Dziennik Ustaw Nr 4 — 89 — Poz. 22 i 23 Oznaczenie komory B: Vc k p ΔVc Vpk 1 0,5 ΔVc1 Vc+ ΔVc1 2 1 ΔVc2 Vc+ ΔVc2+ ΔVc2 ... ... ... ... n pdop ΔVcdop Vc+ΔVc1+ ΔVc2+...+ΔVcn Vc pdop — ciÊnienie dopuszc

§ 6. 2. Dla dawki minimalnej wynoszàcej co najmniej 2 dm3 warto

Êç odchylenia dawki minimalnej okreÊlona jest wzorem: Vb = 0,02 ⋅ Vmin ⋅ C gdzie: Vb — wartoÊç odchylenia dawki minimalnej w dm3, Vmin — wartoÊç dawki minimalnej w dm3, C — klasa dok∏adnoÊci instalacji pomiarowej. Rozdzia∏ 3 Szczegó∏owy zakres badaƒ i sprawdzeƒ wykonywanych podczas legalizacji pierwotnej i ponownej instalacji pomiarowych §

2. Badanie i sprawdzanie podczas legalizacji pierwotnej instalacji pomiarowej obejmuje: 1) wyznaczenie b∏´dów granicznych dopuszczalnych; 2) sprawdzenie: a) zgodnoÊci z zatwierdzonym typem, a w przypadku instalacji pomiarowych,

§ 2

pkt 2, z certyfikatem badania typu WE albo certyfikatem badania projektu WE, Dziennik Ustaw Nr 4 — 91 — b) istnienia wymaganych oznaczeƒ,

§ 5

, a w przypadku instalacji,

§ 2pkt 1, oznaczeƒ wymagalnych w dniu wydania decyzji zatwierdzenia typu, c) warto

Êci wzgl´dnych b∏´dów wskazaƒ instalacji pomiarowej, w znamionowych warunkach u˝ytkowania,

1. d)poprawnoÊci dzia∏ania urzàdzeƒ kasujàcych w instalacjach pomiarowych, w których sà stosowane,
2. e)poprawnoÊci dzia∏ania programatorów w instalacjach pomiarowych, w których sà stosowane,
3. f)poprawnoÊci dzia∏ania drukarki. 2. Badanie i sprawdzanie podczas legalizacji ponownej instalacji pomiarowej obejmuje: 1) wyznaczenie b∏´dów granicznych dopuszczalnych; 2) sprawdzenie:
4. a)istnienia wymaganych oznaczeƒ,

§ 5

, a w przypadku instalacji,

§ 2pkt 1, oznaczeƒ wymagalnych w dniu wydania decyzji zatwierdzenia typu, b) warto

Êci wzgl´dnych b∏´dów wskazaƒ instalacji pomiarowej, w znamionowych warunkach u˝ytkowania,

