Obwieszczenie Ministra Sprawiedliwościz dnia 3 września 2024 r.w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie sposobów prowadzenia oddziaływań penitencjarnyc

§ 1pkt 1 lit.

a tiret pierwsze rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 listopada 2022 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie sposobów prowadzenia oddziaływań penitencjarnych w zakładach karnych i aresztach śledczych (Dz. U. poz. 2529), które weszło w życie z dniem 1 stycznia 2023 r.) zachowań wskazujących na możliwość występowania zaburzeń psychicznych albo uzależnienia od substancji psychoaktywnych; 8) umiejętności przystosowania się skazanego do warunków i wymagań zakładu; 92)

§ 1pkt 1 lit.

a tiret drugie rozporządzenia, o którym mowa w odnośniku 1.) wyników badań psychologicznych, psychiatrycznych i seksuologicznych. 2. Badania osobopoznawcze realizuje się w szczególności poprzez: 1) wywiad ze skazanym; 2) rozmowy ze skazanym; 3) obserwację zachowań skazanego; 43)

§ 1pkt 1 lit.

b rozporządzenia, o którym mowa w odnośniku 1.) wykorzystanie wyników badań psychologicznych, psychiatrycznych i seksuologicznych; 5) analizę dokumentów dotyczących skazanego, w tym wywiadu środowiskowego, w przypadku zlecenia jego wykonania, oraz informacji dotyczących osoby skazanego przesłanych przez sąd; 6) rozmowy i korespondencję z rodziną i innymi osobami bliskimi skazanemu; 7) zapoznawanie się z treścią korespondencji skazanego, jeżeli podlega ona nadzorowi lub cenzurze.

1. Prowadzenie badań osobopoznawczych dokumentuje się poprzez wskazanie zastosowanych metod badania oraz zapis uzyskanych informacji dotyczących skazanego. §
3. Badanie psychologiczne polega w szczególności na poznawaniu osobowości skazanego, jego psychospołecznych mechanizmów zachowania oraz określeniu wskazań i zaleceń dotyczących sposobów oddziaływania.
4. Dobór metod badawczych i ich zakres ustala psycholog.
5. Badanie, o którym mowa w ust. 1, kończy się orzeczeniem psychologiczno-penitencjarnym lub opinią psychologiczną, której zakres będzie uzależniony od okoliczności skutkującej potrzebą badania. §
6. Orzeczenie psychologiczno-penitencjarne sporządza się w szczególności skazanemu: 1) młodocianemu, któremu pozostało co najmniej 6 miesięcy do nabycia prawa do ubiegania się o warunkowe zwolnienie; 2) sprawiającemu trudności wychowawcze, przede wszystkim takiemu, którego zachowanie wskazuje na poważny stopień demoralizacji, zaburzenia psychiczne albo szczególny brak umiejętności przystosowania się do warunków i wymagań zakładu; 3) co do którego zachodzi podejrzenie konieczności stosowania oddziaływań w warunkach oddziału terapeutycznego dla skazanych z niepsychotycznymi zaburzeniami psychicznymi lub upośledzonych umysłowo; 4) na karę dożywotniego pozbawienia wolności, a także na karę 25 lat pozbawienia wolności, po orzeczeniu prawomocnego wyroku; 5) za przestępstwo określone w art. 197-203 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny (Dz. U. z 2024 r. poz. 17 i 1228), zwanej dalej „Kodeksem karnym”, popełnione w związku z zaburzeniami preferencji seksualnych; 64)Dodany przez § 1 pkt 2 rozporządzenia, o którym mowa w odnośniku 1.) odbywającemu karę za przestępstwo określone w art. 148 Kodeksu karnego przed udzieleniem pierwszej przepustki lub zezwolenia na opuszczenie zakładu karnego bez dozoru. §
7. Opinie psychologiczne sporządza się o skazanym: 15)

