Rozporządzenie Ministra Zdrowiaz dnia 15 grudnia 2018 r.w sprawie funkcjonowania podmiotów leczniczych sprawujących opiekę nad uzależnionymi od alkoholu 1)Minister Zdrowia kieruje działem administracj
pkt 1, z instytucjami publicznymi i organizacjami społecznymi w zakresie sprawowania opieki nad uzależnionymi od alkoholu. §
- Podmioty lecznicze wykonujące świadczenia stacjonarne i całodobowe oraz ambulatoryjne w sprawowaniu opieki nad uzależnionymi od alkoholu realizują: 1) działania diagnostyczne w zakresie diagnozy nozologicznej i problemowej; 2) programy korekcyjne dla osób spożywających alkohol ryzykownie i szkodliwie lub używających substancji psychoaktywnych oraz osób z zaburzeniami nawyków i popędów; 3) programy psychoterapii uzależnień; 4) programy psychoterapii zaburzeń funkcjonowania członków rodziny, które wynikają ze spożywania alkoholu lub używania innych substancji psychoaktywnych przez osoby bliskie, zwane dalej „programami psychoterapii członków rodzin”; 5) indywidualne świadczenia zapobiegawczo-lecznicze dla osób spożywających alkohol szkodliwie oraz uzależnionych od alkoholu i członków ich rodzin; 6) indywidualne świadczenia rehabilitacyjne dla osób uzależnionych od alkoholu i członków ich rodzin; 7) działania konsultacyjno-edukacyjne dla członków rodzin osób uzależnionych od alkoholu. §
- Działania diagnostyczne,
§ 2
pkt 1, polegają na: 1) rozpoznaniu zaburzeń psychicznych i zaburzeń zachowania wynikających ze spożywania alkoholu lub używania innych substancji psychoaktywnych, rozpoznaniu zaburzeń nawyków i popędów oraz zaburzeń występujących u członków rodziny w następstwie spożywania alkoholu lub używania innych substancji psychoaktywnych lub zaburzeń nawyków i popędów u osób bliskich; 2) rozpoznaniu niezbędnych do skonstruowania planu terapii aktualnych problemów pacjenta, a także przyczyn i mechanizmów będących ich podłożem. 2. Programy korekcyjne,
§ 2
pkt 2, obejmują indywidualne lub grupowe oddziaływania psychologiczne zmierzające do ograniczenia spożywania alkoholu lub używania innych substancji psychoaktywnych u osób nieuzależnionych lub do ograniczenia szkód wynikających z zachowań impulsywnych u osób z zaburzeniami nawyków i popędów. 3. Programy psychoterapii uzależnień,
§ 2
pkt 3, obejmują indywidualne i grupowe oddziaływania psychologiczne ukierunkowane na poprawę stanu psychofizycznego i funkcjonowania społecznego osób uzależnionych od alkoholu przez redukcję objawów i mechanizmów uzależnień oraz uczenie umiejętności potrzebnych do podtrzymania pozytywnej zmiany.
- Programy psychoterapii członków rodzin obejmują oddziaływania psychologiczne ukierunkowane na usunięcie lub złagodzenie zaburzeń powstałych w wyniku przewlekłego stresu u członków rodziny, spowodowanego spożywaniem alkoholu lub używaniem innych substancji psychoaktywnych przez osobę bliską.
