← Polska

Obwieszczenie Ministra Zdrowia z dnia 12 stycznia 2026 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu rozporządzenia Ministra Zdrowia w sprawie szkodliwyc

DZIENNIK USTAW RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Warszawa, dnia 29 stycznia 2026 r. Poz. 103 OBWIESZCZENIE MINISTRA ZDROWIA 1) z dnia 12 stycznia 2026 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu rozporządzenia

§ 1pkt 1 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 29 lutego 2008 r.

zmieniającego rozporządzenie w sprawie szkodliwych czynników biologicznych dla zdrowia w środowisku pracy oraz ochrony zdrowia pracowników zawodowo narażonych na te czynniki (Dz. U. poz. 288), które weszło w życie z dniem 5 kwietnia 2008 r.  Dziennik Ustaw –4– Poz. 103 3.4) Jeżeli w środowisku pracy występują mikroorganizmy genetycznie zmodyfikowane, co do których istnieje podejrzenie, że mogą wykazywać właściwości chorobotwórcze, pracodawca, w zakresie swojej właściwości, zapewnia warunki określone w przepisach ustawy z dnia 22 czerwca 2001 r. o mikroorganizmach i organizmach genetycznie zmodyfikowanych5) (Dz. U. z 2022 r. poz. 546). 4. Jeżeli w środowisku pracy występują mikroorganizmy o nieustalonej przynależności gatunkowej, co do których istnieje podejrzenie, że mogą wykazywać właściwości chorobotwórcze, pracodawca, w zakresie swojej właściwości, zapewnia środki zapobiegawcze, przewidziane dla szkodliwego czynnika biologicznego zakwalifikowanego do najwyższej grupy zagrożenia. § 5. 1. Przed wyborem środka zapobiegawczego pracodawca dokonuje oceny ryzyka zawodowego, na jakie jest lub może być narażony pracownik, uwzględniając w szczególności: 1) klasyfikację i wykaz szkodliwych czynników biologicznych; 2) rodzaj, stopień oraz czas trwania narażenia na działanie szkodliwego czynnika biologicznego; 3) informację na temat: 4)

  1. a)potencjalnego działania alergizującego lub toksycznego szkodliwego czynnika biologicznego,
  2. b)choroby, która może wystąpić w następstwie wykonywanej pracy,
  3. c)stwierdzonej choroby, która ma bezpośredni związek z wykonywaną pracą; wskazówki organów właściwej inspekcji sanitarnej, Państwowej Inspekcji Pracy oraz jednostek służby medycyny pracy. 2. W zakładach opieki zdrowotnej6) i zakładach leczniczych dla zwierząt pracodawca uwzględnia ponadto: 1) informację na temat potencjalnego występowania szkodliwego czynnika biologicznego u pacjenta lub zwierzęcia oraz w materiale i próbkach od nich pobranych; 2) zagrożenie ze strony szkodliwego czynnika biologicznego, o którym wiadomo, że jest obecny lub którego obecność jest podejrzewana u pacjenta lub u zwierzęcia oraz w materiałach i próbkach od nich pobranych; 3) ryzyko wynikające z rodzaju pracy. § 6. Ocena ryzyka, o której mowa w § 5, powinna być aktualizowana w szczególności w odniesieniu do zmian mających znaczenie dla zdrowia pracowników w miejscu pracy. § 7. Stosowanie środków zapobiegawczych nie zwalnia pracodawcy od obowiązku: 1) unikania stosowania szkodliwego czynnika biologicznego, jeżeli rodzaj prowadzonej działalności na to pozwala, poprzez jego zastąpienie innym czynnikiem biologicznym, który zgodnie z warunkami używania nie jest niebezpieczny lub jest mniej niebezpieczny dla zdrowia pracownika; 2) prowadzenia rejestru prac narażających pracowników na działanie szkodliwego czynnika biologicznego zakwalifikowanego do grupy 3 lub 4 zagrożenia, w formie elektronicznej lub księgi rejestrowej, uwzględniającego w szczególności informacje dotyczące:
  4. a)liczby pracowników wykonujących te prace,
  5. b)wykazu czynności, podczas których pracownik jest lub może być narażony na działanie szkodliwych czynników biologicznych,
  6. c)imienia, nazwiska, stanowiska oraz telefonu kontaktowego pracodawcy lub osoby przez niego upoważnionej do nadzoru w zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy; 3) ograniczania liczby pracowników narażonych lub potencjalnie narażonych na działanie szkodliwego czynnika biologicznego; 4) projektowania procesu pracy w sposób pozwalający na uniknięcie lub zminimalizowanie uwalniania się szkodliwego czynnika biologicznego w miejscu pracy; 4)

§ 1pkt 2 rozporządzenia, o którym mowa w odnośniku 3.

