Obwieszczenie Ministra Infrastrukturyz dnia 6 marca 2018 r.w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu rozporządzenia Ministra Infrastruktury i Budownictwa w sprawie uzyskiwania uprawnień przez instruktor
§ 1
pkt 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia 25 maja 2017 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie uzyskiwania uprawnień przez instruktorów i wykładowców, opłat oraz wzorów dokumentów stosowanych w tych sprawach, a także stawek wynagrodzenia członków komisji (Dz. U. poz. 1105), które weszło w życie z dniem 8 lipca 2017 r.. W stosunku do: 1) kandydata na instruktora lub instruktora w zakresie prawa jazdy kategorii B+E, C+E i D+E - egzamin składa się z części pierwszej i trzeciej; 2) kandydata na wykładowcę lub wykładowcy - egzamin składa się z części pierwszej i drugiej; 3) kandydata na wykładowcę lub wykładowcy w zakresie prawa jazdy kategorii B+E, C+E i D+E - egzamin składa się z części pierwszej; 4) kandydata na instruktora lub instruktora posiadającego uprawnienia wykładowcy w zakresie kategorii prawa jazdy lub pozwolenia objętych egzaminem - egzamin składa się z części trzeciej. 2. Warunkiem przystąpienia przez osobę egzaminowaną do kolejnej części egzaminu jest uzyskanie pozytywnego wyniku ze wszystkich poprzednich części egzaminu. § 8. 1. Część pierwsza egzaminu jest przeprowadzana w formie testu: 1) komputerowego - za pomocą urządzenia egzaminacyjnego - polegającego na wskazaniu wszystkich prawidłowych odpowiedzi w pytaniach ujętych w katalogu pytań, wyświetlanych systemem losowo albo 2) pisemnego - polegającego na wybraniu wszystkich prawidłowych odpowiedzi w pytaniach ujętych w katalogu pytań przygotowanych na test i wpisaniu ich oznaczeń literowych do odpowiednich rubryk imiennego arkusza egzaminacyjnego. 2. Część pierwsza egzaminu jest przeprowadzana w sali spełniającej warunki określone w § 4 rozporządzenia Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia 24 lutego 2016 r. w sprawie egzaminowania osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami, szkolenia, egzaminowania i uzyskiwania uprawnień przez egzaminatorów oraz wzorów dokumentów stosowanych w tych sprawach (Dz. U. poz. 232 i 1655). 3. W przypadku przeprowadzania części pierwszej egzaminu w formie testu pisemnego sala, w której przeprowadza się test, nie musi być wyposażona w komputerowe urządzenie egzaminacyjne dla każdej osoby egzaminowanej. § 9. 1. Część pierwsza egzaminu obejmuje: 1) 20 pytań - w zakresie odpowiednio prawa jazdy kategorii A lub B, w tym:
- a)7 pytań o wartości 3 punktów,
- b)6 pytań o wartości 2 punktów,
- c)7 pytań o wartości 1 punktu; 2) 14 pytań - w zakresie prawa jazdy kategorii A, B+E, C1, C1+E, C, C+E, D1, D1+E, D, D+E, T lub pozwolenia, w tym:
- a)5 pytań o wartości 3 punktów,
- b)4 pytań o wartości 2 punktów,
- c)5 pytań o wartości 1 punktu. 2. Test w zakresie prawa jazdy kategorii A w wymiarze, o którym mowa w ust. 1 pkt 1, dotyczy osób egzaminowanych dotychczas nieposiadających uprawnień instruktora lub wykładowcy. § 10. Każde pytanie ma trzy odpowiedzi, z których co najmniej jedna jest prawidłowa. § 11. Osoba egzaminowana nie uzyskuje punktów w przypadku, gdy: 1) nie udzieliła odpowiedzi na pytanie; 2) odpowiedź udzielona na pytanie jest nieprawidłowa lub niepełna. § 12. Czas trwania części pierwszej egzaminu wynosi: 1) 30 minut - dla prawa jazdy kategorii B oraz prawa jazdy kategorii A w przypadku, o którym mowa w § 9 ust. 2; 2) 20 minut - dla prawa jazdy kategorii A, B+E, C1, C1+E, C, C+E, D1, D1+E, D, D+E, T lub pozwolenia. § 13. Wynik części pierwszej egzaminu uznaje się za pozytywny, jeżeli osoba egzaminowana uzyskała co najmniej: 1) 34 z 40 punktów - w zakresie prawa jazdy kategorii B oraz prawa jazdy kategorii A w przypadku, o którym mowa w § 9 ust. 2; 2) 23 z 28 punktów - w zakresie prawa jazdy kategorii A, B+E, C1, C1+E, C, C+E, D1, D1+E, D, D+E, T lub pozwolenia. § 14. 1. Część druga egzaminu jest przeprowadzana w sali spełniającej warunki określone w § 3 ust. 1 pkt 1 lit. a-e i g oraz § 4 pkt 1 lit. a rozporządzenia Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia 4 marca 2016 r. w sprawie szkolenia osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami, instruktorów i wykładowców. 2. Pokaz przeprowadzenia zajęć teoretycznych dla osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami silnikowymi lub tramwajem nie powinien być krótszy niż 15 minut. 3. Podczas pokazu przeprowadzenia zajęć teoretycznych wykorzystuje się pomoce dydaktyczne, o których mowa w § 3 ust. 1 pkt 1 lit. g oraz § 4 pkt 1 lit. a rozporządzenia Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia 4 marca 2016 r. w sprawie szkolenia osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami, instruktorów i wykładowców. 