§ 1

pkt 3 rozporządzenia, o którym mowa w odnośniku 1.) przed sporządzeniem wniosku o zakwalifikowanie skazanego uzależnionego od substancji psychoaktywnych do odbywania kary w systemie terapeutycznym; 2) na karę dożywotniego pozbawienia wolności, a także na karę 25 lat pozbawienia wolności przed podjęciem decyzji przez komisję penitencjarną o skierowaniu do zakładu typu półotwartego; 3) przed podjęciem decyzji o złożeniu do sądu opiekuńczego wniosku o zgodę na oddzielenie dziecka od matki odbywającej karę, przebywającej z dzieckiem w domu dla matki i dziecka, lub o przedłużenie albo skrócenie okresu przebywania dziecka z matką; 4) przed podjęciem decyzji o złożeniu wniosku do sądu penitencjarnego o wydanie orzeczenia o obciążeniu skazanego kosztami związanymi z leczeniem spowodowanego u siebie uszkodzenia ciała lub rozstroju zdrowia; 5) przed wymierzeniem skazanemu kary dyscyplinarnej umieszczenia w celi izolacyjnej oraz po dokonaniu przez psychologa kontroli, o której mowa w art. 148 § 3 Kodeksu karnego wykonawczego, w przypadku stwierdzenia przesłanek uniemożliwiających dalsze odbywanie tej kary; 6) w przypadku podejrzenia skłonności samobójczych; 7) w innym, uznanym przez psychologa, szczególnie uzasadnionym przypadku. §

2. Oddziaływania penitencjarne prowadzone wobec skazanych w systemie programowanego oddziaływania są zawarte w opracowanych dla nich indywidualnych programach oddziaływania, w których określa się zakres tych oddziaływań.
3. Oddziaływania wobec skazanych w systemie terapeutycznym, prowadzone poza oddziałem terapeutycznym, są określone w opracowanych dla nich indywidualnych programach terapeutycznych, a w oddziale terapeutycznym ponadto w programie tego oddziału.
4. W systemie zwykłym zakres stosowanych oddziaływań wyznaczają podstawowe uprawnienia skazanego. §
6. Wychowawca w zakładzie przedkłada komisji penitencjarnej, opracowany przy udziale skazanego skierowanego do programowanego systemu odbywania kary, indywidualny program oddziaływania oparty w szczególności na: 1) wynikach badań osobopoznawczych, o których mowa w § 9; 2) analizie treści zapisów z rozmów przeprowadzonych ze skazanym oraz innych notatek dotyczących jego osoby; 3) opisie i wyjaśnieniu przyczyn nieprzestrzegania przez skazanego norm prawnych lub niedostosowania społecznego; 4) opisie funkcjonowania skazanego w kontaktach społecznych; 5) opisie podstawowych problemów skazanego.
7. Opracowując indywidualny program oddziaływania, należy określić zadania do realizacji przez skazanego i terminy ich realizacji.
8. W indywidualnym programie oddziaływań obowiązkowo określa się zadania mające na celu eliminację przyczyn popełnionego przez skazanego przestępstwa oraz związane z naprawą szkód wyrządzonych tym przestępstwem.
9. Indywidualny program oddziaływania opracowuje się niezwłocznie po zgromadzeniu materiałów określonych w ust. 1, jednak nie później niż w terminie 30 dni od dnia wydania decyzji komisji penitencjarnej w przedmiocie klasyfikacji skazanego, na mocy której został on skierowany do odbywania kary pozbawienia wolności w systemie programowanego oddziaływania.
10. W szczególnie uzasadnionych przypadkach termin, o którym mowa w ust. 4, może być wydłużony o 14 dni.
11. Indywidualny program oddziaływania aktualizuje się w zależności od potrzeb wynikających z oceny postępów skazanego w realizacji programu. §
13. Skazanego zakwalifikowanego do odbywania kary w systemie terapeutycznym, skierowanego do oddziału terapeutycznego, umieszcza się w oddziale terapeutycznym dla skazanych: 1) z niepsychotycznymi zaburzeniami psychicznymi lub upośledzonych umysłowo; 2) uzależnionych od alkoholu; 36)

§ 1

pkt 4 rozporządzenia, o którym mowa w odnośniku 1.) uzależnionych od innych niż alkohol substancji psychoaktywnych; 4) niepełnosprawnych fizycznie.