- Indywidualne świadczenia zapobiegawczo-lecznicze,
§ 2
pkt 5, obejmują: 1) leczenie stanów występujących w przebiegu uzależnienia od alkoholu, w szczególności leczenie alkoholowych zespołów abstynencyjnych; 2) leczenie szkód zdrowotnych spowodowanych spożywaniem alkoholu u osób przystępujących do psychoterapii uzależnienia od alkoholu; 3) psychofarmakoterapię ułatwiającą osiąganie celów terapii uzależnienia od alkoholu; 4) psychofarmakoterapię współwystępujących zaburzeń psychicznych. 6. Indywidualne świadczenia rehabilitacyjne,
§ 2
pkt 6, obejmują oddziaływania psychospołeczne i pomocnicze medyczne, ukierunkowane na przywrócenie zdolności funkcjonowania społecznego osób uzależnionych od alkoholu i członków ich rodzin. 7. Działania konsultacyjno-edukacyjne,
§ 2
pkt 7, obejmują grupowe lub indywidualne poradnictwo ukierunkowane na zwiększenie rozumienia uzależnienia, problemów rodziny osób uzależnionych od alkoholu oraz poznanie ofert leczenia osób spożywających alkohol szkodliwie oraz uzależnionych od alkoholu i członków ich rodzin. § 4. 1. Podmioty lecznicze,
§ 2
, prowadzą placówki leczenia uzależnienia od alkoholu, zwane dalej „placówkami”, którymi są: 1) poradnia terapii uzależnienia od alkoholu i współuzależnienia; 2) poradnia leczenia uzależnień; 3) całodobowy oddział albo stacjonarny ośrodek terapii uzależnienia od alkoholu; 4) całodobowy oddział albo stacjonarny ośrodek leczenia uzależnień; 5) dzienny oddział terapii uzależnienia od alkoholu; 6) dzienny oddział leczenia uzależnień; 7) oddział albo ośrodek leczenia alkoholowych zespołów abstynencyjnych; 8) hostel dla osób uzależnionych od alkoholu. 2. Placówki mogą działać jako ośrodek terapii uzależnienia od alkoholu, jeżeli zapewniają wykonywanie: 1) stacjonarnych i ambulatoryjnych świadczeń zdrowotnych dla osób uzależnionych od alkoholu i członków ich rodzin albo 2) ambulatoryjnych świadczeń zdrowotnych dla osób uzależnionych od alkoholu i członków ich rodzin, a w skład ośrodka wchodzą:
- a)dzienny oddział terapii uzależnienia od alkoholu lub dzienny oddział leczenia uzależnień oraz
- b)poradnia terapii uzależnienia od alkoholu i współuzależnienia lub poradnia leczenia uzależnień. § 5. Poradnia terapii uzależnienia od alkoholu i współuzależnienia oraz poradnia leczenia uzależnień wykonują następujące zadania: 1) diagnozowanie:
- a)zaburzeń spowodowanych spożywaniem alkoholu lub używaniem innych substancji psychoaktywnych,
- b)zaburzeń nawyków i popędów; 2) diagnozowanie zaburzeń występujących u członków rodzin osób:
- a)spożywających alkohol lub używających innych substancji psychoaktywnych,
- b)z zaburzeniami nawyków i popędów; 3) realizację programów korekcyjnych dla osób:
- a)spożywających alkohol ryzykownie i szkodliwie,
- b)spożywających alkohol ryzykownie i szkodliwie oraz używających innych substancji psychoaktywnych,
- c)z zaburzeniami nawyków i popędów; 4) realizację programów psychoterapii dla:
- a)osób uzależnionych od alkoholu,
- b)osób uzależnionych od alkoholu i innych substancji psychoaktywnych,
- c)osób z zaburzeniami nawyków i popędów,
- d)członków rodzin dotkniętych następstwami spożywania alkoholu lub używania innych substancji psychoaktywnych,
- e)członków rodzin osób z zaburzeniami nawyków i popędów; 5) udzielanie indywidualnych świadczeń zapobiegawczo-leczniczych dla:
- a)osób spożywających alkohol szkodliwie i uzależnionych od alkoholu,
- b)osób spożywających alkohol szkodliwie i uzależnionych od alkoholu i innych substancji psychoaktywnych,
- c)osób z zaburzeniami nawyków i popędów,
- d)członków rodzin dotkniętych następstwami spożywania alkoholu lub używania innych substancji psychoaktywnych,
- e)członków rodzin osób z zaburzeniami nawyków i popędów; 6) prowadzenie działań konsultacyjno-edukacyjnych dla członków rodzin:
- a)dotkniętych następstwami spożywania alkoholu lub używania innych substancji psychoaktywnych,
