Rozporządzenie Rady Ministrówz dnia 11 lutego 2013 r.w sprawie wymagań dotyczących rozruchu i eksploatacji obiektów jądrowych 1)Niniejsze rozporządzenie dokonuje w zakresie swojej regulacji wdrożenia
art. 36k ust. 2 pkt 7 ustawy. § 11. 1. W jednostce organizacyjnej posiadającej zezwolenie na rozruch lub eksploatację obiektu jądrowego w toku rozruchu lub eksploatacji obiektu jądrowego: 1) prowadzi się:
- a)monitoring uwolnień substancji promieniotwórczych do środowiska w celu sprawdzenia, czy roczne dawki skuteczne (efektywne) od wszystkich dróg narażenia, otrzymywane przez osoby z ogółu ludności, są utrzymywane na minimalnym rozsądnie osiągalnym poziomie, oraz
- b)systematyczne analizy wyników tego monitoringu; 2) przedstawia się analizy, o których mowa w ust. 1 lit. b, na żądanie Prezesa Agencji. 2. W jednostce organizacyjnej posiadającej zezwolenie na rozruch lub eksploatację obiektu jądrowego w toku rozruchu i eksploatacji obiektu jądrowego prowadzi się w otoczeniu obiektu jądrowego monitoring radiologiczny środowiska w celu oceny wpływu radiologicznego uwolnień substancji promieniotwórczych na środowisko, zgodnie z programem opracowanym przez kierownika jednostki organizacyjnej posiadającej zezwolenie na rozruch lub eksploatację obiektu jądrowego. § 12. W toku rozruchu i eksploatacji obiektu jądrowego regulację oraz kontrolę reżimu wodno-chemicznego i radiochemicznego systemów i elementów wyposażenia obiektu jądrowego prowadzi się zgodnie z programem opracowanym przez kierownika jednostki organizacyjnej posiadającej zezwolenie na rozruch lub eksploatację obiektu jądrowego. § 13. W toku rozruchu i eksploatacji obiektu jądrowego część obiektu jądrowego, w której są prowadzone roboty budowlano-montażowe, oddziela się od pozostałej części obiektu jądrowego poddawanego rozruchowi albo będącego w eksploatacji, w szczególności od jądrowego bloku energetycznego, tak żeby prowadzone roboty oraz ewentualne wypadki i awarie związane z budową nie miały negatywnego wpływu na bezpieczeństwo jądrowe lub ochronę radiologiczną części obiektu, w której te prace nie są prowadzone. § 14. Przez cały okres rozruchu i eksploatacji obiektu jądrowego zapewnia się środki dla zapobiegania pożarom, wykrywania i szybkiego gaszenia pożarów oraz zapobiegania ich rozprzestrzenianiu się i oddziaływaniu na miejsca, gdzie mogłyby one zagrozić bezpieczeństwu jądrowemu lub ochronie radiologicznej, zgodnie z sekwencją poziomów bezpieczeństwa, na podstawie programu ochrony przeciwpożarowej wdrożonego przed rozpoczęciem rozruchu obiektu jądrowego. § 15. W obiekcie jądrowym wdraża się procedury dla zapewnienia kontroli i minimalizowania ilości materiałów palnych oraz zminimalizowania potencjalnych źródeł ognia, które mogłyby uszkodzić w toku rozruchu lub eksploatacji obiektu jądrowego systemy, elementy konstrukcji lub wyposażenia obiektu jądrowego mające istotne znaczenie dla zapewnienia bezpieczeństwa jądrowego i ochrony radiologicznej. Wdraża się także odpowiednie procedury stosowania środków takich, jak kontrole stanu technicznego, czynności konserwacyjno-remontowe, testy sprawności technicznej i funkcjonalnej barier przeciwpożarowych oraz wyposażenia do wykrywania i gaszenia pożarów. § 16. W obiekcie jądrowym zapewnia się wymagane urządzenia przeciwpożarowe i gaśnice oraz prowadzi się szkolenia pracowników w zakresie środków ochrony przeciwpożarowej i postępowania na wypadek pożaru. Ponadto opracowuje się i aktualizuje procedury określające obowiązki i działania pracowników obiektu jądrowego w razie pożaru powstałego w toku rozruchu lub eksploatacji obiektu jądrowego. § 17. 1. Na terenie obiektu jądrowego, na którego rozruch lub eksploatację zostało wydane zezwolenie, tworzy się, zgodnie z przepisami o ochronie przeciwpożarowej, zakładową straż pożarną z odpowiednią liczbą pracowników i niezbędnym wyposażeniem. 2. Gaszenie pożarów w obiekcie jądrowym w toku jego rozruchu i eksploatacji jest objęte planem działań ratowniczo-gaśniczych opracowanym i aktualizowanym przez kierownika jednostki organizacyjnej, uzgodnionym z właściwym komendantem wojewódzkim Państwowej Straży Pożarnej, uwzględniającym strategię gaszenia pożarów w obiekcie jądrowym, obejmującym każdą ze stref, w których pożar mógłby uszkodzić systemy, elementy konstrukcji lub wyposażenia obiektu jądrowego, mające istotne znaczenie dla zapewnienia bezpieczeństwa jądrowego i ochrony radiologicznej. § 18. 