DZIENNIK USTAW RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Warszawa, dnia 21 lipca 2025 r. Poz. 958 RO ZPO RZ ĄD Z E N I E M IN I S TR A C YF RY Z A CJ I 1) z dnia 9 lipca 2025 r. w sprawie wymagań technicznych i eksploatacyjnych dla odbiorników radiofonii cyfrowej 2), 3) Na podstawie art. 406 ust. 7 ustawy z dnia 12 lipca 2024 r. − Prawo komunikacji elektronicznej (Dz. U. poz. 1221 oraz z 2025 r. poz. 637 i 820) zarządza się, co następuje: § 1. Wymagania techniczne i eksploatacyjne dla odbiorników radiofonii cyfrowej określa załącznik do rozporządzenia. § 2. Rozporządzenie wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia.4) Minister Cyfryzacji: K. Gawkowski 1) 2) 3) 4) Minister Cyfryzacji kieruje działem administracji rządowej – informatyzacja, na podstawie § 1 ust. 2 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 18 grudnia 2023 r. w sprawie szczegółowego zakresu działania Ministra Cyfryzacji (Dz. U. poz. 2720). Niniejsze rozporządzenie w zakresie swojej regulacji wdraża dyrektywę Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2018/1972 z dnia 11 grudnia 2018 r. ustanawiającą Europejski kodeks łączności elektronicznej (Dz. Urz. UE L 321 z 17.12.2018, str. 36, Dz. Urz. UE L 334 z 27.12.2019, str. 164, Dz. Urz. UE L 419 z 11.12.2020, str. 36, Dz. Urz. UE L 137 z 22.04.2021, str. 1 oraz Dz. Urz. UE L 333, z 27.12.2022, str. 80). Niniejsze rozporządzenie zostało notyfikowane Komisji Europejskiej w dniu 23 stycznia 2025 r., pod numerem 2025/0034/PL, zgodnie z § 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 23 grudnia 2002 r. w sprawie sposobu funkcjonowania krajowego systemu notyfikacji norm i aktów prawnych (Dz. U. poz. 2039 oraz z 2004 r. poz. 597), które wdraża dyrektywę (UE) 2015/1535 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 9 września 2015 r. ustanawiającą procedurę udzielania informacji w dziedzinie przepisów technicznych oraz zasad dotyczących usług społeczeństwa informacyjnego (Dz. Urz. UE L 241 z 17.09.2015, str. 1). Niniejsze rozporządzenie było poprzedzone rozporządzeniem Ministra Cyfryzacji z dnia 14 lutego 2020 r. w sprawie wymagań technicznych i eksploatacyjnych dla urządzeń konsumenckich służących do odbioru cyfrowych transmisji radiofonicznych (Dz. U. z 2021 r. poz. 1647), które traci moc z dniem wejścia w życie niniejszego rozporządzenia zgodnie z art. 104 pkt 14 lit. b ustawy z dnia 12 lipca 2024 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo komunikacji elektronicznej (Dz. U. poz. 1222). Dziennik Ustaw –2– Poz. 958 Załącznik do rozporządzenia Ministra Cyfryzacji z dnia 9 lipca 2025 r. (Dz. U. poz. 958) WYMAGANIA TECHNICZNE I EKSPLOATACYJNE DLA ODBIORNIKÓW RADIOFONII CYFROWEJ 1. Przepisy ogólne Wymagania techniczne i eksploatacyjne odnoszą się do urządzeń, których podstawową funkcjonalnością jest odbiór cyfrowych transmisji radiofonicznych. Wymagania techniczne i eksploatacyjne uznaje się za spełnione, gdy odbiorniki radiofonii cyfrowej są zgodne z normami i dokumentami, określonymi w pkt 2 załącznika, w zakresie wskazanym w załączniku. Odbiorniki radiofonii cyfrowej, w tym samochodowe odbiorniki radiofoniczne, zapewniają