4. Ocenie podlega umiejętność prawidłowego przeprowadzenia zajęć teoretycznych wynikających z programu szkolenia dla osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami silnikowymi lub tramwajem, o którym mowa w załączniku nr 1 do rozporządzenia Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia 4 marca 2016 r. w sprawie szkolenia osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami, instruktorów i wykładowców. § 15. Osoba egzaminowana uzyskuje pozytywny wynik części drugiej egzaminu, jeżeli prawidłowo przeprowadziła pokaz zajęć teoretycznych, przy czym za prawidłowe uznaje się przeprowadzenie zajęć w sposób zrozumiały i przystępny, a treści dotyczące prezentowanych zagadnień odpowiadają aktualnie obowiązującym przepisom prawa w zakresie, o którym mowa w § 7 ust. 1 pkt 2. § 16. 1. Część trzecia egzaminu odbywa się przy użyciu pojazdu, o którym mowa w art. 24 ustawy, odpowiedniego do rodzaju uprawnienia, o jakie ubiega się kandydat na instruktora lub instruktor. 2. Ocenie podlega umiejętność prawidłowego przeprowadzenia na placu manewrowym i w ruchu drogowym zajęć praktycznych dla osób ubiegających się o uprawnienie do kierowania pojazdami silnikowymi lub tramwajem w zakresie czterech losowo wybranych zadań egzaminacyjnych: 1) określonych w tabeli nr 1 w załączniku nr 2 do rozporządzenia - dla poszczególnych kategorii prawa jazdy objętych egzaminem - wykonywanych:
- a)na placu manewrowym - dwa zadania oraz
- b)w ruchu drogowym - dwa zadania, 2) określonych w tabeli nr 3 w załączniku nr 2 do rozporządzenia - dla egzaminu przeprowadzanego w zakresie pozwolenia - wykonanych:
- a)na placu manewrowym - dwa zadania oraz
- b)w ruchu drogowym - dwa zadania - z uwzględnieniem treści, o których mowa odpowiednio w tabelach nr 2 i 4 w załączniku nr 2 do rozporządzenia. 3. Zadania egzaminacyjne przeprowadza się według kolejności określonej odpowiednio w tabelach nr 1 i 3 w załączniku nr 2 do rozporządzenia, z tym że w zakresie prawa jazdy kategorii A przeprowadza się je w kolejności: poz. 1, 8, 11, 7, 9 i 10. 4. Kandydat na instruktora lub instruktor uzyskuje: 1) pozytywny wynik części trzeciej egzaminu, jeżeli:
- a)zaprezentuje w sposób prawidłowy przeprowadzenie wszystkich zadań egzaminacyjnych, przy czym za prawidłowe uznaje się przeprowadzenie zadań z uwzględnieniem treści, o których mowa w załączniku nr 2 do rozporządzenia,
- b)nie naruszy podczas trzeciej części egzaminu przepisów ruchu drogowego; 2) negatywny wynik trzeciej części egzaminu, jeżeli:
- a)zaprezentuje w sposób nieprawidłowy przeprowadzenie zadania egzaminacyjnego, bez uwzględnienia treści, o których mowa w załączniku nr 2 do rozporządzenia,
- b)naruszy podczas trzeciej części egzaminu przepisy ruchu drogowego. § 17. 13)Oznaczenie ust. 1 nadane przez § 1 pkt 2 rozporządzenia, o którym mowa w odnośniku 2.. Pozytywny wynik egzaminu otrzymuje kandydat na instruktora lub instruktor, który uzyskał pozytywny wynik z trzech części egzaminu. 24)
§ 1pkt 2 rozporządzenia, o którym mowa w odnośniku 2..
W przypadku egzaminu w zakresie prawa jazdy kategorii B+E, C+E i D+E pozytywny wynik otrzymuje kandydat na instruktora lub instruktor, który uzyskał pozytywny wynik z pierwszej i trzeciej części egzaminu. §
- (uchylony).5)Przez § 1 pkt 3 lit. a rozporządzenia, o którym mowa w odnośniku
- 26)W brzmieniu ustalonym przez § 1 pkt 3 lit. b rozporządzenia, o którym mowa w odnośniku 2.. Pozytywny wynik egzaminu otrzymuje kandydat na wykładowcę lub wykładowca, który uzyskał pozytywny wynik z pierwszej i drugiej części egzaminu, z zastrzeżeniem ust.
- 37)
§ 1pkt 3 lit.
c rozporządzenia, o którym mowa w odnośniku 2.. W przypadku egzaminu w zakresie prawa jazdy kategorii B+E, C+E i D+E pozytywny wynik otrzymuje kandydat na wykładowcę lub wykładowca, który uzyskał pozytywny wynik z pierwszej części egzaminu. §
- (uchylony).8)Przez § 1 pkt 4 lit. a rozporządzenia, o którym mowa w odnośniku
- 29)W brzmieniu ustalonym przez § 1 pkt 4 lit. b rozporządzenia, o którym mowa w odnośniku 2.. Pozytywny wynik egzaminu otrzymuje kandydat na instruktora lub instruktor posiadający uprawnienia wykładowcy w zakresie kategorii prawa jazdy lub pozwolenia objętych egzaminem, który uzyskał pozytywny wynik z trzeciej części egzaminu. §
- Wyniki egzaminu komisja umieszcza w protokole z egzaminu, który zawiera: 1) numer protokołu; 2) imiona i nazwiska osób egzaminowanych; 3) numer PESEL, a w przypadku osób nieposiadających numeru PESEL - serię, numer i nazwę dokumentu potwierdzającego tożsamość oraz nazwę państwa, które wydało ten dokument; 4) datę przeprowadzenia egzaminu; 5) zakres kategorii prawa jazdy lub pozwolenia, dla których przeprowadzono egzamin; 6) wynik egzaminu; 7) oznaczenie organu, który przeprowadził egzamin, oraz podpis i pieczęć przewodniczącego komisji.