- b)osób z zaburzeniami nawyków i popędów. § 6. Całodobowy oddział albo stacjonarny ośrodek terapii uzależnienia od alkoholu oraz całodobowy oddział albo stacjonarny ośrodek leczenia uzależnień wykonują następujące zadania: 1) diagnozowanie:
- a)zaburzeń spowodowanych spożywaniem alkoholu lub innych substancji psychoaktywnych,
- b)zaburzeń nawyków i popędów; 2) realizację programów psychoterapii dla osób:
- a)uzależnionych od alkoholu,
- b)uzależnionych od alkoholu i innych substancji psychoaktywnych,
- c)z zaburzeniami nawyków i popędów; 3) udzielanie indywidualnych świadczeń zapobiegawczo-leczniczych dla pozostających w programie terapii osób:
- a)uzależnionych od alkoholu,
- b)uzależnionych od alkoholu i innych substancji psychoaktywnych,
- c)z zaburzeniami nawyków i popędów; 4) prowadzenie działań konsultacyjno-edukacyjnych dla członków rodzin:
- a)dotkniętych następstwami spożywania alkoholu lub używania innych substancji psychoaktywnych,
- b)osób z zaburzeniami nawyków i popędów; 5) przygotowanie pacjenta do kontynuowania terapii w poradni terapii uzależnienia od alkoholu i współuzależnienia lub poradni leczenia uzależnień. § 7. Dzienny oddział terapii uzależnienia od alkoholu oraz dzienny oddział leczenia uzależnień wykonują następujące zadania: 1) diagnozowanie:
- a)zaburzeń spowodowanych spożywaniem alkoholu lub używaniem innych substancji psychoaktywnych,
- b)zaburzeń nawyków i popędów; 2) diagnozowanie zaburzeń występujących u członków rodzin osób:
- a)spożywających alkohol lub używających innych substancji psychoaktywnych,
- b)z zaburzeniami nawyków i popędów; 3) realizację programów psychoterapii dla:
- a)osób uzależnionych od alkoholu,
- b)osób uzależnionych od alkoholu i innych substancji psychoaktywnych,
- c)osób z zaburzeniami nawyków i popędów,
- d)członków rodzin dotkniętych następstwami spożywania alkoholu lub używania innych substancji psychoaktywnych,
- e)członków rodzin osób z zaburzeniami nawyków i popędów; 4) udzielanie indywidualnych świadczeń zapobiegawczo-leczniczych dla pozostających w programie terapii:
- a)osób spożywających alkohol szkodliwie i uzależnionych od alkoholu,
- b)osób uzależnionych od alkoholu i innych substancji psychoaktywnych,
- c)osób z zaburzeniami nawyków i popędów,
- d)członków rodzin dotkniętych następstwami spożywania alkoholu lub używania innych substancji psychoaktywnych,
- e)członków rodzin osób z zaburzeniami nawyków i popędów; 5) prowadzenie działań konsultacyjno-edukacyjnych dla członków rodzin:
- a)dotkniętych następstwami spożywania alkoholu lub używania innych substancji psychoaktywnych,
- b)członków rodzin osób z zaburzeniami nawyków i popędów; 6) przygotowanie pacjenta do kontynuowania terapii w poradni terapii uzależnienia od alkoholu i współuzależnienia lub poradni leczenia uzależnień. § 8. Oddział albo ośrodek leczenia alkoholowych zespołów abstynencyjnych wykonuje następujące zadania: 1) diagnozowanie zaburzeń spowodowanych spożywaniem alkoholu lub używaniem innych substancji psychoaktywnych; 2) leczenie alkoholowego lub polekowego zespołu abstynencyjnego; 3) motywowanie pacjentów do podjęcia psychoterapii uzależnień. § 9. Hostel dla osób uzależnionych od alkoholu: 1) zapewnia warunki samodzielnego funkcjonowania w środowisku, w integracji ze społecznością lokalną; 2) realizuje program rehabilitacyjny nakierowany na zwiększenie społecznych kompetencji i samodzielne funkcjonowanie osób uzależnionych. § 10. 1. Placówkami,
§ 4ust.
1 pkt 1-6 i 8, kieruje specjalista psychoterapii uzależnień posiadający co najmniej pięcioletni staż pracy w zakresie leczenia uzależnień.
- Oddziałem albo ośrodkiem leczenia alkoholowych zespołów abstynencyjnych kieruje lekarz specjalista w dziedzinie: 1) psychiatrii lub 2) chorób wewnętrznych, lub 3) neurologii, lub 4) anestezjologii, lub 5) anestezjologii i reanimacji, lub 6) anestezjologii i intensywnej terapii. §
- Wojewódzki ośrodek terapii uzależnienia i współuzależnienia, o którym mowa w art. 22 ust. 1 ustawy z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi, zapewnia wykonanie świadczeń zdrowotnych,
§ 4ust.