1. Przed rozpoczęciem rozruchu obiektu jądrowego przeprowadza się ćwiczenia awaryjne w jednostce organizacyjnej wykonującej działalność polegającą na rozruchu obiektu jądrowego w celu przetestowania zakładowego planu postępowania awaryjnego. 2. W toku rozruchu i eksploatacji obiektu jądrowego przeprowadza się szkolenia pracowników obiektu jądrowego w zakresie ich obowiązków na wypadek awarii oraz prowadzenia okresowych ćwiczeń awaryjnych, opartych na realistycznych scenariuszach - uwzględniających połączenia zagrożeń jądrowych z niejądrowymi, takich jak pożar w połączeniu ze znaczącymi poziomami promieniowania lub skażeń promieniotwórczych, wydzielenie gazów trujących lub duszących w połączeniu z promieniowaniem lub skażeniami. § 19. 1. W reaktorze jest dopuszczalne w toku rozruchu i eksploatacji obiektu jądrowego stosowanie jedynie paliwa jądrowego o konstrukcji, rodzaju i wzbogaceniu określonych w zezwoleniu na rozruch lub eksploatację obiektu jądrowego. 2. Gospodarkę paliwem jądrowym w rdzeniu reaktora w toku rozruchu lub eksploatacji elektrowni jądrowej lub reaktora badawczego prowadzi się zgodnie ze specyfikacjami technicznymi oraz procedurami zakupu, załadunku oraz przeładunku paliwa, prowadzenia kampanii paliwowej, wyładunku, prowadzenia badań i kontroli paliwa jądrowego oraz elementów rdzenia reaktora, w tym wykrywania degradacji elementów paliwowych lub prętów regulacyjnych, wchodzącymi w skład odpowiednio procedur rozruchowych lub procedur eksploatacyjnych obiektu jądrowego. 3. W elektrowni jądrowej i reaktorze badawczym określoną partię paliwa jądrowego załadowuje się do reaktora oraz wyładowuje z niego zgodnie z programem przeładunku paliwa jądrowego zatwierdzonym przez Prezesa Agencji. 4. Stan rdzenia reaktora podczas przeładunku paliwa jądrowego jest stale monitorowany, a program przeładunku paliwa jądrowego podlega w razie konieczności przeglądowi i modyfikacjom, zatwierdzanym przez Prezesa Agencji. 5. Po zakończeniu przeładunku paliwa jądrowego i przed uruchomieniem reaktora przeprowadza się testy w celu sprawdzenia, czy rdzeń reaktora funkcjonuje zgodnie z założeniami projektowymi. § 20. 1. Poczynając od pierwszego przywiezienia paliwa jądrowego na teren obiektu jądrowego, stosuje się w obiekcie jądrowym odpowiednie środki postępowania awaryjnego. 2. Pełne wdrożenie procedur awaryjnych w elektrowni jądrowej i reaktorze badawczym następuje przed rozpoczęciem pierwszego załadunku paliwa jądrowego do rdzenia reaktora. 3. Aparatura pomiarowa, narzędzia, urządzenia, dokumentacja i środki łączności przewidziane do użycia w sytuacjach awaryjnych są dostępne oraz utrzymywane w dobrym stanie technicznym i przechowywane w taki sposób, żeby nie zostały one uszkodzone lub nie stały się niedostępne na skutek awarii. § 21. Sposoby zapewnienia minimalizacji zagrożeń niezwiązanych z promieniowaniem jonizującym dla pracowników obiektu jądrowego, pracowników zewnętrznych oraz innych osób wchodzących na teren obiektu jądrowego opisuje się w programie minimalizacji zagrożeń opracowanym przez kierownika jednostki organizacyjnej posiadającej zezwolenie na rozruch lub eksploatację obiektu jądrowego. Rozdział 3 Rozruch obiektu jądrowego § 22. W programie rozruchu obiektu jądrowego,
art. 37a ust. 2 ustawy, określa się: 1) organizację prac rozruchowych z podziałem na etapy rozruchu; 2) programy poszczególnych etapów rozruchu obiektu jądrowego. §
- Prace rozruchowe w obiekcie jądrowym prowadzi się zgodnie z procedurami rozruchowymi opracowanymi, weryfikowanymi, zatwierdzanymi, modyfikowanymi i uchylanymi zgodnie z zasadami określonymi w zintegrowanym systemie zarządzania. W trakcie rozruchu - w praktycznie możliwym zakresie - podlegają sprawdzeniu także procedury eksploatacyjne obiektu jądrowego, w szczególności dotyczące prowadzenia ruchu obiektu jądrowego.
- Prezes Agencji może nakazać wprowadzenie zmian w procedurach rozruchowych, jeżeli względy bezpieczeństwa jądrowego lub ochrony radiologicznej za tym przemawiają. §
- W procedurach rozruchowych obiektu jądrowego przewiduje się sytuacje, w których prace rozruchowe są wstrzymywane w celu uzyskania zgody Prezesa Agencji na ich kontynuację (punkty zatrzymania). W szczególności jeden z punktów zatrzymania poprzedza rozpoczęcie etapu rozruchu fizycznego reaktora,
§ 29. 2.
