880, 50960, 51040 i 51120 nie mo˝e przekraczaç tego limitu.
(18)SML(T), w tym konkretnym przypadku oznacza, ˝e suma migracji nast´pujàcych substancji wymienionych pod nr ref.: 67600, 67680 i 67760 nie mo˝e przekraczaç tego limitu.
(19)SML(T), w tym konkretnym przypadku oznacza, ˝e suma migracji nast´pujàcych substancji wymienionych pod nr ref.: 60400, 60480 i 61440 nie mo˝e przekraczaç tego limitu.
(20)SML(T), w tym konkretnym przypadku oznacza, ˝e suma migracji nast´pujàcych substancji wymienionych pod nr ref.: 66400 i 66480 nie mo˝e przekraczaç tego limitu.
(21)SML(T), w tym konkretnym przypadku oznacza, ˝e suma migracji nast´pujàcych substancji wymienionych pod nr ref.: 93120 i 93280 nie mo˝e przekraczaç tego limitu.
(22)SML(T), w tym konkretnym przypadku oznacza, ˝e suma migracji nast´pujàcych substancji wymienionych pod nr ref.: 17260, 18670, 59280 i 54880 nie mo˝e przekraczaç tego limitu. Dziennik Ustaw Nr 129 — 9591 — Poz. 904
(23)SML(T), w tym konkretnym przypadku oznacza, ˝e suma migracji nast´pujàcych substancji wymienionych pod nr ref.: 13620, 36840, 40320 i 87040 nie mo˝e przekraczaç tego limitu.
(24)SML(T), w tym konkretnym przypadku oznacza, ˝e suma migracji nast´pujàcych substancji wymienionych pod nr ref.: 13720 i 40580 nie mo˝e przekraczaç tego limitu.
(25)SML(T), w tym konkretnym przypadku oznacza, ˝e suma migracji nast´pujàcych substancji wymienionych pod nr ref.: 16650 i 51570 nie mo˝e przekraczaç tego limitu.
(26)QM(T), w tym konkretnym przypadku oznacza, ˝e suma pozosta∏oÊci nast´pujàcych substancji wymienionych pod nr ref.: 14950, 15700, 16240, 16570, 16600, 16630, 18640, 19110, 22332, 22420, 22570, 25210, 25240, 25270 nie mo˝e przekraczaç tego limitu.
(27)QMA(T) w tym konkretnym przypadku oznacza, ˝e suma pozosta∏oÊci nast´pujàcych substancji wymienionych pod nr ref. 10599/90/A, 10599/91, 10599/92A i 10599/93 nie mo˝e przekraczaç tego limitu.
(28)SML(T), w tym konkretnym przypadku oznacza, ˝e suma migracji nast´pujàcych substancji wymienionych pod nr ref.: 13480, 39680 nie mo˝e przekraczaç tego limitu.
(29)SML(T), w tym konkretnym przypadku oznacza, ˝e suma migracji nast´pujàcych substancji wymienionych pod nr ref.: 22775 i 69920 nie mo˝e przekraczaç tego limitu.
(30)SML(T), w tym konkretnym przypadku oznacza, ˝e suma migracji nast´pujàcych substancji wymienionych pod nr ref.: 86480, 86960 i 87120 nie mo˝e przekraczaç tego limitu.
(31)Badania zgodnoÊci w przypadku, kiedy ma miejsce kontakt z t∏uszczem, powinny byç wykonane z zastosowaniem p∏ynów modelowych nasyconych t∏uszczów jako p∏yn modelowy D.
(32)Badania zgodnoÊci w przypadku, kiedy ma miejsce kontakt z t∏uszczem, powinny byç wykonane z zastosowaniem izooktanu jako substytutu p∏ynu modelowego D (niestabilny).
(33)QMA(T) w tym konkretnym przypadku oznacza, ˝e suma pozosta∏oÊci nast´pujàcych substancji wymienionych pod nr ref.: 14800 i 45600 nie mo˝e przekraczaç tego limitu.
(34)SML(T), w tym konkretnym przypadku oznacza, ˝e suma migracji nast´pujàcych substancji wymienionych pod nr ref.: 55200, 55280 i 55360 nie mo˝e przekraczaç tego limitu.
(35)SML(T) w tym konkretnym przypadku oznacza, ˝e suma migracji nast´pujàcych substancji wymienionych pod nr ref.: 25540 i 25550 nie mo˝e przekraczaç tego limitu.
(36)SML(T) w tym konkretnym przypadku oznacza, ˝e suma migracji nast´pujàcych substancji wymienionych pod nr ref.: 10690, 10750, 10780, 10810, 10840, 11470, 11590, 11680, 11710, 11830, 11890, 11980 i 31500 nie mo˝e przekraczaç tego limitu.
(37)SML(T) w tym konkretnym przypadku oznacza, ˝e suma migracji nast´pujàcych substancji wymienionych pod nr ref.: 20020, 20080, 20110, 20140, 20170, 20890, 21010, 21100, 21130, 21190, 21280, 21340 i 21460 nie mo˝e przekraczaç tego limitu.
(38)SML(T) w tym konkretnym przypadku oznacza, ˝e suma migracji nast´pujàcych substancji wymienionych pod nr ref.: 81515, 96190, 96240 i 96320, a tak˝e soli (wliczajàc sole podwójne i kwaÊne) cynku dozwolonych kwasów, fenoli lub alkoholi nie mo˝e przekraczaç tego limitu. Ograniczenie przewidziane dla cynku stosuje si´ równie˝ do substancji, których nazwy „sole kwasu (kwasów)” zosta∏y podane w wykazie i je˝eli nie zosta∏y wymienione odpowiednie wolne kwasy.
(39)Limit migracji mo˝e zostaç przekroczony przy bardzo wysokiej temperaturze.
(40)SML(T) w tym konkretnym przypadku oznacza, ˝e suma migracji nast´pujàcych substancji wymienionych pod nr ref.: 38940 i 40020 nie mo˝e przekraczaç tego limitu. Za∏àcznik nr 2 SPOSÓB SPRAWDZANIA ZGODNOÂCI MATERIA¸ÓW I WYROBÓW Z USTALONYMI LIMITAMI NA PODSTAWIE BADANIA MIGRACJI Postanowienia dotyczàce sprawdzania zgodnoÊci materia∏ów i wyrobów z ustalonymi limitami migracji Postanowienia ogólne 1. Przy sprawdzaniu zgodnoÊci wyrobów przeznaczonych do kontaktu z ˝ywnoÊcià z dopuszczalnymi limitami migracji w badaniach nale˝y umownie przyjàç dla wszystkich p∏ynów modelowych ci´˝ar w∏aÊciwy równy 1. Wówczas iloÊç miligramów substancji uwalnianych do 1 litra p∏ynu modelowego (mg/
- l)b´dzie odpowiadaç iloÊci miligramów substancji w przeliczeniu na 1 kilogram p∏ynu modelowego (mg/kg), co od- powiada iloÊci substancji uwalnianej do 1 kg produktu spo˝ywczego. 2. Je˝eli badania migracji wykonuje si´ z u˝yciem próbek stanowiàcych element materia∏u lub wyrobu albo z u˝yciem próbek wytworzonych specjalnie do tego celu, a iloÊci Êrodka spo˝ywczego lub p∏ynu modelowego u˝yte do badania ró˝nià si´ od iloÊci Êrodka spo˝ywczego, który styka si´ z materia∏em lub wyrobem w warunkach rzeczywistego jego zastosowania, Dziennik Ustaw Nr 129 — 9592 — wówczas wyniki badania powinny byç skorygowane wed∏ug nast´pujàcego wzoru: gdzie: M — migracja, w mg/kg, m — masa substancji migrujàcych z próbki w badaniu migracji, w mg, a1 — powierzchnia próbki kontaktujàcej si´ ze Êrodkiem spo˝ywczym lub p∏ynem modelowym w badaniu migracji, w dm2, a2 — powierzchnia materia∏u lub wyrobu w rzeczywistych warunkach zastosowania, w dm2, q — iloÊç Êrodka spo˝ywczego, jaka kontaktuje si´ z materia∏em lub wyrobem w rzeczywistych warunkach zastosowania, w g. 3. Oznaczanie migracji wykonuje si´ z zastosowaniem materia∏u lub wyrobu, a gdy jest to niemo˝liwe, pobierajàc reprezentatywnà próbk´ tego materia∏u lub wyrobu. Próbka wyrobu powinna kontaktowaç si´ z ˝ywnoÊcià lub p∏ynem modelowym imitujàcym t´ ˝ywnoÊç w sposób odzwierciedlajàcy warunki rzeczywistego zastosowania. W tym celu badanie powinno byç przeprowadzone w taki sposób, aby z ˝ywnoÊcià lub p∏ynem modelowym kontaktowa∏y si´ tylko te cz´Êci próbki, które w warunkach rzeczywistego zastosowania kontaktujà si´ z produktem spo˝ywczym. Warunek ten jest szczególnie wa˝ny w przypadku materia∏ów i wyrobów sk∏adajàcych si´ z kilku warstw, zamkni´ç itp. Badanie migracji z pokrywek, uszczelek, korków i tym podobnych wyrobów powinno byç przeprowadzane z wykorzystaniem pojemników, do których sà one przeznaczone, w sposób odpowiadajàcy ich zanikni´ciu, w warunkach rzeczywistego lub przewidywanego zastosowania. We wszystkich przypadkach powinno byç mo˝liwe wykazanie zgodnoÊci z limitami migracji przy zastosowaniu ostrzejszych warunków badania. 