- Do zadań wojewódzkiego ośrodka terapii uzależnienia i współuzależnienia należy ponadto: 1) monitorowanie funkcjonowania placówek leczenia uzależnienia od alkoholu w zakresie dostępności świadczeń stacjonarnych i całodobowych oraz ambulatoryjnych w sprawowaniu opieki nad uzależnionymi od alkoholu na terenie województwa; 2) ocena jakości świadczeń stacjonarnych i całodobowych oraz ambulatoryjnych w sprawowaniu opieki nad uzależnionymi od alkoholu udzielanych na terenie województwa oraz przygotowanie wniosków i zaleceń w tym zakresie, w tym dotyczących podjęcia doskonalenia zawodowego pracowników placówek; 3) opiniowanie wojewódzkich strategii i planów w zakresie zdrowia publicznego; 4) udzielanie konsultacji podmiotom leczniczym prowadzącym placówki oraz innym podmiotom zajmującym się rozwiązywaniem problemów alkoholowych; 5) prowadzenie działalności metodyczno-organizacyjnej w zakresie zbierania i opracowywania danych statystycznych dotyczących rozpowszechnienia uzależnienia od alkoholu i związanych z nim problemów oraz leczenia uzależnienia od alkoholu na terenie województwa, a także ocena tych danych; 6) inicjowanie i realizacja działań podnoszących kwalifikacje zawodowe pracowników merytorycznych zatrudnionych w placówkach, w tym organizowanie staży i szkoleń; 7) inicjowanie i prowadzenie działań podnoszących kompetencje zawodowe osób współdziałających z placówkami w realizacji zadań programowych; 8) współpraca z Państwową Agencją Rozwiązywania Problemów Alkoholowych oraz wojewódzkim konsultantem do spraw psychiatrii i wojewódzkim konsultantem do spraw psychologii klinicznej. §
- Psychoterapię uzależnienia od alkoholu i psychoterapię członków rodzin mogą prowadzić osoby posiadające certyfikat specjalisty psychoterapii uzależnień.
- W udzielaniu świadczeń z zakresu psychoterapii uzależnienia od alkoholu i psychoterapii członków rodzin mogą uczestniczyć osoby posiadające certyfikat instruktora terapii uzależnień. §
- Podmioty lecznicze,
§ 2
, współdziałają z Państwową Agencją Rozwiązywania Problemów Alkoholowych i z innymi z instytucjami publicznymi oraz organizacjami społecznymi w zakresie sprawowania opieki nad uzależnionymi od alkoholu przez: 1) informowanie o ofercie leczenia uzależnienia od alkoholu oraz ofercie leczenia członków rodzin osób uzależnionych od alkoholu; 2) udział w podnoszeniu kwalifikacji zawodowych pracowników merytorycznych; 3) wskazywanie pacjentom innych podmiotów leczniczych ofert mogących bardziej odpowiadać ich potrzebom; 4) informowanie, we współpracy z właściwymi organami samorządu terytorialnego i ośrodkami pomocy społecznej, o możliwościach udzielenia osobie uzależnionej od alkoholu wsparcia niezbędnego do umożliwienia jej zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych, których własnym staraniem nie jest w stanie zaspokoić, a także o miejscu, w którym może ubiegać się o uzyskanie takiego wsparcia; 5) wspieranie inicjatyw instytucjonalnych i pozainstytucjonalnych podejmowanych na rzecz rozwiązywania problemów alkoholowych w środowiskach lokalnych. 2. W zakresie, o którym mowa w ust. 1, podmioty lecznicze,
§ 2
, współdziałają w szczególności z: 1) podmiotami leczniczymi sprawującymi podstawową opiekę zdrowotną i opiekę psychiatryczną; 2) wojewódzkim ośrodkiem terapii uzależnienia i współuzależnienia; 3) organami samorządów terytorialnych w realizacji ustawowo określonych zadań własnych gmin, powiatów i województw; 4) środowiskami samopomocowymi, w szczególności ze wspólnotą Anonimowych Alkoholików i klubami abstynenta w zakresie środowiskowych oddziaływań wspierających abstynencję pacjentów; 5) ośrodkami pomocy społecznej właściwymi ze względu na miejsce zamieszkania lub stałego przebywania osoby uzależnionej od alkoholu; 6) organizacjami pozarządowymi w zakresie rozwiązywania problemów alkoholowych. 3. Podmioty lecznicze,
§ 2
, współdziałają z Państwową Agencją Rozwiązywania Problemów Alkoholowych w zakresie wdrażania standardów i procedur terapeutycznych oraz podnoszenia kwalifikacji personelu udzielającego świadczeń medycznych, a także monitorowania efektów terapii. §