Program każdego etapu rozruchu obiektu jądrowego zawiera: 1) określenie celu oraz opis metodologii prowadzenia czynności na danym etapie rozruchu obiektu jądrowego; 2) harmonogram czynności przedstawiający związki czasowe i logiczne pomiędzy poszczególnymi czynnościami danego etapu rozruchu obiektu jądrowego; 3) wymagania dotyczące przygotowań technologicznych oraz zasilania w energię; 4) kryteria akceptacji wyników oraz opis metodologii oceny ich spełnienia; 5) opis stanu początkowego i stanu końcowego obiektu jądrowego dla danego etapu rozruchu; 6) opis organizacji etapu rozruchu, w szczególności: określenie wymagań dotyczących pracowników niezbędnych do wykonania czynności na danym etapie rozruchu, wskazanie pracowników odpowiedzialnych za wykonywanie czynności, kierowanie czynnościami i ich ocenę, uprawnienia i zakresy odpowiedzialności tych osób; 7) określenie sposobu przejścia do następnego etapu rozruchu; 8) programy wykonywania czynności na danym etapie rozruchu, zawierające w szczególności:
- a)określenie celu oraz opis metodologii wykonania czynności,
- b)wymagania dotyczące przygotowań technologicznych oraz zasilania w energię,
- c)kryteria akceptacji wyników oraz opis metodologii oceny ich spełnienia,
- d)opis stanu początkowego i stanu końcowego obiektu jądrowego dla danej czynności. § 25. Przed rozpoczęciem kolejnego etapu rozruchu obiektu jądrowego przeprowadza się weryfikację przygotowania obiektu jądrowego do danego etapu rozruchu, sprawdzając w szczególności: 1) zakończenie testów wymaganych na poprzednim etapie rozruchu; 2) wypełnienie kryteriów odbioru testów wymaganych na poprzednim etapie rozruchu; 3) przygotowanie pracowników, posiadanie przez nich odpowiedniego wyposażenia oraz przygotowanie odpowiednich systemów oraz elementów konstrukcji i wyposażenia obiektu jądrowego do rozpoczęcia danego etapu rozruchu - zgodnie z wymaganiami określonymi w programie rozruchu obiektu jądrowego; 4) kompletność i poprawność dokumentacji systemów oraz elementów konstrukcji i wyposażenia obiektu jądrowego poddawanych rozruchowi na danym etapie rozruchu; 5) spełnienie wymagań programu zapewnienia jakości dla danego etapu rozruchu; 6) udokumentowanie spełniania wymagań i warunków uprzednio określonych przez Prezesa Agencji lub Prezesa Urzędu Dozoru Technicznego. § 26. 1. W razie wystąpienia w trakcie prowadzenia testów rozruchowych stanu obiektu jądrowego, w którym istnieje możliwość powstania zagrożenia bezpieczeństwa jądrowego, niezwłocznie wstrzymuje się prowadzone testy i doprowadza obiekt do stanu bezpiecznego oraz niezwłocznie powiadamia Prezesa Agencji o zaistniałej sytuacji. 2. Wznowienie wstrzymanych testów jest dopuszczalne po zbadaniu i wyjaśnieniu przyczyn zdarzenia i po uzyskaniu zgody Prezesa Agencji. § 27. Testy rozruchowe obiektu jądrowego, wymagane na poszczególnych etapach rozruchu, obejmują: 1) testy przedeksploatacyjne systemów oraz elementów konstrukcji i wyposażenia obiektu jądrowego, w szczególności:
- a)sprawdzenia i próby funkcjonalne poszczególnych urządzeń, konstrukcji i podsystemów, zwłaszcza armatury, silników, generatorów, pomp, wentylatorów, dmuchaw, rurociągów, zbiorników ciśnieniowych, aparatury kontrolno-pomiarowej i sterowania, w tym napięcia, prądu, częstotliwości, działania wyłączników, szynoprzewodów, nastaw systemów bezpieczeństwa, funkcjonowania blokad, kalibracji przyrządów,
- b)obiegu chłodzenia reaktora i jego urządzeń,
- c)systemu moderatora i jego urządzeń (w przypadku reaktorów kanałowych),
- d)systemu sterowania reaktywnością,
- e)systemu zabezpieczeń reaktora,
- f)systemu konwersji energii (obiegu czynnika roboczego),
- g)systemów pomocniczych obiektu jądrowego, w tym systemów wody chłodzącej,
- h)systemów elektrycznych,
- i)systemu obudowy bezpieczeństwa reaktora, w tym zwłaszcza: - testy szczelności (cząstkowe i integralne) oraz wytrzymałości konstrukcyjnej na nadciśnienie lub podciśnienie wewnętrzne, - testy funkcjonalne armatury odcinającej i systemu logicznego inicjującego odcięcie obudowy, - testy systemów pomocniczych obudowy bezpieczeństwa reaktora,
- j)systemów gospodarki odpadami promieniotwórczymi i wypalonym paliwem jądrowym, z włączeniem systemów automatycznego odcinania i zabezpieczających, oraz aparatury kontrolno-pomiarowej i sygnalizacyjnej,
- k)systemów pomiarów i sterowania, w tym zwłaszcza: - testy obejmujące funkcje sterowania podczas normalnej eksploatacji oraz aparaturę sygnalizacji odchyleń od normalnej eksploatacji, przeprowadzane dla pełnego projektowego zakresu warunków eksploatacyjnych, - symulację granicznych niesprawności i uszkodzeń systemów pomiarów i sterowania, - testy obejmujące środki ochronne dla zapewnienia integralności systemu pomiarów i sterowania,
- l)systemów przeciwpożarowych,