1. c)poprawnoÊci dzia∏ania urzàdzeƒ kasujàcych w instalacjach pomiarowych, w których sà stosowane,
2. d)poprawnoÊci dzia∏ania programatorów w instalacjach pomiarowych, w których sà stosowane,
3. e)poprawnoÊci dzia∏ania drukarki. § 9. 1. Podczas legalizacji pierwotnej licznika przeznaczonego do stosowania w instalacjach pomiarowych do paliw ciek∏ych innych ni˝ gazy ciek∏e, s∏u˝àcych do nape∏niania cystern, oraz w instalacjach pomiarowych w rurociàgach nale˝y okreÊliç wartoÊç wzgl´dnych b∏´dów wskazaƒ przy wartoÊci strumienia obj´toÊci zawartego w przedziale: 1) od 0,9 Qmax do 1,0 Qmax — jeden pomiar; 2) od 0,25 Qmax do 0,35 Qmax — jeden pomiar; 3) od Qmin do 1,1 Qmin — jeden pomiar; 4) od Qmin do Qmax, dla obj´toÊci równej wartoÊci dawki minimalnej — trzy pomiary. 2. Podczas legalizacji pierwotnej licznika, o którym mowa w ust. 1, mo˝na stosowaç ciecze zast´pcze, których lepkoÊci i g´stoÊci ró˝nià si´ nie wi´cej ni˝ o 5 % od lepkoÊci i g´stoÊci paliwa ciek∏ego, do którego licznik ten b´dzie przeznaczony. 3. Podczas legalizacji pierwotnej i legalizacji ponownej instalacji pomiarowej do nape∏niania cystern oraz instalacji pomiarowej w rurociàgach nale˝y okreÊliç Poz. 23 wartoÊç wzgl´dnych b∏´dów wskazaƒ przy wartoÊci strumienia: 1) QRmax uzyskanym przy ca∏kowicie otwartych wszystkich zaworach zamontowanych w sprawdzanej instalacji pomiarowej — jeden pomiar; 2) zawartej w przedziale od 0,5 QRmax do 0,7 QRmax — jeden pomiar; 3) od QRmin do Qmax, dla obj´toÊci równej wartoÊci dawki minimalnej — trzy pomiary. § 10. 1. Instalacja pomiarowa w rurociàgu powinna byç wyposa˝ona w elementy umo˝liwiajàce jej pod∏àczenie podczas legalizacji do wzorca obj´toÊci. 2. Wyposa˝enie instalacji pomiarowej w rurociàgu w elementy,

ust. 1, nie jest wymagane, je˝eli: 1) licznik jest legalizowany w laboratorium z zastosowaniem cieczy majàcej takà samà charakterystyk´, jak ciecz mierzona na miejscu zainstalowania; sprawdzeniu podlega wówczas tylko czujnik przep∏ywu po∏àczony z w∏aÊciwym lub równowa˝nym liczyd∏em oraz wszystkie elementy bezpoÊrednio po∏àczone mechanicznie, które mogà zak∏óciç pomiar; 2) na zakoƒczenie czynnoÊci legalizacji instalacja pomiarowa podlega sprawdzeniu pod wzgl´dem funkcjonowania i monta˝u w miejscu u˝ytkowania. § 11. 1. Podczas legalizacji pierwotnej odmierzacza paliw ciek∏ych innych ni˝ gazy ciek∏e, przed zamontowaniem w miejscu u˝ytkowania, nale˝y okreÊliç: 1) wartoÊç wzgl´dnych b∏´dów wskazaƒ przy wartoÊci strumienia obj´toÊci:

1. a)od 0,9 Qmax do 1,0 Qmax — trzy pomiary,
2. b)od Qmin do 1,1 Qmin — jeden pomiar,
3. c)od Qmin do Qmax, dla obj´toÊci równej wartoÊci dawki minimalnej — trzy pomiary; 2) ró˝nic´ pomi´dzy nale˝noÊcià wskazanà przez urzàdzenia wskazujàce nale˝noÊç i nale˝noÊcià obliczonà na podstawie ceny jednostkowej i wskazanej obj´toÊci cieczy, na podstawie jednego pomiaru; ró˝nica ta nie powinna przekraczaç nale˝noÊci odpowiadajàcej odchyleniu dawki minimalnej oraz powinna byç mniejsza ni˝ 2 grosze. 2. Podczas legalizacji ponownej odmierzacza paliw ciek∏ych innych ni˝ gazy ciek∏e, po zamontowaniu w miejscu u˝ytkowania, oraz legalizacji pierwotnej i legalizacji ponownej instalacji pomiarowej do tankowania samolotów, instalacji pomiarowej zamontowanej na cysternie drogowej nale˝y okreÊliç: 1) wartoÊç wzgl´dnych b∏´dów wskazaƒ przy wartoÊci strumienia obj´toÊci:
4. a)QRmax uzyskanym przy ca∏kowicie otwartych wszystkich zaworach zamontowanych w spraw- Dziennik Ustaw Nr 4 — 92 — dzanym odmierzaczu paliw ciek∏ych albo w sprawdzanej instalacji pomiarowej — jeden pomiar,
5. b)QRmax uzyskanym przy maksymalnych obrotach pompy w instalacji pomiarowej do tankowania samolotów i instalacji zamontowanej na samochodowej cysternie pomiarowej — jeden pomiar,
6. c)od 0,5 QRmin do 0,7 QRmax — jeden pomiar,
7. d)od Qmin do Qmax dla obj´toÊci równej wartoÊci dawki minimalnej — trzy pomiary; 2) ró˝nic´ pomi´dzy nale˝noÊcià wskazanà przez urzàdzenia wskazujàce nale˝noÊç i nale˝noÊcià obliczonà na podstawie ceny jednostkowej i wskazanej obj´toÊci cieczy — dla odmierzaczy paliw ciek∏ych na podstawie jednego pomiaru; ró˝nica ta nie powinna przekraczaç nale˝noÊci odpowiadajàcej odchyleniu dawki minimalnej oraz powinna byç mniejsza ni˝ 2 grosze. 3. WartoÊç Êredniej arytmetycznej b∏´dów,

