Obwieszczenie Ministra Zdrowiaz dnia 16 czerwca 2015 r.w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu rozporządzenia Ministra Zdrowia w sprawie wymagań, jakie powinien spełniać system zapewnienia jakości w bankach tkanek i komórek Spis treści Treść obwieszczenia Załącznik - Tekst jednolity rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 9 października 2008 r. w sprawie wymagań, jakie powinien spełniać system zapewnienia jakości w bankach tkanek i komórek Treść obwieszczenia 1. Na podstawie art. 16 ust. 3 ustawy z dnia 20 lipca 2000 r. o ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów prawnych (Dz. U. z 2011 r. Nr 197, poz. 1172 i Nr 232, poz. 1378) ogłasza się w załączniku do niniejszego obwieszczenia jednolity tekst rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 9 października 2008 r. w sprawie wymagań, jakie powinien spełniać system zapewnienia jakości w bankach tkanek i komórek (Dz. U. Nr 190, poz. 1169), z uwzględnieniem zmiany wprowadzonej rozporządzeniem Ministra Zdrowia z dnia 6 czerwca 2014 r. zmieniającym rozporządzenie w sprawie wymagań, jakie powinien spełniać system zapewnienia jakości w bankach tkanek i komórek (Dz. U. poz. 772). 2. Podany w załączniku do niniejszego obwieszczenia tekst jednolity rozporządzenia nie obejmuje odnośnika nr 2 oraz § 2 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 6 czerwca 2014 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie wymagań, jakie powinien spełniać system zapewnienia jakości w bankach tkanek i komórek (Dz. U. poz. 772), które stanowią: „ 2)Niniejsze rozporządzenie wdraża przepisy dyrektywy Komisji 2012/39/UE z dnia 26 listopada 2012 r. zmieniającej dyrektywę 2006/17/WE w odniesieniu do niektórych wymagań technicznych dotyczących badania tkanek i komórek ludzkich (Dz. Urz. UE L 327 z 27.11.2012, str. 24). ” „ § 2. Rozporządzenie wchodzi w życie z dniem następującym po dniu ogłoszenia. ” . Załącznik - Tekst jednolity rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 9 października 2008 r. w sprawie wymagań, jakie powinien spełniać system zapewnienia jakości w bankach tkanek i komórek1)Minister Zdrowia kieruje działem administracji rządowej - zdrowie, na podstawie § 1 ust. 2 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 22 września 2014 r. w sprawie szczegółowego zakresu działania Ministra Zdrowia (Dz. U. poz. 1268). 2)Niniejsze rozporządzenie wdraża przepisy: - dyrektywy 2004/23/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 31 marca 2004 r. w sprawie ustalenia norm jakości i bezpiecznego oddawania, pobierania, testowania, przetwarzania, konserwowania, przechowywania i dystrybucji tkanek i komórek ludzkich (Dz. Urz. WE L 102 z 07.04.2004, str. 48, z późn. zm.; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 15, t. 8, str. 291), - dyrektywy Komisji 2006/17/WE z dnia 8 lutego 2006 r. wprowadzającej w życie dyrektywę 2004/23/WE Parlamentu Europejskiego i Rady w odniesieniu do niektórych wymagań technicznych dotyczących dawstwa, pobierania i badania tkanek i komórek ludzkich (Dz. Urz. UE L 38 z 09.02.2006, str. 40, z późn. zm.), - dyrektywy Komisji 2006/86/WE z dnia 24 października 2006 r. wykonującej dyrektywę 2004/23/WE Parlamentu Europejskiego i Rady w zakresie wymagań dotyczących możliwości śledzenia, powiadamiania o poważnych i niepożądanych reakcjach i zdarzeniach oraz niektórych wymagań technicznych dotyczących kodowania, przetwarzania, konserwowania, przechowywania i dystrybucji tkanek i komórek ludzkich (Dz. Urz. UE L 294 z 25.10.2006, str. 32, z późn. zm.). Na podstawie art. 29 ust. 3 ustawy z dnia 1 lipca 2005 r. o pobieraniu, przechowywaniu i przeszczepianiu komórek, tkanek i narządów (Dz. U. z 2015 r. poz. 793) zarządza się, co następuje: § 1. Rozporządzenie określa wymagania, jakie powinien spełniać system zapewnienia jakości banku tkanek i komórek, zwany dalej „systemem”, w szczególności wymagania dla przechowywania tkanek i komórek, rejestrowania danych dawców oraz konieczność utworzenia standardowych procedur operacyjnych, o których mowa w art. 29 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 1 lipca 2005 r. o pobieraniu, przechowywaniu i przeszczepianiu komórek, tkanek i narządów, zwanej dalej „ustawą”. § 2. Standardowe procedury operacyjne spełniają wymagania dla banku tkanek i komórek w zakresie: 1) procesów i czynności związanych z:
- a)pobieraniem komórek lub tkanek,
- b)przyjęciem komórek lub tkanek w banku tkanek i komórek,
- c)przetwarzaniem komórek lub tkanek,
- d)przechowywaniem komórek lub tkanek po przetworzeniu,
- e)dystrybucją komórek lub tkanek,
- f)transportem komórek lub tkanek do odbiorcy; 2) monitorowania stanu komórek lub tkanek w drodze między dawcą a biorcą; 3) wyrobów medycznych i materiałów mających bezpośrednio kontakt z komórkami lub tkankami. § 3. Standardowe procedury operacyjne związane z pobieraniem komórek lub tkanek określają wymagania dotyczące: 1) sposobu sprawdzenia istnienia lub braku sprzeciwu osoby zmarłej w centralnym rejestrze sprzeciwów; 2) kryteriów kwalifikacji i doboru dawcy komórek lub tkanek zawierających informacje uzyskane na podstawie:
- a)dokumentacji medycznej dawcy,
- b)wywiadu z osobą, która może udzielić szczegółowych informacji o dawcy - w przypadku dawcy zmarłego,
- c)wywiadu z lekarzem, który leczył dawcę,
- d)wywiadu z lekarzem podstawowej opieki zdrowotnej,
- e)raportu z badania pośmiertnego,
- f)wyniku badania przedmiotowego dawcy zmarłego i żywego w celu wykrycia wszelkich oznak, które mogą wykluczyć ich jako dawców lub które może wpłynąć na ocenę do zakwalifikowania ich jako dawców komórek lub tkanek,
- g)dokumentacji dotyczącej oceny stanu zdrowia dawcy, pod kątem przydatności do pobrania komórek lub tkanek, podpisanej przez osobę odpowiedzialną lub pracownika przez nią upoważnionego; 3) kryteriów wykluczających zmarłego dawcę komórek lub tkanek, sporządzonych na podstawie informacji dotyczących:
- a)nieznanej przyczyny zgonu, o ile nie zostanie ona ustalona na podstawie późniejszego badania pośmiertnego dokonanego po pobraniu,
- b)choroby o nieznanej etiologii w wywiadzie,
- c)czynnej choroby nowotworowej lub choroby nowotworowej w wywiadzie,
- d)dawcy z nowotworem złośliwym, który może być poddany ocenie i brany pod uwagę jako dawca rogówki, z wyjątkiem osoby cierpiącej na siatkówczaka, choroby nowotworowe krwi i nowotwory złośliwe przedniego odcinka gałki ocznej,
- e)choroby Creutzfeldta-Jacoba,
- f)postępującej demencji lub zwyrodnieniowej choroby neurologicznej, w tym o nieznanym pochodzeniu,
- g)biorcy hormonów uzyskanych z ludzkiej przysadki (np. hormon wzrostu),
- h)biorcy przeszczepów rogówki, twardówki i opony twardej, a także osoby, którą poddano nieudokumentowanej operacji neurochirurgicznej, w której zastosowana mogła być opona twarda,
- i)zakażenia ogólnoustrojowego niebędącego pod kontrolą w momencie pobrania, w tym choroby bakteryjnej, uogólnionego zakażenia wirusowego, grzybiczego lub pasożytniczego lub poważnego zakażenia miejscowego w komórkach lub tkankach, które mają być pobrane,
- j)dodatniego wywiadu w kierunku i cechach klinicznych lub wynikach laboratoryjnych świadczących o zakażeniu wirusem HIV, ostrego lub przewlekłego zapalenia wątroby wywołanego przez wirusa HBV, zapalenia wątroby wywołanego przez wirusa HCV i zakażenia wirusem HTLV I/II,
- k)ryzyka przeniesienia lub obecności czynników ryzyka związanych z zakażeniami, o których mowa w lit. j,
- l)czynnej i przewlekłej lub w wywiadzie, uogólnionej choroby autoimmunologicznej,
- m)stwierdzenia, że wyniki testów próbek krwi dawcy będą nieważne ze względu na występowanie hemodylucji, jeżeli nie jest dostępna próbka sprzed transfuzji (dotyczy tylko komórek lub tkanek),
- n)leczenia środkami immunosupresyjnymi,
- o)występowania (z wywiadu lekarskiego) czynników ryzyka związanych z chorobami zakaźnymi, wynikającymi z oceny ryzyka, z uwzględnieniem odbywania przez dawcę podróży, gdzie istnieje możliwość narażenia dawcy na kontakt z chorobami zakaźnymi oraz możliwość narażenia dawcy na kontakt z chorobami zakaźnymi występującymi regionalnie,
- p)obecności na ciele dawcy fizycznych oznak wskazujących na zagrożenie chorobą zakaźną,