- m)systemów bezpieczeństwa, w tym zwłaszcza: - systemów awaryjnego chłodzenia rdzenia reaktora wraz z systemami pomocniczymi zapewniającymi ich funkcjonowanie, w szczególności takimi jak: chłodzenie, zasilanie elektryczne, smarowanie, - systemu automatycznej redukcji ciśnienia w obiegu chłodzenia reaktora, - systemów poawaryjnego chłodzenia obudowy bezpieczeństwa reaktora, zraszania i wentylacji recyrkulacyjnej, redukcji i kontroli stężenia gazów palnych w obudowie bezpieczeństwa reaktora, - innych systemów, w zależności od rozwiązań projektowych obiektu, w szczególności awaryjnego systemu wody zasilającej,
- n)wstępne uruchomienie systemów zawierających płyny i systemów pomocniczych, a zwłaszcza wykonanie prób ciśnieniowych obiegu chłodzenia reaktora i obiegu czynnika roboczego, wraz z ich systemami pomocniczymi (próby funkcjonalne na zimno),
- o)symulację warunków eksploatacyjnych obiektu jądrowego w praktycznie możliwym zakresie, łącznie z przewidywanymi zdarzeniami eksploatacyjnymi, przy typowych temperaturach, ciśnieniach i natężeniach przepływu (próby funkcjonalne na gorąco); 2) testy na etapie rozruchu fizycznego reaktora, obejmujące:
- a)testy załadunku paliwa i podkrytyczności,
- b)początkowe testy krytyczności i pracy na niskiej mocy; 3) testy mocy na etapie rozruchu energetycznego reaktora, podczas których stopniowo podwyższa się moc reaktora do 10, 25, 50, 75, 90 i 100% mocy nominalnej, aż po ruch próbny obiektu jądrowego przy mocy nominalnej. § 28. 1. Podczas testów przedeksploatacyjnych systemów oraz elementów konstrukcji i wyposażenia obiektu jądrowego w szczególności sprawdza się: 1) efektywność izolacji cieplnej oraz funkcjonowania systemów odprowadzających ciepło; 2) wielkości natężenia przepływu, drgania, luzy oraz inne środki kompensacji rozszerzalności cieplnej, a także działanie aparatury pomiarowej i innego wyposażenia w wysokich temperaturach; 3) poprawność instrukcji i procedur ruchowych. 2. Próby funkcjonalne na gorąco prowadzi się tak długo, aż zostanie osiągnięty stan ustalony, w którym jest możliwe sprawdzenie, czy systemy oraz elementy konstrukcji i wyposażenia obiektu jądrowego działają zgodnie ze specyfikacjami technicznymi (warunkami projektowymi). § 29. 1. Początkiem etapu rozruchu fizycznego reaktora jest rozpoczęcie załadunku paliwa jądrowego do rdzenia reaktora. 2. Testy prowadzone na etapie rozruchu fizycznego reaktora mają wykazać prawidłowość załadunku paliwa jądrowego i charakterystyk neutronowo-fizycznych rdzenia reaktora oraz realizację określonych funkcji bezpieczeństwa zależnych od charakterystyk neutronowo-fizycznych. 3. Po zakończeniu załadunku paliwa jądrowego do rdzenia reaktora i w stanie podkrytycznym reaktora, dla upewnienia się, że paliwo jądrowe zostało załadowane zgodnie z zaprojektowanym układem rdzenia reaktora, dla którego wykonano odpowiednie analizy bezpieczeństwa, dla potwierdzenia, że reaktor jest w stanie odpowiednim do uruchomienia oraz że zostały spełnione warunki pozwalające na wprowadzenie reaktora w stan krytyczny, prowadzi się testy i pomiary obejmujące w szczególności sprawdzenie: 1) przepływów chłodziwa, 2) aparatury pomiarowej; 3) napędów prętów regulacyjnych i prętów bezpieczeństwa; 4) automatycznego wprowadzania i wyprowadzania prętów regulacyjnych i prętów bezpieczeństwa do i z rdzenia reaktora; 5) systemu zabezpieczeń reaktora; 6) systemu pomiarów wewnątrzreaktorowych. 4. Początkowe testy krytyczności i pracy na niskiej mocy wykonuje się dla potwierdzenia, że funkcjonowanie rdzenia reaktora jest zgodne z projektem, rdzeń reaktora jest w stanie odpowiednim do pracy na wyższych poziomach mocy, charakterystyki obiegu chłodzenia reaktora, systemów sterowania reaktywnością oraz skuteczność osłon są właściwe z punktu widzenia bezpieczeństwa jądrowego, a charakterystyki neutronowo-fizyczne rdzenia reaktora są zgodne z przewidzianymi w projekcie. Testy te obejmują w szczególności: 1) zachowanie się i charakterystyki rdzenia reaktora; 2) parametry fizyczne reaktora - w tym współczynniki reaktywności; 3) funkcjonowanie obiegu chłodzenia reaktora, systemu sterowania reaktywnością oraz skuteczność osłon. 5. Podczas prowadzenia testów, o których mowa w ust. 4, nastawy zadziałania systemu zabezpieczeń reaktora przed niepożądanymi zmianami strumienia neutronów ustawia się na poziomie zachowawczym. § 30. 1. Na etapie rozruchu energetycznego na każdym poziomie mocy,
§ 27
pkt 3, i podczas ruchu próbnego jądrowego bloku energetycznego lub reaktora badawczego wykonuje się testy i pomiary mające wykazać, że jądrowy blok energetyczny lub reaktor badawczy może być bezpiecznie eksploatowany i będzie pracował zgodnie z projektem zarówno w warunkach normalnej eksploatacji, jak też podczas przewidywanych zdarzeń eksploatacyjnych i po przewidywanych zdarzeniach eksploatacyjnych, w tym w szczególności przeprowadza się automatyczne wyłączenia reaktora przez system zabezpieczeń i zrzuty obciążenia przy różnych poziomach mocy.
