Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 4 września 2008 r. w sprawie rozpuszczalników ekstrakcyjnych, które mogą być stosowane w produkcji żywności

Dziennik Ustaw Nr 177 — 9358 — Poz. 1093 1093 ROZPORZÑDZENIE MINISTRA ZDROWIA1) z dnia 4 wrzeÊnia 2008 r. w sprawie rozpuszczalników ekstrakcyjnych, które mogà byç stosowane w produkcji ˝ywnoÊci2) Na podstawie art. 14 ust. 2 ustawy z dnia 25 sierpnia 2006 r. o bezpieczeƒstwie ˝ywnoÊci i ˝ywienia (Dz. U. Nr 171, poz. 1225) zarzàdza si´, co nast´puje: § 1. 1. Rozporzàdzenie okreÊla: 1) maksymalne dopuszczalne poziomy zawartoÊci w rozpuszczalnikach ekstrakcyjnych pierwiastków szkodliwych dla zdrowia; 2) wykaz substancji i materia∏ów dopuszczonych do stosowania w produkcji ˝ywnoÊci jako rozpuszczalniki ekstrakcyjne; 3) warunki stosowania rozpuszczalników ekstrakcyjnych; 4) maksymalne dopuszczalne poziomy pozosta∏oÊci rozpuszczalników ekstrakcyjnych w ˝ywnoÊci lub w sk∏adnikach ˝ywnoÊci; 5) szczegó∏owe wymagania w zakresie oznakowania rozpuszczalników ekstrakcyjnych. ——————— 2. Rozporzàdzenie nie dotyczy rozpuszczalników ekstrakcyjnych stosowanych w produkcji dozwolonych substancji dodatkowych, witamin i innych sk∏adników ˝ywnoÊci, z zastrze˝eniem § 5 i 6. § 2. W 1 kg rozpuszczalnika ekstrakcyjnego nie mogà znajdowaç si´ pierwiastki szkodliwe dla zdrowia w iloÊci wi´kszej ni˝ 1 mg arsenu oraz 1 mg o∏owiu. § 3. 1. Dopuszcza si´ stosowanie w produkcji ˝ywnoÊci jako rozpuszczalników ekstrakcyjnych substancji i materia∏ów okreÊlonych w § 4 oraz w za∏àcznikach do rozporzàdzenia. 2. Wykaz substancji i materia∏ów dopuszczonych do stosowania w produkcji ˝ywnoÊci jako rozpuszczalniki ekstrakcyjne oraz maksymalne poziomy pozosta∏oÊci tych substancji i materia∏ów w ˝ywnoÊci lub w sk∏adnikach ˝ywnoÊci okreÊla za∏àcznik nr 1 do rozporzàdzenia. 3. W produkcji Êrodków spo˝ywczych lub sk∏adników ˝ywnoÊci mogà byç równie˝ stosowane jako rozpuszczalniki ekstrakcyjne: 1) Minister Zdrowia kieruje dzia∏em administracji rzàdowej — zdrowie, na podstawie § 1 ust. 2 rozporzàdzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 16 listopada 2007 r. w sprawie szczegó∏owego zakresu dzia∏ania Ministra Zdrowia (Dz. U. Nr 216, poz. 1607). 2) Rozporzàdzenie wdra˝a postanowienia nast´pujàcych dyrektyw:

1. a)dyrektywy Rady 88/344/EWG z dnia 13 czerwca 1988 r. w sprawie zbli˝enia ustawodawstw Paƒstw Cz∏onkowskich dotyczàcych rozpuszczalników do ekstrakcji stosowanych w produkcji Êrodków spo˝ywczych i sk∏adników ˝ywnoÊci (Dz. Urz. WE L 157 z 24.06.1988, str. 28; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 13, t. 9, str. 222),
2. b)dyrektywy Rady 92/115/EWG z dnia 17 grudnia 1992 r. zmieniajàcej po raz pierwszy dyrektyw´ 88/344/EWG w sprawie zbli˝enia ustawodawstw Paƒstw Cz∏onkowskich dotyczàcych rozpuszczalników do ekstrakcji stosowanych w produkcji Êrodków spo˝ywczych i sk∏adników ˝ywnoÊci (Dz. Urz. WE L 409 z 31.12.1992, str. 31; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 13, t. 11, str. 496),
3. c)dyrektywy 94/52/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 7 grudnia 1994 r. zmieniajàcej po raz drugi dyrektyw´ 88/344/EWG w sprawie zbli˝enia ustawodawstw Paƒstw Cz∏onkowskich dotyczàcych rozpuszczalników do ekstrakcji stosowanych w produkcji Êrodków spo˝ywczych i sk∏adników ˝ywnoÊci (Dz. Urz. WE L 331 z 21.12.1994, str. 10; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 13, t. 13, str. 324),