Tytuł ustawy

art. 1 pkt 1 ustawy z dnia 15 stycznia 2015 r. o zmianie ustawy o organizmach genetycznie zmodyfikowanych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 277), która weszła w życie z dniem 30 marca 2015 r. Obecnie zakładach leczniczych podmiotów leczniczych na podstawie art. 40 ustawy z dnia 10 czerwca 2016 r. o zmianie ustawy o działalności leczniczej oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 960), która weszła w życie z dniem 15 lipca 2016 r. 5) 6)  Dziennik Ustaw –5– Poz. 103 5) zapewniania pracownikom środków ochrony zbiorowej lub w przypadku gdy w inny sposób nie można uniknąć narażenia, środków ochrony indywidualnej, odpowiednich do rodzaju i poziomu narażenia; 6) zapewniania pracownikom środków hermetyczności w celu zapobiegania i redukcji przypadkowego przeniesienia lub uwolnienia szkodliwego czynnika biologicznego; 7) stosowania znaku ostrzegającego przed zagrożeniem biologicznym, który jest określony w załączniku nr 3 do rozporządzenia, oraz innych znaków ostrzegawczych; 8) sporządzenia planu postępowania na wypadek awarii z udziałem szkodliwego czynnika biologicznego zakwalifikowanego do grupy 3 lub 4 zagrożenia; 9) przeprowadzania badań na obecność szkodliwego czynnika biologicznego, tam gdzie jest to konieczne i technicznie wykonalne, z wyłączeniem pierwotnie zamkniętej przestrzeni; 10) zapewniania warunków bezpiecznego zbierania, przechowywania oraz usuwania odpadów przez pracowników, z zastosowaniem bezpiecznych i oznakowanych pojemników; 11) stosowania procedur bezpiecznego postępowania ze szkodliwymi czynnikami biologicznymi; 12) zapewniania pracownikom systematycznego szkolenia; 13) poinformowania pracownika o badaniach lekarskich, z których pracownik może skorzystać po ustaniu narażenia; 14) prowadzenia rejestru pracowników narażonych na działanie szkodliwych czynników biologicznych zakwalifikowanych do grupy 3 lub 4 zagrożenia, w formie elektronicznej lub księgi rejestrowej, uwzględniając w szczególności informacje dotyczące:

  1. a)rodzaju wykonywanej pracy,
  2. b)stopnia zagrożenia spowodowanego działaniem szkodliwego czynnika biologicznego,
  3. c)awarii i wypadków związanych z narażeniem na działanie szkodliwego czynnika biologicznego,
  4. d)wyniku przeprowadzonej oceny ryzyka z podaniem nazwy szkodliwego czynnika biologicznego i grupy zagrożenia,
  5. e)liczby pracowników narażonych na działanie szkodliwego czynnika biologicznego,
  6. f)imienia, nazwiska, stanowiska oraz numeru telefonu kontaktowego osoby odpowiedzialnej u pracodawcy za bezpieczeństwo i higienę pracy oraz ochronę zdrowia pracowników; 15) informowania na wniosek pracownika lub jego przedstawiciela o:
  7. a)liczbie pracowników narażonych,
  8. b)osobie odpowiedzialnej za bezpieczeństwo i higienę pracy oraz ochronę zdrowia pracowników. § 8. 1. Informację dotyczącą użycia szkodliwego czynnika biologicznego w celach naukowo-badawczych, diagnostycznych lub przemysłowych pracodawca przekazuje właściwemu inspektorowi sanitarnemu:7) 1) co najmniej 30 dni przed dniem użycia po raz pierwszy szkodliwego czynnika biologicznego zakwalifikowanego do grupy 2–4 zagrożenia; 2) w każdym przypadku, gdy zachodzą istotne zmiany mające znaczenie dla bezpieczeństwa i zdrowia pracownika w miejscu pracy; 3) w ciągu 30 dni po zakończeniu działalności przez przedsiębiorstwo lub zakład; 4) niezwłocznie, w przypadku każdej awarii lub wypadku, które mogły spowodować uwolnienie się szkodliwego czynnika biologicznego zakwalifikowanego do grupy 2–4 zagrożenia. 2. Informacja, o której mowa w ust. 1, uwzględnia w szczególności: 1) nazwę i adres przedsiębiorstwa lub zakładu oraz rodzaj prowadzonej działalności; 2) komórkę organizacyjną lub stanowisko pracy, w którym występuje narażenie objęte zgłoszeniem; 7) Wprowadzenie do wyliczenia