4. Zgodnie z zasadami podanymi w cz´Êci II, próbki materia∏u lub wyrobu powinny kontaktowaç si´ ze Êrodkiem spo˝ywczym lub p∏ynem modelowym imitujàcym ten Êrodek spo˝ywczy w czasie i temperaturze odpowiadajàcej rzeczywistemu u˝ytkowaniu wyrobu. Po up∏ywie okreÊlonego czasu powinna zostaç oznaczona w ˝ywnoÊci lub p∏ynie modelowym imitujàcym ˝ywnoÊç ca∏kowita iloÊç uwalnianych z próbki substancji (migracja globalna) lub iloÊç jednej lub kilku okreÊlonych uwalnianych substancji (migracja specyficzna). 5. Je˝eli materia∏ lub wyrób jest przeznaczony do wielokrotnego kontaktu z ˝ywnoÊcià, badania migracji powinny byç wykonywane trzykrotnie z wykorzystaniem tej samej próbki, u˝ywajàc za ka˝dym razem no- Poz. 904 wej porcji ˝ywnoÊci lub p∏ynu modelowego imitujàcego t´ ˝ywnoÊç. ZgodnoÊç wyrobu z limitem migracji powinna byç oceniona na podstawie wielkoÊci migracji oznaczonej w trzecim badaniu. Jednak˝e, je˝eli istnieje przekonywajàcy dowód, ˝e wielkoÊç migracji nie wzrasta w drugim i trzecim badaniu i je˝eli limit migracji nie zosta∏ przekroczony w pierwszym badaniu, wykonywanie kolejnych badaƒ nie jest konieczne. Postanowienia szczególne dotyczàce migracji globalnej 1. Je˝eli w badaniach migracji stosowane sà wodne p∏yny modelowe, wymienione w cz´Êci I, oznaczanie ca∏kowitej iloÊci substancji uwalnianych z próbki (migracja globalna) wykonuje si´ przez odparowanie p∏ynu modelowego i zwa˝enie pozosta∏oÊci. Je˝eli stosowana jest rektyfikowana oliwa z oliwek lub jej substytuty, procedura post´powania jest nast´pujàca: Próbk´ wyrobu nale˝y zwa˝yç przed i po kontakcie z p∏ynem modelowym. P∏yn modelowy zaabsorbowany przez próbk´ jest ekstrahowany i oznaczany iloÊciowo. Oznaczona iloÊç p∏ynu modelowego jest odejmowana od masy próbki po kontakcie z p∏ynem modelowym. Ró˝nica pomi´dzy poczàtkowà i skorygowanà koƒcowà masà stanowi ca∏kowità (globalnà) migracj´ z badanej próbki. Je˝eli wyrób przeznaczony jest do wielokrotnego kontaktu z ˝ywnoÊcià i badanie, opisane w ust. 5 Postanowieƒ ogólnych, dla wodnych p∏ynów modelowych nie mo˝e byç wykonane ze wzgl´dów technicznych, mo˝liwa jest modyfikacja tego badania, pozwalajàca na stwierdzenie poziomu migracji w trzecim badaniu. Jednà z mo˝liwych modyfikacji podano poni˝ej: Badanie nale˝y wykonaç z u˝yciem trzech identycznych próbek wyrobu. Pierwsza próbka s∏u˝y do oznaczania migracji globalnej (M1). Druga i trzecia próbka majà kontakt w tej samej temperaturze, jednak czas kontaktu powinien byç odpowiednio dwukrotnie i trzykrotnie d∏u˝szy ni˝ dla próbki pierwszej. Migracj´ globalnà dla ka˝dego przypadku oznacza si´ odpowiednio jako M2 i M3. Wyrób uznaje si´ za zgodny z wymaganiami, je˝eli wartoÊci M1 lub M3—M2 nie przekraczajà limitu migracji globalnej. 2. Materia∏ lub wyrób, dla którego limit migracji globalnej zosta∏ przekroczony o wartoÊç nie wi´kszà ni˝ wynoszà tolerancje analityczne podane poni˝ej, uznaje si´ jako zgodny z wymaganiami. Tolerancje analityczne 20 mg/kg lub 3 mg/dm2 — w badaniach z u˝yciem oliwy z oliwek lub jej substytutów. 12 mg/kg lub 2 mg/dm2 — w badaniach z u˝yciem pozosta∏ych p∏ynów modelowych. Dziennik Ustaw Nr 129 — 9593 — 1. Badania migracji z wykorzystaniem rektyfikowanej oliwy z oliwek lub jej substytutów nie powinny byç wykonywane w celu sprawdzenia zgodnoÊci wyrobu z limitem migracji globalnej, w przypadku kiedy istnieje dowód, ˝e okreÊlona procedura analityczna jest nieodpowiednia z technicznego punktu widzenia. 2. We wszystkich przypadkach, kiedy dla substancji nie okreÊlono limitu migracji specyficznej (SML — Specific Migration Limit) lub innych ograniczeƒ, przyjmuje si´ limit wynoszàcy 60 mg/kg lub 10 mg/dm2 (limit migracji globalnej), jednak˝e suma wszystkich oznaczonych wartoÊci migracji specyficznych dla danej próbki wyrobu nie mo˝e przekroczyç limitu migracji globalnej. Poz. 904 do p∏ynów modelowych imitujàcych t∏uszcz, je˝eli spe∏nione sà warunki okreÊlone w cz´Êci IV. 4. We wszystkich trzech powy˝szych przypadkach dopuszcza si´: 1) ograniczenie liczby stosowanych testów do takich, które w danym przypadku wykonywanego badania, na podstawie dowodów naukowych, sà ogólnie uznane jako najbardziej surowe; 2) pomini´cie badaƒ migracji, testów substytucyjnych lub testów alternatywnych, je˝eli istnieje dowód umo˝liwiajàcy wnioskowanie, ˝e limity migracji nie zostanà przekroczone w ˝adnych, dajàcych si´ przewidzieç, warunkach zastosowania materia∏u lub wyrobu. Cz´Êç I Ogólne zasady badania migracji globalnej i specyficznej P∏yny modelowe imitujàce ˝ywnoÊç 1. Badanie migracji jest to oznaczanie migracji globalnej i specyficznej sk∏adników tworzywa sztucznego z zastosowaniem „p∏ynów modelowych” podanych w cz´Êci I, wykonywane w „konwencjonalnych warunkach badania migracji” wymienionych w cz´Êci II. 2. Testy substytucyjne wykorzystujà media substytucyjne w odpowiednich warunkach badania (cz´Êç III); mogà byç one wykonywane, je˝eli z przyczyn technicznych dotyczàcych metody nie b´dzie mo˝liwe wykonanie „badania migracji” z zastosowaniem p∏ynów modelowych imitujàcych t∏uszcz (cz´Êç I). 3. Testy alternatywne, wymienione w cz´Êci IV, dozwolone sà do stosowania zamiast badaƒ migracji 1. Wprowadzenie 1.1. P∏yny modelowe imitujàce ˝ywnoÊç wprowadzono do stosowania, poniewa˝ nie zawsze jest mo˝liwe u˝ycie Êrodków spo˝ywczych do badania wyrobów do kontaktu z ˝ywnoÊcià. Zosta∏y one sklasyfikowane na podstawie podobieƒstwa do jednego lub wi´cej rodzajów ˝ywnoÊci. Rodzaje ˝ywnoÊci i odpowiadajàce im p∏yny modelowe podano w tabeli 1. 