- Do protokołu z egzaminu dołącza się uzasadnienie negatywnych ocen uzyskanych z egzaminu. Rozdział 3 Numer ewidencyjny, legitymacja, zaświadczenia oraz pieczęć instruktora i wykładowcy §
- Numer ewidencyjny, który nadaje starosta, wpisując kandydata na instruktora do ewidencji instruktorów, składa się z sześciu lub siedmiu znaków, przy czym: 1) pierwsze dwa lub trzy znaki są wyróżnikiem województwa i powiatu ustalonym w przepisach w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów; 2) pozostałe cztery znaki są numerem porządkowym w ewidencji. §
- Numer ewidencyjny, który nadaje starosta, wpisując kandydata na wykładowcę do ewidencji wykładowców, składa się z siedmiu lub ośmiu znaków, przy czym: 1) pierwsze dwa lub trzy znaki są wyróżnieniem województwa i powiatu ustalonym w przepisach w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów; 2) następne cztery znaki są numerem porządkowym w ewidencji; 3) jako ostatni znak numeru stosuje się literę „W”. §
- Wzór zaświadczenia o ukończeniu kursu dla kandydatów na instruktorów lub wykładowców lub zaświadczenia o ukończeniu kursu uzupełniającego dla instruktorów lub wykładowców określa załącznik nr 3 do rozporządzenia. §
- Wzór legitymacji instruktora określa załącznik nr 4 do rozporządzenia. §
- Wzór zaświadczenia o wpisie do ewidencji wykładowców określa załącznik nr 5 do rozporządzenia. §
- Wzór pieczęci: 1) instruktora - określa pkt 1 załącznika nr 6 do rozporządzenia; 2) wykładowcy - określa pkt 2 załącznika nr 6 do rozporządzenia. §
- Wzór zaświadczenia potwierdzającego uczestnictwo w warsztatach doskonalenia zawodowego określa załącznik nr 7 do rozporządzenia. Rozdział 4 Opłaty i wynagrodzenie członków komisji §
- Wysokość opłaty za przeprowadzenie egzaminu określa tabela nr 1 w załączniku nr 8 do rozporządzenia. §
- Wysokość stawek wynagrodzenia członków komisji określa tabela nr 2 w załączniku nr 8 do rozporządzenia §
- Wysokość opłaty za wpis do ewidencji: 1) instruktorów - wynosi 50 zł; 2) wykładowców - wynosi 50 zł. Rozdział 5 Przepisy przejściowe i przepis końcowy §
- Wydane na podstawie dotychczasowych przepisów zaświadczenia: 1) o ukończeniu kursu dla kandydatów na instruktorów lub wykładowców, 2) o ukończeniu kursu uzupełniającego dla instruktorów lub wykładowców, 3) o wpisie do ewidencji wykładowców, 4) potwierdzające uczestnictwo w warsztatach doskonalenia zawodowego dla instruktorów albo wykładowców - zachowują ważność.
- Legitymacje instruktora wydane na podstawie dotychczasowych przepisów zachowują ważność przez okres, na jaki zostały wydane. §
- W stosunku do osób, które przed dniem wejścia w życie niniejszego rozporządzenia: 1) rozpoczęły szkolenie dla kandydatów na instruktorów lub instruktorów osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami silnikowymi lub tramwajem, 2) ukończyły szkolenie dla kandydatów na instruktorów lub instruktorów osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami silnikowymi lub tramwajem, ale nie przystąpiły do egzaminu, 3) są w trakcie egzaminu - stosuje się przepisy niniejszego rozporządzenia, z wyjątkiem zadań nr 36-38, o których mowa w tabeli nr 1 w załączniku nr 2 do rozporządzenia, których się dla tych osób nie losuje. §
- Traci moc rozporządzenie Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia 13 listopada 2015 r. w sprawie uzyskiwania uprawnień przez instruktorów i wykładowców, opłat oraz wzorów dokumentów stosowanych w tych sprawach, a także stawek wynagrodzenia członków komisji (Dz. U. poz. 2096). §
- Rozporządzenie wchodzi w życie po upływie 30 dni od dnia ogłoszenia10)Rozporządzenie zostało ogłoszone w dniu 2 listopada 2016 r.. 1) Minister Infrastruktury kieruje działem administracji rządowej - transport, na podstawie § 1 ust. 2 pkt 3 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 11 stycznia 2018 r. w sprawie szczegółowego zakresu działania Ministra Infrastruktury (Dz. U. poz. 101 i 176). 2)
§ 1
pkt 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia 25 maja 2017 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie uzyskiwania uprawnień przez instruktorów i wykładowców, opłat oraz wzorów dokumentów stosowanych w tych sprawach, a także stawek wynagrodzenia członków komisji (Dz. U. poz. 1105), które weszło w życie z dniem 8 lipca 2017 r. 3) Oznaczenie ust. 1 nadane przez § 1 pkt 2 rozporządzenia, o którym mowa w odnośniku 2. 4)
§ 1pkt 2 rozporządzenia, o którym mowa w odnośniku 2.
5) Przez § 1 pkt 3 lit. a rozporządzenia, o którym mowa w odnośniku
- 6) W brzmieniu ustalonym przez § 1 pkt 3 lit. b rozporządzenia, o którym mowa w odnośniku
- 7)
§ 1pkt 3 lit.
