Program Wykonawczypodpisany w Warszawie dnia 8 kwietnia 2022 r.między Rządem Rzeczypospolitej Polskiej a Rządem Republiki Mołdawii w dziedzinie kultury, edukacji i nauki na lata 2022-2025 Spis treści Treść programu Dodatek - Tekst programu w języku rumuńskim Dodatek - Tekst programu w języku angielskim Treść programu Rząd Rzeczypospolitej Polskiej i Rząd Republiki Mołdawii, zwane dalej „Stronami”, Opierając się na zasadach poszanowania praw człowieka, otwartości, tolerancji i dialogu międzykulturowego, Pragnąc rozwoju współpracy w dziedzinie kultury, edukacji, nauki, młodzieży i sportu, Mając szczególnie na uwadze bezpośrednie i twórcze kontakty międzyludzkie, W celu realizacji Umowy między Rządem Rzeczypospolitej Polskiej a Rządem Republiki Mołdowa o współpracy kulturalnej i naukowej, sporządzonej w Kiszyniowie dnia 10 grudnia 1997 roku, uzgodniły, co następuje: I. Kultura Artykuł 1 Strony będą wspierać organizowanie wizyt studyjnych specjalistów we wszystkich dziedzinach kultury w ramach współpracy bezpośredniej między właściwymi instytucjami obu Stron. Szczegółowe warunki organizowania i finansowania wizyt studyjnych będą uzgadniane przez te instytucje. Artykuł 2 Strony, w ramach swoich możliwości, będą wspierać udział swoich artystów i zespołów artystycznych w międzynarodowych festiwalach teatralnych, muzycznych i tanecznych organizowanych na terytorium Państwa drugiej Strony. Artykuł 3 Strony będą wspierać prezentowanie dzieł dramatycznych autorów z obu Państw, ze szczególnym uwzględnieniem dzieł autorów współczesnych. Artykuł 4
- Strony będą wspierać udział swoich twórców filmowych oraz ich dzieł w międzynarodowych festiwalach filmowych organizowanych na terytorium Państwa drugiej Strony, zgodnie z regulaminami tych festiwali.
- Strony będą ułatwiać organizowanie przeglądów filmowych. Szczegóły dotyczące ich organizowania zostaną uzgodnione przez właściwe instytucje.
- Strony będą popierać bezpośrednią współpracę instytucji w zakresie wymiany doświadczeń dotyczących digitalizacj i, konserwacj i oraz upowszechniania dziedzictwa filmowego. Artykuł 5
- Strony będą sprzyjać promocji twórczości kompozytorów z Państwa drugiej Strony.
- Strony będą wspierać organizowanie kursów mistrzowskich i warsztatów w dziedzinie muzyki. Artykuł 6 Strony będą popierać bezpośrednią współpracę między instytucjami kultury oraz organizacjami twórców działającymi w obszarze sztuk wizualnych i wzornictwa. Artykuł 7
- Strony będą popierać współpracę między bibliotekami narodowymi obu Państw, na podstawie bezpośrednich porozumień między nimi, oraz w zakresie wymiany doświadczeń dotyczących wykorzystania w ich działalności nowoczesnych technologii, w szczególności w celu ochrony, konserwacji i digitalizacji zbiorów bibliotecznych.
- Strony będą sprzyjać inicjatywom translatorskim i wydawniczym podejmowanym przez podmioty z obu Państw. Strona polska zachęca mołdawskich tłumaczy i wydawców zainteresowanych przekładami literatury polskiej do korzystania z programów koordynowanych przez Instytut Książki, w tym Programu Translatorskiego ©POLAND. Artykuł 8
- Strony będą popierać współpracę muzeów obu Państw, w szczególności w zakresie wymiany doświadczeń w dziedzinie zarządzania tymi placówkami.
- Strony będą sprzyjać bezpośrednim porozumieniom muzeów, w tym działaniom podejmowanym w celu wzajemnej prezentacji zbiorów i organizacji wystaw. Artykuł 9
- Strony będą sprzyjać bezpośredniej współpracy instytucji działających w dziedzinie ochrony dziedzictwa kulturowego.
- Strony będą popierać inicjatywy mające na celu ochronę i konserwację zabytków wspólnego dziedzictwa kulturowego znajdujących się na terytoriach obu Państw, w szczególności przez wymianę doświadczeń między właściwymi instytucjami oraz realizację wspólnych projektów badawczych i prac konserwatorskich, a także organizację szkoleń w tym zakresie.