1.2. W praktyce istnieje wiele ró˝norodnych mieszanin ˝ywnoÊci, np. mieszanina produktów spo˝ywczych zawierajàcych t∏uszcz i produktów spo˝ywczych uwodnionych. W tabeli 2 podano p∏yny modelowe, jakie nale˝y zastosowaç w badaniach migracji w zale˝noÊci od rodzaju Êrodka spo˝ywczego. Tabela 1. Rodzaje ˝ywnoÊci i odpowiadajàce im p∏yny modelowe Dziennik Ustaw Nr 129 — 9594 — 2. Wybór p∏ynów modelowych 2.1. Materia∏y i wyroby przeznaczone do kontaktu z ka˝dym rodzajem ˝ywnoÊci Badania migracji przeprowadza si´, stosujàc p∏yny modelowe, których dzia∏anie w warunkach badania wymienionych w cz´Êci II uznaje si´ za bardziej surowe ni˝ dzia∏anie Êrodków spo˝ywczych, u˝ywajàc dla ka˝dego ni˝ej wymienionego p∏ynu modelowego oddzielnej próbki materia∏u lub wyrobu z tworzywa sztucznego: — 3 % wodny roztwór kwasu octowego (m/v), — 10 % wodny roztwór etanolu (v/v), — rektyfikowana oliwa z oliwek („referencyjny p∏yn modelowy D”). Referencyjny p∏yn modelowy D mo˝na zastàpiç „innymi p∏ynami modelowymi imitujàcymi t∏uszcz”, o standaryzowanych specyfikacjach, zwanymi „p∏ynami modelowymi D”: Poz. 904 JeÊli w przypadku zastosowania któregokolwiek z tych p∏ynów modelowych zostanà przekroczone limity migracji, wówczas w celu zdecydowania o niezgodnoÊci obowiàzkowe jest potwierdzenie uzyskanych wyników przy zastosowaniu referencyjnego p∏ynu modelowego (oliwa z oliwek), je˝eli jest to technicznie mo˝liwe do wykonania. JeÊli wykonanie badania z zastosowaniem oliwy z oliwek nie jest technicznie mo˝liwe, a stwierdzona wielkoÊç migracji z materia∏u lub wyrobu przekracza dopuszczalny limit, wówczas taki materia∏ lub wyrób nale˝y uznaç za niespe∏niajàcy wymagaƒ. Specyfikacje i czystoÊç p∏ynów modelowych imitujàcych t∏uszcz
- a)charakterystyka rektyfikowanej oliwy z oliwek, referencyjny p∏yn modelowy D Liczba jodowa (Wijs): 80 do 88 Wspó∏czynnik za∏amania Êwiat∏a w temperaturze 25 °C: 1,4665 do 1,4679 — mieszaninà syntetycznych triglicerydów, KwasowoÊç, wyra˝ona jako % kwasu oleinowego: nie wy˝sza ni˝ 0,5 % — olejem s∏onecznikowym, Liczba nadtlenkowa, wyra˝ona jako iloÊç milirównowa˝nika tlenu na kg oliwy: nie wy˝sza ni˝ 10
- b)sk∏ad mieszaniny syntetycznych triglicerydów — olejem kukurydzianym. Rozdzia∏ kwasów t∏uszczowych CzystoÊç: ZawartoÊç monoglicerydów (oznaczona enzymatycznie) ≤ 0,2 % ZawartoÊç diglicerydów (oznaczona enzymatycznie) ≤ 2,0 % Substancje nieulegajàce zmydleniu ≤ 0,2 % Liczba jodowa (Wijs) ≤ 0,1 % Liczba kwasowa ≤ 0,1 % ZawartoÊç wody (metoda K. Fishera) ≤ 0,1 % Punkt topnienia 28 ± 2 °C Typowe widmo absorpcyjne (gruboÊç warstwy d = 1 cm; odniesienie: woda o temp. 35 °C) Transmisja przy 310 nm przynajmniej 10 % (kuweta 1 cm, odniesienie: woda o temp. 35 °C)
- c)charakterystyka oleju s∏onecznikowego Liczba jodowa (Wijs) Wspó∏czynnik za∏amania w 20 °C Liczba zmydlania G´stoÊç wzgl´dna w 20 °C 120—145 1,474—1,476 188—193 Substancje nieulegajàce zmydleniu 0,918—0,925 < 0,5 % do 1,5 % KwasowoÊç, wyra˝ona jako kwas oleinowy < 0,5 % Dziennik Ustaw Nr 129 — 9595 —
- d)charakterystyka oleju kukurydzianego Liczba jodowa (Wijs) 110—135 Wspó∏czynnik za∏amania w 20 °C 1,471—1,473 KwasowoÊç, wyra˝ona jako kwas oleinowy < 0,5 % Liczba nadtlenkowa Substancje nieulegajàce zmydleniu < 10 < 0,5 %. 2.2. Materia∏y i wyroby przeznaczone do kontaktu z okreÊlonymi rodzajami ˝ywnoÊci Przypadek ten odnosi si´ do nast´pujàcych sytuacji:
- a)kiedy materia∏ lub wyrób ju˝ pozostaje w kontakcie ze znanym Êrodkiem spo˝ywczym,
- b)kiedy wyrobowi towarzyszy szczegó∏owe wskazanie okreÊlajàce rodzaj ˝ywnoÊci (wymienionej w tabeli 1), do którego mo˝e lub te˝ nie mo˝e byç u˝ywany, dla przyk∏adu — „tylko do ˝ywnoÊci uwodnionej”,
- c)kiedy wyrobowi towarzyszy szczegó∏owe wskazanie okreÊlajàce, z którymi Êrodkami spo˝ywczymi lub grupami Êrodków spo˝ywczych wymienionymi w tabeli 3 mogà byç lub nie mogà byç stosowane. Wskazanie to b´dzie wyra˝one w nast´pujàcy sposób: — na etapie handlu, z wyjàtkiem handlu detalicznego, poprzez podanie odpowiedniego „nume- Poz. 904 ru referencyjnego” lub „opisu Êrodka spo˝ywczego”, zgodnie z tabelà 3, — na etapie handlu detalicznego poprzez wskazanie, które b´dzie odnosi∏o si´ tylko do niewielu produktów spo˝ywczych lub grup produktów, najlepiej z podaniem ∏atwo zrozumia∏ych przyk∏adów. W takich sytuacjach badania migracji powinny byç wykonywane w przypadku, o którym mowa w lit. b, przy u˝yciu p∏ynu(ów) modelowego(ych) zgodnie z podanymi w tabeli 2, a w przypadku, o którym mowa w lit. a i lit. c, przy u˝yciu p∏ynu(ów) modelowego(ych) zgodnie z podanymi w tabeli 3. Je˝eli Êrodek spo˝ywczy lub grupa Êrodków spo˝ywczych nie sà wymienione w tabeli 3, nale˝y wybraç z niej pozycj´, która b´dzie najbardziej zbli˝ona do badanego Êrodka spo˝ywczego lub grupy Êrodków spo˝ywczych. JeÊli materia∏ lub wyrób przeznaczony jest do kontaktu z wi´cej ni˝ jednym Êrodkiem spo˝ywczym lub grupami Êrodków spo˝ywczych, dla których okreÊlono ró˝ne wspó∏czynniki redukcji (tabela 3), przy podawaniu wyniku badania odnoszàcego si´ do danego Êrodka spo˝ywczego nale˝y zastosowaç odpowiedni indywidualny wspó∏czynnik. JeÊli jeden lub wi´cej z otrzymanych wyników b´dzie przekracza∏ dopuszczalny limit migracji, wówczas wyrób nale˝y uznaç za nieodpowiedni do kontaktu z danym Êrodkiem spo˝ywczym lub grupà Êrodków spo˝ywczych. Dziennik Ustaw Nr 129 — 9596 — Poz. 904 Tabela 2. P∏yny modelowe w zale˝noÊci od rodzaju Êrodka spo˝ywczego Tabela 3. P∏yny modelowe zalecane w badaniach migracji dla poszczególnych Êrodków spo˝ywczych lub grup Êrodków spo˝ywczych Dziennik Ustaw Nr 129 — 9597 — Poz. 904 Dziennik Ustaw Nr 129 — 9598 — Poz. 904 Dziennik Ustaw Nr 129 — 9599 — Poz. 904 Dziennik Ustaw Nr 129 — 9600 — Poz. 904 Dziennik Ustaw Nr 129 — 9601 — Poz. 904 ObjaÊnienia: (