1. Skazanych za przestępstwo określone w art. 197-203 Kodeksu karnego, popełnione w związku z zaburzeniami preferencji seksualnych, zakwalifikowanych do odbywania kary w systemie terapeutycznym, umieszcza się w wyznaczonych oddziałach, o których mowa w ust. 1 pkt
2. §
3. W razie stwierdzenia u skazanego: 1) o którym mowa w § 15 ust. 1 pkt 1 i ust. 2, konieczności stosowania oddziaływania specjalistycznego - wniosek o skierowanie do właściwego oddziału terapeutycznego zawiera się w orzeczeniu psychologiczno-penitencjarnym; 27)

§ 1

pkt 5 rozporządzenia, o którym mowa w odnośniku 1.) uzależnienia od substancji psychoaktywnych oraz stwierdzenia potrzeby skierowania do odpowiedniego oddziału terapeutycznego - wniosek o skierowanie do właściwego oddziału terapeutycznego sporządza psycholog w opinii psychologicznej lub orzeczeniu psychologiczno-penitencjarnym; 3) niepełnosprawności fizycznej, wymagającej opieki lekarskiej lub rehabilitacyjnej - wniosek o skierowanie do odpowiedniego oddziału terapeutycznego sporządza lekarz. §

1. Oddziaływania specjalistyczne wobec skazanych zakwalifikowanych do systemu terapeutycznego w oddziale terapeutycznym realizuje zespół terapeutyczny, a poza oddziałem terapeutycznym specjalistycznie przygotowany personel. §
3. Prowadząc oddziaływania w systemie terapeutycznym, uwzględnia się w szczególności: 1) indywidualne i grupowe metody oddziaływań terapeutycznych; 2) nadrzędność oddziaływań terapeutycznych nad pozostałymi oddziaływaniami penitencjarnymi; 3) integrację oddziaływań terapeutycznych z innymi oddziaływaniami prowadzonymi w zakładzie.
4. Zakres i sposób stosowania metod, o których mowa w ust. 1, ustala zespół terapeutyczny. §
6. Programy oddziałów terapeutycznych zawierają w szczególności: 1) założenia merytoryczne i organizacyjne oraz szczegółowe cele programu; 2) metody i techniki oddziaływania; 3) harmonogram realizacji i czas trwania programu; 4) określenie sposobów pomiaru efektów oraz kryteriów realizacji celów programu.
7. Programy, o których mowa w ust. 1, zatwierdza Dyrektor Generalny Służby Więziennej. §
9. Skazany zakwalifikowany do odbywania kary pozbawienia wolności w systemie terapeutycznym jest poddawany zindywidualizowanym oddziaływaniom według opracowanego indywidualnego programu terapeutycznego.
10. W systemie terapeutycznym poza oddziałem terapeutycznym można dodatkowo prowadzić grupowe oddziaływania terapeutyczne. §
12. W przypadku skazanego uzależnionego, skierowanego do systemu terapeutycznego poza oddziałem terapeutycznym, indywidualny program terapeutyczny polega na: 18)

§ 1pkt 6 lit.

a rozporządzenia, o którym mowa w odnośniku 1.) zastosowaniu krótkiej interwencji; 2) określeniu, w miarę potrzeb, innych działań niezbędnych do rozwiązania problemów wynikających z uzależnienia.

1. Krótka interwencja obejmuje co najmniej 3 sesje. Program krótkiej interwencji zawiera co najmniej następujące elementy: 1) ocenę stopnia nasilenia problemów wynikających z uzależnienia; 2) przekazanie skazanemu informacji zwrotnej o wyniku oceny; 3) rozmowę motywującą skazanego do podjęcia terapii lub samodzielnej zmiany oraz przekazanie skazanemu odpowiednich wskazówek dotyczących zmiany zachowań wynikających z uzależnienia.
2. (uchylony).9)Przez § 1 pkt 6 lit. b rozporządzenia, o którym mowa w odnośniku
4. W przypadku skazanego skierowanego do oddziału terapeutycznego, indywidualny program terapeutyczny poprzedza się opracowaniem diagnozy, która zawiera: 1) opis przyczyn zaburzeń skazanego; 2) opis zaburzeń w zakresie procesów poznawczych, emocjonalnych i w zachowaniu skazanego; 3) charakterystykę aktualnego stanu psychofizycznego skazanego; 4) opis problemu stanowiącego podstawę skierowania skazanego do systemu terapeutycznego; 5) opis indywidualnych problemów skazanego; 6) ocenę motywacji skazanego do uczestnictwa w realizacji indywidualnego programu terapeutycznego; 7) wskazanie pozytywnych cech osobowości i zachowania skazanego.
5. Opracowując indywidualny program terapeutyczny, należy określić: 1) zakres prowadzonych oddziaływań; 2) cele oddziaływań, możliwe do realizacji w warunkach oddziału terapeutycznego lub poza tym oddziałem, uwzględniające właściwości skazanego; 3) metody oddziaływań specjalistycznych; 4) kryteria realizacji.
6. Indywidualny program terapeutyczny opracowuje: 1) zespół terapeutyczny w oddziale terapeutycznym; 2) specjalistycznie przygotowany personel poza oddziałem terapeutycznym.
7. Opracowanie indywidualnego programu terapeutycznego następuje, w miarę możliwości, przy udziale skazanego.
8. Indywidualny program terapeutyczny aktualizuje się w zależności od potrzeb. §
9. 110)