ust. 2 pkt 1, powinna si´ mieÊciç w granicach ± 0,1 %. 4. Podczas legalizacji pierwotnej odmierzaczy paliw ciek∏ych mo˝na stosowaç ciecze zast´pcze, których lepkoÊci i g´stoÊci ró˝nià si´ nie wi´cej ni˝ o 5 % od lepkoÊci i g´stoÊci paliw ciek∏ych innych ni˝ gazy ciek∏e, do których te odmierzacze paliw sà przeznaczone. 5. Podczas legalizacji odmierzaczy paliw ciek∏ych innych ni˝ gazy ciek∏e nale˝y porównaç wskazania odmierzacza z wydrukiem zatwierdzonego urzàdzenia wtórnego, o ile urzàdzenie takie jest pod∏àczone do odmierzacza. 6. Wskazanie odmierzacza, o którym mowa w ust. 5, nie powinno przekraczaç wi´cej ni˝ ± 0,5 dzia∏ki elementarnej mechanicznego urzàdzenia wskazujàcego nale˝noÊç albo powinno byç równe dla elektronicznych urzàdzeƒ wskazujàcych nale˝noÊç lub obj´toÊç. § 12. 1. Przed przystàpieniem do legalizacji odmierzacza gazu ciek∏ego propan-butan nale˝y okreÊliç g´stoÊç gazu ciek∏ego propan-butan stosowanego do badaƒ, przy czym g´stoÊç ta powinna mieÊciç si´ w granicach od 0,539 g/cm3 do 0,569 g/cm3. Poz. 23

1. c)od 0,25 Qmax do 0,35 Qmax — dwa pomiary,
2. d)od Qmin do 1,1 Qmin — trzy pomiary; 2) ró˝nic´ pomi´dzy nale˝noÊcià wskazanà przez urzàdzenia wskazujàce nale˝noÊç i nale˝noÊcià obliczonà na podstawie ceny jednostkowej i wskazanej obj´toÊci cieczy, na podstawie jednego pomiaru; ró˝nica ta nie powinna przekraczaç nale˝noÊci odpowiadajàcej odchyleniu dawki minimalnej oraz nie powinna byç mniejsza ni˝ 2 grosze. 3. Podczas legalizacji ponownej odmierzacza gazu ciek∏ego propan-butan, po zamontowaniu w miejscu u˝ytkowania, nale˝y okreÊliç: 1) wartoÊç wzgl´dnych b∏´dów wskazaƒ przy wartoÊci strumienia obj´toÊci zawartej w przedziale:
3. a)od 0,9 QRmax do QRmax — pi´ç pomiarów,
4. b)od Qmin do 1,1 Qmin — pi´ç pomiarów; 2) ró˝nic´ pomi´dzy nale˝noÊcià wskazanà przez urzàdzenia wskazujàce nale˝noÊç i nale˝noÊcià obliczonà na podstawie ceny jednostkowej i wskazanej obj´toÊci cieczy, na podstawie jednego pomiaru; ró˝nica ta nie powinna przekraczaç nale˝noÊci odpowiadajàcej odchyleniu dawki minimalnej oraz nie powinna byç mniejsza ni˝ 2 grosze. 4. WartoÊç Êredniej arytmetycznej b∏´dów,

