DZIENNIK USTAW RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Warszawa, dnia 11 lutego 2025 r. Poz. 174 O B W IE S Z CZ E N I E M AR S ZA ŁK A S EJ MU RZ E C ZY PO S PO LI T EJ PO L SK I EJ z dnia 5 lutego 2025 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o nauczycielskich świadczeniach kompensacyjnych 1. Na podstawie art. 16 ust. 1 zdanie pierwsze ustawy z dnia 20 lipca 2000 r. o ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów prawnych (Dz. U. z 2019 r. poz. 1461) ogłasza się w załączniku do niniejszego obwieszczenia jednolity tekst ustawy z dnia 22 maja 2009 r. o nauczycielskich świadczeniach kompensacyjnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 245), z uwzględnieniem zmiany wprowadzonej ustawą z dnia 26 lipca 2024 r. o zmianie ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1243) oraz zmian wynikających z przepisów ogłoszonych przed dniem 17 stycznia 2025 r. 2. Podany w załączniku do niniejszego obwieszczenia tekst jednolity ustawy nie obejmuje art. 12–14, art. 16 i art. 17 ustawy z dnia 26 lipca 2024 r. o zmianie ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1243), które stanowią: „Art. 12. Właściwe organy rentowe i organy emerytalne, na swoich stronach podmiotowych, informują osoby pobierające świadczenia, o których mowa w art. 95a ust. 1 i art. 95b ustawy zmienianej w art. 1, art. 54 ust. 1b ustawy zmienianej w art. 2, art. 33a ust. 1 ustawy zmienianej w art. 3, art. 42 ust. 2 ustawy zmienianej w art. 4, art. 43 ust. 2 ustawy zmienianej w art. 5, art. 25 ust. 5 i 6 ustawy zmienianej w art. 7, art. 8 ust. 4 i 5 ustawy zmienianej w art. 8, art. 5 ust. 4a ustawy zmienianej w art. 9, art. 27 ust. 2 ustawy zmienianej w art. 10 oraz art. 17 ust. 2 ustawy zmienianej w art. 11, o warunkach pobierania tych świadczeń w zbiegu. Art. 13. Wskaźnik 25 %, o którym mowa w art. 95a ust. 1 i 6, art. 95b ust. 1, art. 104 ust. 8a oraz art. 105 ust. 2a ustawy zmienianej w art. 1, art. 54 ust. 1b i 1e ustawy zmienianej w art. 2, art. 33a ust. 1 i 6 ustawy zmienianej w art. 3, art. 42 ust. 2 ustawy zmienianej w art. 4, art. 43 ust. 2 ustawy zmienianej w art. 5, art. 25 ust. 5 i 6 ustawy zmienianej w art. 7, art. 8 ust. 4 i 5 ustawy zmienianej w art. 8, art. 5 ust. 4a ustawy zmienianej w art. 9, art. 27 ust. 2 ustawy zmienianej w art. 10 oraz w art. 17 ust. 2 ustawy zmienianej w art. 11 wynosi: 1) 15 % w okresie od dnia 1 lipca 2025 r. do dnia 31 grudnia 2026 r.; 2) 25 % w okresie od dnia 1 stycznia 2027 r. Art. 14. 1. Prawo do świadczeń w zbiegu i ich wypłaty lub wyłącznie ich wypłaty, na zasadach określonych w niniejszej ustawie, powstaje nie wcześniej niż od dnia 1 lipca 2025 r. 2. Osoby, które spełniają warunki do wypłaty świadczeń na zasadach określonych w niniejszej ustawie, mogą składać wnioski o ustalenie zbiegu świadczeń, o którym mowa w niniejszej ustawie, od dnia 1 stycznia 2025 r. 3. W przypadku wniosków, o których mowa w ust. 2, złożonych do dnia 30 czerwca 2025 r., prawo do wypłaty świadczeń w tym zbiegu powstaje z dniem 1 lipca 2025 r.” „Art. 16. Rada Ministrów dokona w 2028 r. weryfikacji wskaźnika wysokości świadczeń w zbiegu, w celu oceny możliwości i zasadności jego podwyższenia, uwzględniając na tle sytuacji społeczno-gospodarczej kraju sytuację dochodową grup osób uprawnionych na mocy niniejszej ustawy do wypłaty świadczeń w zbiegu. Art. 17. Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 2025 r., z wyjątkiem art. 12 i art. 15, które wchodzą w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia.”. Marszałek Sejmu: S. Hołownia –2– Dziennik Ustaw Poz. 174 Załącznik do obwieszczenia Marszałka Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 5 lutego 2025 r. (Dz. U. poz. 174) US T AW A z dnia 22 maja 2009 r. o nauczycielskich świadczeniach kompensacyjnych Art. 1. Ustawa określa: 1) warunki nabywania i utraty prawa do nauczycielskich świadczeń kompensacyjnych zwanych dalej „świadczeniami”; 2) zasady:
- a)ustalania wysokości świadczeń,
- b)postępowania w sprawach o świadczenia,
- c)wypłaty świadczeń,
- d)finansowania świadczeń. Art. 2. Użyte w ustawie określenia oznaczają: 1) nauczyciel – nauczycieli, wychowawców i innych pracowników pedagogicznych zatrudnionych w:
- a)publicznych i niepublicznych przedszkolach,
- b)publicznych i niepublicznych szkołach, z wyjątkiem niepublicznych szkół nieposiadających uprawnień szkoły publicznej, o których mowa w art. 104 ust. 1 ustawy z dnia 22 listopada 2018 r. o zmianie ustawy – Prawo oświatowe, ustawy o systemie oświaty oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 2245, z późn. zm.1)), i niepublicznych szkół artystycznych nieposiadających uprawnień publicznej szkoły artystycznej,
- c)publicznych i niepublicznych placówkach kształcenia ustawicznego i placówkach, o których mowa w art. 2 pkt 7 i 8 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. – Prawo oświatowe (Dz. U. z 2024 r. poz. 737, 854, 1562, 1635 i 1933),
- d)publicznych i niepublicznych poradniach psychologiczno-pedagogicznych, w tym poradniach specjalistycznych, o których mowa w art. 2 pkt 6 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. – Prawo oświatowe; 2) organ rentowy – jednostkę organizacyjną Zakładu Ubezpieczeń Społecznych właściwą do wydawania decyzji w sprawach świadczeń, określoną w ustawie z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2024 r. poz. 497, 863, 1243 i 1615); 3) uprawniony – osobę mającą ustalone prawo do świadczenia. Art. 3. Prawo do świadczenia na warunkach i w wysokości określonych w ustawie przysługuje nauczycielom zatrudnionym w jednostkach, o których mowa w art. 2 pkt 1. Art. 4. 1. Świadczenie przysługuje nauczycielom, którzy spełnili łącznie następujące warunki: 1) osiągnęli wiek, o którym mowa w ust. 3; 2) mają okres składkowy i nieskładkowy w rozumieniu ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1631 i 1674), zwanej dalej „ustawą o emeryturach i rentach z FUS”, wynoszący 30 lat, w tym 20 lat wykonywania pracy w jednostkach, o których mowa w art. 2 pkt 1, w wymiarze co najmniej 1/2 obowiązkowego wymiaru zajęć; 3) rozwiązali stosunek pracy. 2. Nauczycielom spełniającym warunki określone w ust. 1 pkt 1 i 2 świadczenie przysługuje również w przypadku rozwiązania stosunku pracy lub wygaśnięcia stosunku pracy w okolicznościach określonych: 1) w art. 20 ust. 1, 5c i 7 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. – Karta Nauczyciela (Dz. U. z 2024 r. poz. 986 i 1871); 2) w art. 225 ust. 1, 6, 7 i 10 oraz art. 226 ust. 1 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo oświatowe (Dz. U. z 2017 r. poz. 60, z późn. zm.2)). 1) Zmiany wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2018 r. poz. 2432, z 2019 r. poz. 534, 1287 i 2248, z 2021 r. poz. 4, z 2022 r. poz. 1116 oraz z 2024 r. poz. 123 i 1933. Zmiany wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2017 r. poz. 949 i 2203, z 2018 r. poz. 2245, z 2019 r. poz. 1287, z 2022 r. poz. 1116 oraz z 2024 r. poz. 1933. 2) Dziennik Ustaw –3– Poz. 174 3. Nauczyciel ma prawo do świadczenia, jeżeli ukończył: 1) 55 lat – w latach 2009–2014; 2) 55 lat w przypadku kobiet i 56 lat w przypadku mężczyzn – w latach 2015–2016; 3) 55 lat w przypadku kobiet i 57 lat w przypadku mężczyzn – w latach 2017–2018; 4) 55 lat w przypadku kobiet i 58 lat w przypadku mężczyzn – w latach 2019–2020; 5) 55 lat w przypadku kobiet i 59 lat w przypadku mężczyzn – w latach 2021–2022; 6) 55 lat w przypadku kobiet i 60 lat w przypadku mężczyzn – w latach 2023–2024; 7) 56 lat w przypadku kobiet i 61 lat w przypadku mężczyzn – w latach 2025–2026; 8) 57 lat w przypadku kobiet i 62 lata w przypadku mężczyzn – w latach 2027–2028; 9) 58 lat w przypadku kobiet i 63 lata w przypadku mężczyzn – w latach 2029–2030; 10) 59 lat w przypadku kobiet i 64 lata w przypadku mężczyzn – w latach 2031–2032. Art. 5. 