- Szkolenia w zakresie specjalisty psychoterapii uzależnień oraz szkolenia w zakresie instruktora terapii uzależnień rozpoczęte na podstawie programu szkolenia opracowanego przez Państwową Agencję Rozwiązywania Problemów Alkoholowych i niezakończone przed dniem wejścia w życie niniejszego rozporządzenia są prowadzone na podstawie przepisów dotychczasowych, przy czym: 1) akredytacje udzielone na prowadzenie szkolenia w zakresie podstawowych umiejętności udzielania pomocy psychologicznej oraz nowoczesnych metod diagnozowania i terapii uzależnienia i psychoterapii członków rodzin oraz na prowadzenie stażu klinicznego zachowują ważność na okres, na jaki zostały wydane; 2) podmioty, których akredytacje na prowadzenie szkolenia w zakresie podstawowych umiejętności udzielania pomocy psychologicznej oraz nowoczesnych metod diagnozowania i terapii uzależnienia i psychoterapii członków rodzin oraz na prowadzenie stażu klinicznego wygasają w trakcie szkolenia, mogą na zasadach obowiązujących do dnia wejścia w życie niniejszego rozporządzenia uzyskać kolejną akredytację na okres nie dłuższy niż do dnia 31 grudnia 2023 r.; 3) osoby uprawnione do prowadzenia superwizji klinicznej do celów szkoleniowych na podstawie przepisów dotychczasowych zachowują swoje uprawnienia; 4) Państwowa Agencja Rozwiązywania Problemów Alkoholowych wydaje, na podstawie przepisów dotychczasowych, zaświadczenia potwierdzające status uczestnictwa w szkoleniu, o którym mowa w ust. 1, stanowiące podstawę do uczestniczenia w udzielaniu świadczeń z zakresu psychoterapii uzależnienia od alkoholu i psychoterapii członków rodzin, ważne nie dłużej jednak niż do dnia 31 grudnia 2023 r.; 5) Państwowa Agencja Rozwiązywania Problemów Alkoholowych przeprowadza egzaminy certyfikacyjne nie dłużej niż do dnia 31 grudnia 2024 r.
- Osobom, które zdały egzamin certyfikacyjny, Państwowa Agencja Rozwiązywania Problemów Alkoholowych wydaje certyfikaty specjalisty psychoterapii uzależnień oraz certyfikaty instruktora terapii uzależnień na podstawie przepisów dotychczasowych.
- Zaświadczenia potwierdzające status uczestnictwa w szkoleniu w zakresie specjalisty psychoterapii uzależnień oraz programie szkolenia w zakresie instruktora terapii uzależnień wydane na podstawie przepisów dotychczasowych zachowują ważność przez okres, na jaki zostały wydane.
- Certyfikaty specjalisty psychoterapii uzależnień oraz certyfikaty instruktora terapii uzależnień wydane przez Państwową Agencję Rozwiązywania Problemów Alkoholowych zachowują ważność.
- Osoby posiadające zaświadczenia,
ust. 1 pkt 4 i ust. 3, uczestniczą w udzielaniu świadczeń z zakresu psychoterapii uzależnienia od alkoholu i psychoterapii członków rodzin na zasadach dotychczasowych. § 16. Rozporządzenie wchodzi w życie z dniem 31 grudnia 2018 r.2)Niniejsze rozporządzenie było poprzedzone rozporządzeniem Ministra Zdrowia z dnia 25 czerwca 2012 r. w sprawie organizacji, kwalifikacji personelu, sposobu funkcjonowania i rodzajów podmiotów leczniczych wykonujących świadczenia stacjonarne i całodobowe oraz ambulatoryjne w sprawowaniu opieki nad uzależnionymi od alkoholu oraz sposobu współdziałania w tym zakresie z instytucjami publicznymi i organizacjami społecznymi (Dz. U. poz. 734), które traci moc z dniem 31 grudnia 2018 r. na podstawie art. 10 pkt 2 ustawy z dnia 24 listopada 2017 r. o zmianie ustawy o ochronie zdrowia psychicznego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 2439). 1) Minister Zdrowia kieruje działem administracji rządowej - zdrowie, na podstawie § 1 ust. 2 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 10 stycznia 2018 r. w sprawie szczegółowego zakresu działania Ministra Zdrowia (Dz. U. poz. 95). 2) Niniejsze rozporządzenie było poprzedzone rozporządzeniem Ministra Zdrowia z dnia 25 czerwca 2012 r. w sprawie organizacji, kwalifikacji personelu, sposobu funkcjonowania i rodzajów podmiotów leczniczych wykonujących świadczenia stacjonarne i całodobowe oraz ambulatoryjne w sprawowaniu opieki nad uzależnionymi od alkoholu oraz sposobu współdziałania w tym zakresie z instytucjami publicznymi i organizacjami społecznymi (Dz. U. poz. 734), które traci moc z dniem 31 grudnia 2018 r. na podstawie art. 10 pkt 2 ustawy z dnia 24 listopada 2017 r. o zmianie ustawy o ochronie zdrowia psychicznego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 2439). Pokaż całość