§ 1pkt 7 rozporządzenia, o którym mowa w odnośniku 1..

Do odbywania kary w systemie terapeutycznym poza oddziałem terapeutycznym kieruje się skazanego uzależnionego od substancji psychoaktywnych, w tym objętego programem leczenia substytucyjnego, wobec którego psycholog stwierdził w opinii lub w orzeczeniu psychologiczno-penitencjarnym możliwość realizacji oddziaływań specjalistycznych poza oddziałem terapeutycznym.

1. Jeżeli jest to uzasadnione zmianą sytuacji skazanego lub względami terapeutycznymi, skazanego uzależnionego po okresie pobytu w systemie terapeutycznym poza oddziałem można skierować do oddziału terapeutycznego. §
3. Bezpośrednio po przyjęciu skazanego do zakładu ustala się występowanie aktów samoagresji w przeszłości.
4. Skazanych przejawiających skłonności do dokonywania aktów samoagresji obejmuje się oddziaływaniem profilaktycznym.
5. (uchylony). §
7. Skazany, o którym mowa w art. 88 § 3 lub 411)Uchylony na podstawie art. 1 pkt 2 lit. b ustawy z dnia 10 września 2015 r. o zmianie ustawy - Kodeks karny wykonawczy (Dz. U. poz. 1573), która weszła w życie z dniem 24 października 2015 r. Kodeksu karnego wykonawczego, poddawany jest oddziaływaniom penitencjarnym określonym w rozporządzeniu, z ograniczeniami wynikającymi z faktu stwarzania przez niego poważnego zagrożenia społecznego lub poważnego zagrożenia dla bezpieczeństwa zakładu.
8. Skazanego, o którym mowa w ust. 1, poddaje się ponadto oddziaływaniom służącym w szczególności zmniejszaniu napięć emocjonalnych, a także ograniczaniu tendencji do zachowań agresywnych i samoagresywnych. §
10. Prognoza kryminologiczno-społeczna, sporządzana na czas pobytu skazanego poza zakładem, polega na pisemnym uzasadnieniu przypuszczenia, że skazany w czasie tego pobytu będzie przestrzegał porządku prawnego.
11. Prognozę sporządza się: 1) przed zaopiniowaniem wniosku o udzielenie po raz pierwszy: a) przepustki, o której mowa w art. 91 pkt 7 lub art. 92 pkt 9 Kodeksu karnego wykonawczego, b) nagrody, o której mowa w art. 138 § 1 pkt 7 lub pkt 8 Kodeksu karnego wykonawczego; 2) przed udzieleniem skazanemu zezwolenia lub zgody, o których mowa w: a) art. 141a § 1 Kodeksu karnego wykonawczego, b) art. 131 lub 165 § 2 Kodeksu karnego wykonawczego, jeżeli skazany uprzednio nie korzystał z przepustki lub nagród wymienionych w ust. 2 pkt
13. Prognozę sporządza się także skazanemu, który nabył uprawnienia do warunkowego przedterminowego zwolnienia.
14. Prognoza podlega aktualizacji, jeśli: 1) skazany nadużył zaufania w trakcie korzystania z przepustek lub zezwoleń; 2) zaszły zmiany w zachowaniu skazanego, w jego sytuacji rodzinnej lub istotne zmiany w jego sytuacji prawnej. §
15. Prognoza kryminologiczno-społeczna powinna zawierać w szczególności analizę czynników charakteryzujących: 1) środowisko rodzinne; 2) cechy osobowości wraz z uwzględnieniem stopnia samodyscypliny oraz skłonności do używania przemocy; 312)