1. Świadczenie stanowi równowartość kwoty będącej wynikiem podzielenia podstawy obliczenia emerytury, ustalonej w sposób określony w art. 25 ustawy o emeryturach i rentach z FUS, przez średnie dalsze trwanie życia dla osób w wieku 60 lat, ustalone według obowiązujących w dniu zgłoszenia wniosku o przyznanie świadczenia tablic średniego trwania życia, o których mowa w art. 26 ustawy o emeryturach i rentach z FUS. 2. Jeżeli uprawniony jest członkiem otwartego funduszu emerytalnego, przy ustalaniu podstawy obliczenia emerytury, składki na ubezpieczenie emerytalne, zewidencjonowane na jego koncie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych, zwanym dalej „Zakładem”, zwiększa się przez pomnożenie wskaźnikiem korygującym 19,52/12,22, stanowiącym stosunek pełnej wysokości składki na ubezpieczenie emerytalne do wysokości zewidencjonowanej na koncie ubezpieczonego w Zakładzie. 3. Kwota świadczenia nie może być niższa niż kwota najniższej emerytury, o której mowa w art. 85 ustawy o emeryturach i rentach z FUS. 4. Świadczenie podlega waloryzacji na zasadach i w terminach przewidzianych dla waloryzacji świadczeń w art. 88, art. 89 i art. 93 ustawy o emeryturach i rentach z FUS. Art. 6. Świadczenia finansowane są z budżetu państwa. Art. 7. 1. Prawo do świadczenia powstaje z dniem spełnienia warunków wymaganych do nabycia tego prawa. 2. W przypadku pobierania zasiłku chorobowego lub świadczenia rehabilitacyjnego prawo do świadczenia powstaje z dniem zaprzestania pobierania tego zasiłku lub świadczenia. Art. 8. Prawo do świadczenia ustaje z dniem: 1) poprzedzającym dzień nabycia prawa do emerytury, która jest ustalona decyzją organu rentowego lub innego organu emerytalno-rentowego, określonego w odrębnych przepisach; 2) poprzedzającym dzień osiągnięcia przez uprawnionego wieku:
- a)60 lat – w przypadku kobiet,
- b)65 lat – w przypadku mężczyzn – jeżeli uprawniony nie ma prawa do emerytury ustalonego decyzją organu rentowego lub innego organu emerytalno-rentowego, określonego w odrębnych przepisach; 3) śmierci uprawnionego. Art. 9. 1. Prawo do świadczenia ulega zawieszeniu lub świadczenie to ulega zmniejszeniu na zasadach określonych w art. 103 ust. 3 i art. 104–106 ustawy o emeryturach i rentach z FUS. 2. Prawo do świadczenia ulega zawieszeniu bez względu na wysokość uzyskiwanego przychodu w razie podjęcia przez uprawnionego pracy w jednostkach, o których mowa w art. 1 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. – Karta Nauczyciela. Art. 10. 1. W razie śmierci osoby, która zgłosiła wniosek o świadczenie określone ustawą, świadczenie należne jej do dnia śmierci wypłaca się małżonkowi, dzieciom, z którymi prowadziła wspólne gospodarstwo domowe, a w przypadku ich braku – małżonkowi i dzieciom, z którymi osoba ta nie prowadziła wspólnego gospodarstwa domowego, a w razie ich braku – innym członkom rodziny uprawnionym do renty rodzinnej lub na których utrzymaniu pozostawała ta osoba. Dziennik Ustaw –4– Poz. 174 2. Osoby wymienione w ust. 1 mają prawo do udziału w dalszym prowadzeniu postępowania w sprawie świadczenia, nieukończonego wskutek śmierci osoby, która o to świadczenie wystąpiła. 3. Roszczenie o wypłatę świadczenia, o którym mowa w ust. 1, wygasa po upływie 12 miesięcy od dnia śmierci osoby, której świadczenie przysługiwało, chyba że przed upływem tego okresu zostanie zgłoszony wniosek o dalsze prowadzenie postępowania. Art. 11. Do świadczenia przysługuje dodatek pielęgnacyjny na zasadach i w wysokości określonych w art. 75 ustawy o emeryturach i rentach z FUS. Art. 12. Osobie, która pokryła koszty pogrzebu po śmierci: 1) uprawnionego, 2) członka rodziny uprawnionego – przysługuje zasiłek pogrzebowy na zasadach określonych w art. 77–81 i art. 99 ustawy o emeryturach i rentach z FUS. Art. 13. Dodatek pielęgnacyjny oraz zasiłek pogrzebowy finansowane są z budżetu państwa. Art. 14. Postępowanie w sprawie świadczenia wszczyna się na wniosek nauczyciela zgłoszony bezpośrednio lub za pośrednictwem płatnika składek w organie rentowym. Art. 15. 