ust. 3 pkt 1, powinna mieÊciç si´ granicach ± 0,1 %. 5. Ró˝nica pomi´dzy wartoÊciami b∏´dów,

ust. 3 pkt 1, nie powinna byç wi´ksza ni˝ 0,4 %. § 13. 1. Przed przystàpieniem do legalizacji instalacji pomiarowej przewoênej do gazu ciek∏ego propan-butan nale˝y okreÊliç g´stoÊç stosowanego do badaƒ gazu ciek∏ego propan-butan, która powinna mieÊciç si´ w granicach od 0,539 g/cm3 do 0,569 g/cm3. 2. Podczas legalizacji instalacji pomiarowej nale˝y okreÊliç wartoÊci wzgl´dnych b∏´dów wskazaƒ przy wartoÊci strumienia obj´toÊci QRmax uzyskanego: 1) przy maksymalnych obrotach pompy w instalacji pomiarowej i przy ca∏kowicie otwartych wszystkich zaworach instalacji pomiarowej — trzy pomiary; 2. Podczas legalizacji pierwotnej odmierzacza gazu ciek∏ego propan-butan, przed zamontowaniem w miejscu u˝ytkowania, nale˝y okreÊliç: 2) przy minimalnych obrotach pompy w instalacji pomiarowej i przy ca∏kowicie otwartych wszystkich zaworach instalacji pomiarowej — trzy pomiary; 1) wartoÊci wzgl´dnych b∏´dów wskazaƒ przy wartoÊciach strumienia obj´toÊci zawartych w przedziale: 3) uzyskanego za pomocà zaworu regulacyjnego, przy ca∏kowicie otwartych pozosta∏ych zaworach instalacji pomiarowej i minimalnych obrotach pompy w instalacji pomiarowej i zawartego w przedziale od 0,28 QRmax do 0,32 QRmax — jeden pomiar.