- a)Do badania powinien byç zastosowany jeden z p∏ynów modelowych: — dla produktów o pH powy˝ej 4,5 nale˝y zastosowaç p∏yn modelowy A, — dla produktów o pH równym 4,5 lub ni˝szym nale˝y zastosowaç p∏yn modelowy B. (*) Badanie nale˝y przeprowadzaç tylko w przypadku pH równego 4,5 lub ni˝szego. (**) Badanie mo˝e byç przeprowadzone w przypadku p∏ynów lub napojów o zawartoÊci alkoholu powy˝ej 10 % obj. przy u˝yciu wodnego roztworu etanolu o podobnym st´˝eniu. (***) Je˝eli mo˝na stwierdziç, ˝e nie wyst´puje kontakt tworzywa sztucznego z t∏uszczami, badanie przy u˝yciu p∏ynu modelowego D mo˝na pominàç. Dla danego produktu spo˝ywczego lub grupy produktów spo˝ywczych powinien byç stosowany odpowiedni p∏yn modelowy oznaczony „X”. Dla ka˝dego p∏ynu modelowego nale˝y u˝ywaç nowej próbki badanego wyrobu. W przypadku braku oznaczenia „X” badania migracji nie sà konieczne w odniesieniu do danej grupy lub podgrupy produktów spo˝ywczych. Je˝eli w tabeli 3 przy „X” podana jest cyfra (np. X/3), oznacza to, ˝e wynik badania migracji nale˝y podzieliç przez t´ cyfr´. Cyfra ta stanowi „wspó∏czynnik redukcji”, uwzgl´dniajàcy wy˝szà zdolnoÊç ekstrakcyjnà p∏ynu modelowego ni˝ oddzia∏ywanie danego produktu spo˝ywczego. Cz´Êç II Warunki badania migracji: czas i temperatura 1. Zasady ogólne Badania migracji nale˝y przeprowadzaç, dobierajàc czas i temperatur´ spoÊród wymienionych w tabeli 4, aby odpowiada∏y one najbardziej surowym dajàcym si´ przewidzieç warunkom kontaktu badanego materia∏u lub wyrobu, w jakich b´dzie on wykorzystywany, np. zgodnie z podanà na etykiecie informacjà dotyczàcà najwy˝szej temperatury stosowania. JeÊli materia∏ lub wyrób z tworzywa sztucznego przeznaczony jest do stosowania w kontakcie z ˝ywnoÊcià w kombinacji dwóch lub wi´cej czasów i temperatur wymienionych w tabeli 4, badania migracji nale˝y przeprowadziç, poddajàc badanà próbk´ kolejno dzia∏aniu tych temperatur w odpowiednim czasie, u˝ywajàc tej samej porcji p∏ynu modelowego. Tolerancje czasu i temperatury kontaktu, które powinny byç uwzgl´dniane podczas badania migracji, podano w tabeli 5. 2. Zasady dotyczàce wyboru warunków badania Badanie migracji powinno byç wykonywane w warunkach (czas i temperatura), które w poszczególnych badanych przypadkach uznane sà za najbardziej surowe. Niektóre specyficzne przyk∏ady takich warunków kontaktu podano w pkt 2.1 i 2.2. 2.1. Materia∏y i wyroby przeznaczone do kontaktu z ˝ywnoÊcià bez okreÊlenia temperatury i czasu kontaktu ze Êrodkiem spo˝ywczym W przypadku gdy na etykiecie brak jest informacji wskazujàcej na czas i temperatur´ zastosowania wyrobu, w zale˝noÊci od rodzaju Êrodka spo˝ywczego w badaniach migracji stosuje si´ p∏yny modelowe A i/lub B i/lub C przez 4 godziny w temperaturze 100 °C lub przez 4 godziny w temperaturze wrzenia pod ch∏odnicà zwrotnà lub p∏yn modelowy D przez 2 godziny w temperaturze 175 °C. Powy˝sze warunki dotyczàce czasu i temperatury sà powszechnie uznane za najbardziej surowe. 2.2. Materia∏y i wyroby przeznaczone do kontaktu z ˝ywnoÊcià w temperaturze pokojowej lub ni˝szej bez okreÊlenia czasu kontaktu Materia∏y i wyroby, które zgodnie z informacjà dotyczàcà zastosowania przeznaczone sà do stosowania w temperaturze pokojowej lub ni˝szej albo gdy wyni- Dziennik Ustaw Nr 129 — 9602 — Poz. 904 ka to w sposób oczywisty z natury wyrobu, ˝e b´dà one stosowane tylko w temperaturze pokojowej lub ni˝szej, badania migracji nale˝y wykonywaç w temperaturze 40 °C przez 10 dni. Powy˝sze warunki czasu i temperatury sà powszechnie uznane za bardziej surowe. migracji nale˝y wykonaç w najostrzejszych warunkach, w których zmiany te nie wyst´pujà. Informacja dotyczàca warunków zastosowania wyrobu powinna byç zmodyfikowana zgodnie ze stwierdzonym stanem i podana jako wskazówka dla u˝ytkownika wyrobu. 3. Oznaczanie migracji lotnych substancji 4.3. Je˝eli badany wyrób jest przeznaczony do zastosowania w czasie krótszym ni˝ 15 minut i w temperaturze pomi´dzy 70 °C a 100 °C (np. nape∏nianie naczynia goràcym p∏ynem) i informacja taka podana jest na etykiecie lub w instrukcji zastosowania wyrobu, wówczas warunki badania migracji nale˝y zmodyfikowaç, przyjmujàc czas 2 godziny i temperatur´ 70 °C. Je˝eli jednak materia∏ lub wyrób przeznaczony jest równie˝ do przechowywania produktów spo˝ywczych w temperaturze pokojowej, wy˝ej wymienione warunki badania zast´puje si´ badaniami w temperaturze 40 °C przez 10 dni, które powszechnie uznaje si´ za bardziej surowe. Oznaczanie migracji specyficznej lotnych substancji z próbki materia∏u lub wyrobu do p∏ynów modelowych powinno byç wykonane w sposób, który uwzgl´dnia mo˝liwoÊç strat lotnych substancji w najostrzejszych przewidywanych warunkach zastosowania wyrobu. 4. Przypadki specyficzne 4.1. Je˝eli badanie migracji dotyczy wyrobów przeznaczonych do stosowania w kuchenkach mikrofalowych, w badaniu migracji mogà byç wykorzystane zarówno piece konwencjonalne, jak i kuchenki mikrofalowe, pod warunkiem zastosowania odpowiednich warunków badania (czas i temperatura) dobranych z tabeli 4. 4.2. Je˝eli oka˝e si´ podczas badania migracji, ˝e w warunkach kontaktu próbki wyrobu z p∏ynem modelowym, przyj´tych zgodnie z tabelà 4, nast´pujà w badanej próbce zmiany fizyczne lub inne, które nie wyst´pujà w przewidywanych najostrzejszych warunkach zastosowania wyrobu, wówczas badanie 4.4. W przypadkach gdy konwencjonalne warunki badania migracji nie odzwierciedlajà dok∏adnie podanych w tabeli 4 warunków badania (np. temperatura kontaktu jest wy˝sza ni˝ 175 °C lub czas kontaktu ze Êrodkiem spo˝ywczym jest krótszy ni˝ 5 minut), mo˝na zastosowaç inne warunki badania, które b´dà bardziej odpowiada∏y rzeczywistym warunkom zastosowania badanego wyrobu, jednak˝e wybrane warunki badania muszà odzwierciedlaç najbardziej surowe przewidywane warunki zastosowania danego wyrobu. Dziennik Ustaw Nr 129 — 9603 — Poz. 904 Tabela 4. Warunki kontaktu wyrobu w badaniach migracji z zastosowaniem p∏ynów modelowych imitujàcych ˝ywnoÊç Dziennik Ustaw Nr 129 — 9604 — Tabela 5. Tolerancje dla czasu i temperatury kontaktu wyrobu w badaniach migracji Poz. 904 Dziennik Ustaw Nr 129 — 9605 — Cz´Êç III Testy substytucyjne dla p∏ynów modelowych imitujàcych t∏uszcz w badaniach migracji 1. JeÊli zastosowanie p∏ynów modelowych imitujàcych t∏uszcz nie jest mo˝liwe z powodów technicznych zwiàzanych z metodà analitycznà badanych substancji, mo˝na zastàpiç je innymi mediami badawczymi, stosujàc warunki badania odpowiadajàce warunkom dla p∏ynu modelowego D, zgodnie z tabelà 6. W tabeli 6 podane sà niektóre przyk∏ady najwa˝niejszych konwencjonalnych warunków badania migracji i odpowiadajàce im konwencjonalne warunki testów substytucyjnych. 