- Pod koniec rozruchu energetycznego jądrowego bloku energetycznego lub reaktora badawczego przeprowadza się ocenę uzyskanych wyników dla potwierdzenia, czy limity i warunki eksploatacyjne są właściwe i możliwe do stosowania w praktyce, oraz dla określenia ewentualnych ograniczeń dla eksploatacji, których konieczność wprowadzenia wykazały testy i pomiary rozruchowe. §
- Dokumentacja rozruchowa obiektu jądrowego zawiera w szczególności: 1) program rozruchu obiektu jądrowego; 2) protokoły testów przeprowadzonych na poszczególnych etapach rozruchu obiektu jądrowego - potwierdzające ich wykonanie zgodnie z procedurami rozruchowymi albo określające ewentualne odstępstwa lub ograniczenia w odniesieniu do tych procedur, uwagi lub zastrzeżenia; 3) protokoły zakończenia poszczególnych etapów rozruchu obiektu jądrowego - zawierające wyniki testów i pomiarów, ze wskazaniem ewentualnych niezgodności, uwag lub zastrzeżeń, a także zawierające wykaz przeprowadzonych testów i pomiarów; 4) protokoły zatwierdzenia poszczególnych etapów rozruchu obiektu jądrowego sporządzone przez kierownika jednostki organizacyjnej; 5) raporty z poszczególnych etapów rozruchu obiektu jądrowego oraz z poszczególnych czynności i prac rozruchowych, w szczególności testów i pomiarów, sporządzone przez pracowników odpowiedzialnych za poszczególne czynności prowadzone na etapie rozruchu obiektu jądrowego i zatwierdzane przez osobę kierującą rozruchem obiektu jądrowego.
- Do protokołów, o których mowa w ust. 1 pkt 2-4, dołącza się robocze sprawozdania z wykonanych prac, zawierające uzyskane wyniki testów i pomiarów, oraz oceny tych wyników.
- Raporty, o których mowa w ust. 1 pkt 5, zawierają co najmniej: 1) określenie celu testu lub pomiaru; 2 wskazanie procedur prowadzenia testów lub pomiarów; 3) opis wykonania testu lub pomiaru, w szczególności: stanu początkowego i końcowego obiektu jądrowego, rzeczywistych zaistniałych ograniczeń oraz napotkanych trudności i działań podjętych w celu ich przezwyciężenia, łącznie z wszelkimi modyfikacjami wprowadzonymi w obiekcie jądrowym lub procedurach rozruchowych; 4) opis i specyfikację sprzętu zastosowanego przy wykonywaniu testu lub pomiaru; 5) podsumowanie uzyskanych danych i ich analizę; 6) ocenę wyników testu lub pomiaru, łącznie ze stwierdzeniami o spełnieniu kryteriów akceptacji (odbioru); 7) wnioski; 8) oznaczenie identyfikacyjne raportu; 9) podpis osoby, która sporządziła raport. §
- Po zakończeniu ostatniego etapu rozruchu obiektu jądrowego na podstawie dokumentacji rozruchowej, o której mowa w § 31, sporządza się raport z rozruchu obiektu jądrowego, który zawiera: 1) zbiorczy opis etapów rozruchu obiektu jądrowego z wyspecyfikowaniem rodzajów wykonanych testów i pomiarów; 2) oświadczenie o zakończeniu rozruchu i wykonaniu wszystkich czynności i prac przewidzianych w programie rozruchu, w tym testów i pomiarów; 3) zestawienie wyników testów i pomiarów mających istotne znaczenie dla oceny prawidłowości przeprowadzenia rozruchu obiektu jądrowego, wraz z ich ocenami i wnioskami, obejmujące, jeżeli jest to właściwe, w szczególności: a) charakterystyki neutronowo-fizyczne i cieplno-przepływowe rdzenia reaktora oraz systemów sterowania reaktywnością, b) charakterystyki obiegu chłodzenia reaktora, c) charakterystyki systemów bezpieczeństwa: systemu awaryjnego chłodzenia reaktora, systemu obudowy bezpieczeństwa reaktora oraz innych systemów i urządzeń (zależnie od rozwiązań projektowych); 4) wskazanie limitów i warunków eksploatacyjnych obiektu jądrowego, zweryfikowanych na podstawie wyników testów rozruchowych, wraz z ich opisem; 5) podsumowanie i wnioski końcowe.
- Do raportu z rozruchu mogą być załączone raporty, o których mowa w § 31 ust. 1 pkt
- Rozdział 4 Eksploatacja obiektu jądrowego §
- Eksploatację obiektu jądrowego prowadzi się zgodnie z procedurami eksploatacyjnymi opracowanymi, weryfikowanymi, zatwierdzanymi, modyfikowanymi i uchylanymi zgodnie z zasadami określonymi w zintegrowanym systemie zarządzania.
- Procedury eksploatacyjne obiektu jądrowego opracowuje się na podstawie dokumentacji projektowej, w szczególności raportu bezpieczeństwa, a także w oparciu o limity i warunki eksploatacyjne oraz wyniki rozruchu obiektu jądrowego.
- Procedury eksploatacyjne obiektu jądrowego opracowuje się dla poszczególnych stanów obiektu jądrowego.
- Procedury eksploatacyjne obiektu jądrowego są na stałe udostępnione pracownikom obiektu jądrowego, a organom dozoru jądrowego na żądanie.
- Prezes Agencji może nakazać wprowadzenie zmian w procedurach eksploatacyjnych, jeżeli względy bezpieczeństwa jądrowego lub ochrony radiologicznej za tym przemawiają. §
- W ramach opisu odpowiedzialności, obowiązków, uprawnień i wzajemnych oddziaływań w dziedzinach zarządzania, realizacji i ocen,
art. 36k ust. 2 pkt 5 ustawy, określa się w szczególności: 1) pracowników sterowni oraz pracowników dozoru ruchu kierujących wyłączeniem reaktora ze względów bezpieczeństwa, a także zakresy ich odpowiedzialności i uprawnień; 2) pracowników uprawnionych do ponownego uruchomienia reaktora po zaistnieniu odchyleń od normalnej eksploatacji, które doprowadziły do jego wyłączenia lub dłuższego okresu postoju w celu dokonania napraw, a także zakresy ich odpowiedzialności i uprawnień.