- q)spożycia lub narażenia na działanie substancji takiej, jak cyjanek, ołów, rtęć, złoto, które mogą zostać przekazane biorcom, w dawce mogącej stanowić zagrożenie dla ich zdrowia,
- r)szczepienia żywym atenuowanym wirusem w wywiadzie, jeżeli istnieje możliwość jego przeniesienia,
- s)przebytych zabiegów z zastosowaniem przeszczepów ksenogenicznych,
- t)przypadków dzieci w wieku poniżej 18 miesięcy, urodzonych przez matki zakażone wirusem HIV, wirusem zapalenia wątroby typu B, zapalenia wątroby typu C lub wirusem HTLV, bądź narażonych na takie zakażenie, karmionych przez matki piersią w ciągu ostatnich 12 miesięcy w celu stwierdzenia, że nie mogą być brane pod uwagę jako dawcy bez względu na wyniki testów analitycznych,
- u)przypadków dzieci matek zakażonych wirusem HIV, wirusem zapalenia wątroby typu B, zapalenia wątroby typu C lub wirusem HTLV lub narażonych na takie zakażenie, które nie były karmione piersią przez matki w ciągu ostatnich 12 miesięcy, i w odniesieniu do których testy analityczne, badanie przedmiotowe oraz analiza dokumentacji medycznej nie dają dowodów zakażenia wirusem HIV, wirusem zapalenia wątroby typu B, zapalenia wątroby typu C lub wirusem HTLV w celu stwierdzenia, że mogą być dawcami; 4) kryteriów wykluczających żywego dawcę komórek lub tkanek, które powinny być identyczne jak w przypadku dawcy zmarłego, z wyjątkiem:
- a)przypadku dawcy autogenicznego, jeżeli pobrane komórki i tkanki mają być przechowywane lub hodowane, zachowany musi być ten sam zakres wymagań w zakresie badań biologicznych, co w przypadku żywego dawcy allogenicznego,
- b)przypadku pozytywnych wyników testów biologicznych u dawcy autogenicznego - w takim przypadku wyniki te nie stanowią przeciwwskazania do przetwarzania i przeszczepiania komórek lub tkanek,
- c)przypadku dawcy allogenicznego, gdzie w zależności od rodzaju pobieranych komórek lub tkanek stosuje się następujące szczególne kryteria wykluczające: - ciąża (z wyjątkiem dawcy komórek krwi pępowinowej i błony owodniowej oraz rodzeństwa oddającego komórki krwiotwórcze), - karmienie piersią, - istnienie zagrożenia przeniesienia chorób dziedzicznych w przypadku komórek krwiotwórczych,
- d)przypadku allogenicznego dawcy żywego (z wyjątkiem allogenicznych dawców szpiku i komórek krwiotwórczych krwi obwodowej), gdzie: - próbkę krwi pobiera się w czasie pobierania szpiku i komórek krwiotwórczych krwi obwodowej lub jeżeli jest to możliwe, w ciągu 7 dni po pobraniu, - jeżeli komórki lub tkanki będą przechowywane przez długi czas, po upływie 180 dni wymagane jest ponowne pobranie próbek i powtórne badanie, z zachowaniem warunku, że próbka do powtórnego badania może być pobrana na 30 dni przed tym badaniem lub w ciągu 7 dni po pobraniu; 5) badań laboratoryjnych w odniesieniu do dawcy żywego i zmarłego, które powinny obejmować:
- a)HIV 1 i 2 Anty-HIV-1 i 2,
- b)wirusowe zapalenie HBsAg i Anty HBc, wątroby typu B
- c)wirusowe zapalenie Anty-HCV, wątroby typu C
- d)kiła testy swoiste,
- e)w szczególnych przypadkach dawca żywy i zmarły powinien mieć określone: - 3)W brzmieniu ustalonym przez § 1 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 6 czerwca 2014 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie wymagań, jakie powinien spełniać system zapewnienia jakości w bankach tkanek i komórek (Dz. U. poz. 772), które weszło w życie z dniem 11 czerwca 2014 r. wykonanie testów na obecność przeciwciał HTLV-I u dawcy mieszkającego na obszarach o wysokiej chorobowości lub pochodzącego z takich obszarów, lub którego partnerzy seksualni bądź rodzice pochodzą z takich obszarów, - w razie pozytywnego wyniku testu Anty HBc a negatywnego wyniku testu HBsAg konieczne jest wykonanie dalszych testów dla oceny ryzyka, mających na celu ustalenie przydatności (pobranych komórek lub tkanek) do wykorzystania klinicznego, - zależnie od danych zawartych w historii choroby dawcy oraz właściwości pobieranych komórek lub tkanek należy wykonać u dawcy dodatkowe testy, np. badania antygenu RhD i HLA, w kierunku nosicielstwa malarii, wirusa CMV, toksoplazmozy, wirusa EBV i pierwotniaka Trypanosoma Cruz; 6) sposobu pobierania komórek lub tkanek i określenia następujących danych:
- a)numeru rejestru, nazwy i adresu podmiotu pobierającego komórki lub tkanki oraz podmiotu, który ma odebrać pobrane komórki lub tkanki,
- b)danych identyfikacyjnych dawcy komórek lub tkanek oraz danych pracownika, który dokonał identyfikacji dawcy, w tym jego podpis,
- c)daty i godziny śmierci dawcy,
- d)w przypadku dawcy zmarłego - warunki przechowywania zwłok (godzinę umieszczenia zwłok w chłodni i godzinę ich wyjęcia z chłodni),
- e)daty i godziny pobrania komórek lub tkanek,
- f)opisu miejsca, w którym dokonano pobrania komórek lub tkanek (sala operacyjna, sala sekcyjna),
- g)danych pracownika, który dokonał pobrania komórek lub tkanek, w tym jego podpis,
- h)zastosowanych procesów i czynności przy pobraniu komórek lub tkanek,
- i)opisu zastosowanych odczynników i roztworów,
- j)danych identyfikujących pobrane komórki lub tkanki, w tym pobranie próbek do badań (testów); 7) sposobu przekazania podmiotowi odbierającemu komórki lub tkanki dokumentacji, łącznie z pobranymi komórkami lub tkankami, która powinna:
- a)zapewnić pełną zdolność monitorowania pobranych komórek lub tkanek,
- b)być chroniona przed wprowadzeniem zmian przez osoby nieupoważnione,
- c)być łatwa do odzyskania przez cały okres przechowywania i zgodna z przepisami o ochronie danych; 8) sposobu transportu pobranych komórek lub tkanek oraz ich przyjęcia do banku tkanek i komórek; 9) narzędzi jedno- lub wielorazowego użytku, stosowanych do pobrania komórek lub tkanek; 10) raportu pobrania sporządzonego przez jednostkę pobierającą; 11) opakowania transportowego; 12) oznakowania pobranych komórek lub tkanek oraz informacje o każdym rodzaju pobranych komórek lub tkanek:
- a)mięśniowo-szkieletowych,
- b)skóry,
- c)osierdzia,
- d)naczyń,
- e)zastawek serca,
- f)oka,
- g)błon płodowych,
- h)komórek trzustki, przytarczyc lub innych; 13) sposobów identyfikacji i zabezpieczenia komórek lub tkanek w czasie transportu uwzględniających:
- a)pakowanie komórek lub tkanek w sposób minimalizujący ryzyko zakażenia i przechowywanie w temperaturze zachowującej wymagane ich właściwości i funkcje biologiczne,
- b)rodzaj opakowania zapobiegający zakażeniu pracowników odpowiedzialnych za pakowanie i transport komórek lub tkanek,
- c)transportowanie zapakowanych komórek lub tkanek w pojemniku przeznaczonym do transportu materiałów biologicznych oraz zapewniającym bezpieczeństwo i jakość znajdujących się w nim komórek lub tkanek,
- d)oznakowanie próbek krwi do badań, dawcy komórek lub tkanek, zapewniające identyfikację dawcy oraz zawierające informacje o: - czasie i miejscu pobrania próbki, - stopniu rozcieńczenia osocza, jeżeli jest większy niż 50%, lub informację, że jest to próbka pobrana przed przetoczeniem osocza, krwi lub płynów krwiozastępczych,
- e)oznakowanie opakowania z pobranymi komórkami lub tkankami w sposób niepowtarzalny,
- f)oznaczenie pojemnika pozostającego w bezpośrednim kontakcie z komórkami lub tkankami, z uwzględnieniem: - nazwy pobranych komórek lub tkanek, - daty i godziny ich pobrania, - danych dotyczących zastosowanych odczynników lub roztworów, - ostrzeżenia o zagrożeniach, jakie mogą wystąpić, - oznaczenia zawierającego informację „TYLKO DO UŻYTKU AUTOGENICZNEGO” w przypadku dawstwa autogenicznego, - oznaczenia zawierającego dane osobowe biorcy, w przypadku komórek lub tkanek pobranych od dawców żywych,
- g)umieszczenie na oddzielnym dokumencie dołączonym do pojemnika informacji, w przypadku gdy na pojemniku pozostającym w bezpośrednim kontakcie z komórkami lub tkankami którakolwiek z informacji, o których mowa w lit. f, nie może być umieszczona; 14) oznakowania pojemnika transportowego pobranych komórek lub tkanek, które powinno zawierać następujące informacje:
- a)oznaczenia „KOMÓRKI I TKANKI” oraz „OSTROŻNIE”,
- b)numer rejestru, nazwę, numer telefonu i adres podmiotu, do którego pojemnik ma być dostarczony,
- c)dane osoby kontaktowej, adres i numer telefonu na wypadek zaistnienia istotnych zdarzeń niepożądanych,
- d)dane docelowego podmiotu (adres i numer telefonu) oraz dane osoby, z którą należy skontaktować się w celu przekazania pojemnika,