możliwość odbioru cyfrowych transmisji radiofonicznych nadawanych w systemie DAB+ w zakresie częstotliwości 174–230 MHz w paśmie III VHF. 2. Normy i dokumenty 2.1. Wykaz norm i dokumentów powołanych w załączniku: [1] PN-ETSI EN 300 401 V2.1.1:2017-08 Systemy radiodyfuzji – Radiofonia cyfrowa (DAB) do odbiorników ruchomych, przenośnych i stacjonarnych wprowadzająca normę ETSI EN 300 401 V2.1.1:2017 [2] ETSI TS 101 499 V3.2.1:2023-07 Hybrid Digital Audio (DAB, DRM, RadioDNS); SlideShow; User Application Specification [3] ETSI TS 101 756 V2.4.1:2020-08 Digital Audio Broadcasting (DAB); Registered Tables [4] ETSI TS 102 563 V2.1.1:2017-01 Digital Audio Broadcasting (DAB); DAB+ audio coding (MPEG HE-AACv2) [5] ETSI TS 102 818 V3.5.1:2023-12 Hybrid Digital Radio (DAB, DRM, RadioDNS); XML Specification for Service and Programme Information (SPI) [6] ETSI TS 102 979 V1.1.1:2008-06 Digital Audio Broadcasting (DAB); Journaline; User application specification [7] ETSI TS 102 980 V2.1.2:2019-02 Digital Audio Broadcasting (DAB); Dynamic Label Plus (DL Plus); Application specification [8] ETSI TS 103 176 V2.4.1:2020-08 Digital Audio Broadcasting (DAB); Rules of implementation; Service information features [9] ETSI TS 103 461 V1.2.2:2020-10 Digital Audio Broadcasting (DAB); Domestic and in-vehicle digital radio receivers; Minimum requirements and Test specifications for technologies and products [10] IEC 62104:2015-07 Characteristics of DAB receivers [11] IEC 62106-2:2021 Radio data system (RDS) − VHF/FM sound broadcasting in the frequency range from 64,0 MHz to 108,0 MHz – Part 2: Message format: Coding and definition of RDS features [12] ISO/IEC 14496-3:2019 Information technology – Coding of audio-visual objects – Part 3: Audio [13] ISO/IEC 23003-1:2007 Information technology – MPEG audio technologies – Part 1: MPEG Surround [14] Recommendation ITU-R BS.450-4 (10/2019) Transmission standards for FM sound broadcasting at VHF 2.2. W przypadku gdy wykaz, o którym mowa w pkt 2.1, zawiera odesłanie do konkretnej wersji dokumentu (identyfikowanej w szczególności przez datę publikacji, numer edycji, numer wersji), stosuje się wymagania wskazane w tej wersji dokumentu. Dopuszczalne jest spełnienie wymagań określonych w nowszej wersji dokumentu. 2.3. W przypadku gdy wykaz, o którym mowa w pkt 2.1, nie zawiera odesłania do konkretnej wersji dokumentu, stosuje się najnowszą wersję tego dokumentu. 2.4. Dokument, o którym mowa w pkt 2.1, w jednostce redakcyjnej [1] jest bezpłatnie udostępniany w formie „tylko do odczytu” w czytelniach Polskiego Komitetu Normalizacyjnego oraz jest do kupienia na stronie sklep.pkn.pl. 2.5. Dokumenty, o których mowa w pkt 2.1, w jednostkach redakcyjnych [1]–[9] są dostępne na stronie Europejskiego Instytutu Norm Telekomunikacyjnych (ETSI) – www.etsi.org. 2.6. Dokumenty, o których mowa w pkt 2.1, w jednostkach redakcyjnych [10]–[13], są dostępne (odpłatnie) na stronie Międzynarodowej Komisji Elektrotechnicznej (IEC) – www.iec.ch. 2.7. Dokument, o którym mowa w pkt 2.1, w jednostce redakcyjnej [14] jest dostępny na stronie Międzynarodowego Związku Telekomunikacyjnego (ITU) – www.itu.int. 3. Definicje