1. a)od 0,9 Qmax do Qmax — trzy pomiary,
2. b)od 0,45 Qmax do 0,55 Qmax — dwa pomiary, Dziennik Ustaw Nr 4 — 93 — Poz. 23 1) od 1,0 Qmin do 1,1 Qmin — jeden pomiar; § 14. 1. Przed przystàpieniem do legalizacji instalacji pomiarowej do nape∏niania cystern gazem ciek∏ym propan-butan nale˝y okreÊliç g´stoÊç stosowanego do badaƒ gazu ciek∏ego propan-butan, która powinna mieÊciç si´ w granicach od 0,539 g/cm3 do 0,569 g/cm3. 2) od 0,4 Qmax do 0,6 Qmax — jeden pomiar; 2. Podczas legalizacji nale˝y okreÊliç wartoÊci wzgl´dnych b∏´dów wskazaƒ przy strumieniu obj´toÊci: § 18. 1. Podczas legalizacji pierwotnej instalacji pomiarowej do przyjmowania cieczy innych ni˝ woda, niewymienionych w § 9—17, nale˝y okreÊliç wartoÊç wzgl´dnych b∏´dów wskazaƒ przy wartoÊci strumienia obj´toÊci: 1) QRmax, uzyskanym przy maksymalnych obrotach pompy w instalacji pomiarowej i przy ca∏kowicie otwartych wszystkich zaworach instalacji pomiarowej — trzy pomiary; 2) od Qmin do 1,1 Qmin — trzy pomiary; 3) od 0,4 (Qmin +QRmax) do 0,6 (Qmin +QRmax) — trzy pomiary. § 15. 1. Podczas legalizacji pierwotnej instalacji pomiarowej nale˝y okreÊliç wartoÊç wzgl´dnych b∏´dów wskazaƒ przy wartoÊci strumienia obj´toÊci cieczy: 1) od 0,9 Qmax do Qmax — pi´ç pomiarów; 2) Qmax, dla obj´toÊci cieczy równej wartoÊci dawki minimalnej — pi´ç pomiarów. 2. Podczas legalizacji ponownej instalacji pomiarowej do przyjmowania cieczy spo˝ywczych nale˝y okreÊliç wartoÊç wzgl´dnych b∏´dów wskazaƒ przy wartoÊci strumienia obj´toÊci cieczy: 3) od 0,7 Qmax do 1,0 Qmax — jeden pomiar. 1) od 0,9 Qmax do Qmax — pi´ç pomiarów; 2) Qmax, dla obj´toÊci cieczy równej wartoÊci dawki minimalnej — pi´ç pomiarów. 2. Podczas legalizacji ponownej instalacji pomiarowej do przyjmowania cieczy innych ni˝ woda, niewymienionych w § 9—17, nale˝y okreÊliç wartoÊç wzgl´dnych b∏´dów wskazaƒ przy wartoÊci strumienia obj´toÊci: 1) od 0,5 Qmin do Qmax — trzy pomiary; 2) Qmax, dla obj´toÊci cieczy równej wartoÊci dawki minimalnej — trzy pomiary. § 19. 1. Podczas legalizacji pierwotnej instalacji pomiarowej do wydawania cieczy innych ni˝ woda, niewymienionych w § 9—18, nale˝y okreÊliç wartoÊç wzgl´dnych b∏´dów wskazaƒ przy wartoÊci strumienia iloÊci cieczy: 1) od 0,5 Qmax do Qmax — trzy pomiary; 1) od 0,9 Qmax do Qmax — trzy pomiary; 2) Qmax, dla obj´toÊci cieczy równej wartoÊci dawki minimalnej — trzy pomiary. 2) od Qmin do Qmax, dla obj´toÊci cieczy równej wartoÊci dawki minimalnej — trzy pomiary. § 16. 1. Podczas legalizacji pierwotnej instalacji pomiarowej do wydawania cieczy spo˝ywczych nale˝y okreÊliç wartoÊç wzgl´dnych b∏´dów wskazaƒ przy wartoÊci strumienia obj´toÊci: 2. Podczas legalizacji ponownej instalacji pomiarowej do wydawania cieczy innych ni˝ woda, niewymienionych w § 9—18, nale˝y okreÊliç wartoÊç wzgl´dnych b∏´dów wskazaƒ przy wartoÊci strumienia obj´toÊci: 1) od 0,9 Qmax do Qmax — trzy pomiary; 2) od Qmin do Qmax, dla obj´toÊci cieczy równej wartoÊci dawki minimalnej — trzy pomiary. 