- e)datę i godzinę rozpoczęcia transportu,
- f)określenie warunków, w jakich ma odbywać się transport, z uwzględnieniem zapewnienia jakości i bezpieczeństwa komórek lub tkanek,
- g)w przypadku produktów zawierających żywe komórki lub tkanki, ostrzeżenie „NIE NAPROMIENIOWYWAĆ I NIE ZAMRAŻAĆ”,
- h)jeżeli komórki lub tkanki mają wynik pozytywny, w badaniu na obecność markera choroby zakaźnej, ostrzeżenie „ZAGROŻENIE BIOLOGICZNE”,
- i)w przypadku dawców autogenicznych komórek lub tkanek oznaczenie „TYLKO DO UŻYTKU AUTOGENICZNEGO”,
- j)specyfikacje dotyczące warunków przechowywania komórek lub tkanek w czasie transportu (np. „NIE ZAMRAŻAĆ”); 15) specyfikacji określającej warunki transportu i przechowywania w czasie transportu. § 4. Standardowe procedury operacyjne w zakresie przyjęcia komórek lub tkanek w banku tkanek i komórek określają wymagania dotyczące: 1) sposobu przyjęcia komórek lub tkanek do banku tkanek i komórek przy uwzględnieniu:
- a)zgody co do celu, w jakim mają być wykorzystane pobrane komórki lub tkanki,
- b)wyników badania lekarskiego, badań specjalistycznych i badań laboratoryjnych,
- c)udokumentowanych kryteriów selekcji dawcy, dokonanego przez upoważnioną osobę,
- d)udokumentowanych warunków transportu, opakowania i oznakowania,
- e)oceny jakości komórek lub tkanek przyjętych do banku tkanek i komórek; 2) sposobu postępowania z przesyłkami komórek lub tkanek niezgodnymi ze specyfikacją, z niekompletnymi wynikami badań, o nieakceptowalnej jakości lub uszkodzonymi; 3) przebiegu kwarantanny od przyjęcia komórek lub tkanek do banku tkanek i komórek do momentu ich wydania do przetwarzania lub ich wycofania. § 5. Standardowe procedury operacyjne w zakresie przetwarzania komórek lub tkanek określają wymagania dotyczące: 1) odczynników, wyrobów medycznych, materiałów, w tym opakowaniowych, mających bezpośrednio kontakt z komórkami lub tkankami, które powinny zawierać następujące informacje:
- a)pełną nazwę podmiotu, którego dotyczy,
- b)numer własny,
- c)numer wersji,
- d)nazwę materiału lub produktu, a w przypadku nabywanego materiału - również jego numer kodowy,
- e)datę sporządzenia, zatwierdzenia i jej weryfikacji,
- f)podpis osoby sporządzającej, zatwierdzającej i weryfikującej,
- g)krótką charakterystykę materiału lub produktu,
- h)obowiązujące wymagania lub normy i metody badań stosowanych w celu kontroli jakości,
- i)opis opakowania i sposób jego oznakowania,
- j)warunki przechowywania i transportu,
- k)okres przydatności do użycia,
- l)wykaz dokumentów związanych z technologią produkcji i kontrolą jakości (w przypadku komórek lub tkanek),
- m)wykaz zatwierdzonych dostawców materiałów i produktów; 2) oznakowania w procesie przetwarzania każdego rodzaju pobranych komórek lub tkanek:
- a)mięśniowo-szkieletowych,
- b)skóry,
- c)osierdzia,
- d)naczyń,
- e)zastawek serca,
- f)oka,
- g)błon płodowych,
- h)komórek trzustki, przytarczyc lub innych; 3) warunków przetwarzania komórek lub tkanek, w tym:
- a)krytycznych warunków przetwarzania określających kliniczną skuteczność lub szkodliwość dla biorcy przetwarzanych komórek lub tkanek,
- b)powtarzalności stosowanych procesów i czynności przetwarzania,
- c)udokumentowanej i zatwierdzonej skuteczności stosowanych procesów inaktywacji drobnoustrojów,
- d)stałej oceny procesów i czynności przetwarzania w celu zapewnienia bezpieczeństwa i jakości przetwarzanych komórek lub tkanek,
- e)sposobu zatwierdzania i dokumentowania zmian w procesie przetwarzania,
- f)systemu identyfikacji komórek lub tkanek na każdym etapie przetwarzania umożliwiającego rozróżnienie produktów dopuszczonych od niedopuszczonych do przetwarzania,
- g)sposobu i procedury usuwania lub wycofywania zakażonych komórek lub tkanek zapobiegającego zakażeniu innych przetwarzanych komórek lub tkanek, produktów przetwarzania, otoczenia lub personelu; 4) warunków karencji po przetworzeniu komórek lub tkanek; 5) sposobu sterylizacji komórek lub tkanek; 6) karencji po sterylizacji komórek lub tkanek; 7) sposobu przechowywania przetworzonych komórek lub tkanek i zwalniania ich z karencji do dystrybucji, w tym:
- a)maksymalny czas przechowywania uwzględniający możliwość pogorszenia się właściwości komórek lub tkanek,
- b)niezbędny w czasie przechowywania system inwentaryzacji komórek lub tkanek,
- c)szczegółowy opis sposobu dopuszczenia przechowywanych komórek lub tkanek do dystrybucji,
- d)system identyfikacji komórek lub tkanek umożliwiający rozróżnienie produktów dopuszczonych lub zwolnionych ze sterylizacji do przechowywania. § 6. Standardowe procedury operacyjne w zakresie przechowywania komórek lub tkanek po przetworzeniu określają wymagania dotyczące: 1) odrębnych warunków przechowywania i maksymalnego czasu przechowywania dla każdego rodzaju komórek lub tkanek, z uwzględnieniem możliwości pogorszenia się, w czasie przechowywania, właściwości komórek lub tkanek; 2) odrębnych warunków przechowywania i maksymalnego czasu przechowywania dla każdego rodzaju produktów z przetworzonych komórek lub tkanek, z uwzględnieniem możliwości pogorszenia się właściwości tych produktów; 3) określenia systemu inwentaryzacji i identyfikacji komórek lub tkanek na każdym etapie przechowywania. § 7. Standardowe procedury operacyjne w zakresie dystrybucji komórek lub tkanek określają wymagania dotyczące: 1) oznakowania przeznaczonych do dystrybucji komórek lub tkanek oraz informacji o każdym rodzaju pobranych komórek lub tkanek; 2) sposobu dystrybucji określającego:
- a)krytyczne warunki transportu,
- b)zabezpieczenia zapewniające utrzymanie komórki lub tkanki w ściśle określonych warunkach,
- c)pisemne zobowiązanie strony trzeciej gwarantujące zachowanie warunków określonych w lit. b,
- d)obowiązki i działania osoby dokonującej dystrybucji lub wycofania komórek lub tkanek,
- e)sposób udostępniania zakładom opieki zdrowotnej komórek lub tkanek,
- f)sposób postępowania ze zwróconymi komórkami lub tkankami; 3) sposobu oznakowania pojemników zawierających komórki lub tkanki oraz pojemników transportowych zawierających informacje, o których mowa w § 3 pkt 14; 4) sposobu postępowania z komórkami lub tkankami przeznaczonymi do bezpośredniej dystrybucji (bez przetwarzania w banku tkanek i komórek). § 8. Standardowe procedury operacyjne w zakresie transportu komórek lub tkanek do odbiorcy określają wymagania dotyczące: 1) sposobu oznakowania pojemnika transportowego komórek lub tkanek; 2) warunków transportu dla każdego rodzaju komórek lub tkanek; 3) sporządzania specyfikacji dotyczącej warunków transportu i przechowywania w czasie transportu komórek lub tkanek; 4) sposobu odbioru w zakładach opieki zdrowotnej, komórek lub tkanek transportowanych z banku tkanek i komórek; 5) sposobu postępowania z przesyłkami komórek lub tkanek niezgodnymi z transportową dokumentacją, z niekompletnymi wynikami badań, o nieakceptowalnej jakości lub uszkodzonymi. § 9. Standardowe procedury operacyjne w zakresie monitorowania stanu komórek lub tkanek w drodze między dawcą a biorcą określają wymagania dotyczące: 1) sposobu nadania niepowtarzalnego oznakowania:
- a)dawcy komórek lub tkanek,
- b)pobranym komórkom lub tkankom,
- c)rodzajom przetwarzanych komórek lub tkanek,
- d)produktom powstałym z przetworzonych komórek lub tkanek,
- e)bankowi tkanek i komórek,
- f)zakładowi opieki zdrowotnej przeszczepiającemu komórki lub tkanki,
- g)biorcy komórek lub tkanek; 2) sposobu rejestracji istotnych niepożądanych zdarzeń i istotnych niepożądanych reakcji związanych z pobieraniem, testowaniem, przetwarzaniem, przechowywaniem, dystrybucją i przeszczepianiem komórek lub tkanek; 3) sposobu zgłaszania istotnych niepożądanych zdarzeń i istotnych niepożądanych reakcji związanych z pobieraniem, testowaniem, przetwarzaniem, przechowywaniem, dystrybucją i przeszczepianiem komórek lub tkanek; 4) sposobu eliminacji przyczyn występowania istotnych niepożądanych zdarzeń i istotnych niepożądanych reakcji związanych z pobieraniem, testowaniem, przetwarzaniem, przechowywaniem, dystrybucją i przeszczepianiem komórek lub tkanek. § 10. Standardowe procedury operacyjne w zakresie wyrobów medycznych i materiałów mających bezpośrednio kontakt