- Sposób postępowania w sytuacji, gdy pracownicy eksploatacji stwierdzą, że stan lub warunki działania systemów lub elementów konstrukcji i wyposażenia obiektu jądrowego nie są zgodne z procedurami eksploatacyjnymi, określa się na piśmie. §
- Procedury eksploatacyjne obowiązujące w jednostce organizacyjnej przewidują rozwiązania wykluczające możliwość zaistnienia niekontrolowanej reakcji łańcuchowej rozszczepienia, degradacji paliwa jądrowego oraz niekontrolowanych uwolnień substancji promieniotwórczych do środowiska. §
- Rozpoczęcie uruchomienia obiektu jądrowego po przeładunku paliwa do stanu krytycznego reaktora jest dopuszczalne, jeżeli systemy oraz elementy konstrukcji i wyposażenia obiektu jądrowego niezbędne do eksploatacji obiektu jądrowego są w stanie sprawności funkcjonalnej wystarczającej dla zapewnienia niezawodnej i bezpiecznej pracy obiektu jądrowego zgodnie z projektem, raportem bezpieczeństwa, limitami i warunkami eksploatacyjnymi, a także innymi wymaganiami wynikającymi z zezwolenia na eksploatację obiektu jądrowego i obowiązujących przepisów.
- Przed rozpoczęciem uruchomienia obiektu jądrowego do stanu krytycznego reaktora sprawdza się: 1) czy zostały zakończone czynności i testy związane z przeładunkiem paliwa oraz czynności utrzymania i remontów; 2) czy zostały spełnione kryteria odbioru czynności i testów, o których mowa w pkt 1; 3) gotowość obiektu jądrowego i jego pracowników do uruchomienia reaktora do stanu krytycznego i dalszej pracy na mocy.
- Przed uruchomieniem obiektu jądrowego do stanu krytycznego reaktora po przeładunku paliwa przedkłada się Prezesowi Agencji, w terminie określonym w zezwoleniu na eksploatację obiektu jądrowego: 1) charakterystyki neutronowo-fizyczne rdzenia reaktora; 2) dokumenty poświadczające gotowość obiektu jądrowego do uruchomienia po przeładunku paliwa, obejmujące: a) proponowane uzupełnienia i poprawki do raportu bezpieczeństwa, b) propozycje zmian limitów i warunków eksploatacyjnych, a także procedur eksploatacyjnych, c) dokumentację testów i gotowości eksploatacyjnej elementów wyposażenia obiektu jądrowego mających istotne znaczenie dla zapewnienia bezpieczeństwa jądrowego i ochrony radiologicznej, a także dokumentację z kontroli tych elementów, d) dokument podsumowujący sprawdzenie gotowości obiektu jądrowego i pracowników do dalszej eksploatacji obiektu jądrowego; 3) harmonogram dalszej eksploatacji obiektu jądrowego, z włączeniem programu uruchomienia po przeładunku paliwa, obejmujący rozruch fizyczny i energetyczny. §
- Czynności utrzymania i remontów, badań, nadzoru i kontroli systemów oraz elementów konstrukcji i wyposażenia obiektu jądrowego mających istotne znaczenie dla zapewnienia bezpieczeństwa jądrowego i ochrony radiologicznej wykonuje się zgodnie z programem opracowanym i wdrożonym przez kierownika jednostki organizacyjnej posiadającej zezwolenie na eksploatację obiektu jądrowego.
- Program,
ust. 1, w szczególności: 1) uwzględnia limity i warunki eksploatacyjne, jak również inne wymagania zawarte w zezwoleniu na eksploatację obiektu jądrowego; 2) obejmuje:
- a)systematyczne oceny w celu potwierdzenia, że systemy oraz elementy konstrukcji i wyposażenia obiektu mające istotne znaczenie dla zapewnienia bezpieczeństwa jądrowego i ochrony radiologicznej są w stanie wykonywać swoje funkcje w stanach eksploatacyjnych i w warunkach awaryjnych,
- b)zarządzanie procesami starzenia obejmujące określenie skutków starzenia oraz działania w celu zapewnienia niezawodnego wykonywania wymaganych funkcji bezpieczeństwa przez systemy oraz elementy konstrukcji i wyposażenia w całym okresie eksploatacji obiektu jądrowego, z uwzględnieniem w szczególności długookresowych procesów ich degradacji zachodzących na skutek warunków eksploatacyjnych i środowiskowych. 3. Program,
ust. 1, podlega okresowym przeglądom w oparciu o doświadczenia eksploatacyjne. §
- Czynności utrzymania i remontów, badań, nadzoru i kontroli urządzeń, systemów oraz elementów konstrukcji i wyposażenia obiektu jądrowego mających istotne znaczenie dla bezpieczeństwa jądrowego i ochrony radiologicznej prowadzi się zgodnie z procedurami stanowiącymi część programu,
§ 37ust.
1, z częstotliwością zapewniającą niezawodność i funkcjonowanie wymaganej liczby tych systemów i elementów, zgodnie z założeniami projektowymi oraz raportem bezpieczeństwa obiektu jądrowego.
- Przy określeniu częstotliwości czynności, o których mowa w ust. 1, uwzględnia się: 1) znaczenie określonych systemów oraz elementów konstrukcji i wyposażenia obiektu jądrowego dla zapewnienia bezpieczeństwa jądrowego i ochrony radiologicznej; 2) typowy poziom niezawodności systemów oraz elementów konstrukcji i wyposażenia obiektu jądrowego; 3) szacowaną możliwość degradacji systemów oraz elementów konstrukcji i wyposażenia obiektu jądrowego podczas pracy oraz charakterystyki ich starzenia; 4) doświadczenie z eksploatacji obiektu jądrowego.