- Strona polska zaoferuje mołdawskim badaczom skorzystanie z programu stypendialnego „Thesaurus Poloniae”, koordynowanego przez Międzynarodowe Centrum Kultury w Krakowie, skierowanego do zagranicznych badaczy historii i dziedzictwa kulturowego Rzeczypospolitej Polskiej oraz Europy Środkowej. Artykuł 10
- Strony będą współpracować w celu niedopuszczenia do nielegalnego przywozu, wywozu i przenoszenia własności dóbr kultury stanowiących ich dziedzictwo kulturowe, zgodnie z przepisami prawa obowiązującego w każdym z Państw oraz konwencjami międzynarodowymi, których oba Państwa są stronami.
- Strony będą przestrzegać powszechnie obowiązujących norm prawa międzynarodowego i innych standardów międzynarodowych dotyczących zwalczania nielegalnego przemieszczania dóbr kultury oraz podejmą prawne i mające zastosowanie środki w celu zwrotu dóbr kultury, które zaginęły lub zostały bezprawnie wywiezione, a także będą zapobiegać nielegalnemu handlowi dziedzictwem kulturowym. Artykuł 11 Strony będą popierać współpracę w dziedzinie archiwistyki, w szczególności w zakresie: dostępu do archiwów dla celów naukowych, społecznych i prawnych, wymiany doświadczeń, publikacji i kopii dokumentów, w oparciu o bezpośrednie porozumienia między organami państwowymi właściwymi w sprawach archiwów państwowych. Artykuł 12 Strony będą popierać udział twórców i zespołów w międzynarodowych festiwalach folklorystycznych organizowanych na terytorium Państwa drugiej Strony, jak również współpracę specjalistów w dziedzinie kultury ludowej i ochrony niematerialnego dziedzictwa kulturowego. Artykuł 13
- Strony będą sprzyjać rozwijaniu współpracy między uczelniami artystycznymi obu Państw, na podstawie bezpośrednich porozumień między nimi.
- Strony będą promować udział obywateli Republiki Mołdawii w programie stypendialnym „Gaude Polonia”, koordynowanym przez polskie Narodowe Centrum Kultury. Artykuł 14
- Strony będą wymieniać doświadczenia dotyczące programów i inicjatyw Unii Europejskiej w dziedzinie kultury.
- Strony będą wspierać współpracę instytutów kultury państw członkowskich Unii Europejskiej w ramach działania EUNIC Cluster w Republice Mołdawii.
- Strony będą sprzyjać realizacji projektów kulturalnych w ramach Partnerstwa Wschodniego. II. Edukacja i nauka Artykuł 15 Strony będą współpracować, zwracając szczególną uwagę na następujące zagadnienia: 1) popieranie nauki języka polskiego jako języka obcego w szkołach wyższych w Republice Mołdawii; 2) zapewnienie możliwości nauczania języka polskiego i niektórych przedmiotów w języku polskim obywatelom Republiki Mołdawii pochodzenia polskiego w ramach systemu oświaty Republiki Mołdawii; 3) współpracę i wymianę doświadczeń w ramach Erasmus+, unijnego programu na rzecz kształcenia, szkolenia, młodzieży i sportu. Artykuł 16 Strona mołdawska będzie przyznawać Stronie polskiej rocznie 18 miesięcy na staże naukowe trwające od jednego do dziewięciu miesięcy każdy, bez opłaty czesnego i bez stypendium. Strona polska może przyznać osobom kierowanym na staże do Republiki Mołdawii stypendium, zgodnie z przepisami wewnętrznymi. Artykuł 17 Strona polska będzie przyznawać Stronie mołdawskiej, w szkołach wyższych podległych Ministrowi Edukacji i Nauki, rocznie: 1) do 4 (czterech) miejsc na studiach I stopnia, studiach II stopnia lub jednolitych studiach magisterskich, bez opłaty czesnego i bez stypendium; studia mogą być poprzedzone kursem przygotowawczym; 2) łącznie 10 (dziesięć) miesięcy staży badawczych trwających od jednego do dziewięciu miesięcy każdy, bez opłaty czesnego i bez stypendium. Artykuł 18 Strona polska, w porozumieniu ze Stroną mołdawską, skieruje corocznie do