§ 1pkt 3 rozporządzenia, o którym mowa w odnośniku 3.

 Dziennik Ustaw –6– Poz. 103 3) imię, nazwisko, stanowisko służbowe oraz numer telefonu kontaktowego osoby odpowiedzialnej u pracodawcy za bezpieczeństwo i higienę pracy oraz ochronę zdrowia pracowników; 4) wynik przeprowadzonej oceny ryzyka zawodowego z podaniem nazwy szkodliwego czynnika biologicznego i grupy zagrożenia, rodzaju wykonywanej pracy i czasu narażenia; 5) przewidywane środki zapobiegawcze; 6) liczbę narażonych pracowników. 3. Laboratoria świadczące usługi diagnostyczne w odniesieniu do szkodliwych czynników biologicznych zakwalifikowanych do grupy 4 zagrożenia przekazują właściwemu inspektorowi sanitarnemu wyłącznie informacje, o których mowa w ust. 1 pkt 1 i 3. § 9. 1. Szkolenie, o którym mowa w § 7 pkt 12, obejmuje zagadnienia dotyczące: 1) potencjalnego zagrożenia dla zdrowia i życia pracowników spowodowanego działaniem szkodliwego czynnika biologicznego; 2) środków, które należy podjąć w celu zapobiegania zagrożeniom spowodowanym działaniem szkodliwego czynnika biologicznego; 3) wymagań higieniczno-sanitarnych; 4) wyposażenia i stosowania środków ochrony zbiorowej i indywidualnej; 5) działań, które pracownicy podejmują w razie występowania awarii lub wypadków, lub dla ich zapobiegania. 2. Szkolenie jest przeprowadzane w trybie określonym w przepisach w sprawie szkolenia w dziedzinie bezpieczeństwa i higieny pracy. § 10. 1. Rejestr, o którym mowa w § 7 pkt 14, pracodawca przechowuje przez okres niekrótszy niż 10 lat od dnia ustania narażenia, z zastrzeżeniem ust. 2. 2. W przypadku narażenia na szkodliwy czynnik biologiczny, który może być przyczyną choroby: 1) przewlekłej lub utajonej, 2) która, w świetle obecnej wiedzy, jest niemożliwa do zdiagnozowania do czasu rozwinięcia się choroby, 3) o wyjątkowo długim okresie wylęgania, 4) o nawracającym charakterze w długim okresie pomimo leczenia, 5) mogącej powodować poważne, długookresowe powikłania – rejestr przechowywany jest przez okres 40 lat od dnia ostatniego odnotowanego przypadku narażenia. 3. Pracownikowi lub przedstawicielowi pracownika udostępnia się informacje zawarte w rejestrze, o którym mowa w § 7 pkt 14: 1) w pełnym zakresie – w przypadku gdy informacja dotyczy tego pracownika; 2) w zakresie ograniczonym zapewniającym anonimowość osób, których informacja dotyczy – w przypadku gdy informacja dotyczy innych pracowników. 4. Dostęp do rejestru, o którym mowa w § 7 pkt 14, posiada właściwa jednostka organizacyjna służby medycyny pracy, właściwy inspektor sanitarny oraz właściwy inspektor pracy. 5. W przypadku likwidacji lub upadłości pracodawcy przekazuje on rejestr właściwemu ze względu na swoją siedzibę wojewódzkiemu ośrodkowi medycyny pracy oraz właściwemu inspektorowi sanitarnemu. § 11. 1. W ramach ochrony pracownika przed zagrożeniem spowodowanym przez szkodliwy czynnik biologiczny pracodawca jest ponadto obowiązany do: 1) zapewnienia pracownikowi bezpiecznych warunków spożywania posiłków i napojów w wydzielonych pomieszczeniach; 2) wyposażenia pracownika w odpowiednie środki ochrony indywidualnej i przechowywania ich w wyraźnie oznakowanym miejscu;  Dziennik Ustaw –7– Poz. 103 3) zapewnienia właściwych pomieszczeń, urządzeń higieniczno-sanitarnych, a także środków higieny osobistej oraz, jeżeli to konieczne, środków do odkażania skóry lub błon śluzowych; 4) stworzenia i stosowania procedur:

  1. a)pobierania, transportu oraz przetwarzania próbek i materiałów pochodzenia ludzkiego lub zwierzęcego,
  2. b)dezynfekcji,
  3. c)umożliwiających bezpieczne usuwanie i postępowanie ze skażonymi odpadami; 5) zapewnienia bezpiecznych warunków odkażania, czyszczenia, a w razie konieczności niszczenia odzieży, środków ochrony indywidualnej i wyposażenia, które uległy skażeniu szkodliwym czynnikiem biologicznym; 6) dostarczenia pracownikowi aktualnych pisemnych instrukcji postępowania ze szkodliwym czynnikiem biologicznym; 7) niezwłocznego informowania wszystkich pracowników narażonych w wyniku awarii lub wypadku lub ich przedstawiciela o tym zdarzeniu, jeżeli mogło ono spowodować uwolnienie się szkodliwego czynnika biologicznego, a także o jego przyczynach oraz podjętych i proponowanych środkach mających na celu opanowanie sytuacji; 8) podjęcia natychmiastowych działań mających na celu likwidację przyczyn i skutków zaistniałej awarii lub wypadku; 9) zgłaszania awarii lub wypadku związanego z uwolnieniem się szkodliwego czynnika biologicznego, w zależności od jego rodzaju, do właściwych jednostek służby medycyny pracy oraz właściwego inspektora sanitarnego. 2. Instrukcje, o których mowa w ust. 1 pkt 6, obejmują także procedurę postępowania ze szkodliwym czynnikiem biologicznym w razie: 1) awarii lub wypadku związanych z uwolnieniem się szkodliwego czynnika biologicznego; 2) narażenia na szkodliwy czynnik biologiczny zakwalifikowany do grupy 3 lub 4 zagrożenia. § 12. 1. W laboratoriach, w tym w laboratoriach diagnostycznych, oraz w pomieszczeniach dla zwierząt laboratoryjnych, które zostały celowo zainfekowane szkodliwymi czynnikami biologicznymi zakwalifikowanymi do grupy 2–4 zagrożenia lub które są podejrzane o zainfekowanie takimi czynnikami, do celów badawczych, rozwoju, edukacji lub diagnostyki, po przeprowadzeniu oceny narażenia oraz ustaleniu stopnia hermetyczności wymaganego dla poszczególnych szkodliwych czynników biologicznych, przyjmuje się odpowiednie środki hermetyczności. 2. W miejscach wymienionych w ust. 1 czynności związane z narażeniem na szkodliwe czynniki biologiczne są prowadzone na stanowiskach pracy do tego wyznaczonych odpowiadających przynajmniej: 1) 2. stopniowi hermetyczności, dla szkodliwego czynnika biologicznego zakwalifikowanego do grupy 2 zagrożenia; 2) 3. stopniowi hermetyczności, dla szkodliwego czynnika biologicznego zakwalifikowanego do grupy 3 zagrożenia; 3) 4. stopniowi hermetyczności, dla szkodliwego czynnika biologicznego zakwalifikowanego do grupy 4 zagrożenia. 3. Jeżeli w miejscach wymienionych w ust. 1 prowadzone są prace z materiałami, w odniesieniu do których istnieje niepewność co do obecności szkodliwych czynników biologicznych mogących wywoływać choroby u ludzi, a których celem nie jest prowadzenie badań nad tymi czynnikami, w tym prowadzenie hodowli lub ich gromadzenie, stosuje się 2. stopień hermetyczności, a stopnie hermetyczności 3. lub 4. wtedy, gdy zachodzi taka konieczność. 4. W pomieszczeniach izolacyjnych, w których przebywają ludzie lub zwierzęta zakażeni lub podejrzani o zakażenie szkodliwym czynnikiem biologicznym zakwalifikowanym do grupy 3 lub 4 zagrożenia, stosuje się środki hermetyczności. 5. Środki hermetyczności i stopnie hermetyczności dla laboratoriów, zwierzętarni, pomieszczeń izolacyjnych dla ludzi i zwierząt są określone w załączniku nr 4 do rozporządzenia. § 13. 1. Do procesów przemysłowych, w trakcie których stosowane są szkodliwe czynniki biologiczne zakwalifikowane do grupy 2–4 zagrożenia, stosuje się odpowiednio § 12 ust. 2, z uwzględnieniem stopni hermetyczności i środków hermetyczności. 2. Właściwy inspektor sanitarny oraz właściwy inspektor pracy, na podstawie oceny ryzyka związanego z wykorzystaniem szkodliwych czynników biologicznych zakwalifikowanych do grupy 2–4 zagrożenia, mogą nakazać stosowanie odpowiednich środków hermetyczności w wykorzystaniu przemysłowym szkodliwych czynników biologicznych. 3. Środki hermetyczności i stopnie hermetyczności dla procesów przemysłowych określa załącznik nr 5 do rozporządzenia.  