c rozporządzenia, o którym mowa w odnośniku 2. 8) Przez § 1 pkt 4 lit. a rozporządzenia, o którym mowa w odnośniku 2. 9) W brzmieniu ustalonym przez § 1 pkt 4 lit. b rozporządzenia, o którym mowa w odnośniku 2. 10) Rozporządzenie zostało ogłoszone w dniu 2 listopada 2016 r. Załącznik nr 1 - Wzór wniosku o wpis do ewidencji instruktorów lub wykładowców patrz oryginał Załącznik nr 2 - Zadania egzaminacyjne stosowane podczas części trzeciej egzaminu dla kandydatów na instruktorów i instruktorów oraz treści, które podlegają ocenie Tabela 1 Poz. Zadania egzaminacyjne stosowane podczas części trzeciej egzaminu dla egzaminu przeprowadzanego w zakresie poszczególnych kategorii prawa jazdy Kategorie prawa jazdy 1 Przygotowanie do jazdy, sprawdzenie stanu technicznego podstawowych elementów pojazdu odpowiedzialnych bezpośrednio za bezpieczeństwo jazdy. A, B, B+E, C1, C1+E, C, C+E, D1,D1+E, D, D+E, T 2 Ruszanie z miejsca oraz jazda pasem ruchu do przodu i tyłu. B, B+E, C1, C1+E, C, C+E, D1,D1+E, D, D+E, T 3 Parkowanie skośne (wjazd przodem - wyjazd tyłem). B+E, C1, C1+E, C, C+E, D1, D1+E, D, D+E, T 4 Parkowanie prostopadłe (wjazd przodem - wyjazd tyłem). B+E, C1, C1+E, C, C+E, D1, D1+E, D, D+E, T 5 Parkowanie prostopadłe (wjazd tyłem - wyjazd przodem) B+E, C1, C1+E, C, C+E, D1, D1+E, D, D+E, T 6 Parkowanie równoległe (wjazd tyłem - wyjazd przodem). C1,C, D1,D 7 Ruszanie z miejsca do przodu na wzniesieniu. A, B, B+E, C1, C1+E, C, C+E, D1, D1+E, D, D+E,T 8 Slalom wolny (jazda pomiędzy 5 bramkami ustawionymi na placu manewrowym). A 9 Slalom szybki (jazda pomiędzy pachołkami ustawionymi na placu manewrowym). A 10 Ominięcie przeszkody. A 11 Jazda po łukach w kształcie cyfry osiem. A 12 Wjazd na drogę z obiektu przydrożnego. A, B, B+E, C1, C1+E, C, C+E, D1, D1+E, D, D+E, T 13 Jazda drogami dwukierunkowymi jednojezdniowymi o różnej liczbie wyznaczonych i niewyznaczonych pasów ruchu, posiadającymi odcinki proste i łuki, wzniesienia i spadki, obniżone i podwyższone dopuszczalne prędkości. A, B, B+E, C1, C1+E, C, C+E, D1, D1+E, D, D+E, T 14 Jazda drogami dwukierunkowymi dwujezdniowymi o różnej liczbie wyznaczonych i niewyznaczonych pasów ruchu, posiadającymi odcinki proste i łuki, wzniesienia i spadki, obniżone i podwyższone dopuszczalne prędkości. A, B, B+E, C1, C1+E, C, C+E, D1, D1+E, D, D+E, T 15 Jazda drogami jednokierunkowymi o różnej liczbie wyznaczonych i niewyznaczonych pasów ruchu. A, B, B+E, C1, C1+E, C, C+E, D1, D1+E, D, D+E, T 16 Przejazd przez skrzyżowania równorzędne (trzy- i czterowlotowe). A, B, B+E, C1, C1+E, C, C+E, D1, D1+E, D, D+E, T 17 Przejazd przez skrzyżowania oznakowane znakami ustalającymi pierwszeństwo przejazdu (znak A-7, B-20, D-1 oraz w połączeniu z tabliczkami T-6a i T6-c), określonymi w przepisach w sprawie znaków i sygnałów drogowych. A, B, B+E, C1, C1+E, C, C+E, D1, D1+E, D, D+E, T 18 Przejazd przez skrzyżowania z sygnalizacją świetlną. A, B, B+E, C1, C1+E, C, C+E, D1, D1+E, D, D+E, T 19 Przejazd przez skrzyżowania, na których ruch odbywa się wokół wyspy. A, B, B+E, C1, C1+E, C, C+E, D1, D1+E, D, D+E, T 20 Przejazd przez skrzyżowania dwupoziomowe (wjazd i zjazd)*). A, B, B+E, C1, C1+E, C, C+E, D1, D1+E, D, D+E, T 21 Przejazd przez przejścia dla pieszych. A, B, B+E, C1, C1+E, C, C+E, D1, D1+E, D, D+E, T 22 Wykonanie jednego z następujących manewrów parkowania:- prostopadłe-wjazd przodem - wyjazd tyłem; po zaparkowaniu musi być możliwość opuszczenia pojazdu przez kierowcę i pasażera z obydwu stron pojazdu, a pojazd musi być zaparkowany w sposób zgodny z przepisami ruchu drogowego (należy sprawdzić możliwość opuszczenia pojazdu); parkowanie odbywa się z zachowaniem przepisów ruchu drogowego,- skośne-wjazd przodem-wyjazd tyłem; po zaparkowaniu musi być możliwość opuszczenia pojazdu przez kierowcę i pasażera z obydwu stron pojazdu, a pojazd musi być zaparkowany w sposób zgodny z przepisami ruchu drogowego (należy sprawdzić możliwość opuszczenia pojazdu); parkowanie odbywa się z zachowaniem przepisów ruchu drogowego,- równoległe - pomiędzy dwoma pojazdami (manewr jest wykonywany, jeżeli jest możliwe wyznaczenie miejsca do parkowania - wjazd tyłem - wyjazd przodem; długość miejsca do parkowania pomiędzy pojazdami powinna stanowić około dwukrotność długości pojazdu egzaminacyjnego; w trakcie wykonywania manewru jest możliwa jedna korekta toru jazdy; po zaparkowaniu pojazd nie może stwarzać zagrożenia dla bezpieczeństwa ruchu drogowego; w przypadku gdy pojazd parkuje równolegle do krawężnika, w trakcie wykonywania manewru nie może najechać na krawężnik. B 23 Wykonanie manewru zawracania na drodze jednojezdniowej dwukierunkowej:- możliwość wykonania manewru przy wykorzystaniu infrastruktury drogowej (bramy, wjazdy, podjazdy, zatoczki itp.),- zawracanie musi odbyć