- Systemy oraz elementy wyposażenia obiektu jądrowego: 1) są odłączane w celu wykonania czynności utrzymania, remontów, badań, prób lub kontroli jedynie za zgodą upoważnionych pracowników ruchu oraz zgodnie z limitami i warunkami eksploatacyjnymi; 2) po wykonaniu czynności utrzymania, remontów, modernizacji, modyfikacji, badań, prób lub kontroli, nie są ponownie wprowadzane do pracy bez dokonania udokumentowanego sprawdzenia ich konfiguracji, a gdy jest to uzasadnione - bez przeprowadzenia próby funkcjonalnej. §
- Po wystąpieniu jakiegokolwiek odchylenia od normalnej eksploatacji możliwości wypełniania funkcji bezpieczeństwa i integralność konstrukcyjna wszystkich systemów oraz elementów konstrukcji i wyposażenia obiektu jądrowego, które zostały narażone na uszkodzenie w wyniku tego zdarzenia, są ponownie oceniane, a w razie konieczności są dokonywane naprawy tych systemów lub elementów.
- Przed wznowieniem pracy po każdym postoju reaktora, podczas którego obieg chłodzenia reaktora był rozszczelniany albo gdy jego szczelność mogła zostać utracona przeprowadza się próby szczelności granicy ciśnieniowej tego obiegu.
- Pod koniec każdego cyklu kontrolnego wynikającego z programu,
§ 37
, poddaje się próbie ciśnieniowej granicę ciśnieniową obiegu chłodzenia reaktora. § 40. W przypadku wprowadzenia modyfikacji organizacyjnych mających znaczenie dla bezpiecznej eksploatacji obiektu jądrowego przedkłada się Prezesowi Agencji opisy tych modyfikacji. § 41. 1. Projektowanie, ocena, kontrolowanie i wdrażanie wszelkich modernizacji i modyfikacji wprowadzanych w obiekcie jądrowym w trakcie jego eksploatacji odbywa się zgodnie z procedurą stanowiącą element zintegrowanego systemu zarządzania. 2. Projektowane modernizacje i modyfikacje w trakcie eksploatacji obiektu jądrowego są poddawane wszechstronnym analizom bezpieczeństwa przez podmioty niezależne od podmiotów odpowiedzialnych za zaprojektowanie i wprowadzenie określonej zmiany. 3. Modyfikacje tymczasowe, w tym usunięcie blokad, montaż zworek i przewodów wyprowadzających, oznakowuje się w sposób wyraźny w miejscu ich wprowadzenia oraz w miejscu sterowania obiektem jądrowym. 4. Pracownicy ruchu obiektu jądrowego są niezwłocznie informowani o tymczasowych modyfikacjach oraz o ich skutkach dla prowadzenia ruchu obiektu jądrowego. 5. Przed ponownym uruchomieniem obiektu jądrowego po dokonaniu modernizacji lub modyfikacji dokumenty mające istotne znaczenie dla prowadzenia ruchu obiektu jądrowego, w szczególności procedury ruchowe dla operatorów, podlegają aktualizacji, a pracownicy obiektu jądrowego podlegają przeszkoleniu w zakresie związanym z dokonaną modernizacją lub modyfikacją. § 42. W jednostce organizacyjnej posiadającej zezwolenie na eksploatację obiektu jądrowego zapewnia się utrzymanie: 1) pomieszczeń sterowni oraz aparatury kontrolno-pomiarowej i sterowania obiektu jądrowego we właściwym stanie, w szczególności poprzez:
- a)odpowiednie warunki pracy w sterowniach oraz łączności sterowni głównej z miejscowymi punktami sterowania w obiekcie jądrowym,
- b)zdatność ruchową sterowni rezerwowej oraz paneli wyłączenia reaktora i innych paneli bezpieczeństwa znajdujących się poza sterownią główną obiektu jądrowego,
- c)zminimalizowanie liczby sygnałów ostrzegawczych w sterowniach; 2) należytego porządku i czystości we wszystkich miejscach pracy w obiekcie jądrowym, w szczególności przez usuwanie przedmiotów obcych, zbędnych materiałów i niesprawnego wyposażenia oraz czytelne i dokładne znakowanie pomieszczeń, urządzeń, systemów i elementów konstrukcji lub wyposażenia obiektu jądrowego mających istotne znaczenie dla zapewnienia bezpieczeństwa jądrowego lub ochrony radiologicznej. § 43. 1. W skład dokumentacji eksploatacyjnej obiektu jądrowego wchodzą w szczególności: 1) specyfikacje projektowe; 2) analizy bezpieczeństwa i oceny zagrożenia pożarowego; 3) dane o dostawach urządzeń i materiałów; 4) dokumentacja pomontażowa; 5) dokumentacja elementów konstrukcji i wyposażenia obiektu jądrowego dostarczona przez producentów lub dostawców; 6) dokumentacja rozruchowa; 7) procedury eksploatacyjne; 8) dane z eksploatacji obiektu (raporty ruchowe); 9) raporty dotyczące zdarzeń i incydentów w obiekcie jądrowym; 10) rejestry ilości i przemieszczeń: materiałów rozszczepialnych i paliworodnych, substancji promieniotwórczych oraz innych specjalnych materiałów i substancji; 11) dokumenty z utrzymania i remontów, badań, nadzoru i kontroli; 12) historia i dokumentacja modernizacji i modyfikacji obiektu jądrowego; 13) dokumentacja zapewnienia jakości; 14) dane o kwalifikacjach pracowników, obsadzie stanowisk, badaniach lekarskich i szkoleniu; 15) raporty dotyczące reżimu wodno-chemicznego; 16) rejestry dawek otrzymanych przez pracowników; 17) dane z nadzoru zagrożeń radiologicznych w pomieszczeniach i na terenie obiektu; 18) rejestry uwolnień substancji promieniotwórczych do środowiska; 19) dane z monitoringu radiologicznego środowiska; 20) dane dotyczące przechowywania i transportu odpadów promieniotwórczych; 21) okresowe analizy bezpieczeństwa. 