Dziennik Ustaw –8– Poz. 103 § 14. Jeżeli w wyniku analiz nie jest możliwe przeprowadzenie rozstrzygającej oceny szkodliwości czynnika biologicznego i zachodzi podejrzenie, że zastosowanie danego czynnika może stanowić poważne zagrożenie dla zdrowia pracowników, prace i procesy określone w § 12 i § 13 są prowadzone wyłącznie na stanowiskach pracy, gdzie zapewniony jest przynajmniej 3. stopień hermetyczności. § 15. 1. W przypadku rozpoznania u pracownika choroby, która może być skutkiem narażenia na działanie szkodliwego czynnika biologicznego, do obowiązków pracodawcy należy: 1) poinformowanie właściwego inspektora sanitarnego o zaistniałym przypadku zachorowania; 2) zapewnienie pozostałym pracownikom narażonym na działanie szkodliwego czynnika biologicznego, w takim stopniu jak choremu pracownikowi, możliwości przeprowadzenia badań lekarskich; 3) przeprowadzenie ponownej oceny ryzyka na stanowisku pracy; 4) eliminacja powstałego zagrożenia. 2. Przepis ust. 1 stosuje się również, gdy nastąpił zgon pracownika, wywołany działaniem szkodliwego czynnika biologicznego w miejscu pracy. § 16. 1. W przypadku wystąpienia lub możliwości wystąpienia w środowisku pracy szkodliwego czynnika biologicznego, przeciw któremu jest dostępna szczepionka, stosuje się odpowiednio przepisy ustawy z dnia 6 września 2001 r. o chorobach zakaźnych i zakażeniach (Dz. U. poz. 1384, z późn. zm.8))9). 2. Pracodawca zleca wykonywanie prac związanych z narażeniem na kontakt ze szkodliwym czynnikiem biologicznym zakwalifikowanym do grupy 3 lub 4 zagrożenia pracownikom właściwie zabezpieczonym, w tym uodpornionym przy użyciu dostępnych szczepionek. § 17. Rozporządzenie wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia10). 8) 9) 10) Zmiany wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2003 r. poz. 391 i 1938, z 2004 r. poz. 959, 1808 i 2135 oraz z 2006 r. poz. 1600. Ustawa utraciła moc na podstawie art. 69 ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (Dz. U. z 2025 r. poz. 1675 oraz z 2026 r. poz. 26), która weszła w życie z dniem 1 stycznia 2009 r. Rozporządzenie zostało ogłoszone w dniu 11 maja 2005 r. Załączniki do rozporządzenia  Dziennik Ustaw –9– Ministra Zdrowia z dnia 11 grudnia 2020Poz. r. 103 Załączniki do rozporządzenia (poz. Ministra…….) Zdrowia z dnia 22 kwietnia 2005 r. (Dz. U. z 2026 r. poz. 103) Załącznik nr 111) Załącznik nr 1 KLASYFIKACJA I WYKAZ SZKODLIWYCH CZYNNIKÓW BIOLOGICZNYCH KLASYFIKACJA I WYKAZ SZKODLIWYCH CZYNNIKÓW BIOLOGICZNYCH I. Klasyfikacja szkodliwych czynników biologicznych Grupa 1 zagrożenia Czynniki, przez które wywołanie chorób u ludzi jest mało prawdopodobne. Grupa 2 zagrożenia Czynniki, które mogą wywoływać choroby u ludzi, mogą być niebezpieczne dla pracowników, ale rozprzestrzenienie ich w populacji ludzkiej jest mało prawdopodobne. Zazwyczaj istnieją w stosunku do nich skuteczne metody profilaktyki lub leczenia. Grupa 3 zagrożenia Czynniki, które mogą wywoływać u ludzi ciężkie choroby, są niebezpieczne dla pracowników, a rozprzestrzenienie ich w populacji ludzkiej jest bardzo prawdopodobne. Zazwyczaj istnieją w stosunku do nich skuteczne metody profilaktyki lub leczenia. Grupa 4 zagrożenia Czynniki, które wywołują u ludzi ciężkie choroby, są niebezpieczne dla pracowników, a rozprzestrzenienie czynników w populacji ludzkiej jest bardzo prawdopodobne. Zazwyczaj nie istnieją w stosunku do nich skuteczne metody profilaktyki lub leczenia. II. Wykaz szkodliwych czynników biologicznych Uwagi wprowadzające 1. Wykaz szkodliwych czynników biologicznych został przygotowany w oparciu o wpływ tych czynników na zdrowych pracowników. Nie bierze się pod uwagę szczególnego wpływu na osoby o zwiększonej podatności, np. z takich powodów jak istniejące choroby, przyjmowanie leków, upośledzona odporność, ciąża lub karmienie piersią. Dodatkowe ryzyko dla tych pracowników powinno być wzięte pod uwagę jako część oceny ryzyka wymaganą przepisami niniejszego rozporządzenia. 2. Czynniki biologiczne, które nie zostały zaklasyfikowane do grup 2–4 tego wykazu, nie są domyślnie klasyfikowane do grupy 1. W przypadku rodzajów, w odniesieniu do których przynajmniej jeden gatunek jest chorobotwórczy dla ludzi, do wykazu zostały włączone gatunki, o których wiadomo, że są najczęściej odpowiedzialne za choroby, wraz z bardziej ogólnym odniesieniem do innych gatunków z tego samego rodzaju, które mogą mieć wpływ na zdrowie. 11)

