Rozporządzenie Rady Ministrówz dnia 5 marca 2021 r.w sprawie inspektorów ochrony radiologicznej 1)Niniejsze rozporządzenie w zakresie swojej regulacji wdraża dyrektywę Rady 2013/59/Euratom z dnia 5 gr

udnia 2013 r. ustanawiającą podstawowe normy bezpieczeństwa w celu ochrony przed zagrożeniami wynikającymi z narażenia na działanie promieniowania jonizującego oraz uchylającą dyrektywy 89/618/Euratom, 90/641/Euratom, 96/29/Euratom, 97/43/Euratom i 2003/122/Euratom (Dz. Urz. UE L 13 z 17.01.2014, str. 1, Dz. Urz. UE L 72 z 17.03.2016, str. 69, Dz. Urz. UE L 152 z 11.06.2019, str. 128 oraz Dz. Urz. UE L 324 z 13.12.2019, str. 80). Spis treści Treść rozporządzenia Załącznik nr 1 - Typy uprawnień inspektora ochrony radiologicznej, rodzaje działalności, do których nadzorowania uprawniają, oraz szczegółowe warunki nadawania uprawnień inspektora ochrony radiologicznej określonego typu Załącznik nr 2 - Zakresy szkoleń dla osób ubiegających się o nadanie uprawnień inspektora ochrony radiologicznej Treść rozporządzenia Na podstawie art. 71 ust. 11 ustawy z dnia 29 listopada 2000 r. - Prawo atomowe (Dz. U. z 2021 r. poz. 623) zarządza się, co następuje: §

1. Rozporządzenie określa: 1) typy uprawnień inspektora ochrony radiologicznej, o których mowa w art. 7 ust. 3 ustawy z dnia 29 listopada 2000 r. - Prawo atomowe, zwanych dalej „uprawnieniami inspektora ochrony radiologicznej”, rodzaje działalności, do których nadzorowania uprawniają, oraz szczegółowe warunki nadawania uprawnień inspektora ochrony radiologicznej; 2) sposób przeprowadzania oraz ustalania wyniku egzaminu dla osób ubiegających się o nadanie uprawnień inspektora ochrony radiologicznej, zwanego dalej „egzaminem”, wysokość opłaty za egzamin, sposób pracy składów egzaminacyjnych komisji egzaminacyjnej oraz wysokość wynagrodzenia członków tej komisji za uczestnictwo w składzie egzaminacyjnym; 3) zakresy i formy organizowania szkoleń dla osób ubiegających się o nadanie uprawnień inspektora ochrony radiologicznej, zwanych dalej „szkoleniami”; 4) zawartość wniosku o nadanie uprawnień inspektora ochrony radiologicznej oraz wykaz dokumentów dołączanych do wniosku. §
3. Typy uprawnień inspektora ochrony radiologicznej, rodzaje działalności, do których nadzorowania uprawniają, oraz szczegółowe warunki nadawania uprawnień inspektora ochrony radiologicznej określonego typu są określone w załączniku nr 1 do rozporządzenia.
4. Zakresy szkoleń są określone w załączniku nr 2 do rozporządzenia. §
5. Szkolenie przeprowadza się w formie wykładów, ćwiczeń obliczeniowych oraz ćwiczeń laboratoryjnych. §
7. Skład egzaminacyjny wyznaczony do przeprowadzenia egzaminu: 1) przygotowuje pytania egzaminacyjne uwzględniające zakresy szkoleń, o których mowa w § 2 ust. 2; 2) przeprowadza egzamin; 3) ocenia pisemną i ustną część egzaminu.
8. Skład egzaminacyjny podejmuje decyzje zwykłą większością głosów. W przypadku równej liczby głosów decyduje głos przewodniczącego składu egzaminacyjnego.
9. Skład egzaminacyjny sporządza protokół z egzaminu, który zawiera: 1) wskazanie składu egzaminacyjnego odpowiedniej komisji egzaminacyjnej; 2) numer protokołu i datę jego sporządzenia; 3) imię, nazwisko oraz numer identyfikacyjny Powszechnego Elektronicznego Systemu Ewidencji Ludności (numer PESEL), a w przypadku osoby nieposiadającej numeru PESEL - serię, numer i nazwę dokumentu potwierdzającego tożsamość egzaminowanego; 4) treść zadań obliczeniowych lub problemowych części pisemnej egzaminu i wynik części pisemnej egzaminu; 5) treść pytań części ustnej egzaminu i liczbę punktów uzyskanych przez egzaminowanego za odpowiedź na każde z pytań; 6) informację o pozytywnym lub negatywnym wyniku egzaminu; 7) imiona, nazwiska i podpisy przewodniczącego składu egzaminacyjnego i pozostałych członków tego składu. §
11. Część pisemna egzaminu trwa 120 minut.
12. Za część pisemną egzaminu skład egzaminacyjny przyznaje: 1) 1 punkt za każdą poprawną odpowiedź na pytanie z testu; 2) od 0 do 10 punktów za każde zadanie obliczeniowe lub problemowe.