2. W przypadku innych warunków badania, niewymienionych w tabeli 6, nale˝y braç pod uwag´ te przyk∏ady, a tak˝e dotychczasowe doÊwiadczenie przy ustalaniu warunków dla badanego typu polimeru: 1) w ka˝dym badaniu nale˝y u˝ywaç nowej próbki wyrobu; Poz. 904 2) dla ka˝dego u˝ytego medium nale˝y stosowaç te same zasady badania jak dla p∏ynu modelowego D opisane w cz´Êciach I i II; tam, gdzie jest to konieczne, nale˝y zastosowaç wspó∏czynniki redukcji dla p∏ynu modelowego imitujàcego t∏uszcz, zgodnie z tabelà 3; 3) w celu oceny próbki badanego wyrobu wyniki migracji nale˝y porównaç z dopuszczalnymi limitami migracji, wybierajàc najwy˝szà wartoÊç migracji uzyskanà spoÊród wszystkich zastosowanych mediów badawczych, je˝eli jednak podczas przeprowadzania badania stwierdzi si´, ˝e w badanej próbce wyrobu zachodzà zmiany fizyczne lub inne, które nie zajdà w dajàcych si´ przewidzieç najostrzejszych warunkach zastosowania badanego wyrobu, wyniki uzyskane z zastosowaniem tego medium badawczego nale˝y odrzuciç i wybraç najwy˝szà wartoÊç z pozosta∏ych testów migracji. 3. Dopuszczalne jest odst´pstwo polegajàce na pomini´ciu jednego lub dwóch testów zast´pczych, podanych w tabeli 6, jeÊli na podstawie dowodów naukowych testy te powszechnie sà uznane za nieodpowiednie dla badanej próbki. Tabela 6. Konwencjonalne warunki badania migracji z zastosowaniem testów substytucyjnych Dziennik Ustaw Nr 129 — 9606 — Cz´Êç IV Testy alternatywne dla p∏ynów modelowych imitujàcych t∏uszcz w badaniach migracji 1. Dopuszcza si´ wykorzystywanie wyników oznaczania migracji z zastosowaniem testów alternatywnych, jak podano w niniejszej cz´Êci, wówczas gdy spe∏nione sà oba z poni˝szych warunków: 1.1. Wyniki uzyskane w „badaniu porównawczym” sà równe lub wy˝sze ni˝ otrzymane w badaniu z u˝yciem p∏ynu modelowego D. 1.2. WielkoÊç migracji w teÊcie alternatywnym nie przekracza limitów migracji, po zastosowaniu odpowiednich wspó∏czynników redukcji podanych w tabeli 3. JeÊli jeden lub oba z tych warunków nie sà spe∏nione, konieczne jest przeprowadzenie badania migracji z zastosowaniem p∏ynu modelowego D. 2. Mo˝liwe jest odstàpienie od „badania porównawczego” wymienionego w pkt 1.1, je˝eli istniejà in- Poz. 904 ne podstawy naukowe Êwiadczàce, ˝e wartoÊci uzyskane w testach alternatywnych sà równe lub wi´ksze ni˝ otrzymane w badaniu migracji. 3. Testy alternatywne. 3.1. Testy alternatywne z lotnymi mediami. Testy te wykorzystujà lotne media, takie jak izooktan albo 95 % etanol, albo inne lotne rozpuszczalniki czy mieszaniny rozpuszczalników. Sà one przeprowadzane w takich warunkach kontaktu, aby spe∏nione zosta∏y warunki, o których mowa w pkt 1.1. 3.2. Testy ekstrakcyjne. Inne testy, wykorzystujàce media o silnej zdolnoÊci ekstrakcyjnej w bardzo surowych warunkach badania, mogà byç stosowane, jeÊli powszechnie uznaje si´ na podstawie dowodów naukowych, ˝e wyniki uzyskane przy zastosowaniu „testów ekstrakcyjnych” sà równe lub wy˝sze ni˝ wyniki otrzymane w badaniach z wykorzystaniem p∏ynu modelowego D. Za∏àcznik nr 3 METODA ANALITYCZNA OZNACZANIA ZAWARTOÂCI CHLORKU WINYLU W MATERIA¸ACH I WYROBACH 1. Zakres i obszar zastosowania Metoda s∏u˝y do urz´dowej kontroli oznaczania zawartoÊci monomeru chlorku winylu w materia∏ach i wyrobach przeznaczonych do kontaktu z ˝ywnoÊcià. Standardy wewn´trzne nie mogà zawieraç ˝adnych zanieczyszczeƒ o czasie retencji takim samym jak VC, w warunkach badania. 4. Aparatura UWAGA: 2. Zasada metody ZawartoÊç monomeru chlorku winylu (VC) w materia∏ach i wyrobach oznacza si´ metodà chromatografii gazowej, stosujàc technik´ „head-space”, po sporzàdzeniu roztworu lub zawiesiny próbki w N,N-dimetyloacetamidzie. 3. Odczynniki 3.1. Chlorek winylu (VC), o czystoÊci wi´kszej ni˝ 99,5 % (v/v). 3.2. N,N-dimetyloacetamid (DMA), wolny od zanieczyszczeƒ, o czasie retencji takim samym jak dla VC lub standardu wewn´trznego okreÊlonego w pkt 3.3 w warunkach badania. 3.3. Eter dietylu lub cis-2-buten w DMA jako roztwór standardu wewn´trznego. Podano aparatur´ lub cz´Êci aparatury, je˝eli sà nietypowe. Zak∏ada si´ dost´pnoÊç podstawowych urzàdzeƒ laboratoryjnych. 4.1. Chromatograf gazowy z automatycznym urzàdzeniem do pobierania próbek znad roztworu lub z rozwiàzaniami umo˝liwiajàcymi r´czne wprowadzanie próbek. 4.2. P∏omieniowy detektor jonizacyjny lub inne detektory wymienione w pkt 7. 4.3. Kolumna chromatograficzna. Kolumna musi umo˝liwiaç rozdzielenie pików powietrza, VC i standardu wewn´trznego, je˝eli jest on stosowany. Ponadto kolumna chromatograficzna i detektory, o których mowa w pkt 4.2, muszà zapewniç uzyskanie sygna∏u, który daje roztwór zawierajà- Dziennik Ustaw Nr 129 — 9607 — cy 0,02 mg VC/litr DMA lub 0,02 mg VC/kg DMA, co najmniej pi´ciokrotnie silniejszy od szumu t∏a. 4.4. Ampu∏ki z silikonowà lub gumowà membranà. JeÊli ciÊnienie w ampu∏ce nie zosta∏o sztucznie zwi´kszone, w celu unikni´cia powstawania w niej cz´Êciowej pró˝ni w czasie r´cznego pobierania próbki znad roztworu przy u˝yciu mikrostrzykawki, zaleca si´ stosowanie du˝ych ampu∏ek. Poz. 904 Przebieg krzywej nale˝y wyznaczyç na podstawie punktów wyliczonych za pomocà metody najmniejszych kwadratów, tzn. linia regresji powinna zostaç obliczona wed∏ug nast´pujàcego równania: gdzie: y = a1x + a0 4.5. Mikrostrzykawki. 4.6. Strzykawki gazoszczelne do r´cznego pobierania próbek z fazy gazowej. 4.7. Waga analityczna o dok∏adnoÊci 0,1 mg. 5. Procedura UWAGA: Chlorek winylu jest substancjà niebezpiecznà, w temperaturze pokojowej jest gazem, dlatego przygotowanie roztworów powinno odbywaç si´ pod dobrze dzia∏ajàcym wyciàgiem. Nale˝y zachowaç wszelkie Êrodki zabezpieczajàce przed utratà VC lub DMA. Przy r´cznym pobieraniu próbek nale˝y stosowaç standard wewn´trzny, o którym mowa w pkt 3.3. Stosujàc standard wewn´trzny, przez ca∏e badanie nale˝y u˝ywaç tego samego roztworu. gdzie: y = wysokoÊç lub pole powierzchni pod pikiem w pojedynczym oznaczeniu x = odpowiadajàce st´˝enie na linii regresji n = liczba wykonanych oznaczeƒ (n ≥ 14) Krzywa musi byç liniowa, tzn. standardowe odchylenie (
- s)ró˝nic mi´dzy zmierzonymi sygna∏ami (
- yi)i odpowiadajàcymi im wartoÊciami wyliczonymi na podstawie linii regresji (zi), podzielone przez wartoÊç – wszystkich zmierzonych sygna∏ów nie moÊrednià (