Republiki Mołdawii nauczycieli uczących języka polskiego i innych przedmiotów nauczanych w języku polskim do pracy dydaktycznej w przedszkolach i szkołach na terytorium Republiki Mołdawii, do których uczęszczają dzieci pochodzenia polskiego. Liczba nauczycieli będzie uzgadniana przez Strony corocznie. Artykuł 19 Strony będą popierać naukę języka i literatury drugiej Strony w swoich szkołach wyższych. W tym celu kontynuowana będzie pomoc w zatrudnianiu nauczycieli akademickich - specjalistów w dziedzinie języka i literatury, zgodnie z zapotrzebowaniem szkół wyższych obu Państw. Artykuł 20 Strona polska przyjmie corocznie na letnie kursy języka polskiego i literatury polskiej nauczycieli akademickich i studentów wydziałów pedagogiki, języków obcych i lektoratów języka polskiego z Republiki Mołdawii. Strona polska zapewni udział 5 (pięciu) osób w letnich kursach języka i literatury polskiej. Artykuł 21 Strony będą udzielać sobie wzajemnej pomocy w zakresie zaopatrywania placówek oświatowych w podręczniki, literaturę metodologiczną i inne środki dydaktyczne w celu zaspokojenia potrzeb oświatowych osób pochodzenia polskiego. Artykuł 22 Strony będą popierać rozwój bezpośredniej współpracy między szkołami wyższymi i jednostkami naukowymi, prowadzonej na podstawie zawartych między nimi umów. Artykuł 23 Strony będą sprzyjać udziałowi naukowców i specjalistów w seminariach naukowych, konferencjach i innych imprezach, a warunki finansowe będą określane każdorazowo przez organizatorów. Artykuł 24 Strony będą wspierać realizację wspólnych przedsięwzięć aktywizujących proces nauczania i stymulujących potrzeby poznawcze młodego pokolenia (w szczególności konkursy, olimpiady, międzynarodowe zawody, programy artystyczne, letnie wakacje dla uczniów). Warunki uczestnictwa będą ustalane bezpośrednio między zainteresowanymi instytucjami, zgodnie z prawem wewnętrznym Państwa każdej ze Stron. Artykuł 25 Strony będą popierać współpracę między Polską Akademią Nauk i Akademią Nauk Mołdawii prowadzoną na podstawie Porozumienia o współpracy naukowej między Polską Akademią Nauk i Akademią Nauk Republiki Mołdowa, podpisanego w Krakowie dnia 29 maja 1991 roku. Artykuł 26
- Strony będą wspierać na terytorium swojego Państwa, zgodnie z prawem wewnętrznym tego Państwa, przedsięwzięcia kulturalne, edukacyjne i naukowe organizacji pozarządowych założonych w Rzeczypospolitej Polskiej przez osoby pochodzenia mołdawskiego, i w Republice Mołdawii przez osoby pochodzenia polskiego.
- Strony umożliwią uzyskiwanie przez organizacje, o których mowa w ustępie 1, pomocy finansowej i rzeczowej z zagranicy. Pomoc rzeczowa zostanie zwolniona z opłat celnych, jeżeli taką możliwość przewidują przepisy obowiązujące w Państwie tej Strony, na terytorium którego jest przywożona. III. Młodzież i sport Artykuł 27
- Strony będą popierać wszechstronną współpracę młodzieży przez: 1) udział młodzieży w Erasmus+, unijnym programie na rzecz kształcenia, szkolenia, młodzieży i sportu i w Europejskim Korpusie Solidarności; 2) wymianę doświadczeń między specjalistami i ekspertami w dziedzinach związanych z młodzieżą; 3) wymianę doświadczeń między stowarzyszeniami, organizacjami rządowymi i pozarządowymi, sprzyjanie współpracy między narodowymi i regionalnymi centrami młodzieżowymi; 4) podniesienie zainteresowania szkoleniami i badaniami w zakresie polityki młodzieżowej - organizację konferencji i seminariów dotyczących młodzieży.
- Zainteresowane instytucje i organizacje będą ustalać zasady wymiany i warunki jej finansowania. Artykuł 28
- Strony będą popierać bezpośrednią współpracę federacji, stowarzyszeń i klubów sportowych obu Państw.