13. Do części ustnej egzaminu przystępuje się po uzyskaniu z części pisemnej egzaminu co najmniej 40 punktów, w tym co najmniej 20 punktów z testu i co najmniej 20 punktów z zadań obliczeniowych lub problemowych.
14. Z części ustnej egzaminu przyznaje się od 0 do 5 punktów za odpowiedź na każde pytanie.
15. Pozytywny wynik egzaminu uzyskuje się po otrzymaniu co najmniej 15 punktów z części ustnej egzaminu.
16. Osobie, która zdała egzamin, komisja egzaminacyjna wydaje dokument potwierdzający zdanie egzaminu, podpisany przez przewodniczącego składu egzaminacyjnego. §
17. Opłata za egzamin wynosi 400 zł. §
18. Wynagrodzenie członka komisji egzaminacyjnej uczestniczącego w składzie egzaminacyjnym przeprowadzającym egzamin wynosi 30 zł za każdego egzaminowanego. §
20. Wniosek do Prezesa Państwowej Agencji Atomistyki o nadanie uprawnień inspektora ochrony radiologicznej zawiera: 1) imię, nazwisko oraz numer PESEL, a w przypadku osoby nieposiadającej numeru PESEL - serię, numer i nazwę dokumentu potwierdzającego tożsamość osoby ubiegającej się o nadanie uprawnień inspektora ochrony radiologicznej; 2) wskazanie typu uprawnień inspektora ochrony radiologicznej, których dotyczy wniosek; 3) adres do korespondencji; 4) informacje o stażu pracy w warunkach narażenia osoby ubiegającej się o nadanie uprawnień inspektora ochrony radiologicznej.
21. Występujący z wnioskiem, o którym mowa w ust. 1, dołącza do niego następujące dokumenty dotyczące osoby ubiegającej się o nadanie uprawnień inspektora ochrony radiologicznej: 1) dokument potwierdzający zdanie egzaminu; 2) orzeczenie lekarskie o braku przeciwwskazań do pracy w warunkach narażenia, o którym mowa w art. 7 ust. 6 pkt 4 ustawy z dnia 29 listopada 2000 r. - Prawo atomowe; 3) odpisy dyplomów lub świadectw potwierdzających posiadanie wymaganego wykształcenia; 4) dokumenty potwierdzające posiadanie wymaganego stażu pracy w warunkach narażenia; 5) oświadczenie o posiadaniu pełnej zdolności do czynności prawnych.
22. Osoby dopuszczone do egzaminu bez konieczności odbycia szkolenia do wniosku, o którym mowa w ust. 1, nie dołączają dokumentów, które zostały dołączone do wniosku o dopuszczenie do egzaminu.
23. Osoby występujące z wnioskiem, o którym mowa w ust. 1, które w dniu składania wniosku o dopuszczenie do egzaminu bez konieczności odbycia szkolenia posiadały uprawnienia inspektora ochrony radiologicznej i ubiegają się o uprawnienia inspektora ochrony radiologicznej tego samego typu, nie dołączają dokumentów wymienionych w ust. 2 pkt 3 i
24. §
26. Do szkoleń dla osób ubiegających się o nadanie uprawnień inspektora ochrony radiologicznej, o których mowa w art. 7 ust. 3 ustawy z dnia 29 listopada 2000 r. - Prawo atomowe, rozpoczętych przed dniem wejścia w życie rozporządzenia, stosuje się przepisy dotychczasowe.