2. Podczas legalizacji ponownej instalacji pomiarowej do wydawania cieczy spo˝ywczych nale˝y okreÊliç wartoÊç wzgl´dnych b∏´dów wskazaƒ przy wartoÊci strumienia obj´toÊci: 1) od 0,5 Qmax do Qmax — trzy pomiary; 2) od Qmin do Qmax, dla obj´toÊci cieczy równej wartoÊci dawki minimalnej — trzy pomiary. § 17. Podczas legalizacji pierwotnej i legalizacji ponownej instalacji pomiarowej do wydawania cieczy kriogenicznych nale˝y okreÊliç wartoÊç wzgl´dnych b∏´dów wskazaƒ przy wartoÊci strumienia masy: 1) od 0,5 Qmax do Qmax — trzy pomiary; 2) od Qmin do Qmax, dla obj´toÊci cieczy równej wartoÊci dawki minimalnej — trzy pomiary. § 20. Podczas sprawdzenia dzia∏ania urzàdzenia kasujàcego, wchodzàcego w sk∏ad urzàdzenia wskazujàcego nale˝noÊç i urzàdzenia wskazujàcego obj´toÊç cieczy, nale˝y sprawdziç, czy: 1) kasowanie wszystkich urzàdzeƒ wskazujàcych nast´puje jednoczeÊnie; 2) wskazanie urzàdzenia wskazujàcego nale˝noÊç, pracujàcego w ruchu ciàg∏ym po skasowaniu:
3. a)jest mniejsze ni˝ po∏owa odchylenia nale˝noÊci minimalnej, Dziennik Ustaw Nr 4 — 94 — Poz. 23
4. b)nie przekracza jednej piàtej wartoÊci dzia∏ki elementarnej, 2) po∏àczenia drukarki z urzàdzeniem kasujàcym urzàdzeƒ wskazujàcych;
5. c)jest mniejsze ni˝ najmniejsza stosowana jednostka monetarna; 3) ró˝nicy mi´dzy: 3) wskazanie urzàdzenia wskazujàcego nale˝noÊç o ruchu przerywanym po skasowaniu jest równe zero.
6. a)obj´toÊcià cieczy wydrukowanà a obj´toÊcià wskazanà; ró˝nica ta nie powinna przekraczaç wartoÊci dzia∏ki elementarnej, § 21. Podczas sprawdzenia dzia∏ania programatora nale˝y:
7. b)nale˝noÊcià wydrukowanà a nale˝noÊcià wskazanà; ró˝nica ta nie powinna przekraczaç wartoÊci dzia∏ki elementarnej, 1) okreÊliç ró˝nic´ pomi´dzy zaprogramowanà wartoÊcià obj´toÊci a wartoÊcià obj´toÊci wskazanà po zakoƒczeniu pomiaru; ró˝nica ta nie powinna przekraczaç wartoÊci odchylenia dawki minimalnej;
8. c)nale˝noÊcià wydrukowanà a nale˝noÊcià obliczonà na podstawie ceny jednostkowej i wskazanej obj´toÊci cieczy (na podstawie jednego pomiaru); ró˝nica ta nie powinna przekraczaç nale˝noÊci odpowiadajàcej odchyleniu dawki minimalnej. 2) sprawdziç, czy programator nale˝noÊci w przypadku:
9. a)deklaracji kwoty nale˝noÊci zatrzymuje przep∏yw cieczy nie póêniej ni˝ w chwili wskazania przez programator deklarowanej kwoty nale˝noÊci,
10. b)przyj´cia przedp∏aty zatrzymuje przep∏yw cieczy nie wczeÊniej ni˝ w chwili wskazania przez programator przedp∏aty. § 22. Sprawdzenie dzia∏ania drukarki obejmuje sprawdzenie: 1) wydruku zmierzonej obj´toÊci lub masy cieczy, okreÊlonego jako ró˝nica pomi´dzy dwiema wydrukowanymi wartoÊciami, z których jedna mo˝e byç zerem; wyj´cie wydruku powinno nastàpiç po wykonaniu pomiaru; Rozdzia∏ 4 Przepis koƒcowy § 23. Rozporzàdzenie wchodzi w ˝ycie po up∏ywie 14 dni od dnia og∏oszenia.5) Minister Gospodarki: W. Pawlak ——————— 5) Niniejsze rozporzàdzenie by∏o poprzedzone rozporzàdze- niem Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Spo∏ecznej z dnia 2 kwietnia 2004 r. w sprawie wymagaƒ metrologicznych, którym powinny odpowiadaç przyrzàdy pomiarowe do dynamicznego pomiaru obj´toÊci lub masy cieczy innych ni˝ woda (Dz. U. Nr 77, poz. 731). Za∏àcznik do rozporzàdzenia Ministra Gospodarki z dnia 27 grudnia 2007 r. (poz. 23) WZGL¢DNE B¸¢DY GRANICZNE DOPUSZCZALNE WSKAZA¡ LICZNIKÓW I INSTALACJI POMIAROWYCH W ZALE˚NOÂCI OD KLASY DOK¸ADNOÂCI INSTALACJI POMIAROWEJ Klasa dok∏adnoÊci instalacji pomiarowej 0,3 0,5 1,0 1,5 2,5 ± 0,3 % ± 0,5 % ± 1,0 % ± 1,5 % ± 2,5 %