Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwościz dnia 2 grudnia 2022 r.w sprawie domów dla matki i dziecka w wyznaczonych okręgowych ośrodkach wychowawczych, zakładach poprawczych i schroniskach dla nieletnic
h Treść rozporządzenia Na podstawie art. 140 ustawy z dnia 9 czerwca 2022 r. o wspieraniu i resocjalizacji nieletnich (Dz. U. poz. 1700) zarządza się, co następuje: §
- Rozporządzenie określa: 1) szczegółowy tryb przyjmowania nieletnich matek umieszczonych w okręgowych ośrodkach wychowawczych, zakładach poprawczych i schroniskach dla nieletnich oraz ich dzieci do domów dla matki i dziecka; 2) szczegółowe warunki pobytu w domach dla matki i dziecka; 3) szczegółowy sposób organizowania i działania domów dla matki i dziecka; 4) sposób dokumentowania pobytu nieletnich matek oraz ich dzieci w domach dla matki i dziecka. §
- Ilekroć w rozporządzeniu jest mowa o: 1) Ministerstwie Sprawiedliwości - rozumie się przez to komórkę organizacyjną Ministerstwa Sprawiedliwości wykonującą zadania z zakresu nadzoru pedagogicznego nad okręgowymi ośrodkami wychowawczymi, zakładami poprawczymi i schroniskami dla nieletnich; 2) opiekunie dziecka - rozumie się przez to osobę, o której mowa w art. 16 i art. 17 ustawy z dnia 4 lutego 2011 r. o opiece nad dziećmi w wieku do lat 3 (Dz. U. z 2022 r. poz. 1324, 1383 i 2140); 3) ustawie - rozumie się przez to ustawę z dnia 9 czerwca 2022 r. o wspieraniu i resocjalizacji nieletnich; 4) ośrodku - rozumie się przez to okręgowy ośrodek wychowawczy; 5) schronisku - rozumie się przez to schronisko dla nieletnich; 6) zakładzie - rozumie się przez to zakład poprawczy. §
- W przypadku, o którym mowa w art. 136 zdanie pierwsze ustawy, przyjęcie nieletniej matki do domu dla matki i dziecka następuje na podstawie pisemnego wniosku nieletniej matki skierowanego do Ministerstwa Sprawiedliwości.
- Do wniosku nieletnia matka dołącza: 1) odpis skrócony aktu urodzenia dziecka; 2) zgodę ojca dziecka, jeżeli przysługuje mu władza rodzicielska, albo opiekuna prawnego dziecka na umieszczenie dziecka w domu dla matki i dziecka; 3) zgodę organu prowadzącego postępowanie na przyjęcie do domu dla matki i dziecka, jeżeli wobec nieletniej matki wykonywany jest środek tymczasowy w postaci tymczasowego umieszczenia w ośrodku albo umieszczenia w schronisku. §
- W przypadku, o którym mowa w art. 137 ust. 1 ustawy, przyjęcie nieletniej matki do domu dla matki i dziecka następuje na podstawie postanowienia sądu opiekuńczego o umieszczeniu dziecka w domu dla matki i dziecka.
- Jeżeli wobec nieletniej matki wykonywany jest środek tymczasowy w postaci tymczasowego umieszczenia w ośrodku albo umieszczenia w schronisku, do wniosku o umieszczenie dziecka w domu dla matki i dziecka nieletnia matka dołącza zgodę organu prowadzącego postępowanie na przyjęcie do domu dla matki i dziecka.
- W przypadku wydania przez sąd opiekuńczy postanowienia o umieszczeniu dziecka w domu dla matki i dziecka odpis tego postanowienia jest niezwłocznie przesyłany do Ministerstwa Sprawiedliwości wraz z wnioskiem o przeniesienie nieletniej matki do domu dla matki i dziecka. §
- W przypadku, o którym mowa w art. 138 ustawy, przyjęcie nieletniej matki do domu dla matki i dziecka następuje na podstawie pisemnego wniosku nieletniej matki skierowanego do Ministerstwa Sprawiedliwości.
- Do wniosku nieletnia matka dołącza: 1) odpis skrócony aktu urodzenia dziecka; 2) zgodę sądu opiekuńczego na przebywanie dziecka w domu dla matki i dziecka; 3) zgodę organu prowadzącego postępowanie na przyjęcie do domu dla matki i dziecka, jeżeli wobec nieletniej matki wykonywany jest środek tymczasowy w postaci tymczasowego umieszczenia w ośrodku albo umieszczenia w schronisku. §
- Oprzyjęciu nieletniej matki do domu dla matki i dziecka dyrektor ośrodka, zakładu lub schroniska zawiadamia: 1) sąd rodzinny albo organ prowadzący postępowanie; 2) dyrektora ośrodka, zakładu lub schroniska, do którego nieletnia matka ma zostać przyjęta; 3) dyrektora ośrodka, zakładu lub schroniska, w którym nieletnia matka przebywa; 4) rodziców albo tego z rodziców, pod którego stałą pieczą nieletnia matka faktycznie pozostaje, albo opiekuna nieletniej matki. §
- Dyrektor ośrodka, zakładu lub schroniska przyjmuje nieletnią matkę do domu dla matki i dziecka na podstawie: 1) skierowania do domu dla matki i dziecka wydanego przez Ministerstwo Sprawiedliwości; 2) nakazu przyjęcia.