- y)˝e przekraczaç 0,07. Obliczenie wykonuje si´ wg wzoru: 5.1. Przygotowanie st´˝onego standardowego roztworu VC o st´˝eniu oko∏o 2 000 mg/kg. Zwa˝yç z dok∏adnoÊcià do 0,1 mg odpowiednie naczynie szklane i umieÊciç w nim pewnà iloÊç (np. 50
- ml)DMA o czystoÊci i czasie retencji okreÊlonych w pkt 3.2. Zwa˝yç ponownie. Do DMA dodaç powoli pewnà iloÊç (np. 0,1
- g)VC o czystoÊci okreÊlonej w pkt 3.1, w postaci ciek∏ej lub gazowej. VC mo˝na równie˝ wprowadziç pod powierzchni´ DMA, pod warunkiem ˝e urzàdzenie wykorzystywane w tym celu zabezpieczone jest przed utratà DMA. Zwa˝yç ponownie z dok∏adnoÊcià do 0,1 mg. Odczekaç 2 godziny do osiàgni´cia stanu równowagi. Roztwór standardowy przechowywaç w lodówce. 5.2. Przygotowanie rozcieƒczonego standardowego roztworu VC. Pobraç zwa˝onà iloÊç st´˝onego roztworu standardowego VC przygotowanego wg pkt 5.1 i rozcieƒczyç do znanej masy lub obj´toÊci przy pomocy DMA lub roztworu standardu wewn´trznego okreÊlonego w pkt 3.3. St´˝enie uzyskanego roztworu standardowego wyra˝ane jest odpowiednio w mg/l lub w mg/kg. 5.3. Przygotowanie krzywej wzorcowej. UWAGA: Krzywa musi obejmowaç co najmniej siedem punktów. PowtarzalnoÊç sygna∏u1) musi byç mniejsza ni˝ 0,02 mg VC/I lub kg DMA. ——————— 1) Patrz zalecenie ISO DIS 5725: 1997. s — – ≤ 0,07 y gdzie: yi = ka˝dy pojedynczy zmierzony sygna∏ zi = wartoÊç odpowiadajàca sygna∏owi (
- yi)na obliczonej linii regresji n ≥ 14 Nale˝y przygotowaç dwie serie co najmniej po siedem ampu∏ek. Wlaç do ka˝dej ampu∏ki pewnà iloÊç rozcieƒczonego standardowego roztworu VC i DMA lub roztworu standardu wewn´trznego w DMA, tak aby koƒcowe st´˝enie VC wynosi∏o 0; 0,050; 0,075; 0,100; 0,125; 0,150; 0,200 itd. mg/l lub kg DMA i aby wszystkie ampu∏ki zawiera∏y takà samà iloÊç DMA, która ma byç u˝yta w sposób okreÊlony w pkt 5.5. Zamknàç ampu∏ki i post´powaç zgodnie ze wskazaniami okreÊlonymi w pkt 5.6. Przygotowaç wykres, na którym wartoÊci rz´dnej odpowiadajà powierzchni (lub wysokoÊci) pików VC z podwójnych roztworów (lub stosunkowi tych powierzchni/wysokoÊci do pików standardu wewn´trznego), a wartoÊci odci´tej odpowiadajà st´˝eniu VC w roztworach. Dziennik Ustaw Nr 129 — 9608 — 5.4. Walidacja przygotowania roztworów standardowych otrzymanych w sposób okreÊlony w pkt 5.1 i 5.2. Powtórzyç procedury, o których mowa w pkt 5.1 i 5.2, w celu otrzymania drugiego rozcieƒczonego roztworu standardowego o st´˝eniu równym 0,1 mg VC/I lub kg DMA lub roztworu standardu wewn´trznego. Ârednia z dwóch oznaczeƒ chromatograficznych tego roztworu nie mo˝e ró˝niç si´ o wi´cej ni˝ 5 % od odpowiadajàcego punktu na krzywej wzorcowej. Je˝eli ró˝nica jest wi´ksza ni˝ 5 %, nale˝y odrzuciç wszystkie roztwory otrzymane w wyniku zastosowania pkt 5.1, 5.2, 5.3 i 5.4 i powtórzyç procedur´ od poczàtku. 5.5. Przygotowanie próbek materia∏ów lub wyrobów. Przygotowaç dwie ampu∏ki. Do ka˝dej z nich odwa˝yç z dok∏adnoÊcià do 0,1 mg nie mniej ni˝ 200 mg próbki pobranej z badanego materia∏u lub wyrobu poci´tego na ma∏e kawa∏ki. IloÊci materia∏u wprowadzonego do obydwu ampu∏ek powinny byç równe. Natychmiast zamknàç ampu∏ki. Do ka˝dej ampu∏ki na 1 g próbki wprowadziç 10 ml lub 10 g DMA lub 10 ml lub 10 g roztworu standardu wewn´trznego. Zamknàç ampu∏ki i post´powaç w sposób okreÊlony w pkt 5.6. 5.6. Oznaczenia chromatograficzne. 5.6.1. Wstrzàsnàç ampu∏kà, unikajàc kontaktu cieczy z zamkni´ciem, tak aby otrzymaç mo˝liwie jak najbardziej jednorodny roztwór lub zawiesin´ próbek materia∏u lub wyrobu przygotowanych w sposób okreÊlony w pkt 5.5. 5.6.2. UmieÊciç wszystkie zamkni´te ampu∏ki w ∏aêni wodnej w temperaturze 60 ±1 °C na dwie godziny do uzyskania równowagi. Ponownie wstrzàsnàç, jeÊli to konieczne. 5.6.3. Pobraç próbk´ z przestrzeni ponad cieczà w ampu∏ce. W przypadku stosowania r´cznej metody pobierania próbek znad roztworu nale˝y postaraç si´, aby próbki by∏y jak najbardziej do siebie podobne. W szczególnoÊci strzykawka musi byç ogrzana do temperatury próbki. Zmierzyç powierzchni´ (lub wysokoÊç) pików VC i stosowanego standardu wewn´trznego, je˝eli jest u˝ywany. 5.6.4. Usunàç z kolumny nadmiar DMA, gdy tylko na chromatogramie poka˝à si´ piki DMA. 6. Obliczanie wyników 6.1. Przez interpolacj´ krzywej obliczyç nieznane st´˝enie ka˝dego z dwóch roztworów próbki, uwzgl´dniajàc roztwór standardu wewn´trznego, jeÊli by∏ u˝yty. Obliczyç iloÊç VC w ka˝dej z dwóch próbek badanego materia∏u lub wyrobu, stosujàc nast´pujàcy wzór: Poz. 904 cV x = —— . 1000 M gdzie: x — st´˝enie VC w próbce materia∏u lub wyrobu, wyra˝one w mg/kg, c — st´˝enie VC w ampu∏ce z próbkà materia∏u lub wyrobu, wyra˝one w mg/l lub mg/kg, V — obj´toÊç lub masa DMA w ampu∏ce z próbkà materia∏u lub wyrobu, wyra˝ona w litrach lub kilogramach, M — iloÊç próbki materia∏u lub wyrobu, wyra˝ona w gramach. 6.2. St´˝enie VC w badanym materiale lub wyrobie, wyra˝one w mg/kg, powinno byç Êrednià dwóch oznaczonych st´˝eƒ VC (mg/kg), pod warunkiem ˝e spe∏nione jest kryterium powtarzalnoÊci, zgodnie z pkt 8. 7. Potwierdzenie poziomu VC W przypadkach gdy zawartoÊç VC w materia∏ach i wyrobach obliczona w sposób okreÊlony w pkt 6.2 przekracza maksymalnà dopuszczalnà iloÊç, wyniki otrzymane w analizie ka˝dej z dwóch próbek wykonanej w sposób okreÊlony w pkt 5.6 nale˝y potwierdziç w jeden z trzech poni˝szych sposobów: — u˝ywajàc przynajmniej jednej innej kolumny z fazà stacjonarnà o innej polarnoÊci; procedur´ t´ nale˝y powtarzaç, a˝ do uzyskania chromatogramu bez oznak nak∏adania si´ pików VC i/lub standardu wewn´trznego ze sk∏adnikami próbki materia∏u lub wyrobu; — przy u˝yciu innych detektorów, np. mikroelektrolitycznego detektora przewodnoÊci2); — korzystajàc ze spektometrii masowej; w tym przypadku, jeÊli jony czàsteczkowe o podobnych masach (m/