Określenia użyte w załączniku oznaczają: 1) Adapter – odbiornik radiofonii cyfrowej przetwarzający sygnał DAB+ na UKF FM, Bluetooth, wyposażony w wyjście audio AUX lub inne rozwiązania techniczne; Dziennik Ustaw –3– Poz. 958 2) Odbiornik multimedialny – odbiornik radiofonii cyfrowej służący do odbioru cyfrowych transmisji radiofonicznych, wyposażony w kolorowy wyświetlacz o rozdzielczości co najmniej 320 x 240 pikseli i rozdzielczości koloru co najmniej 8 bitów wykorzystywany do wyświetlania treści multimedialnych, w szczególności slajdów; 3) Odbiornik standardowy – odbiornik radiofonii cyfrowej służący do odbioru cyfrowych transmisji radiofonicznych, wyposażony co najmniej w wyświetlacz alfanumeryczny. 4. Skróty i akronimy 1) AAC – Advanced Audio Coding (Zaawansowane kodowanie fonii) zgodnie z ISO/IEC 14496-3:2019 [12]; 2) CU – Capacity Unit (Jednostka pojemności); 3) DAB – Digital Audio Broadcasting (Radiofonia cyfrowa DAB); 4) DAB+ – Radiofonia cyfrowa wykorzystująca kodowanie fonii MPEG-4 HE AACv2 zgodnie z ETSI TS 102 563 V2.1.1:2017-01 [4]; 5) DL – Dynamic Label (Etykieta dynamiczna); 6) DL PLUS – Dynamic Label Plus rozszerzenie funkcji etykiety dynamicznej; 7) EN – European Norm (Norma Europejska); 8) EPG – Electronic Program Guide (Elektroniczny przewodnik po programach); 9) ETSI – European Telecommunications Standards Institute (Europejski Instytut Norm Telekomunikacyjnych); 10) FM – Frequency Modulation (Modulacja częstotliwości); 11) FTA – Programy niekodowane dostępne dla każdego (Free-to-Air); 12) HE AACv2 – High Efficient Advanced Audio Coding (Profil 2 o wysokiej efektywności HE zaawansowanego kodowania fonii AAC) zdefiniowany w ISO/IEC 14496-3:2019 [12]; 13) IEC – International Electrotechnical Commission (Międzynarodowa Komisja Elektrotechniczna); 14) ISO – International Organization for Standardization (Międzynarodowa Organizacja Normalizacyjna); 15) ITU – International Telecommunication Union (Międzynarodowy Związek Telekomunikacyjny); 16) ITU-R – Radiocommunications Sector ITU (Sektor Radiokomunikacyjny ITU); 17) MOT – protokół przesyłania obiektów multimedialnych; 18) MPEG – zestaw standardów kodowania obrazu i towarzyszącego im dźwięku zatwierdzony przez Grupę Ekspertów do spraw Obrazów Ruchomych; 19) MPEG-4 – zestaw standardów kodowania wizji i fonii MPEG opisany w ISO/IEC 14496-3:2019 [12]; 20) MSC – Main Service Channel (Główny kanał usług); 21) RDS – Radio Data System (System danych dla radia UKF FM); 22) TS – Technical Specification (Specyfikacja techniczna); 23) VHF – Very-High Frequency (Zakres bardzo wysokich częstotliwości 30–300 MHz); 24) UKF FM – Radiofonia analogowa FM w zakresie 87,5–108 MHz. 5. Możliwości odbiorcze Odbiornik radiofonii cyfrowej zapewnia odbiór sygnałów DAB+ spełniających wymagania wynikające z PN-ETSI EN 300 401 V2.1.1:2017-08 [1] oraz ETSI TS 102 563 V2.1.1:2017-01 [4] nadawanych w paśmie III zakresu VHF (174–230 MHz). 6. Dostęp do usług 1) Odbiornik radiofonii cyfrowej zapewnia dostęp do następujących usług:
- a)odbiór FTA (Free-To-Air),
- b)odbiór komunikatów tekstowych: nazwa stacji i DL,