się przy użyciu biegu wstecznego. B 24 Przejazd przez torowisko tramwajowe**) i kolejowe*). A, B, B+E, C1, C1+E, C, C+E, D1, D1+E, D, D+E, T 25 Przejazd przez tunel *). A, B, B+E, C1, C1+E, C, C+E, D1, D1+E, D, D+E, T 26 Przejazd obok przystanku tramwaj owego**) i autobusowego. A, B, B+E, C1, C1+E, C, C+E, D1, D1+E, D, D+E, T 27 Wykonanie manewru wyprzedzania. A, B, B+E, C1, C1+E, C, C+E, D1, D1+E, D, D+E, T 28 Wykonanie manewru omijania. A, B, B+E, C1, C1+E, C, C+E, D1, D1+E, D, D+E, T 29 Wykonanie manewru wymijania (dla kategorii A przy prędkości co najmniej 50 km/h). A, B, B+E, C1, C1+E, C, C+E, D1, D1+E, D, D+E, T 30 Wykonanie manewru zmiany pasa ruchu. A, B, B+E, C1, C1+E, C, C+E, D1, D1+E, D, D+E, T 31 Wykonanie manewru zmiany kierunku jazdy w prawo. A, B, B+E, C1, C1+E, C, C+E, D1, D1+E, D, D+E, T 32 Wykonanie manewru zmiany kierunku jazdy w lewo. A, B, B+E, C1, C1+E, C, C+E, D1, D1+E, D, D+E, T 33 Wykonanie manewru zawracania na skrzyżowaniu. A, B, B+E, C1, C1+E, C, C+E, D1, D1+E, D, D+E, T 34 Hamowanie od prędkości co najmniej 50 km/h do zatrzymania we wskazanym miejscu (manewr może być wykonany na placu manewrowym). A, B, B+E, C1, C1+E, C, C+E, D1, D1+E, D, D+E 35 Hamowanie wykonywane w sytuacjach awaryjnych:- w przypadku prawa jazdy kategorii A hamowanie awaryjne musi być wykonane przy prędkości minimum 50 km/h przy użyciu przedniego i tylnego hamulca motocykla;- manewr może być wykonany na placu manewrowym. A, B 36 Rozprzęganie pojazdu z przyczepą - zadanie realizowane po powrocie na plac manewrowy lub po wykonaniu zadań na placu manewrowym - na wykonanie zadania osoba egzaminowana ma nie więcej niż 10 minut.Sposób wykonania czynności podczas rozprzęgania:- osoba egzaminowana powinna przekazać wiedzę o zaciągnięciu hamulca postojowego pojazdu silnikowego i unieruchomienie silnika,- osoba egzaminowana powinna poinformować o zabezpieczeniu pojazdu silnikowego i przyczepy przed samoczynnym przemieszczeniem się (użycie klinów lub hamulca postojowego przyczepy),- osoba egzaminowana powinna przekazać wiedzę o odłączeniu przewodów elektrycznych i hamulcowych we właściwej kolejności (zabezpieczenie ich przed zabrudzeniem poprzez umieszczenie ich we właściwym miejscu),- osoba egzaminowana powinna poinformować o wysunięciu podpory, jeżeli zaczep przyczepy jest wyposażony w podporę,- osoba egzaminowana powinna przekazać wiedzę o rozłączeniu pojazdu z przyczepą (odjechanie pojazdem),- osoba egzaminowana powinna poinformować o ustawieniu pojazdu obok przyczepy. B+E, C1+E, C+E, D1+E, D+E, T 37 Zmiana biegów właściwa dla energooszczędnej jazdy; w zakresie prawa jazdy kategorii B i B+E osoba egzaminowana powinna poinformować o dokonywaniu zmiany biegu na wyższy w momencie, kiedy silnik osiągnie od 1800 do 2600 obrotów na minutę, a pierwsze cztery biegi powinny być włączone zanim pojazd osiągnie 50 km/h; w zakresie pozostałych kategorii prawa jazdy osoba egzaminowana powinna przekazać wiedzę o utrzymywaniu prędkości obrotowej silnika w zakresie zielonego pola pracy oznaczonego na obrotomierzu pojazdu egzaminacyjnego. B, B+E, C1,C1+E, C, C+E, D1, D1+E, D, D+E 38 Korzystanie z momentu obrotowego silnika podczas hamowania - stosowanie hamowania silnikiem. B, B+E, C1,C1+E, C, C+E, D1, D1+E, D, D+E *)Jeżeli są dostępne. Ocenę dostępności przejazdu przez torowisko kolejowe, skrzyżowanie dwupoziomowe lub tunel, położone w odległości większej niż 2,5 km od placu manewrowego ośrodka egzaminowania, dokonuje egzaminator, biorąc pod uwagę w szczególności przeciętny czas trwania jazdy w ruchu drogowym, ograniczenia w ruchu, natężenie ruchu, zdarzenia drogowe.**) Dotyczy miast z komunikacją tramwajową. Tabela 2 Poz. Pozycja zadania z tabeli nr 1 Treści, które podlegają ocenie w trakcie wykonywania zadania egzaminacyjnego dla egzaminu przeprowadzanego w zakresie poszczególnych kategorii prawa jazdy 1 1 1) sprawdzenie stanu technicznego podstawowych elementów pojazdów zapewniających bezpieczeństwo ruchu drogowego - osoba egzaminowana musi zaprezentować, że potrafi sprawdzić:
- a)poziom oleju w silniku,
- b)poziom płynu chłodzącego,
- c)poziom płynu hamulcowego,
- d)obecność płynu w spryskiwaczach,
- e)działanie sygnału dźwiękowego,
- f)działanie świateł pozycyjnych/postojowych,
- g)działanie świateł mijania,
- h)działanie świateł drogowych,
- i)działanie świateł hamowania „STOP”,
- j)działanie świateł cofania,
- k)działanie świateł kierunkowskazów,1) działanie świateł awaryjnych,