§ 1pkt 1 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 11 grudnia 2020 r.

zmieniającego rozporządzenie w sprawie szkodliwych czynników biologicznych dla zdrowia w środowisku pracy oraz ochrony zdrowia pracowników zawodowo narażonych na te czynniki (Dz. U. poz. 2234), które weszło w życie z dniem 29 grudnia 2020 r.  Dziennik Ustaw – 10 – Poz. 103 Gdy w wykazie sklasyfikowanych czynników biologicznych jest wymieniony cały rodzaj, oznacza to, że klasyfikacja obejmuje tylko gatunki i szczepy, o których wiadomo, że są chorobotwórcze. Inne gatunki i szczepy, o których wiadomo, że nie są szkodliwe dla zdrowia, są wyłączone.

  1. Gdy szczep jest atenuowany lub stracił znane geny wirulencji, wówczas nie ma konieczności stosowania środków hermetyczności wymaganych przez klasyfikację jego szczepu macierzystego, ale decyzję o zmniejszeniu zakresu stosowanych środków hermetyczności można podjąć pod warunkiem przeprowadzenia właściwej oceny ryzyka zawodowego dla pracowników. Odnosi się to do sytuacji, gdy taki szczep ma być na przykład zastosowany jako produkt lub część produktu o przeznaczeniu profilaktycznym lub terapeutycznym.
  2. Nomenklatura sklasyfikowanych czynników stosowana do stworzenia niniejszego wykazu odzwierciedla najnowsze międzynarodowe ustalenia w zakresie taksonomii i nomenklatury czynników biologicznych.
  3. Wymagania dotyczące stosowania środków hermetyczności wynikające z klasyfikacji pasożytów stosuje się jedynie do tych etapów cyklu życiowego pasożyta, w których jest on zakaźny dla ludzi w miejscu pracy. Wyjaśnienie oznaczeń dodatkowych stosowanych w wykazie: A – możliwe efekty alergiczne D – wykaz pracowników narażonych na działanie tego czynnika biologicznego ma być przechowywany przez okres dłuższy niż 10 lat po zakończeniu ostatniego zanotowanego przypadku narażenia T – produkcja toksyn V – dostępna i zarejestrowana w Unii Europejskiej skuteczna szczepionka