§ 1

pkt 8 rozporządzenia, o którym mowa w odnośniku 1.) problem alkoholowy albo związany z używaniem innych niż alkohol substancji psychoaktywnych; 412)

§ 1

pkt 8 rozporządzenia, o którym mowa w odnośniku 1.) przebyte leczenie uzależnień, a także motywację do zachowania abstynencji; 5) drogę wykolejenia społecznego wraz z określeniem stopnia demoralizacji; 6) rodzaj przestępstwa, za które skazany odbywa karę; 7) zachowanie podczas uprzednio odbywanych kar, ze szczególnym uwzględnieniem sposobu wykorzystywania zezwoleń na opuszczenia zakładu; 8) środowisko, w którym przebywać będzie skazany w trakcie korzystania z przepustki. §

2. Prowadzone oddziaływania penitencjarne dokumentowane są w teczce osobopoznawczej oraz w zbiorze danych zgromadzonych w systemie informatycznym. W teczce osobopoznawczej przechowuje się również dokumenty dotyczące skazanego.
3. Oddziaływania penitencjarne, których dokumentowanie nie wymaga umieszczania w teczce osobopoznawczej, mogą być dokumentowane wyłącznie w zbiorze danych zgromadzonych w systemie informatycznym.
4. Wzór formularza teczki osobopoznawczej określa załącznik do rozporządzenia. §
6. W odniesieniu do tymczasowo aresztowanych nie stosuje się przepisów § 7 ust. 2 pkt 1 i 2, 9-11, § 15-22, § 25 ust. 2 i 3, o ile nie jest to tymczasowo aresztowany, o którym mowa w art. 139 § 2 Kodeksu karnego wykonawczego.
7. W odniesieniu do ukaranych nie stosuje się przepisów § 11, § 12 pkt 1-3 i § 25 ust.
8. §
9. Rozporządzenie wchodzi w życie z dniem 1 września 2003 r.13)Z dniem wejścia w życie niniejszego rozporządzenia utraciło moc rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 16 kwietnia 2002 r. w sprawie sposobów prowadzenia oddziaływań penitencjarnych w zakładach karnych i aresztach śledczych (Dz. U. poz. 537). 1)

§ 1pkt 1 lit.

a tiret pierwsze rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 listopada 2022 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie sposobów prowadzenia oddziaływań penitencjarnych w zakładach karnych i aresztach śledczych (Dz. U. poz. 2529), które weszło w życie z dniem 1 stycznia 2023 r. 2)

§ 1pkt 1 lit.

a tiret drugie rozporządzenia, o którym mowa w odnośniku 1. 3)

§ 1pkt 1 lit.

b rozporządzenia, o którym mowa w odnośniku

1. 4) Dodany przez § 1 pkt 2 rozporządzenia, o którym mowa w odnośniku
2. 5)

§ 1pkt 3 rozporządzenia, o którym mowa w odnośniku 1.

6)

§ 1pkt 4 rozporządzenia, o którym mowa w odnośniku 1.

7)

§ 1pkt 5 rozporządzenia, o którym mowa w odnośniku 1.

8)

§ 1pkt 6 lit.

a rozporządzenia, o którym mowa w odnośniku

1. 9) Przez § 1 pkt 6 lit. b rozporządzenia, o którym mowa w odnośniku
2. 10)

§ 1pkt 7 rozporządzenia, o którym mowa w odnośniku 1.

11) Uchylony na podstawie art. 1 pkt 2 lit. b ustawy z dnia 10 września 2015 r. o zmianie ustawy - Kodeks karny wykonawczy (Dz. U. poz. 1573), która weszła w życie z dniem 24 października 2015 r. 12)

§ 1pkt 8 rozporządzenia, o którym mowa w odnośniku 1.

13) Z dniem wejścia w życie niniejszego rozporządzenia utraciło moc rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 16 kwietnia 2002 r. w sprawie sposobów prowadzenia oddziaływań penitencjarnych w zakładach karnych i aresztach śledczych (Dz. U. poz. 537). Załącznik - Teczka osobopoznawcza (wzór) patrz oryginał Pokaż całość