- m)działanie świateł przeciwmgłowych tylnych-jeżeli dotyczy.Sposób wykonania części zadania, o której mowa w pkt 1:- osoba egzaminowana powinna przekazać, że wykonanie czynności następuje w czasie nie dłuższym niż 5 minut,- osoba egzaminowana powinna co najmniej przekazać, gdzie i przy użyciu jakich przyrządów lub wskaźników sprawdza się poziom odpowiednich płynów w pojeździe,- w przypadku dokonania sprawdzenia świateł, o których mowa w lit. i lub j, osoba egzaminowana musi przekazać wiedzę, że można poprosić egzaminatora o potwierdzenie działania światła zewnętrznego;2) właściwe ustawienie fotela, lusterek, zagłówków i zapięcie pasów bezpieczeństwa (jeżeli pojazd jest w nie wyposażony), upewnienie się czy drzwi pojazdu są zamknięte.Osoba egzaminowana musi w trakcie zajęć przekazać, że:- w lewym lusterku kierowca powinien widzieć lewy bok pojazdu i lewy obszar przestrzeni za pojazdem,- w prawym lusterku kierowca powinien widzieć prawy bokpojazdu i prawy obszar przestrzeni za pojazdem,- w wewnętrznym lusterku kierowca powinien widzieć przez tylną szybę obszar przestrzeni za pojazdem,- zagłówki powinny być ustawione blisko za głową na wysokości głowy;3) dodatkowo dla prawa jazdy kategorii A osoba egzaminowana musiw trakcie zajęć przekazać wiedzę o:
- a)wykorzystaniu odpowiedniego stroju ochronnego, takiego jak kamizelka, odpowiedni kask ochronny, ochraniacze na kolana i łokcie, obuwie pełne, zakrywające stopę, wiązane lub zapinane na klamry, rzepy lub zatrzaski lub obuwie typu motocyklowego, spodnie z długimi nogawkami, kurtka z długimi rękawami zapinana na suwak, guziki lub zatrzaski, rękawice zakrywające całe dłonie,
- b)sprawdzeniu stanu łańcucha (w przypadku gdy pojazd jest w niego wyposażony),
- c)zdjęciu pojazdu z podpórki i przemieszczeniu go przy unieruchomionym silniku,
- d)podparciu pojazdu na podpórce;Sposób wykonania części zadania określonego w pkt 3:- osoba egzaminowana powinna przekazać wiedzę o zdjęciu z podpórki i przemieszczeniu pojazdu z poz. 1 do poz. 2 w wyznaczonym stanowisku przy unieruchomionym silniku,- osoba egzaminowana powinna poinformować o nienajeżdżaniu na linie ograniczające stanowisko,- osoba egzaminowana powinna przekazać wiedzę o maksymalnie 3 zmianach kierunku ruchu (do tyłu, do przodu, do tyłu);4) dodatkowo dla kategorii B+E, C1+E, C+E, D1+E, D+E, T osoba egzaminowana powinna przekazać wiedzę o:
- a)sprawdzeniu mechanizmu sprzęgającego (w tym przewodów hamulcowych i elektrycznych), elementów przyczepy związanych z jej załadunkiem, sposobu zabezpieczenia ładunku,
- b)tym, że w sytuacji wyjściowej przy sprzęganiu przyczepy z pojazdem silnikowym pojazd silnikowy znajduje się obok przyczepy, a czas na wykonanie zadania jest nie dłuższy niż 15 minut. Sposób wykonania części zadania określonego w pkt 4 lit. b:- osoba egzaminowana powinna przekazać wiedzę, że należy podjechać pojazdem silnikowym przed przyczepę,- osoba egzaminowana powinna poinformować, że należy cofnąć pojazdem silnikowym w kierunku przyczepy w sposób umożliwiający dokonanie sprzęgnięcia,- osoba egzaminowana powinna przekazać wiedzę o regulacji wysokości zaczepu przyczepy (w przypadku gdy konstrukcja przyczepy to umożliwia),- osoba egzaminowana powinna poinformować o dokonaniu połączenia zaczepu przyczepy z hakiem lub zaczepem pojazdu silnikowego oraz zabezpieczeniu przed rozłączeniem,- osoba egzaminowana powinna przekazać wiedzę o: podłączeniu do pojazdu silnikowego przewodów elektrycznych przyczepy (silnik pojazdu wyłączony) i przewodów hamulcowych przyczepy, sprawdzeniu działania świateł przyczepy, zwolnieniu hamulca postojowego, jeżeli przyczepa jest wyposażona w hamulec postojowy;5) dodatkowo dla prawa jazdy kategorii D1, D1+E, D, D+E osoba egzaminowana musi w trakcie zajęć przekazać wiedzę o sprawdzeniu nadwozia, drzwi, wyjść awaryjnych oraz wymaganego wyposażenia. 2 2 1) uruchomienie silnika pojazdu;2) włączenie świateł odpowiednich do jazdy w ruchu drogowym;3) upewnienie się o możliwości jazdy:
- a)wykluczenie prawdopodobieństwa spowodowania zagrożenia w ruchu drogowym,
- b)ocena sytuacji wokół pojazdu;4) płynne ruszenie:
- a)zwolnienie hamulca postojowego - w przypadku gdy jest uruchomiony,
- b)łagodne puszczenie sprzęgła, zwiększenie obrotów silnika; 5) dla prawa jazdy kategorii B, C1 i C - płynna jazda pasem ruchu do przodu i tyłu (w przypadku prawa jazdy kategorii B w trakcie jazdy do tyłu obserwacja toru jazdy pojazdu zgodnie z techniką kierowania przez tylną szybę pojazdu i lusterka);6) dla prawa jazdy kategorii B+E, C1+E, C+E, D1, D1+E, D, D+E i T:
- a)płynna jazda do przodu pasem ruchu,
- b)cofanie po prostej i łuku, z możliwością zatrzymywania się i ponawiania jazdy do przodu, w czasie nie dłuższym niż 5 minut;7) nienajeżdżanie kołem na linie wyznaczające zewnętrzne krawędzie stanowisk (w przypadku prawa jazdy kategorii B nie dotyczy linii wewnętrznych ograniczających i wyznaczających pole zatrzymania pojazdu);8) nienajeżdżanie na pachołki i tyczki oraz niepotrącanie ich;9) zatrzymanie pojazdu przed końcem i początkiem pasa ruchu:
- a)w przypadku prawa jazdy kategorii B w wyznaczonym polu zatrzymania pojazdu,
- b)w przypadku pozostałych kategorii w odległości nie większej niż 1 m od linii ograniczającej pas.W przypadku egzaminu w zakresie prawa jazdy kategorii B+E, C1+E, C+E, D1, D1+E, D, D+E i T dopuszcza się jedno opuszczenie miejsca kierowcy i pojazdu w czasie wykonywania zadania. 3 3-5 Właściwe sygnalizowanie zamiaru zmiany kierunku jazdy.Sposób wykonania zadania:
- a)osoba egzaminowana powinna przekazać wiedzę, że pojazd nie może:- wyjechać poza określony obszar wjazdu,- naruszyć (najechać kołem lub wyjechać obrysem pojazdu nad linię) linii ograniczających stanowisko,- potrącić pachołków lub tyczek,
- b)osoba egzaminowana powinna poinformować, że pozycjapojazdu na stanowisku jest wewnątrz stanowiska. 4 6 Właściwe sygnalizowanie zamiaru zmiany kierunku jazdy.Sposób wykonania zadania:
- a)osoba egzaminowana powinna przekazać wiedzę, że pojazd nie może:- potrącić pachołków lub tyczek oraz- najechać na krawężnik,
- b)osoba egzaminowana powinna poinformować, że pozycjapojazdu na stanowisku jest wewnątrz stanowiska. 5 7 Osoba egzaminowana powinna poinformować, że przy ruszaniu pojazd nie powinien cofnąć się więcej niż 0,2 m, a silnik nie powinien zgasnąć. Dodatkowo powinna przekazać, że w trakcie wykonywania tego manewru po zatrzymaniu pojazdu na wzniesieniu należy zaciągnąć/uruchomić hamulec postojowy, a następnie ruszać do przodu zwalniając go - nie dotyczy prawa jazdy kategorii A. 6 8 1) upewnienie się o możliwości jazdy:
- a)wykluczenie prawdopodobieństwa spowodowania zagrożenia w ruchu drogowym,
- b)ocena sytuacji wokół pojazdu,
- c)płynne ruszenie - łagodne puszczenie sprzęgła, zwiększenie obrotów silnika;2) dwukrotny przejazd pomiędzy pięcioma bramkami.Sposób wykonania zadania:- osoba egzaminowana powinna poinformować o niepodpieraniu się nogami,- osoba egzaminowana powinna przekazać wiedzę o niepotrącaniu pachołków. 7 9 1) upewnienie się o możliwości jazdy:
- a)wykluczenie prawdopodobieństwa spowodowania zagrożenia w ruchu drogowym,
- b)ocena sytuacji wokół pojazdu,
- c)płynne ruszenie - łagodne puszczenie sprzęgła, zwiększenie obrotów silnika;2) dwukrotny przejazd pomiędzy pięcioma pachołkami.Sposób wykonania zadania:
- a)osoba egzaminowana powinna poinformować, że średnia prędkość jednego z przejazdów nie może być mniejsza niż 30 km/h,
- b)osoba egzaminowana powinna przekazać wiedzę, że przejazdy muszą odbywać się na 2 lub 3 biegu,
- c)osoba egzaminowana powinna poinformować o niepodpieraniu się nogami,
- d)osoba egzaminowana powinna przekazać wiedzę o niepotrącaniu pachołków. 8 10 1) upewnienie się o możliwości jazdy:
- a)wykluczenie prawdopodobieństwa spowodowania zagrożenia w ruchu drogowym,
- b)ocena sytuacji wokół pojazdu,
- c)płynne ruszenie - łagodne puszczenie sprzęgła, zwiększenie obrotów silnika;2) dwukrotny przejazd pasem ruchu, na którym jest ustawiona przeszkoda.Sposób wykonania zadania:
- a)osoba egzaminowana powinna przekazać wiedzę, że prędkość najazdu mierzona w wyznaczonym miejscu (wyłącznie od strony najazdu) nie może być mniejsza niż 50 km/h,
- b)osoba egzaminowana powinna przekazać wiedzę, że przeszkodę omija się raz z prawej, raz z lewej strony tak, aby zaprezentować umiejętność wykonania przeciwskrętu w prawo i w lewo, 9 11
- c)osoba egzaminowana powinna poinformować o niepodpieraniu się nogami,
- d)osoba egzaminowana powinna przekazać wiedzę o niepotrącaniu pachołków.1) upewnienie się o możliwości jazdy:
- a)wykluczenie prawdopodobieństwa spowodowania zagrożenia w ruchu drogowym,
- b)ocena sytuacji wokół pojazdu,
- c)płynne ruszenie - łagodne puszczenie sprzęgła, zwiększenie obrotów silnika;2) pięciokrotny przejazd po łukach w kształcie cyfry osiem.Sposób wykonania zadania:
- a)osoba egzaminowana powinna poinformować o niepodpieraniu się nogami,
- b)osoba egzaminowana powinna przekazać wiedzę o nienajeżdżaniu na linie wyznaczające zadania egzaminacyjne,
- c)osoba egzaminowana powinna poinformować o niepotrącaniu pachołków. Tabela 3 Poz. Zadania egzaminacyjne stosowane podczas części trzeciej egzaminu dla egzaminu przeprowadzanego w zakresie pozwolenia 1 Załączenie wagonu, sprawdzenia stanu technicznego podstawowych elementów pojazdu odpowiedzialnych bezpośrednio za bezpieczeństwo jazdy. 2 Jazda do przodu i do tyłu (do tyłu - o ile tramwaj wyposażony jest w pulpit do cofania). 3 Dojazd do zwrotnicy i ustawienie jej na pożądany kierunek oraz przejazd. 4 Jazda awaryjna jednym wagonem lub przy wykorzystaniu jednej z grup silników. 5 Wjazd na stanowisko postojowe (rozłączenie wagonu). 6 Dojazd do zwrotnicy i ustawienie jej na pożądany kierunek oraz przejazd. 7 Przejazd pod izolatorem sekcyjnym. 8 Włączanie się do ruchu z pętli/zajezdni. 9 Jazda torowiskiem wydzielonym i niewydzielonym. 