4. d)dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 97/60/WE z dnia 27 paêdziernika 1997 r. zmieniajàcej po raz trzeci dyrektyw´ 88/344/EWG w sprawie zbli˝enia ustawodawstw Paƒstw Cz∏onkowskich dotyczàcych rozpuszczalników do ekstrakcji stosowanych w produkcji Êrodków spo˝ywczych i sk∏adników ˝ywnoÊci (Dz. Urz. WE L 331 z 03.12.1997, str. 7; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 13, t. 19, str. 263). 1) woda, do której mogà byç dodane substancje regulujàce kwasowoÊç lub zasadowoÊç; 2) inne substancje spo˝ywcze posiadajàce w∏aÊciwoÊci rozpuszczalnika. § 4. 1. Dopuszcza si´ do stosowania w produkcji ˝ywnoÊci, zgodnie z dobrà praktykà produkcyjnà, rozpuszczalniki ekstrakcyjne, z zastrze˝eniem ust. 2 i 3, o nazwie: 1) propan; 2) butan; 3) octan etylu; 4) etanol; 5) dwutlenek w´gla; 6) aceton, z wy∏àczeniem, o którym mowa w ust. 3; 7) podtlenek azotu. 2. Stosowanie rozpuszczalników ekstrakcyjnych w produkcji ˝ywnoÊci uwa˝a si´ za zgodne z dobrà praktykà produkcyjnà, je˝eli w wyniku ich u˝ycia pozosta∏oÊci tych rozpuszczalników lub ich pochodnych b´dà wyst´powa∏y w iloÊciach technicznie nieuniknionych, które nie stanowià zagro˝enia dla zdrowia cz∏owieka. 3. Zabronione jest stosowanie acetonu do rafinacji oliwy z wyt∏oków z oliwek. Dziennik Ustaw Nr 177 — 9359 — § 5. 1. Do ekstrakcji aromatów z naturalnych produktów posiadajàcych w∏aÊciwoÊci aromatyzujàce mogà byç stosowane, jako rozpuszczalniki, substancje u˝ywane do rozcieƒczania i rozpuszczania aromatów. 2. Wykaz rozpuszczalników ekstrakcyjnych, które mogà byç stosowane do produkcji aromatów z naturalnych produktów posiadajàcych w∏aÊciwoÊci aromatyzujàce, oraz maksymalne poziomy pozosta∏oÊci tych rozpuszczalników w ˝ywnoÊci lub w sk∏adnikach ˝ywnoÊci okreÊla za∏àcznik nr 2 do rozporzàdzenia. § 6. Substancje dodatkowe, witaminy i inne sk∏adniki ˝ywnoÊci mogà byç dodawane do ˝ywnoÊci pod warunkiem, ˝e nie spowoduje to obecnoÊci w Êrodkach spo˝ywczych pozosta∏oÊci rozpuszczalników ekstrakcyjnych, pochodzàcych od tych substancji dodatkowych, witamin i innych sk∏adników od˝ywczych, na poziomie mogàcym stanowiç zagro˝enie dla zdrowia cz∏owieka. § 7. 1. Substancje przeznaczone do stosowania jako rozpuszczalniki ekstrakcyjne w produkcji Êrodków spo˝ywczych, wprowadzane do obrotu, na opakowaniach, pojemnikach lub etykietach muszà byç oznakowane informacjami zawierajàcymi: 1) nazw´ handlowà okreÊlonà w § 4 lub w za∏àcznikach do rozporzàdzenia; 2) jednoznaczne wskazanie, ˝e dana substancja lub materia∏ jest odpowiedniej jakoÊci do zastosowania w ekstrakcji ˝ywnoÊci lub jej sk∏adników; Poz. 1093 3) dane umo˝liwiajàce identyfikacj´ partii lub serii; 4) dane identyfikujàce podmiot dzia∏ajàcy na rynku spo˝ywczym, który produkuje lub pakuje rozpuszczalniki lub, je˝eli jego dzia∏alnoÊç jest zarejestrowana w paƒstwie cz∏onkowskim Unii Europejskiej, wprowadza rozpuszczalniki do obrotu, obejmujàce firm´, a w przypadku podmiotu nieb´dàcego przedsi´biorcà nazw´ (imi´ i nazwisko), oraz adres siedziby lub miejsca zamieszkania; 5) zawartoÊç netto podanà w jednostkach obj´toÊci; 6) szczególne warunki stosowania lub magazynowania — je˝eli jest to konieczne ze wzgl´du na bezpieczeƒstwo ˝ywnoÊci. 