27. Do wniosków o nadanie uprawnień inspektora ochrony radiologicznej, o których mowa w art. 7 ust. 3 ustawy z dnia 29 listopada 2000 r. - Prawo atomowe, złożonych i nierozpatrzonych przed dniem wejścia w życie rozporządzenia, stosuje się przepisy dotychczasowe. §
28. Rozporządzenie wchodzi w życie po upływie 30 dni od dnia ogłoszenia.2)Niniejsze rozporządzenie było poprzedzone rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 2 września 2016 r. w sprawie stanowiska mającego istotne znaczenie dla zapewnienia bezpieczeństwa jądrowego i ochrony radiologicznej oraz inspektorów ochrony radiologicznej (Dz. U. poz. 1513), które traci moc z dniem wejścia w życie niniejszego rozporządzenia zgodnie z art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 13 czerwca 2019 r. o zmianie ustawy - Prawo atomowe oraz ustawy o ochronie przeciwpożarowej (Dz. U. poz. 1593 oraz z 2020 r. poz. 284). 1) Niniejsze rozporządzenie w zakresie swojej regulacji wdraża dyrektywę Rady 2013/59/Euratom z dnia 5 grudnia 2013 r. ustanawiającą podstawowe normy bezpieczeństwa w celu ochrony przed zagrożeniami wynikającymi z narażenia na działanie promieniowania jonizującego oraz uchylającą dyrektywy 89/618/Euratom, 90/641/Euratom, 96/29/Euratom, 97/43/Euratom i 2003/122/Euratom (Dz. Urz. UE L 13 z 17.01.2014, str. 1, Dz. Urz. UE L 72 z 17.03.2016, str. 69, Dz. Urz. UE L 152 z 11.06.2019, str. 128 oraz Dz. Urz. UE L 324 z 13.12.2019, str. 80). 2) Niniejsze rozporządzenie było poprzedzone rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 2 września 2016 r. w sprawie stanowiska mającego istotne znaczenie dla zapewnienia bezpieczeństwa jądrowego i ochrony radiologicznej oraz inspektorów ochrony radiologicznej (Dz. U. poz. 1513), które traci moc z dniem wejścia w życie niniejszego rozporządzenia zgodnie z art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 13 czerwca 2019 r. o zmianie ustawy - Prawo atomowe oraz ustawy o ochronie przeciwpożarowej (Dz. U. poz. 1593 oraz z 2020 r. poz. 284). Załącznik nr 1 - Typy uprawnień inspektora ochrony radiologicznej, rodzaje działalności, do których nadzorowania uprawniają, oraz szczegółowe warunki nadawania uprawnień inspektora ochrony radiologicznej określonego typu patrz oryginał Załącznik nr 2 - Zakresy szkoleń dla osób ubiegających się o nadanie uprawnień inspektora ochrony radiologicznej
29. Uprawnienia inspektora ochrony radiologicznej typu IOR-1Z Tematy wykładów (min. 30 godzin): 1) wybrane podstawowe zagadnienia z fizyki atomowej i jądrowej; rozpady promieniotwórcze; 2) naturalne i sztuczne izotopy promieniotwórcze; 3) oddziaływanie promieniowania z materią; 4) biologiczne skutki promieniowania jonizującego; 5) detektory promieniowania jonizującego; 6) podstawowe wielkości dozymetrii promieniowania jonizującego, jednostki; 7) przyrządy dozymetryczne; 8) podstawowe zasady ochrony radiologicznej, w tym uzasadnianie, optymalizacja, ograniczanie narażenia; 9) system zarządzania sytuacjami zdarzeń radiacyjnych, opisy znanych zdarzeń radiacyjnych; 10) przepisy ustawy z dnia 29 listopada 2000 r. - Prawo atomowe i aktów wykonawczych do tej ustawy, podstawowe przepisy międzynarodowe w zakresie bezpieczeństwa jądrowego i ochrony radiologicznej, w tym przepisy Unii Europejskiej; 11) zezwolenia na działalność związaną z narażeniem, zgłaszanie i powiadamianie o takiej działalności, wyłączenia działalności z reglamentacji, uprawnienia inspektorów dozoru jądrowego; 12) zasady bezpiecznej pracy z zamkniętymi źródłami promieniotwórczymi w pracowniach i poza pracowniami; 13) pomiary mocy dawki i skażeń promieniotwórczych; 14) kontrola narażenia pracowników i osób z ogółu ludności, w tym na promieniowanie jonizujące od źródeł naturalnych; 15) kontrola i ewidencja zamkniętych źródeł promieniotwórczych; 16) zabezpieczenia źródeł promieniotwórczych; 17) ogólne informacje o postępowaniu z odpadami promieniotwórczymi; 18) podstawowe zasady transportu towarów niebezpiecznych klasy 7; 19) organizacja ochrony radiologicznej w jednostce organizacyjnej, obowiązki i uprawnienia kierownika jednostki, inspektora ochrony radiologicznej i pracowników, w tym pracowników zewnętrznych; 20) przygotowanie dokumentów w jednostce organizacyjnej: regulamin pracy, instrukcje pracy, rejestry dawek, rejestry źródeł, plan postępowania awaryjnego, plan zabezpieczenia źródeł promieniotwórczych; 21) podstawowe zagadnienia z zakresu prawa pracy. Ćwiczenia obliczeniowe (min. 4 godziny): obliczanie zmiany aktywności w czasie, obliczanie dawek, obliczanie osłon, optymalizacja warunków pracy w warunkach narażenia, ocena dawek indywidualnych na podstawie dozymetrycznych pomiarów w środowisku pracy, oszacowanie dopuszczalnego czasu przebywania w pomieszczeniu o podwyższonym promieniowaniu. Ćwiczenia laboratoryjne (min. 4 godziny): dobór parametrów przyrządu dozymetrycznego, pomiary mocy dawki, wyznaczanie izodoz, pomiary skażeń promieniotwórczych.