- Współpraca instytucji sportowych będzie obejmować: 1) popularyzację sportów i kultury fizycznej; 2) wymianę doświadczeń oraz materiałów naukowych i dydaktycznych; 3) organizację seminariów i szkoleń podnoszących kwalifikacje specjalistów kultury fizycznej; 4) wymianę doświadczeń w zakresie sportu dla wszystkich, walki z dopingiem oraz zapewnienia bezpieczeństwa na imprezach sportowych; 5) wymianę trenerów i szkoleniowców różnych dyscyplin sportu.
- Zainteresowane instytucje będą ustalać zasady wymiany i warunki jej finansowania. IV. Współpraca nadawców publicznych Artykuł 29
- Strony będą wspierać współpracę między nadawcami publicznymi obu Państw przy realizacji projektów w ramach międzynarodowych organizacji medialnych, do których ci nadawcy należą, w tym w szczególności w ramach Europejskiej Unii Nadawców (EBU).
- Strony będą sprzyjać rozpowszechnianiu przez nadawców publicznych programów różnych gatunków, przede wszystkim o tematyce kulturalnej, historycznej oraz popularno-naukowej. Programy te będą każdorazowo udostępniane na podstawie odrębnych umów licencyjnych.
- Strony będą popierać bezpośrednią współpracę w obszarach digitalizacji, konserwacji oraz upowszechniania dziedzictwa kultury audiowizualnej.
- Strony będą sprzyjać bezpośredniej wymianie doświadczeń między publicznymi nadawcami w dziedzinie mediów interaktywnych.
- Strony będą wspierać wzajemną prezentację dorobku filmowego oraz udział swoich przedstawicieli w międzynarodowych festiwalach filmowych, zgodnie z regulaminami tych festiwali.
- Strony będą sprzyjać współpracy publicznych nadawców w zakresie: 1) wymiany programów szkoleniowych dla dziennikarzy; 2) wizyt dziennikarzy specjalizujących się w nowoczesnych technologiach informacyjnych. V. Inne obszary współpracy Artykuł 30 Strony będą popierać wymianę informacji między odpowiednimi instytucjami w obu Państwach przez dostarczanie publikacji naukowych i kompendiów umożliwiających zapoznanie się z historią, geografią i kulturą obu Państw. Artykuł 31 Strony będą wspierać współpracę w dziedzinie edukacji, nauki, kultury oraz komunikacji i informacji na forum Organizacji Narodów Zjednoczonych dla Wychowania, Nauki i Kultury (UNESCO) oraz na poziomie bilateralnym - bezpośrednią współpracę w tych dziedzinach między narodowymi komitetami UNESCO obu Państw. VI. Warunki wymiany osobowej Artykuł 32 Wymiana osobowa odbywać się będzie w ramach akademickich i doktoranckich programów wymiany stypendialnej, jak również szkoleń naukowo-badawczych, kursów językowych, kierowania do szkół wyższych nauczycieli akademickich - specjalistów w dziedzinie języka polskiego i literatury polskiej oraz specjalistów języka rumuńskiego i literatury rumuńskiej oraz do przedszkoli i szkół nauczycieli języka polskiego i nauczycieli innych przedmiotów nauczanych w języku polskim, a także wizyt krótkoterminowych. Artykuł 33 W przypadku stanów nagłych mających miejsce podczas pobytu osób kierowanych w ramach Programu do Państwa drugiej Strony, Strona przyjmująca zapewni im opiekę medyczną. Strona wysyłająca zapewni, że osoba kierowana w ramach Programu będzie posiadała polisę ubezpieczeniową, spełniającą kryteria przewidziane w przepisach prawa obowiązującego w Państwie Strony przyjmującej, gwarantującą pokrycie kosztów niezbędnego leczenia w przypadkach nagłych zachorowań lub nieszczęśliwych wypadków, jak również pokrycie kosztów transportu sanitarnego do Państwa zamieszkania. Artykuł 34
- Uczestnikom wymiany na podstawie Artykułu 17 Programu Strona przyjmująca zapewni: 1) bezpłatną naukę lub staż w publicznych szkołach wyższych oraz szkołach doktorskich; 2) zakwaterowanie (odpłatnie) w domach studenckich na warunkach oferowanych własnym obywatelom.