2. Od obowiàzku umieszczenia na opakowaniach, pojemnikach lub etykietach informacji, o których mowa w ust. 1 pkt 3—6, mo˝na odstàpiç w przypadku umieszczenia tych informacji w dokumentach handlowych dotyczàcych danej partii lub serii substancji i dostarczenia tych dokumentów do odbiorcy razem z dostawà danej substancji lub wczeÊniej. 3. W zakresie nieuregulowanym w ust. 1 i 2 do oznakowania rozpuszczalników ekstrakcyjnych stosuje si´ przepisy w sprawie znakowania Êrodków spo˝ywczych. § 8. Rozporzàdzenie wchodzi w ˝ycie po up∏ywie 14 dni od dnia og∏oszenia. Minister Zdrowia: E. Kopacz Dziennik Ustaw Nr 177 — 9360 — Poz. 1093 Za∏àczniki do rozporzàdzenia Ministra Zdrowia z dnia 4 wrzeÊnia 2008 r. (poz. 1093) Za∏àcznik nr 1 WYKAZ SUBSTANCJI I MATERIA¸ÓW DOPUSZCZONYCH DO STOSOWANIA W PRODUKCJI ˚YWNOÂCI JAKO ROZPUSZCZALNIKI EKSTRAKCYJNE ORAZ MAKSYMALNE POZIOMY POZOSTA¸OÂCI TYCH SUBSTANCJI I MATERIA¸ÓW W ˚YWNOÂCI LUB W SK¸ADNIKACH ˚YWNOÂCI Lp. Nazwa rozpuszczalnika Warunki stosowania Maksymalna pozosta∏oÊç w ekstrahowanej ˝ywnoÊci lub w sk∏adnikach ˝ywnoÊci 1 2 3 4 1 Heksan1) Produkcja lub frakcjonowanie t∏uszczów i olejów lub produkcja t∏uszczu kakaowego 1 mg/kg t∏uszczu, oleju lub t∏uszczu kakaowego Produkcja odt∏uszczonych produktów bia∏kowych i odt∏uszczonej màki 10 mg/kg Êrodka spo˝ywczego zawierajàcego odt∏uszczone produkty bia∏kowe i odt∏uszczone màki 30 mg/kg odt∏uszczonego produktu sojowego sprzedawanego konsumentowi finalnemu 2 3 Octan metylu Keton metyloetylowy2) Produkcja odt∏uszczonych zarodków zbo˝owych 5 mg/kg odt∏uszczonych zarodków zbo˝owych Produkcja kawy i herbaty bezkofeinowej oraz kawy i herbaty pozbawionej substancji dra˝niàcych i zgorzkniajàcych 20 mg/kg kawy lub herbaty Produkcja cukru z melasy 1 mg/kg cukru Frakcjonowanie t∏uszczów i olejów 5 mg/kg t∏uszczu lub oleju Produkcja kawy i herbaty bezkofeinowej oraz kawy i herbaty pozbawionej substancji dra˝niàcych i zgorzkniajàcych 20 mg/kg kawy lub herbaty 4 Dichlorometan (chlorek metylenu) Produkcja kawy i herbaty bezkofeinowej oraz kawy i herbaty pozbawionej substancji dra˝niàcych i zgorzkniajàcych 2 mg/kg kawy palonej 5 mg/kg herbaty 5 Metanol Do wszystkich zastosowaƒ 10 mg/kg 6 Propan-2-ol Do wszystkich zastosowaƒ 10 mg/kg ObjaÊnienia: 1) Heksan oznacza produkt handlowy sk∏adajàcy si´ g∏ównie z acyklicznych nasyconych w´glowodorów, zawierajàcych 6 atomów w´gla i podlegajàcych destylacji w temperaturze pomi´dzy 64 °C a 70 °C. Po∏àczone u˝ycie heksanu i ketonu metyloetylowego jest niedozwolone. 2) ZawartoÊç n-heksanu w tym rozpuszczalniku nie powinna przekraczaç 50 mg/kg; rozpuszczalnik ten nie mo˝e byç u˝yty w po∏àczeniu z heksanem. Dziennik Ustaw Nr 177 — 9361 — Poz. 1093 Za∏àcznik nr 2 WYKAZ ROZPUSZCZALNIKÓW EKSTRAKCYJNYCH, KTÓRE MOGÑ BYå STOSOWANE DO PRODUKCJI AROMATÓW Z NATURALNYCH PRODUKTÓW POSIADAJÑCYCH W¸AÂCIWOÂCI AROMATYZUJÑCE, ORAZ MAKSYMALNE POZIOMY POZOSTA¸OÂCI TYCH ROZPUSZCZALNIKÓW W ˚YWNOÂCI LUB W SK¸ADNIKACH ˚YWNOÂCI Lp. Nazwa rozpuszczalnika Maksymalna pozosta∏oÊç w ˝ywnoÊci lub w sk∏adnikach ˝ywnoÊci 1 2 3 1 Butan-1-ol 1 mg/kg 2 Butan-2-ol 1 mg/kg 3 Cykloheksan 1 mg/kg 4 1,1,1,2-tetrafluoroetan 0,02 mg/kg 5 Dichlorometan (chlorek metylenu) 0,02 mg/kg 6 Eter dietylowy 2 mg/kg 7 Heksan1) 1 mg/kg 8 Keton metyloetylowy1) 1 mg/kg 9 Octan metylu 1 mg/kg 10 Propan-1-ol 1 mg/kg ObjaÊnienie: 1) Po∏àczone u˝ycie heksanu i ketonu metyloetylowego jest niedozwolone.