- c)w przypadku samochodowych odbiorników radiofonicznych odbiór announcement (ogłoszenie b0, b1, b2, b3, b4 i b5 zgodnie z ETSI TS 101 756 V2.4.1:2020-08 [3]), zdefiniowanych w pkt 6.11 ETSI TS 103 461 V1.2.2:2020-10 [9]; –4– Dziennik Ustaw 2) Poz. 958 odbiornik multimedialny zapewnia ponadto dostęp do następujących usług:
- a)odbiór profilu zaawansowanego EPG zgodnie z ETSI TS 102 818 V3.5.1:2023-12[5], z wyłączeniem odbioru tego profilu w samochodowym odbiorniku radiofonicznym,
- b)odbiór komunikatów DL Plus (fakultatywnie) zgodnie z ETSI TS 102 980 V2.1.2:2019-02 [7] i pokazu slajdów przynajmniej w trybie normalnym i profilu prostym transmisji MOT zgodnie z ETSI TS 101 499 V3.2.1:2023–07 [2] z możliwością włączenia i wyłączenia pokazu slajdów przez użytkownika pojazdu; 3) jeśli w odbiorniku radiofonii cyfrowej występują funkcje EPG, Journaline i announcement, odbiornik realizuje je według następujących zasad:
- a)odbiór profilu podstawowego EPG dla odbiorników standardowych zgodnie z ETSI TS 102 818 V3.5.1:2023-12[5],
- b)odbiór Journaline zgodnie z ETSI TS 102 979 V1.1.1:2008-06[6],
- c)7. odbiór announcement, zdefiniowanych w pkt 6.11 ETSI TS 103 461 V1.2.2:2020-10 [9]. Wymagania dla interfejsu radiowego i zasady strojenia odbiornika radiofonii cyfrowej 7.1. Zakres odbieranych częstotliwości Tabela 1 Częstotliwości środkowe zakresu 174–230 MHz dla poszczególnych bloków częstotliwości DAB Numer bloku DAB Częstotliwość środkowa (MHz) Zakres częstotliwości (MHz) 5A 174,28 174,160 – 175,696 5B 176,640 175,872 – 177,408 5C 178,352 177,584 – 179,120 5D 180,064 179,296 – 180,832 6A 181,936 181,168 – 182,704 6B 183,648 182,880 – 184,416 6C 185,360 184,592 – 186,128 6D 187,072 186,304 – 187,840 7A 188,928 188,160 – 189,696 7B 190,640 189,872 – 191,408 7C 192,352 191,584 – 193,120 7D 194,064 193,296 – 194,832 8A 195,936 195,168 – 196,704 8B 197,648 196,880 – 198,416 8C 199,360 198,592 – 200,128 8D 201,072 200,304 – 201,840 9A 202,928 202,160 – 203,696 9B 204,640 203,872 – 205,408 9C 206,352 205,584 – 207,120 9D 208,064 207,296 – 208,832 10A 209,936 209,168 – 210,704 –5– Dziennik Ustaw Poz. 958 10B 211,648 210,880 – 212,416 10C 213,360 212,592 – 214,128 10D 215,072 214,304 – 215,840 11A 216,928 216,160 – 217,696 11B 218,640 217,872 – 219,408 11C 220,352 219,584 – 221,120 11D 222,064 221,296 – 222,832 12A 223,936 223,168 – 224,704 12B 225,648 224,880 – 226,416 12C 227,360 226,592 – 228,128 12D 229,072 228,304 – 229,840 7.2. Strojenie i wybieranie usług Odbiornik radiofonii cyfrowej umożliwia automatyczne przeszukanie całego zakresu częstotliwości, o którym mowa w pkt 7.1, oraz dostrojenie do prawidłowego bloku częstotliwości DAB+ w celu utworzenia listy dostępnych usług. Odbiornik radiofonii cyfrowej zapewnia funkcję przeszukania pasma za pomocą automatycznej funkcji w tle, osobnego przycisku lub funkcji na najwyższym lub drugim poziomie w menu. Samochodowy odbiornik radiofoniczny przemieszczający się między różnymi obszarami zasięgu różnych częstotliwości automatycznie przełącza się do bloku częstotliwości DAB+ na sąsiednim obszarze, realizującego transmisję tej samej grupy programów, w celu utrzymania ciągłości odbioru wybranej usługi, jeżeli odbierane