2. Dokumenty wymienione w ust. 1 pkt 1-4, 7, 9, 12 i 16, a także ich kopie, przechowuje się w dwóch fizycznie oddzielonych od siebie pomieszczeniach, zabezpieczonych przed ogniem i zalaniem. § 44. 1. Doświadczenia z eksploatacji obiektu jądrowego podlegają systematycznej ocenie. Dotyczy to w szczególności zdarzeń nadzwyczajnych w obiekcie jądrowym, w celu ustalenia ich przyczyn. 2. Tam gdzie jest to zasadne, podejmuje się niezwłocznie odpowiednie działania korygujące na podstawie wniosków z oceny, o której mowa w ust. 1. 3. Informacje wynikające z badań zdarzeń istotnych z punktu widzenia bezpieczeństwa jądrowego lub ochrony radiologicznej, a także wnioski wyciągnięte z takich badań, są przekazywane pracownikom obiektu jądrowego. 4. W celu wyciągnięcia wniosków dotyczących eksploatacji obiektu jądrowego pozyskuje się i ocenia informacje o doświadczeniach eksploatacyjnych innych obiektów jądrowych w kraju i za granicą, zwłaszcza podobnego typu. 5. W celu wykrycia stanów, sytuacji lub niedociągnięć mogących potencjalnie prowadzić do odchyleń od normalnej eksploatacji wyznaczeni pracownicy obiektu jądrowego prowadzą analizy doświadczeń eksploatacyjnych tak, żeby można było podjąć konieczne działania zaradcze w celu zapobieżenia takim zdarzeniom. 6. Procedury wewnętrzne obowiązujące w obiekcie jądrowym zobowiązują pracowników obiektu do zgłaszania kierownikowi jednostki organizacyjnej wszelkich zdarzeń mających związek z bezpieczeństwem jądrowym lub ochroną radiologiczną oraz zachęcają do informowania także o zdarzeniach, które potencjalnie mogą doprowadzić do skutków niekorzystnych z punktu widzenia bezpieczeństwa jądrowego lub ochrony radiologicznej. 7. Dane o doświadczeniach eksploatacyjnych są gromadzone, dokumentowane i przechowywane w sposób umożliwiający ich łatwe odszukanie i uzyskanie oraz przeprowadzenie oceny przez wyznaczonych pracowników obiektu jądrowego. § 45. 1. Podczas postojów remontowych, modernizacyjnych i modyfikacyjnych obiektu jądrowego stosuje się procedury wdrożone w celu zapewnienia właściwego planowania oraz efektywnego prowadzenia i kontrolowania wykonywanych prac. 2. Procedury, o których mowa w ust. 1, uwzględniają w szczególności konieczność: 1) pisemnego określania zadań oraz zakresów uprawnień decyzyjnych i odpowiedzialności poszczególnych pracowników, w tym także pracowników wykonawców zewnętrznych; 2) przejrzystego określenia powiązań pomiędzy pracownikami odpowiadającymi za remonty, modernizacje i modyfikacje a innymi pracownikami, tak na terenie, jak i poza terenem obiektu oraz informowania na bieżąco pracowników ruchu obiektu o działaniach związanych z prowadzonymi remontami, modernizacjami i modyfikacjami; 3) optymalizacji ochrony radiologicznej oraz kwestii bezpieczeństwa i higieny pracy, a także ograniczania ilości odpadów i odpadów promieniotwórczych oraz zagrożeń chemicznych; 4) prowadzenia kompleksowych ocen w celu wyciągnięcia wniosków i doświadczeń do wykorzystania przy przyszłych remontach, modernizacjach i modyfikacjach. Rozdział 5 Przepisy przejściowe i końcowe § 46. 1. Do dnia 31 marca 2015 r. do obiektów jądrowych eksploatowanych w dniu wejścia w życie rozporządzenia nie stosuje się przepisów § 2-5, § 8 pkt 9, § 10, § 34, § 36 ust. 3, § 37, § 38, § 39 ust. 3 i § 41 ust. 2 rozporządzenia. 2. Do dnia 31 marca 2015 r. do obiektów jądrowych eksploatowanych w dniu wejścia w życie rozporządzenia przepis § 36 ust. 1 stosuje się odpowiednio. 3. Przepisu § 17 ust. 1 rozporządzenia nie stosuje się do obiektów jądrowych eksploatowanych w dniu jego wejścia w życie. § 47. Rozporządzenie wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia. 1) Niniejsze rozporządzenie dokonuje w zakresie swojej regulacji wdrożenia dyrektywy Rady 2009/71/Euratom z dnia 25 czerwca 2009 r. ustanawiającej wspólnotowe ramy bezpieczeństwa jądrowego obiektów jądrowych (Dz. Urz. UE L 172 z 02.07.2009, str. 18 oraz Dz. Urz. UE L 260 z 03.10.2009, str. 40). Pokaż całość