- Strona wysyłająca zapewni, że uczestnicy wymiany będą posiadali środki finansowe wystarczające do pokrycia kosztów przejazdu, utrzymania i zakwaterowania.
- Dokumenty kandydatów na następny rok akademicki zostaną przekazane Stronie przyjmującej do 31 maja każdego roku. Artykuł 35
- Pracownikom skierowanym na podstawie Artykułu 18 oraz Artykułu 19 Programu w celu wykonywania zadań dydaktycznych w Republice Mołdawii, Strona mołdawska zapewni: 1) wynagrodzenie za okres, na który pracownik został skierowany oraz wynagrodzenie za urlop, zgodnie z przepisami obowiązującymi w Republice Mołdawii; 2) zwolnienie z opłat państwowych za wydawanie pozwolenia na pracę, pozwolenia na pobyt oraz pozwolenia na pobyt czasowy; 3) zakwaterowanie zgodnie z przepisami prawa Państwa Strony przyjmującej.
- Strona polska pokryje koszty podróży skierowanych nauczycieli akademickich i nauczycieli. Dokumenty nauczycieli akademickich i nauczycieli zostaną przekazane Stronie przyjmującej nie później niż do 15 czerwca każdego roku. Artykuł 36 Osobom uczestniczącym w wymianie na podstawie Artykułu 20 Programu, Strona przyjmująca pokryje koszty uczestnictwa w kursie, z wyłączeniem kosztów podroży, które będą pokryte przez uczestników. Artykuł 37 Osoby, które podjęły naukę na studiach wyższych, w ramach kształcenia doktorantów oraz stażach naukowych przed wejściem w życie Programu, będą kontynuowały naukę do czasu jej ukończenia na wcześniej ustalonych warunkach. Artykuł 38
- Podmioty realizujące postanowienia Programu (pod tym pojęciem rozumie się właściwe podmioty upoważnione przez Strony do wykonywania niniejszego Programu), które otrzymały dane osobowe, mogą wykorzystać je (przetwarzać) wyłącznie w celu realizacji niniejszego Programu.
- Podmioty realizujące postanowienia Programu zapewniają poinformowanie osoby, której dane osobowe są przetwarzane o: 1) tożsamości podmiotu realizującego postanowienia Programu i danych kontaktowych; 2) celach przetwarzania danych osobowych oraz podstawie prawnej przetwarzania; 3) kategoriach przetwarzanych danych; 4) informacjach o podmiotach, którym dane będą przekazywane w celu realizacji postanowień Programu lub o kategoriach takich podmiotów, jeżeli istnieją; 5) okresie, przez który dane osobowe będą przechowywane, a gdy nie jest to możliwe, kryteriach ustalania tego okresu; 6) prawie do żądania od podmiotu realizującego postanowienia Programu dostępu do danych osobowych dotyczących osoby, której dane dotyczą, ich sprostowania, usunięcia lub ograniczenia przetwarzania lub o prawie do wniesienia sprzeciwu wobec przetwarzania; 7) prawie do cofnięcia zgody, jeżeli zgoda będzie podstawą do przetwarzania danych; 8) prawie odwołania się do właściwego organu administracyjnego lub sądu Strony, o którym mowa w ustępie 9 niniejszego artykułu, w przypadku naruszenia praw osoby, której dane dotyczą; 9) zautomatyzowanym podejmowaniu decyzji, w tym o profilowaniu (zasadach ich podejmowania, a także o znaczeniu i przewidywanych konsekwencjach takiego przetwarzania dla osoby, której dane dotyczą).
- Po ustaniu celu przetwarzania danych osobowych należy je niezwłocznie zniszczyć i powiadomić o tym podmiot realizujący postanowienia Programu, który przekazał dane.
- Podmioty realizujące postanowienia Programu zapewniają rejestrowanie przekazywania, otrzymywania, dalszego wykorzystywania i niszczenia danych osobowych.
- Podmioty realizujące postanowienia Programu zapewniają prawidłowość przekazywanych danych. Jeżeli podmiot realizujący postanowienia Programu przekazał dane błędne lub takie, których nie wolno było przekazać, to niezwłocznie powiadomi o tym podmiot otrzymujący, w celu ich poprawienia lub zniszczenia.