- Dyrektor ośrodka, zakładu lub schroniska przyjmuje dziecko do domu dla matki i dziecka na podstawie: 1) zgody ojca dziecka, jeżeli przysługuje mu władza rodzicielska, albo opiekuna prawnego dziecka na umieszczenie dziecka w domu matki i dziecka albo 2) postanowienia sądu opiekuńczego o umieszczeniu dziecka w domu dla matki i dziecka, albo 3) zgody sądu opiekuńczego na przebywanie dziecka w domu dla matki i dziecka. §
- Oprzyjęciu dziecka do domu dla matki i dziecka dyrektor ośrodka, zakładu lub schroniska zawiadamia: 1) ojca dziecka, jeżeli przysługuje mu władza rodzicielska, albo opiekuna prawnego dziecka albo 2) sąd opiekuńczy, który wydał postanowienie o umieszczeniu dziecka w domu dla matki i dziecka, albo 3) sąd opiekuńczy, który wydał zgodę na przebywanie dziecka w domu dla matki i dziecka. §
- Indywidualny plan oddziaływań wychowawczych, resocjalizacyjnych i terapeutycznych, o którym mowa w rozporządzeniu Ministra Sprawiedliwości z dnia 31 sierpnia 2022 r. w sprawie pobytu nieletnich w okręgowych ośrodkach wychowawczych (Dz. U. poz. 1890), sporządzony dla nieletniej matki umieszczonej w ośrodku obejmuje dodatkowo zajęcia z zakresu opieki zapewniającej dziecku prawidłowy rozwój psychofizyczny.
- Indywidualny plan resocjalizacji, o którym mowa w rozporządzeniu Ministra Sprawiedliwości z dnia 31 sierpnia 2022 r. w sprawie pobytu nieletnich w zakładach poprawczych (Dz. U. poz. 1891), sporządzony dla nieletniej matki umieszczonej w zakładzie obejmuje dodatkowo zajęcia z zakresu opieki zapewniającej dziecku prawidłowy rozwój psychofizyczny.
- W ramach oddziaływań wychowawczych prowadzonych wobec nieletniej matki umieszczonej w schronisku realizuje się dodatkowo zajęcia z zakresu opieki zapewniającej dziecku prawidłowy rozwój psychofizyczny.
- Zespół pomocy psychologiczno-pedagogicznej, zespół diagnostyczno-korekcyjny lub zespół diagnostyczny dokonują pisemnie kwartalnych ocen postaw macierzyńskich nieletnich matek. §
- Nieletnia matka, która czasowo opuszcza dom dla matki i dziecka, opuszcza go wraz z dzieckiem.
- W uzasadnionych przypadkach, na wniosek nieletniej matki, dyrektor ośrodka, zakładu lub schroniska może wyrazić zgodę na pozostawienie dziecka w domu dla matki i dziecka na czas jej czasowego pobytu poza ośrodkiem, zakładem lub schroniskiem nie dłuższy niż 24 godziny.
- Jeżeli nieletnia matka nie powróciła do ośrodka, zakładu lub schroniska albo powróciła do niego bez dziecka, dyrektor ośrodka, zakładu lub schroniska zawiadamia sąd opiekuńczy.
- W przypadku okresowej niemożności wykonywania przez nieletnią matkę pieczy nad dzieckiem albo niemożności uczestniczenia w sprawowaniu bieżącej pieczy nad dzieckiem przebywa ono pod opieką opiekuna dziecka. §
- W przypadku gdy zespół pomocy psychologiczno-pedagogicznej, zespół diagnostyczno-korekcyjny lub zespół diagnostyczny wydał na piśmie opinię, że względy wychowawcze lub zdrowotne przemawiają przeciwko pobytowi dziecka w domu dla matki i dziecka, dyrektor ośrodka, zakładu lub schroniska zawiadamia o tym sąd opiekuńczy i przesyła opinię.
- W przypadku gdy lekarz wydał na piśmie opinię, że względy zdrowotne przemawiają przeciwko pobytowi dziecka w domu dla matki i dziecka, dyrektor ośrodka, zakładu lub schroniska zawiadamia o tym sąd opiekuńczy i przesyła opinię. §
- W przypadku opuszczenia przez dziecko domu dla matki i dziecka dyrektor ośrodka, zakładu lub schroniska występuje do Ministerstwa Sprawiedliwości z wnioskiem o przeniesienie nieletniej matki umieszczonej w domu dla matki i dziecka do ośrodka, zakładu lub schroniska, z którego została przeniesiona.