strumienie danych zawierają sygnalizację Service following (podążanie usługi) transmitowaną zgodnie z ETSI TS 103 176 V2.4.1:2020-08[8]. Samochodowy odbiornik radiofoniczny odbierający również radiofonię analogową UKF FM w zakresie 87,5–108 MHz, zgodnie z ITU-R BS.450-4 (10/2019)[14], i wyposażony w dekoder RDS, zgodnie z IEC 62106-2:2021[11], zapewnia automatyczne przełączanie na odbiór UKF FM po opuszczeniu obszaru objętego zasięgiem sygnału DAB+ i odwrotnie, jeżeli odbierane strumienie danych zawierają sygnalizację Service following transmitowaną zgodnie z ETSI TS 103 176 V2.4.1:2020-08[8]. W przypadku możliwości odbioru tego samego programu za pomocą UKF FM i DAB+, odbiór DAB+ jest preferowany. 7.3. Wskaźnik jakości odbioru W przypadku gdy odbiornik radiofonii cyfrowej jest wyposażony we wskaźnik jakości odbioru, ma on wykorzystywać wyliczoną Bitową Stopę Błędów BER (Bit Error Rate) w kanale MSC. Sposób prezentowania informacji ułatwia użytkownikowi optymalizację ustawienia anteny odbiorczej. 8. Wymagania dla dekodera odbiornika radiofonii cyfrowej 8.1. Dekoder kanałowy Zgodnie z rozdz. 4.3 IEC 62104:2015-07[10]: 1) dekoder kanałowy odbiornika standardowego dekoduje co najmniej jeden kanał składowy MSC i jest w stanie zdekodować co najmniej 144 CU (tj. 256 kbps@EEP3B, 192 kbps@EEP3A, 96 kbps@EEP1A); 2) dekoder kanałowy odbiornika multimedialnego jest w stanie dekodować jednocześnie co najmniej cztery kanały składowe MSC i zdekodować co najmniej 288 CU. 8.2. Dekoder fonii Zgodnie z rozdz. 4.6 IEC 62104:2015-07 [10] dekoder umożliwia prawidłowe dekodowanie sygnałów fonicznych MPEG-4 AAC zgodnie z ISO/IEC 14496-3:2019 [12] z ograniczeniami podanymi w ETSI TS 102 563 V2.1.1:2017-01 [4]. Dekoder umożliwia prawidłową obsługę strumieni fonicznych zawierających dźwięk dookólny opisanych w ISO/IEC 23003-1:2007 [13] (MPEG Surround). Jeżeli dekodowanie pełnego dźwięku dookólnego nie jest możliwe, dekoder prawidłowo dekoduje takie sygnały jako mono- lub stereofoniczne. Dekoder maskuje błędy transmisji, a w razie niemożliwości odtworzenia sygnału, wycisza wyjście fonii. 9. Odbiór radiofonii analogowej Wszystkie odbiorniki radiofonii cyfrowej (poza adapterami) umożliwiają również odbiór sygnałów radiofonii UKF FM w zakresie 87,5–108 MHz nadawanych zgodnie z ITU-R BS.450-4 (10/2019)[14]. Dziennik Ustaw –6– Poz. 958 10. Wymagania dla wyświetlacza odbiornika radiofonii cyfrowej 10.1. Wyświetlanie nazw programów Wyświetlacz odbiornika radiofonii cyfrowej poprawnie i czytelnie wyświetla nazwę wybranej składowej programu (Component Label), a w przypadku kiedy nadawca jej nie nadaje, nazwę wybranego programu (Service Label). Wyświetlacz poprawnie wyświetla nazwę wybranej składowej lub programu zarówno w formie krótkiej (8-znakowej), jak i preferowanej formie długiej (16-znakowej). Zestaw znaków alfanumerycznych, wykorzystywany przez nadawców w Rzeczpospolitej Polskiej do nadawania nazw programów, składowych programów oraz multipleksu zdefiniowany jest w załączniku C do ETSI TS 101 756 V2.4.1:2020-08[3]. Tabela 2 Zestaw znaków alfanumerycznych wykorzystywany przez nadawców w Rzeczpospolitej Polskiej do nadawania nazw