z komórkami lub tkankami obejmują wymagania dotyczące: 1) wpływu wyrobów medycznych i materiałów mających bezpośrednio kontakt z komórkami lub tkankami na jakość i bezpieczeństwo komórek lub tkanek oraz na bezpieczeństwo dawcy i biorcy; 2) dostawców wyrobów medycznych oraz materiałów mających bezpośrednio kontakt z komórkami lub tkankami, w tym materiałów opakowaniowych; 3) wykonywania i planowania kontroli serwisowych, kwalifikacji, walidacji i kalibracji użytkowanego sprzętu wysokospecjalistycznego oraz odczynników i wyrobów medycznych; 4) analizy zrealizowanych i planowanych zamówień na sprzęt wysokospecjalistyczny, odczynniki oraz materiały mające bezpośrednio kontakt z komórkami lub tkankami i wyrobami medycznymi; 5) analizy przyczyn wystąpienia istotnej niepożądanej reakcji lub istotnego zdarzenia niepożądanego związanego z wyrobami medycznymi i materiałami mającymi bezpośrednio kontakt z komórkami lub tkankami. § 11. Wytyczne, o których mowa w art. 29 ust. 2 pkt 2 ustawy, obejmują: 1) zbiory krajowych i unijnych aktów prawnych dotyczących pobierania, przetwarzania, konserwowania, przechowywania i dystrybucji komórek lub tkanek; 2) standardy i kodeksy praktyki opracowywane przez krajowe i międzynarodowe organizacje zaangażowane w pobieranie, przetwarzanie, konserwowanie, przechowywanie i dystrybucję komórek lub tkanek. § 12. Instrukcje postępowania, o których mowa w art. 29 ust. 2 pkt 3 ustawy, określają: 1) obowiązującą dokumentację, w tym rodzaje dokumentów i sposób ich prowadzenia oraz obiegu w banku tkanek i komórek; 2) sposób prowadzenia dokumentacji poszczególnych czynności wykonywanych w banku tkanek i komórek; 3) sposób zapewnienia poufności danych zawartych w dokumentacji i rejestrach banku tkanek i komórek; 4) sposób przyjmowania do banku tkanek i komórek materiałów, odczynników, sprzętu nowego i po naprawach; 5) sposób zabezpieczenia osób pobierających materiał ze zwłok ludzkich; 6) sposób postępowania ze szkłem laboratoryjnym zanieczyszczonym materiałem zakaźnym; 7) sposób postępowania z ubraniami ochronnymi zanieczyszczonymi materiałem zakaźnym; 8) sposób mycia i dezynfekcji pojemnika transportowego na materiał sekcyjny; 9) sposób postępowania ze stosowanymi preparatami dezynfekcyjnymi; 10) sposób postępowania z ciekłym azotem; 11) sposób przelewania ciekłego azotu z kriostatów 50-litrowych; 12) sposób obchodzenia się z kwasami i zasadami stężonymi - pierwsza pomoc; 13) sposób dezynfekcji, czyszczenia i konserwacji pomieszczeń banku tkanek i komórek; 14) sposób konserwacji, przeglądów, czyszczenia, dezynfekcji i asenizacji sprzętu; 15) sposób organizacji pracy personelu podczas preparatyki komórek lub tkanek; 16) sposób kontroli dostępu do pomieszczeń banku tkanek i komórek; 17) sposób usuwania wadliwych produktów i odpadów; 18) sposób prowadzenia magazynu ekspedycyjnego; 19) sposób otwierania pojemnika, paczki lub przesyłki z komórkami lub tkankami; 20) warunki bezpieczeństwa i metody schładzania w czasie transportu. § 13. Formularze sprawozdawcze, o których mowa w art. 29 ust. 2 pkt 4 ustawy, określają: 1) sposób zgłaszania istotnych zdarzeń niepożądanych i istotnych niepożądanych reakcji przez podmioty pobierające, przetwarzające i przeszczepiające komórki lub tkanki, który powinien określać:
- a)szybkie powiadamianie o podejrzeniach wystąpienia istotnych niepożądanych reakcji,
- b)wnioski z badania istotnych niepożądanych reakcji,
- c)szybkie powiadamianie o podejrzeniu wystąpienia istotnych zdarzeń niepożądanych,
- d)wnioski z badań istotnych zdarzeń niepożądanych,
- e)roczne powiadamianie o istotnych niepożądanych reakcjach,
- f)roczne powiadamianie o istotnych zdarzeniach niepożądanych; 2) zakres zgłaszanych danych, w tym:
- a)nazwę, dane identyfikacyjne podmiotu dokonującego powiadomienia (zgłoszenia),
- b)datę powiadomienia (zgłoszenia),
- c)dane biorcy lub dawcy, których dotyczy istotna niepożądana reakcja lub istotne zdarzenie niepożądane,
- d)datę i miejsce pobrania lub zastosowania,
- e)niepowtarzalne oznakowanie dawcy,
- f)datę wystąpienia istotnej niepożądanej reakcji lub istotnego zdarzenia niepożądanego,