30. Uprawnienia inspektora ochrony radiologicznej typu IOR-1R Tematy wykładów (min. 20 godzin): 1) wybrane podstawowe zagadnienia z fizyki atomowej i jądrowej; 2) oddziaływanie promieniowania z materią; 3) biologiczne skutki promieniowania jonizującego; 4) detektory promieniowania jonizującego; 5) podstawowe wielkości dozymetrii promieniowania jonizującego, jednostki; 6) przyrządy dozymetryczne; 7) podstawowe zasady ochrony radiologicznej, w tym uzasadnianie, optymalizacja, ograniczanie narażenia; 8) system zarządzania sytuacjami zdarzeń radiacyjnych, opisy znanych zdarzeń radiacyjnych; 9) przepisy ustawy z dnia 29 listopada 2000 r. - Prawo atomowe i aktów wykonawczych do tej ustawy, podstawowe przepisy międzynarodowe w zakresie bezpieczeństwa jądrowego i ochrony radiologicznej, w tym przepisy Unii Europejskiej; 10) zezwolenia na działalność związaną z narażeniem, zgłaszanie i powiadamianie o takiej działalności, wyłączenia działalności z reglamentacji, uprawnienia inspektorów dozoru jądrowego; 11) zasady bezpiecznej pracy z urządzeniami wytwarzającymi promieniowanie jonizujące w pracowniach i poza pracowniami; 12) pomiary mocy dawki; 13) kontrola narażenia pracowników i osób z ogółu ludności; 14) podstawy fizyki i techniki lamp rentgenowskich oraz akceleratorów; 15) zasady bezpiecznej pracy w pracowniach rentgenowskich i pracowniach akceleratorowych; 16) organizacja ochrony radiologicznej w jednostce organizacyjnej, obowiązki i uprawnienia kierownika jednostki, inspektora ochrony radiologicznej i pracowników, w tym pracowników zewnętrznych; 17) przygotowanie dokumentów w jednostce organizacyjnej: regulamin pracy, instrukcje pracy, rejestry dawek, plan postępowania awaryjnego; 18) podstawowe zagadnienia z zakresu prawa pracy. Ćwiczenia obliczeniowe (min. 3 godziny): obliczanie dawek, obliczanie osłon, optymalizacja warunków pracy w warunkach narażenia, ocena dawek indywidualnych na podstawie dozymetrycznych pomiarów w środowisku pracy, oszacowanie dopuszczalnego czasu przebywania w pomieszczeniu o podwyższonym promieniowaniu. Ćwiczenia laboratoryjne (min. 3 godziny): dobór parametrów przyrządu dozymetrycznego, pomiary widma promieniowania X, pomiary mocy dawki i pomiary dawki, wyznaczanie izodoz.
31. Uprawnienia inspektora ochrony radiologicznej typu IOR-1 Tematy wykładów jak w szkoleniach dla osób ubiegających się o nadanie uprawnień inspektora ochrony radiologicznej typów IOR-1Z i IOR-1R oraz (łącznie min. 60 godzin): 1) wykonywanie działalności związanej z narażeniem, w tym narażeniem na promieniowanie naturalne, w szczególności na radon; 2) zasady bezpiecznej pracy z otwartymi źródłami promieniotwórczymi w pracowniach i poza pracowniami, kontrola uwolnień, ograniczniki dawek (limity użytkowe dawek); 3) zasady postępowania z materiałami promieniotwórczymi niebędącymi źródłami promieniotwórczymi; 4) zasady pomiarów dozymetrycznych w środowisku pracy, wytyczanie granic terenów kontrolowanych i nadzorowanych; 5) ocena narażenia osób z ogółu ludności, pojęcie grup odniesienia; 6) narażenie wewnętrzne; 7) dekontaminacja powierzchni roboczych, sprzętu, skażeń osobistych; 8) identyfikacja substancji promieniotwórczych, w tym materiałów jądrowych; 9) postępowanie z odpadami promieniotwórczymi; 10) składowiska odpadów promieniotwórczych; 11) przykłady typowych zastosowań technik jądrowych oraz związane z nimi zagrożenie. Ćwiczenia obliczeniowe jak w szkoleniu dla osób ubiegających się o nadanie uprawnień inspektora ochrony radiologicznej typu IOR-1Z oraz (łącznie min. 8 godzin): obliczanie osłon, obliczanie aktywności i stężenia izotopów promieniotwórczych w odpadach promieniotwórczych, ocena narażenia wewnętrznego, oszacowanie dopuszczalnego czasu przebywania w polu podwyższonego promieniowania, ocena dawki dla grupy odniesienia. Ćwiczenia laboratoryjne jak w szkoleniu dla osób ubiegających się o nadanie uprawnień inspektora ochrony radiologicznej typu IOR-1Z oraz (łącznie min. 8 godzin): pomiary widma promieniowania gamma, pomiary strumienia neutronów, pomiar i ocena skażeń indywidualnych.