10 Przejazd przez skrzyżowania równorzędne (trzy- i czterowlotowe). 11 Przejazd przez skrzyżowania oznakowane znakami ustalającymi pierwszeństwo przejazdu (znak A-7, B-20, D-l oraz w połączeniu z tabliczkami T-6a i T-6c), określonymi w przepisach w sprawie znaków i sygnałów drogowych. 12 Przejazd przez skrzyżowania z sygnalizacją świetlną. 13 Przejazd przez skrzyżowania, na których ruch odbywa się wokół wyspy. 14 Przejazd przez przejścia dla pieszych. 15 Przejazd przez torowisko tramwajowe*) i kolejowe*). 16 Przejazd przez tunel*). 17 Przejazd obok przystanku tramwajowego i autobusowego. 18 Wykonanie manewru wyprzedzania. 19 Wykonanie manewru omijania. 20 Wykonanie manewru wymijania. 21 Wykonanie manewru zmiany pasa ruchu lub przejazd na skos (przecinanie) jezdni. 22 Wykonanie manewru zmiany kierunku jazdy w lewo i prawo. 23 Hamowanie od prędkości co najmniej 35 km/h do zatrzymania we wskazanym przez egzaminatora miejscu. 24 Jazda energooszczędna. *) Jeżeli są dostępne. Ocenę dostępności przejazdu przez torowisko kolejowe, skrzyżowanie dwupoziomowe lub tunel, położone w odległości większej niż 2,5 km od placu manewrowego ośrodka egzaminowania, dokonuje egzaminator, biorąc pod uwagę w szczególności przeciętny czas trwania jazdy w ruchu drogowym, ograniczenia w ruchu, natężenie ruchu, zdarzenia drogowe. Tabela 4 Poz. Poz. zadaniaz tabeli nr 3 Treści, które podlegają ocenie w trakcie wykonywania zadania egzaminacyjnego dla egzaminu przeprowadzanego w zakresie pozwolenia 1 1 1) Załączenie wagonu; 2) Sprawdzenie stanu technicznego podstawowych elementówpojazdów odpowiedzialnych za bezpieczeństwo mchu drogowego - osoba egzaminowana musi zaprezentować, że potrafi sprawdzić działanie:
- a)hamulców elektrodynamicznych,
- b)hamulców szynowych,
- c)hamulców postojowych,
- d)sygnału dźwiękowego,
- e)przetwornicy,
- f)pantografu,
- g)piasecznicy,
- h)drzwi, w tym blokady jazdy,
- i)połączenia między wagonowego,
- j)świateł pozycyjnych/postojowych,
- k)świateł mijania,1) świateł drogowych,
- m)świateł hamowania „STOP”,
- n)świateł cofania,
- o)świateł kierunkowskazów,
- p)świateł awaryjnych,
- r)oświetlenia wnętrza wagonu.Sposób wykonania części zadania określonej w pkt 1:
- a)osoba egzaminowana powinna przekazać, że wykonanie czynności następuje w czasie nie dłuższym niż 5 minut,
- b)osoba egzaminowana powinna co najmniej wskazać, gdzie i przy użyciu jakich przyrządów lub wskaźników sprawdza się działanie odpowiedniego elementu;3) Właściwe ustawienie fotela i lusterek. 2 2 Osoba egzaminowana powinna przekazać, że należy płynnie ruszać i jechać do przodu i do tyłu oraz zatrzymać wagon w określonych miejscach, w odległości nie większej niż 0,5 m od pachołka lub tyczki. Dodatkowo należy wskazać, że cofanie wykonuje się wyłącznie wtedy, gdy tramwaj wyposażony jest w pulpit do cofania lub jest dwukierunkowy. 3 3 Osoba egzaminowana powinna przekazać wiedzę dotyczącą tego, że:1) zatrzymanie wagonu następuje przed zwrotnicą w odległości nie mniejszej niż 0,5 m;2) należy właściwie ustawić zwrotnicę i odpowiednio najechać na iglicę zwrotnic. 4 4 Osoba egzaminowana powinna przekazać wiedzę o właściwej kolejności wykonywania czynności umożliwiających jazdę jednym sprawnym wagonem lub przy wykorzystaniu jednej z grup silników. 5 5 Osoba egzaminowana powinna przekazać wiedzę o zatrzymaniu wagonu w odpowiednim miejscu na stanowisku postojowym oraz jego zabezpieczeniu na okres postoju. Załącznik nr 3 - Wzór zaświadczenia o ukończeniu kursu dla kandydatów na instruktorów lub wykładowców lub zaświadczenia o ukończeniu kursu uzupełniającego dla instruktorów lub wykładowców patrz oryginał Załącznik nr 4 - Wzór legitymacji instruktora patrz oryginał Załącznik nr 5 - Wzór zaświadczenia o wpisie do ewidencji wykładowców patrz oryginał Załącznik nr 6 - Wzór pieczęci instruktora i wykładowcy patrz oryginał Załącznik nr 7 - Wzór zaświadczenia potwierdzającego uczestnictwo w warsztatach doskonalenia zawodowego patrz oryginał Załącznik nr 8 - Tekst załącznika Tabela 1. Wysokość opłaty za przeprowadzenie egzaminu 11)Tabela w brzmieniu ustalonym przez § 1 pkt 5 rozporządzenia, o którym mowa w odnośniku 2. Poz. Zakres egzaminu Opłata (w zł) Część pierwsza Część druga Część trzecia 1 Prawo jazdy kategorii B lub T 50 50 240 2 Prawo jazdy kategorii A, C1, C1+E, C, D1,D1+E, D 50 50 260 3 Prawo jazdy kategorii B+E, C+E, D+E 50 - 260 4 Pozwolenie 50 50 160 Tabela 2. Wysokość stawek wynagrodzenia członków komisji Poz. Pełniona funkcja Wynagrodzenie za jedną osobę egzaminowaną (w zł) Część pierwsza Część druga Część trzecia 1 Przewodniczący komisji 10 10 15 2 Członek komisji 9,50 9,50 15 3 Sekretarz komisji 9,50 9,50 10 11) Tabela w brzmieniu ustalonym przez § 1 pkt 5 rozporządzenia, o którym mowa w odnośniku 2. Pokaż całość