1. Decyzję w sprawie świadczenia wydaje i świadczenie to wypłaca: 1) organ rentowy właściwy ze względu na miejsce zamieszkania nauczyciela; 2) organ rentowy właściwy ze względu na ostatnie miejsce zamieszkania nauczyciela w Rzeczypospolitej Polskiej, jeżeli zamieszkuje on poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej. 2. Od decyzji w sprawie świadczenia przysługuje odwołanie do sądu, na zasadach określonych w art. 83 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych, zwanej dalej „ustawą o systemie ubezpieczeń społecznych”. Art. 16. 1. Świadczenie wypłaca się za miesiąc kalendarzowy w terminach i na zasadach przewidzianych dla wypłaty emerytur określonych w art. 129, art. 130, art. 132–135 i art. 136b ustawy o emeryturach i rentach z FUS. 2. Kwotę świadczenia za niepełny miesiąc ustala się, dzieląc kwotę świadczenia przez liczbę dni kalendarzowych w miesiącu, a otrzymaną kwotę mnoży się przez liczbę dni kalendarzowych, za które świadczenie przysługuje. 3. W razie śmierci uprawnionego wstrzymanie wypłaty świadczenia następuje od miesiąca przypadającego po miesiącu, w którym zmarła osoba uprawniona. Art. 17.3) 1. W razie zbiegu prawa do świadczenia z prawem do renty, uposażenia w stanie spoczynku, zasiłku przedemerytalnego, świadczenia przedemerytalnego lub innego świadczenia o charakterze emerytalnym lub rentowym, ustalonym na podstawie odrębnych ustaw, przysługuje tylko jedno z tych świadczeń – wyższe lub wybrane przez uprawnionego, z zastrzeżeniem ust. 2. 2. W razie zbiegu prawa do świadczenia z prawem do renty rodzinnej, o której mowa w art. 67 ust. 1 pkt 3 ustawy o emeryturach i rentach z FUS, osobie uprawnionej wypłaca się, zależnie od jej wyboru: 1) przysługujące świadczenie oraz 25 % renty rodzinnej albo 2) przysługującą rentę rodzinną oraz 25 % świadczenia. 3. Osoba uprawniona ma prawo do wypłaty świadczeń na zasadach określonych w ust. 2 w przypadku: 1) osiągnięcia wieku emerytalnego określonego w art. 24 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z FUS; 2) pozostawania we wspólności małżeńskiej do dnia śmierci małżonka; 3) nabycia prawa do renty rodzinnej po zmarłym małżonku nie wcześniej niż 5 lat przed osiągnięciem wieku emerytalnego określonego w art. 24 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z FUS. 4. Wypłata świadczeń na zasadach określonych w ust. 2 ustaje z dniem poprzedzającym dzień zawarcia nowego związku małżeńskiego przez osobę uprawnioną. 3) W brzmieniu ustalonym przez art. 11 ustawy z dnia 26 lipca 2024 r. o zmianie ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1243), która weszła w życie z dniem 1 stycznia 2025 r. Dziennik Ustaw –5– Poz. 174 5. Do ustalenia wysokości świadczeń, o których mowa w ust. 2, stosuje się zasady przewidziane w przepisach ustawy o emeryturach i rentach z FUS. 6. W przypadku skorzystania z prawa do świadczenia nie przysługuje prawo do rekompensaty, o której mowa w ustawie z dnia 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1696). Art. 18. 1. W zakresie postępowania w sprawach świadczenia stosuje się odpowiednio przepisy art. 114, art. 116 i art. 117–128a ustawy o emeryturach i rentach z FUS. 2. W zakresie postępowania w sprawach zwrotu nienależnie pobranego świadczenia, egzekucji i potrąceń stosuje się odpowiednio przepisy art. 138–144 ustawy o emeryturach i rentach z FUS oraz przepisy art. 84 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. 3. W razie zbiegu prawa do świadczenia z prawami, o których mowa w art. 17 ust. 1, stosuje się odpowiednio art. 98 ustawy o emeryturach i rentach z FUS. Art. 19–29. (pominięte) Art. 30. Ustawa wchodzi w życie pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu ogłoszenia4), z wyjątkiem art. 26 pkt 2, który wchodzi w życie z dniem ogłoszenia. 4) Ustawa została ogłoszona w dniu 23 czerwca 2009 r.