- Jeżeli nieletnia matka została przeniesiona do domu dla matki i dziecka zorganizowanego w ośrodku, zakładzie lub schronisku, w którym była umieszczona, w przypadku opuszczenia przez dziecko domu dla matki i dziecka dyrektor ośrodka, zakładu lub schroniska przenosi nieletnią matkę do grupy wychowawczej w tym ośrodku, zakładzie lub schronisku. O przeniesieniu nieletniej dyrektor ośrodka, zakładu lub schroniska informuje Ministerstwo Sprawiedliwości.
- Przepisów ust. 1 i 2 nie stosuje się, jeżeli wobec nieletniej matki ma zastosowanie art. 144 ust. 1, art. 145 ust. 1 lub 2, art. 146 ust. 1, art. 234 ust. 1, art. 236 ust. 1, art. 237 ust. 1, art. 274 ust. 1, art. 276 ust. 1 lub 2 ustawy lub jest ona zwalniana z ośrodka, zakładu lub schroniska. §
- Oopuszczeniu przez dziecko domu dla matki i dziecka dyrektor ośrodka, zakładu lub schroniska zawiadamia: 1) ojca dziecka, jeżeli przysługuje mu władza rodzicielska, albo opiekuna prawnego dziecka albo 2) sąd opiekuńczy, który wydał postanowienie o umieszczeniu dziecka w domu dla matki i dziecka, albo 3) sąd opiekuńczy, który wydał zgodę na przebywanie dziecka w domu dla matki i dziecka. §
- Dom dla matki i dziecka jest działem ośrodka, zakładu lub schroniska albo grupą wychowawczą w ośrodku, zakładzie lub schronisku. §
- Wyposażenie domu dla matki i dziecka jest zbliżone do warunków domowych.
- W domu dla matki i dziecka znajdują się następujące pomieszczenia: 1) indywidualne pokoje sypialne dla matek i dzieci; 2) sala rekreacyjna dla dzieci; 3) pomieszczenia sanitarne; 4) izba adaptacyjna; 5) pomieszczenia gospodarcze. §
- W domu dla matki i dziecka, w celu udokumentowania pobytu nieletniej matki w tym domu, prowadzi się dokumentację określoną w załączniku do rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 31 sierpnia 2022 r. w sprawie funkcjonowania okręgowych ośrodków wychowawczych, zakładów poprawczych i schronisk dla nieletnich (Dz. U. poz. 1897). §
- W domu dla matki i dziecka, w celu udokumentowania pobytu dziecka w tym domu, prowadzi się: 1) książkę ewidencji dzieci; 2) kartę wyposażenia dziecka; 3) akta osobowe dziecka; 4) dziennik pracy domu dla matki i dziecka.
- Do książki ewidencji dzieci wpisuje się: 1) imię i nazwisko dziecka; 2) datę i miejsce urodzenia; 3) imiona i nazwiska rodziców oraz ich adres zamieszkania; 4) imiona i nazwiska oraz adresy opiekunów prawnych; 5) datę przyjęcia dziecka do domu dla matki i dziecka oraz datę i przyczynę skreślenia z ewidencji; 6) adres osób, którym dziecko zostało przekazane, albo adres i nazwę placówki, do której dziecko przeniesiono.
- Do karty wyposażenia dziecka wpisuje się: 1) imię i nazwisko dziecka; 2) bieliznę, odzież, obuwie i inne wyposażenie będące własnością dziecka w chwili przyjęcia do domu dla matki i dziecka oraz otrzymane w czasie pobytu.
- Akta osobowe dziecka obejmują: 1) odpis skrócony aktu urodzenia; 2) dokumenty związane z przyjęciem dziecka do domu dla matki i dziecka: zgodę ojca dziecka, jeżeli przysługuje mu władza rodzicielska, albo opiekuna prawnego dziecka na umieszczenie dziecka w domu dla matki i dziecka albo postanowienie sądu opiekuńczego o umieszczeniu dziecka w domu dla matki i dziecka, albo zgodę sądu opiekuńczego na przebywanie dziecka w domu dla matki i dziecka; 3) korespondencję w sprawach dziecka udostępnioną przez rodzica dziecka lub opiekuna prawnego dziecka; 4) opinie, o których mowa w § 11, oraz inne opinie dotyczące dziecka; 5) informacje o stanie zdrowia dziecka.
- Dziennik pracy domu dla matki i dziecka zawiera tygodniowy plan pracy wychowawczej oraz tygodniowy plan pracy opiekuńczej. W dzienniku odnotowuje się realizację planu wychowawczego i opiekuńczego, kontakty z rodziną nieletniej matki i dziecka oraz zajęcia specjalistyczne. §
- Rozporządzenie wchodzi w życie z dniem następującym po dniu ogłoszenia. Pokaż całość