- Podmioty realizujące postanowienia Programu zapewniają odpowiedni stopień zabezpieczenia przetwarzanych danych. W tym celu Strony postanawiają, że podmioty realizujące postanowienia Programu, które otrzymały dane osobowe, mają obowiązek: 1) wdrożyć odpowiednie środki techniczne i organizacyjne, aby zapewnić stopień bezpieczeństwa odpowiadający ryzyku naruszenia praw i wolności osób o różnym prawdopodobieństwie wystąpienia i wadze zagrożenia, w szczególności wynikającym z przypadkowego lub niezgodnego z prawem zniszczenia, utraty, modyfikacji, nieuprawnionego ujawnienia lub nieuprawnionego dostępu do danych przesyłanych, przechowywanych lub w inny sposób przetwarzanych; 2) zapewnić, aby każda osoba działająca z upoważnienia podmiotu realizującego postanowienia Programu, która ma dostęp do danych osobowych, przetwarzała je wyłącznie na jego polecenie.
- W przypadku naruszenia ochrony danych osobowych, które może powodować wysokie ryzyko naruszenia praw i wolności osób, których dane są przetwarzane, podmioty realizujące postanowienia Programu są zobowiązane do wzajemnego informowania się o takim naruszeniu i podjęcia wszelkich możliwych działań mających na celu zapobieżenie skutkom tego naruszenia oraz zapewniania realizacji praw osób, których dane są przetwarzane.
- Osoba, której dane osobowe są przetwarzane, ma prawo do: 1) dostępu do swoich danych osobowych, ich sprostowania, usunięcia, ograniczenia przetwarzania lub wniesienia sprzeciwu wobec przetwarzania; 2) uzyskania od podmiotu realizującego Program informacji o: a) podmiocie lub podmiotach przetwarzających jej dane osobowe, b) podmiocie lub podmiotach, którym dane osobowe zostały udostępnione, c) celu przetwarzania danych osobowych, d) kategoriach przetwarzanych danych osobowych.
- Osoby, których dane dotyczą, mają prawo do odwołania się do właściwego organu administracyjnego lub sądu Strony, który będzie zapewniał realizację przysługujących im praw w sytuacji, gdy takie osoby uznają, że ich dane osobowe są przetwarzane nieprawidłowo. Artykuł 39 Warunki dotyczące realizacji projektów, programów oraz innych wspólnych przedsięwzięć zostaną określone w każdym przypadku przez zawarcie konkretnych porozumień lub wymianę korespondencji za pośrednictwem środków komunikacji elektronicznej. Artykuł 40 Zasady wjazdu i pobytu związane z wykonywaniem niniejszego Programu określa wewnętrzne prawo Państw Stron. VII. Postanowienia końcowe Artykuł 41 Sprawy sporne i rozbieżności między Stronami wynikłe z interpretacji lub stosowania Programu będą rozstrzygane w drodze negocjacji właściwych organów Stron. Artykuł 42 Przedsięwzięcia wynikające z przyjęcia postanowień Programu będą finansowane przez każdą ze Stron w ramach rocznych nakładów budżetowych władz/instytucji je realizujących lub z innych legalnych źródeł. Artykuł 43
- Program wejdzie w życie z dniem podpisania i będzie obowiązywać do dnia 31 grudnia 2025 roku. Program pozostanie w mocy do wejścia w życie nowego Programu, nie dłużej jednak niż do dnia 31 grudnia 2026 roku. Zakończenie niniejszego Programu nie wpłynie na wykonanie projektów i programów, które są w trakcie realizacji.
- Niniejszy Program może zostać zmieniony za obopólną zgodą Stron na mocy dodatkowych protokołów, które będą stanowiły integralną cześć niniejszego Programu. Podpisano w Warszawie dnia 8 kwietnia 2022 roku, w dwóch egzemplarzach, każdy w językach polskim, rumuńskim i angielskim, przy czym wszystkie teksty są jednakowo autentyczne; w razie rozbieżności przy ich interpretacji tekst w języku angielskim będzie uważany za rozstrzygający. Z upoważnienia Rządu Rzeczypospolitej Polskiej patrz oryginał Z upoważnienia Rządu Republiki Mołdawii patrz oryginał Dodatek - Tekst programu w języku rumuńskim patrz oryginał Dodatek - Tekst programu w języku angielskim patrz oryginał Pokaż całość