- g)rodzaj komórek lub tkanek, których dotyczy wystąpienie istotnej niepożądanej reakcji lub istotnego zdarzenia niepożądanego,
- h)rodzaj wystąpienia istotnej niepożądanej reakcji lub istotnego zdarzenia niepożądanego,
- i)przyczyny i analizę źródłową wystąpienia istotnej niepożądanej reakcji lub istotnego zdarzenia niepożądanego,
- j)podjęte działania naprawcze i zapobiegające,
- k)wnioski z podjętych działań naprawczych i zapobiegających. § 14. Karty dawców, o których mowa w art. 29 ust. 2 pkt 5 ustawy, określają: 1) tożsamość dawcy:
- a)imię i nazwisko, w tym imię i nazwisko dziecka, jeśli w oddaniu uczestniczą matka i dziecko,
- b)datę urodzenia, w tym datę urodzenia dziecka, jeśli w oddaniu uczestniczą matka i dziecko,
- c)numer PESEL, jeżeli został nadany,
- d)wiek,
- e)płeć; 2) historię choroby, jeżeli jest dostępna; 3) wywiad środowiskowy, jeżeli jest możliwy do przeprowadzenia; 4) wynik przedmiotowego badania ciała; 5) formułę zastosowanej hemodylucji; 6) wynik badania klinicznego lub wyniki badania pośmiertnego, a w przypadku komórek lub tkanek, które nie mogą być przechowywane przez dłuższy czas, także wstępny ustny wynik badania pośmiertnego; 7) wyniki badań laboratoryjnych i innych przeprowadzonych badań; w przypadku dawców komórek krwiotwórczych - także przydatność dawcy w odniesieniu do wybranego biorcy. § 15. Informacje w sprawie miejsca przeznaczenia komórek lub tkanek, o których mowa w art. 29 ust. 2 pkt 6 ustawy, powinny dotyczyć: 1) kart dystrybuowanych i transportowanych komórek lub tkanek; 2) protokołów dokumentujących wykonane czynności i procesy związane z pobieraniem, testowaniem, przetwarzaniem, konserwowaniem, przechowywaniem i dystrybucją komórek lub tkanek; 3) raportów w sprawie miejsca przeznaczenia komórek lub tkanek, dokumentujących wykonane czynności i procesy związane z pobieraniem, testowaniem, przetwarzaniem, konserwowaniem, przechowywaniem i dystrybucją komórek lub tkanek. § 16. Banki tkanek i komórek dostosują dokumentację systemu do wymagań określonych w rozporządzeniu w terminie roku od dnia wejścia w życie rozporządzenia. § 17. Rozporządzenie wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia4)Rozporządzenie zostało ogłoszone w dniu 24 października 2008 r.. 1) Minister Zdrowia kieruje działem administracji rządowej - zdrowie, na podstawie § 1 ust. 2 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 22 września 2014 r. w sprawie szczegółowego zakresu działania Ministra Zdrowia (Dz. U. poz. 1268). 2) Niniejsze rozporządzenie wdraża przepisy: - dyrektywy 2004/23/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 31 marca 2004 r. w sprawie ustalenia norm jakości i bezpiecznego oddawania, pobierania, testowania, przetwarzania, konserwowania, przechowywania i dystrybucji tkanek i komórek ludzkich (Dz. Urz. WE L 102 z 07.04.2004, str. 48, z późn. zm.; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 15, t. 8, str. 291), - dyrektywy Komisji 2006/17/WE z dnia 8 lutego 2006 r. wprowadzającej w życie dyrektywę 2004/23/WE Parlamentu Europejskiego i Rady w odniesieniu do niektórych wymagań technicznych dotyczących dawstwa, pobierania i badania tkanek i komórek ludzkich (Dz. Urz. UE L 38 z 09.02.2006, str. 40, z późn. zm.), - dyrektywy Komisji 2006/86/WE z dnia 24 października 2006 r. wykonującej dyrektywę 2004/23/WE Parlamentu Europejskiego i Rady w zakresie wymagań dotyczących możliwości śledzenia, powiadamiania o poważnych i niepożądanych reakcjach i zdarzeniach oraz niektórych wymagań technicznych dotyczących kodowania, przetwarzania, konserwowania, przechowywania i dystrybucji tkanek i komórek ludzkich (Dz. Urz. UE L 294 z 25.10.2006, str. 32, z późn. zm.). 3) W brzmieniu ustalonym przez § 1 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 6 czerwca 2014 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie wymagań, jakie powinien spełniać system zapewnienia jakości w bankach tkanek i komórek (Dz. U. poz. 772), które weszło w życie z dniem 11 czerwca 2014 r. 4) Rozporządzenie zostało ogłoszone w dniu 24 października 2008 r. Pokaż całość