- e)62 i 64 sà wykrywane w stosunku 3:1, z du˝ym prawdopodobieƒstwem mo˝na uznaç to za potwierdzenie obecnoÊci VC; w razie wàtpliwoÊci nale˝y sprawdziç ca∏e widmo masowe. 8. PowtarzalnoÊç Ró˝nice mi´dzy wynikami dwóch oznaczeƒ obliczonymi w sposób okreÊlony w pkt 6.1 dla tej samej próbki, wykonanych jednoczeÊnie lub w krótkich odst´pach czasu, przez tego samego analityka, w tych samych warunkach, nie mogà przekraczaç 0,2 mg VC/kg materia∏u lub wyrobu. ——————— 2) Journal of Chromatographic Science, vol. 12, March 1974, p. 152. Dziennik Ustaw Nr 129 — 9609 — Poz. 904 Za∏àcznik nr 4 METODA ANALITYCZNA OZNACZANIA CHLORKU WINYLU UWALNIANEGO Z MATERIA¸ÓW I WYROBÓW DO ˚YWNOÂCI 1. Zakres i obszar stosowania Metoda s∏u˝y do urz´dowej kontroli zawartoÊci chlorku winylu uwalnianego z materia∏ów i wyrobów do ˝ywnoÊci. 2. Zasada metody Poziom monomeru chlorku winylu (VC) w materia∏ach i wyrobach oznacza si´ metodà chromatografii gazowej, stosujàc technik´ „head-space”. 3. Odczynniki 3.1. Chlorek winylu (VC), o czystoÊci wi´kszej ni˝ 99,5 % (v/v). 4.4. Ampu∏ki z silikonowà lub gumowà membranà. JeÊli ciÊnienie w ampu∏ce nie zosta∏o sztucznie zwi´kszone, w celu unikni´cia powstawania w niej cz´Êciowej pró˝ni w czasie r´cznego pobierania próbki znad roztworu przy u˝yciu mikrostrzykawki, zaleca si´ stosowanie du˝ych ampu∏ek. 4.5. Mikrostrzykawki. 4.6. Strzykawki gazoszczelne do r´cznego pobierania próbek z fazy gazowej. 4.7. Waga analityczna o dok∏adnoÊci 0,1 mg. 5. Procedura UWAGA: 3.2. N,N-dimetyloacetamid (DMA), wolny od zanieczyszczeƒ, o czasie retencji takim samym jak dla VC lub standardu wewn´trznego okreÊlonego w pkt 3.3 w warunkach badania. 3.3. Eter dietylu lub cis-2-buten w DMA jako roztwór standardu wewn´trznego. Standardy wewn´trzne nie mogà zawieraç ˝adnych zanieczyszczeƒ o czasie retencji takim samym jak VC, w warunkach badania. 3.4. Woda destylowana lub demineralizowana o równowa˝nej czystoÊci. 4. Aparatura UWAGA: O aparaturze lub cz´Êciach aparatury mówi si´ tylko wtedy, jeÊli sà nietypowe. Zak∏ada si´ dost´pnoÊç standardowych urzàdzeƒ laboratoryjnych. 4.1. Chromatograf gazowy z automatycznym urzàdzeniem do pobierania próbek znad roztworu lub z rozwiàzaniami umo˝liwiajàcymi r´czne wprowadzanie próbek. 4.2. P∏omieniowy detektor jonizacyjny lub inne detektory, wymienione w pkt 7. 4.3. Kolumna chromatograficzna. Kolumna musi umo˝liwiaç rozdzielenie pików powietrza, VC i standardu wewn´trznego, je˝eli jest on stosowany. Ponadto kolumna chromatograficzna i detektory, o których mowa w pkt 4.2, muszà zapewniç uzyskanie sygna∏u, który daje roztwór zawierajàcy 0,005 mg VC/litr DMA lub 0,005 mg VC/kg DMA, co najmniej pi´ciokrotnie silniejszy od szumu t∏a. Chlorek winylu jest substancjà niebezpiecznà, w temperaturze pokojowej jest gazem, dlatego przygotowanie roztworów powinno odbywaç si´ pod dobrze dzia∏ajàcym wyciàgiem. Nale˝y zachowaç wszelkie Êrodki zabezpieczajàce przed utratà VC lub DMA. Przy r´cznym pobieraniu próbek nale˝y stosowaç standard wewn´trzny, o którym mowa w pkt 3.3. Stosujàc standard wewn´trzny, przez ca∏e badanie nale˝y u˝ywaç tego samego roztworu. 5.1. Przygotowanie standardowego roztworu VC (roztwór A). 5.1.1. St´˝ony standardowy roztwór VC, o st´˝eniu oko∏o 2 000 mg/kg. Zwa˝yç z dok∏adnoÊcià do 0,1 mg odpowiednie naczynie szklane i umieÊciç w nim pewnà iloÊç (np. 50
- ml)DMA o czystoÊci i czasie retencji okreÊlonych w pkt 3.2. Zwa˝yç ponownie. Do DMA dodaç powoli pewnà iloÊç (np. 0,1
- g)VC o czystoÊci okreÊlonej w pkt 3.1, w postaci ciek∏ej lub gazowej. VC mo˝na równie˝ wprowadziç pod powierzchni´ DMA, pod warunkiem ˝e urzàdzenie wykorzystywane w tym celu zabezpieczone jest przed utratà DMA. Zwa˝yç ponownie z dok∏adnoÊcià do 0,1 mg. Odczekaç 2 godziny do osiàgni´cia stanu równowagi. JeÊli b´dzie stosowany standard wewn´trzny, jego st´˝enie w standardowym roztworze wzorcowym VC powinno byç takie, jak st´˝enie roztworu standardu wewn´trznego przygotowanego w sposób okreÊlony w pkt 3.3. Roztwór standardowy przechowywaç w lodówce. 5.1.2. Przygotowanie rozcieƒczonego standardowego roztworu VC. Pobraç zwa˝onà iloÊç st´˝onego roztworu standardowego VC przygotowanego w sposób okreÊlony w pkt 5.1.1 i rozcieƒczyç do znanej masy lub obj´toÊci za pomocà DMA lub roztworu standardu wewn´trznego. St´˝enie uzyskanego rozcieƒczonego roztworu Dziennik Ustaw Nr 129 — 9610 — standardowego (roztwór A) wyra˝ane jest odpowiednio w mg/l lub w mg/kg. 5.1.3. Przygotowanie krzywej wzorcowej. UWAGA: Krzywa musi obejmowaç co najmniej siedem punktów. PowtarzalnoÊç sygna∏u1) musi byç mniejsza ni˝ 0,02 mg VC/l lub kg DMA. Przebieg krzywej nale˝y wyznaczyç na podstawie punktów wyliczonych za pomocà metody najmniejszych kwadratów, tzn. linia regresji powinna zostaç obliczona wed∏ug nast´pujàcego równania: y = a1x + a0 gdzie: Poz. 904 czonego standardowego roztworu VC i DMA lub roztworu standardu wewn´trznego w DMA, tak aby koƒcowe st´˝enie VC w podwójnych roztworach wynosi∏o 0; 0,050; 0,075; 0,100; 0,125; 0,150; 0,200 itd. mg/l lub mg/kg DMA i aby wszystkie ampu∏ki zawiera∏y takà samà obj´toÊç roztworu. IloÊç rozcieƒczonego roztworu standardowego VC powinna byç taka, aby stosunek pomi´dzy ca∏kowità obj´toÊcià (µl) dodanego roztworu VC i iloÊcià (g lub
- ml)DMA lub roztworem standardu wewn´trznego nie przekracza∏ pi´ciu. Zamknàç ampu∏ki i post´powaç w sposób okreÊlony w pkt 5.4.2, 5.4.3 i 5.4.5. Przygotowaç wykres, na którym wartoÊci rz´dnej odpowiadajà powierzchni (lub wysokoÊci) pików VC z podwójnych roztworów (lub stosunkowi tych powierzchni/wysokoÊci do pików standardu wewn´trznego), a wartoÊci odci´tej odpowiadajà st´˝eniu VC w roztworach. 5.2. Walidacja przygotowania roztworów standardowych otrzymanych w sposób okreÊlony w pkt 5.1. 5.2.1. Przygotowanie drugiego roztworu standardowego VC (roztwór B). gdzie: y = wysokoÊç lub pole powierzchni pod pikiem w pojedynczym oznaczeniu x = odpowiadajàce st´˝enie na linii regresji n = liczba wykonanych oznaczeƒ (n ≥ 14) Krzywa musi byç liniowa, tzn. standardowe odchylenie (
- s)ró˝nic mi´dzy zmierzonymi sygna∏ami (
- yi)i odpowiadajàcymi im wartoÊciami wyliczonymi na podstawie linii regresji (zi), podzielone przez wartoÊç – wszystkich zmierzonych sygna∏ów nie moÊrednià (