32. Uprawnienia inspektora ochrony radiologicznej typu IOR-2 Tematy wykładów jak w szkoleniu dla osób ubiegających się o nadanie uprawnień inspektora ochrony radiologicznej typu IOR-1 oraz (łącznie min. 84 godziny): 1) podstawy fizyki reakcji rozszczepienia, fizyki reaktorowej i wymiany ciepła w reaktorach jądrowych; 2) elementy fizyki i chemii jądrowego cyklu paliwowego; 3) zasady bezpiecznej gospodarki odpadami promieniotwórczymi i wypalonym paliwem jądrowym; 4) składowiska odpadów promieniotwórczych przeznaczonych do składowania wypalonego paliwa jądrowego oraz przechowalniki wypalonego paliwa jądrowego; 5) źródła zagrożenia w reaktorze jądrowym pochodzące z rdzenia reaktora, obiegów chłodzenia, układów filtracji wody i powietrza, wypalonego paliwa jądrowego, materiałów po aktywacji i odpadów promieniotwórczych; 6) zagadnienia dozymetrii reaktorowej; 7) ocena zagrożenia w obiekcie jądrowym i okolicy (normalna eksploatacja, przewidywane zdarzenia radiacyjne i warunki awaryjne); 8) potencjalne awarie w obiektach jądrowych; 9) plany postępowania awaryjnego w wybranych obiektach jądrowych; 10) zasady ochrony fizycznej i ewidencji materiałów jądrowych. Ćwiczenia obliczeniowe jak w szkoleniu dla osób ubiegających się o nadanie uprawnień inspektora ochrony radiologicznej typu IOR-1 oraz (łącznie min. 12 godzin): oszacowanie aktywności napromienionego materiału tarczowego, oszacowanie współczynnika mnożenia napromienionego paliwa jądrowego. Ćwiczenia laboratoryjne jak w szkoleniu dla osób ubiegających się o nadanie uprawnień inspektora ochrony radiologicznej typu IOR-1 oraz (łącznie min. 12 godzin): ustalanie progów ostrzegawczych i awaryjnych w systemie zabezpieczeń.
33. Uprawnienia inspektora ochrony radiologicznej typu IOR-3 Tematy wykładów jak w szkoleniu dla osób ubiegających się o nadanie uprawnień inspektora ochrony radiologicznej typu IOR-1 oraz (łącznie min. 72 godziny): 1) podstawy wykorzystania promieniowania jonizującego w diagnostyce i terapii medycznej, rodzaje procedur w teleradioterapii, brachyterapii i medycynie nuklearnej, typowe zagrożenia; 2) podstawowe zasady ochrony radiologicznej pacjentów; 3) zadania inspektorów ochrony radiologicznej w placówkach służby zdrowia, zasady współpracy z personelem medycznym; 4) opis znanych zdarzeń radiacyjnych w postępowaniu medycznym z wykorzystaniem źródeł promieniowania jonizującego. Ćwiczenia obliczeniowe jak w szkoleniu dla osób ubiegających się o nadanie uprawnień inspektora ochrony radiologicznej typu IOR-1 oraz (łącznie min. 12 godzin): obliczanie mocy dawki i dawki osłon i czasu pracy w typowych pracowniach radioterapeutycznych, obliczanie aktywności i stężeń izotopów promieniotwórczych w odpadach promieniotwórczych dla typowych procedur medycyny nuklearnej. Ćwiczenia laboratoryjne jak w szkoleniu dla osób ubiegających się o nadanie uprawnień inspektora ochrony radiologicznej typu IOR-
34. Pokaż całość