programów, składowych programów oraz multipleksu –7– Dziennik Ustaw Poz. 958 10.2. DL i inne usługi tekstowe Odbiornik radiofonii cyfrowej umożliwia dekodowanie DL niezależnie od tego, czy nadawane są inne usługi stowarzyszone z programem (PAD-Program Associated Data: DL Plus, pokaz slajdów). Odbiornik radiofonii cyfrowej poprawnie formatuje DL, zgodnie ze zdekodowanymi znakami 0x0A i 0x0B oraz z PN-ETSI EN 300 401 V2.1.1:2017-08[1]. Odbiornik radiofonii cyfrowej natychmiast po otrzymaniu komunikatu anulującego etykietę usuwa etykietę z wyświetlacza, nawet kiedy nie została ona w całości zaprezentowana. Dotyczy to zarówno wyświetlaczy przewijających treść etykiety oraz wielolinijkowych – prezentujących etykietę w całości. W przypadku braku możliwości technicznych wyświetlania liter ze znakami diakrytycznymi (np. dla wyświetlaczy segmentowych), wyświetlacz zastępuje je odpowiedną literą pozbawioną znaku diakrytycznego według poniższego wzoru: zdekodowany znak Ą Ć Ę Ł Ń Ó Ś Ż Ź ą ć ę ł ń ó ś ż ź wyświetlony znak A C E L N O S Z Z a c e l n o s z z wyświetlony znak (opcja) A C E L N O S Z Z A C E L N O S Z Z 11. Wymagania dla tunera radiowego odbiornika radiofonii cyfrowej Czułość odbiornika radiofonii cyfrowej w kanale Gaussa (FSGmin) jest wyznaczana z następującej formuły: FSGmin = [ 34,4 + 20log(F/220) ] dBµV/m, gdzie F jest częstotliwością środkową w MHz. W przypadku samochodowego odbiornika radiofonicznego czułość odbiornika w kanale Gaussa wyznaczana jest z następującej formuły: FSGmin = [ 29,2 + 20log(F/220) ] dBµV/m, gdzie F jest częstotliwością środkową w MHz. Odbiornik radiofonii cyfrowej sprzedawany bez anteny zapewnia odpowiedną jakość odbioru przy poziomie mocy -97,7 dBm w kanale Gaussa. Czułość odbiornika radiofonii cyfrowej w kanale Rayleigha (FSRmin) jest wyznaczana z następującej formuły: FSRmin = [ 39,9 + 20log(F/220) ] dBµV/m, gdzie F jest częstotliwością środkową w MHz. W przypadku samochodowego odbiornika radiofonicznego czułość odbiornika w kanale Rayleigha wyznaczana jest z następującej formuły: FSRmin = [ 34,7 + 20log(F/220) ] dBµV/m, gdzie F jest częstotliwością środkową w MHz. Odbiornik radiofonii cyfrowej sprzedawany bez anteny zapewnia odpowiedną jakość odbioru przy poziomie mocy -92,2 dBm w kanale Rayleigha. Zaniki Rayleigha zdefiniowane zostały w Załączniku D normy ETSI TS 103 461 V1.2.2:2020-10 [9]. Wymagania selektywności odbiornika podano w tabeli poniżej. Przyjęto sygnał użyteczny DAB+ do badań selektywności na poziomie -70 dBm. Tabela 3 Wymagania selektywności odbiornika Częstotliwość środkowa sygnału zakłócającego DAB+ Dopuszczalny poziom sygnału zakłócającego DAB+ w odniesieniu do sygnału użytecznego ±1,712 MHz w odniesieniu do sygnału użytecznego +35 dB ±3,428 MHz w odniesieniu do sygnału użytecznego +40 dB ±5,136 MHz w odniesieniu do sygnału użytecznego +45 dB Dla wszystkich częstotliwości sygnału zakłócającego o offsecie powyżej 6 MHz w odniesieniu do sygnału użytecznego +45 dB W przypadku odbiorników radiofonii cyfrowej wyposażonych w złącza antenowe wymaga się impedancji złącza 75 Ω dla odbiorników stacjonarnych i 50 Ω dla samochodowych odbiorników radiofonicznych.