- y)˝e przekraczaç 0,07. Obliczenie wykonuje si´ wg wzoru: s — ≤ 0,07 – y Powtórzyç procedur´ opisanà w pkt 5.1.1 i 5.1.2 w celu uzyskania drugiego rozcieƒczonego roztworu standardowego o st´˝eniu w przybli˝eniu równym 0,02 mg VC/I lub 0,02 mg/kg DMA lub roztworu standardu wewn´trznego. UmieÊciç ten roztwór w dwóch ampu∏kach. Zamknàç ampu∏ki i post´powaç w sposób okreÊlony w pkt 5.4.2, 5.4.3 i 5.4.5. 5.2.2. Walidacja roztworu A. JeÊli Êrednia z dwóch oznaczeƒ chromatograficznych odnoszàcych si´ do roztworu B nie ró˝ni si´ o wi´cej ni˝ 5 % od odpowiedniego punktu na krzywej wzorcowej sporzàdzonej w sposób okreÊlony w pkt 5.1.3, roztwór jest zwalidowany. JeÊli ró˝nica jest wi´ksza ni˝ 5 %, nale˝y odrzuciç wszystkie roztwory otrzymane w sposób okreÊlony w pkt 5.1 i 5.2 i powtórzyç ca∏à procedur´ od poczàtku. 5.3. Przygotowanie krzywej dodatków. gdzie: Krzywa musi obejmowaç co najmniej siedem punktów. Przebieg krzywej nale˝y wyznaczyç na podstawie punktów wyliczonych za pomocà metody najmniejszych kwadratów w sposób okreÊlony w pkt 5.1.3. yi = ka˝dy pojedynczy zmierzony sygna∏ zi = wartoÊç odpowiadajàca sygna∏owi (
- yi)na obliczonej linii regresji n ≥ 14 Przygotowaç dwie serie, co najmniej po siedem ampu∏ek. Wlaç do ka˝dej ampu∏ki pewnà iloÊç rozcieƒ——————— 1) Patrz zalecenie ISO DIS 5725: 1997. Krzywa musi byç liniowa, tzn. ˝e odchylenie standardowe (
- s)ró˝nic mi´dzy zmierzonymi sygna∏ami (
- yi)i odpowiadajàcymi im wartoÊciami sygna∏ów (
- zi)obliczonymi z linii regresji podzielone przez wartoÊç Êred– wszystkich zmierzonych sygna∏ów nie b´dzie nià (
- y)przekraczaç 0,07 zgodnie z pkt 5.1.3. 5.3.1. Przygotowanie próbki. Próbka ˝ywnoÊci do analizy musi byç reprezentatywna dla badanego Êrodka spo˝ywczego. ˚ywnoÊç musi byç wymieszana lub podzielona na niewielkie kawa∏ki i wymieszana przed pobraniem próbki. Dziennik Ustaw Nr 129 — 9611 — 5.3.2. Procedura. Przygotowaç dwie serie co najmniej po siedem ampu∏ek. Dodaç do ka˝dej ampu∏ki odpowiednià iloÊç, nie mniej ni˝ 5 g, próbki badanej ˝ywnoÊci przygotowanej w sposób okreÊlony w pkt 5.3.1. Upewniç si´, ˝e do ka˝dej ampu∏ki dodano próbk´ takiej samej wielkoÊci. Natychmiast zamknàç ampu∏ki. Do ka˝dej ampu∏ki na ka˝dy gram próbki dodaç po 1 ml wody destylowanej lub wody zdemineralizowanej o równowa˝nej czystoÊci, lub, jeÊli to konieczne, odpowiedniego rozpuszczalnika (uwaga: dodanie wody destylowanej lub zdemineralizowanej do jednorodnych produktów spo˝ywczych nie jest konieczne). Dodaç do ka˝dej ampu∏ki odpowiednià obj´toÊç rozcieƒczonego roztworu wzorcowego VC zawierajàcego standard wewn´trzny, jeÊli to konieczne, tak aby st´˝enia VC dodanego do ampu∏ek wynosi∏y: 0; 0,005; 0,010; 0,020; 0,030; 0,040; 0,050 itd. mg/kg ˝ywnoÊci. Upewniç si´, ˝e ca∏kowita obj´toÊç DMA lub DMA zawierajàcego standard wewn´trzny w ka˝dej ampu∏ce jest taka sama. IloÊç rozcieƒczonego roztworu wzorcowego VC i dodanego DMA, jeÊli zosta∏ wykorzystany, musi byç taka, aby stosunek ca∏kowitej obj´toÊci (µl) tych roztworów do iloÊci (
- g)˝ywnoÊci umieszczonej w ampu∏kach by∏ mo˝liwie najni˝szy i nie wi´kszy ni˝ pi´ç, i taka sama w ka˝dej ampu∏ce. Zamknàç ampu∏ki i post´powaç w sposób okreÊlony w pkt 5.4. 5.4. Oznaczenia chromatograficzne. 5.4.1. Wstrzàsnàç ampu∏kà, unikajàc kontaktu cieczy z zamkni´ciem, tak aby otrzymaç mo˝liwie jak najbardziej jednorodny roztwór lub zawiesin´ próbki ˝ywnoÊci. 5.4.2. UmieÊciç wszystkie zamkni´te ampu∏ki w ∏aêni wodnej w temperaturze 60 ±1 °C na dwie godziny do uzyskania równowagi. Ponownie wstrzàsnàç, jeÊli to konieczne. 5.4.3. Pobraç próbk´ z przestrzeni ponad cieczà w ampu∏ce. W przypadku stosowania r´cznej metody pobierania próbek nale˝y postaraç si´, aby próbki by∏y jak najbardziej do siebie podobne. W szczególnoÊci strzykawka musi byç ogrzana do temperatury próbki. Zmierzyç powierzchni´ (lub wysokoÊç) pików VC i stosowanego standardu wewn´trznego, je˝eli jest u˝ywany. 5.4.4. Sporzàdziç wykres, na którym wartoÊç rz´dnej odpowiada powierzchni (lub wysokoÊci) piku VC lub stosunkowi powierzchni/wysokoÊci piku VC do po- Poz. 904 wierzchni/wysokoÊci piku standardu wewn´trznego; wartoÊci odci´tej odpowiadajà iloÊciom dodanego VC (
- mg)w odniesieniu do odwa˝onych iloÊci próbek ˝ywnoÊci w ka˝dej ampu∏ce (kg). Zaznaczyç na wykresie punkt przeci´cia z osià odci´tych. Otrzymana w ten sposób wartoÊç odpowiada st´˝eniu VC w badanej próbce Êrodka spo˝ywczego. 5.4.5. W odpowiedni sposób usunàç z kolumny nadmiar DMA, gdy tylko na chromatogramie poka˝à si´ piki DMA. 6. Wyniki IloÊç uwalnianego VC z materia∏ów i wyrobów do badanej ˝ywnoÊci, wyra˝ona w mg/kg, powinna byç Êrednià z dwóch oznaczeƒ, pod warunkiem ˝e spe∏nione jest kryterium powtarzalnoÊci, zgodnie z pkt 8. 7. Potwierdzenie obecnoÊci VC W przypadkach gdy iloÊç uwalnianego VC z materia∏ów i wyrobów do ˝ywnoÊci, obliczona w sposób okreÊlony w pkt 6, przekracza kryterium okreÊlone w rozporzàdzeniu, wyniki uzyskane w ka˝dym z dwóch pomiarów muszà byç potwierdzone w jeden z trzech sposobów: — u˝ywajàc przynajmniej jednej innej kolumny z fazà stacjonarnà o innej polarnoÊci; procedur´ t´ nale˝y powtarzaç, a˝ do uzyskania chromatogramu bez oznak nak∏adania si´ pików VC i/lub standardu wewn´trznego ze sk∏adnikami próbki ˝ywnoÊci, — przy u˝yciu innych detektorów, np. mikroelektrolitycznego detektora przewodnoÊci2), — korzystajàc ze spektometrii masowej; w tym przypadku jeÊli jony czàsteczkowe o podobnych masach (m/
- e)62 i 64 sà wykrywane w stosunku 3:1, z du˝ym prawdopodobieƒstwem mo˝na uznaç to za potwierdzenie obecnoÊci VC; w razie wàtpliwoÊci nale˝y sprawdziç ca∏e widmo masowe. 8. PowtarzalnoÊç Ró˝nice mi´dzy wynikami dwóch oznaczeƒ tej samej próbki, wykonanych jednoczeÊnie lub w krótkich odst´pach czasu, przez tego samego analityka, w tych samych warunkach, nie mogà przekraczaç 0,003 mg VC/kg Êrodka spo˝ywczego. ——————— 2) Patrz Journal of Chromatographic Science, vol. 12, March 1974, p. 152. — 9612 — Wydawca: Kancelaria Prezesa Rady Ministrów Redakcja: Rzàdowe Centrum Legislacji — Redakcja Dziennika Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej oraz Dziennika Urz´dowego Rzeczypospolitej Polskiej „Monitor Polski”, Al. Ujazdowskie 1/3, 00-583 Warszawa, tel. 0-22 622-66-56 Sk∏ad, druk i kolporta˝: Wydzia∏ Wydawnictw i Poligrafii Centrum Obs∏ugi Kancelarii Prezesa Rady Ministrów ul. Powsiƒska 69/71, 02-903 Warszawa, tel.: 0-22 694-67-50, 0-22 694-67-52; faks 0-22 694-62-06 Bezp∏atna infolinia: 0-800-287-581 (czynna w godz. 730–1530) www.cokprm.gov.pl e-mail: dziust@cokprm.gov.pl T∏oczono z polecenia Prezesa Rady Ministrów w Wydziale Wydawnictw i Poligrafii Centrum Obs∏ugi Kancelarii Prezesa Rady Ministrów, ul. Powsiƒska 69/71, 02-903 Warszawa Zam. 1946/W/C/2007 ISSN 0867-3411 Cena 10,40 z∏ (w tym 7 % VAT)