(1)Klasyfikacja zgodna z globalnym planem działania Światowej Organizacji Zdrowia mającym na celu zminimalizowanie ryzyka zakażenia wirusem polio związanym z miejscami przechowywania po eradykacji według typu dzikich szczepów wirusa polio i stopniowym zaprzestaniu stosowania doustnej szczepionki przeciw polio.
(2)Kleszczowe zapalenie mózgu.
(3)Tylko dla typu A i B.
(4)Zalecane dla pracy przy bezpośrednim kontakcie z tymi czynnikami.
(5)Wyróżnia się dwa wirusy: jeden to rodzaj wirusa ospy bawołów, a drugi to wariant wirusa krowianki.
(6)Wariant wirusa ospy krów.
(7)Wariant wirusa krowianki.
(8)Nie ma dowodów na występowanie u ludzi choroby wywołanej przez inne retrowirusy występujące u małp. Zapobiegawczo dla prac przy nich jest zalecany poziom hermetyczności 3.
(9)Wirus zapalenia wątroby typu D jest chorobotwórczy u pracowników jedynie w obecności jednoczesnego lub wtórnego zakażenia wywołanego wirusem zapalenia wątroby typu B. Szczepienie przeciwko wirusowi zapalenia wątroby typu B chroni więc pracowników, którzy nie zostali zakażeni wirusem zapalenia wątroby typu B, przed wirusowym zapaleniem wątroby typu D.
(10)Diagnostyczne prace laboratoryjne niepowodujące namnażania wirusa SARS-CoV-2 powinny być prowadzone w obiektach stosujących procedury równoważne przynajmniej  Dziennik Ustaw – 11 – Poz. 103 poziomowi hermetyczności 2. Prace obejmujące namnażanie SARS-CoV-2 powinny być przeprowadzane w laboratorium o poziomie hermetyczności 3 z ciśnieniem powietrza utrzymywanym na poziomie niższym od ciśnienia atmosferycznego. Wykaz „prac niepowodujących namnażania wirusa SARS-CoV-2” jest publikowany w formie zaleceń przez WHO. ** Czynniki biologiczne, które nie przenoszą się drogą powietrzną, przez co stwarzają ograniczone ryzyko zakażenia dla pracowników. Uwaga: W przypadku szkodliwych czynników biologicznych występujących na tej liście skrót „spp.” odnosi się do innych gatunków należących do tego rodzaju, które nie zostały wyraźnie włączone do wykazu, ale są znane jako patogenne dla ludzi. BAKTERIE i podobne organizmy Szkodliwy czynnik biologiczny Actinomadura madurae Actinomadura pelletieri Actinomyces gerencseriae Actinomyces israelii Actinomyces spp. Aggregatibacter actinomycetemcomitans (Actinobacillus actinomycetemcomitans) Anaplasma spp. Arcanobacterium haemolyticum (Corynebacterium haenolyticum) Arcobacter butzleri Bacillus anthracis Bacteroides fragilis Bacteroides spp. Bartonella bacilliformis Bartonella quintana (Rochalimaea quintana) Bartonella (Rochalimaea) spp. Bordetella bronchiseptica Bordetella parapertussis Bordetella pertussis Bordetella spp. Borrelia burgdorferi Borrelia duttonii Borrelia recurrentis Borrelia spp. Brachyspira spp. Brevibacterium linens Brucella abortus Brucella canis Brucella inopinata Brucella melitensis Brucella suis Burkholderia cepacia Klasyfikacja szkodliwych czynników biologicznych według grup zagrożenia 2 2 2 2 2 Oznaczenie dodatkowe 2 2 2 2 3 2 2 2 2 2 2 2 2 2 2 2 2 2 2 2 3 3 3 3 3 2 T T, V A  Dziennik Ustaw – 12 – Burkholderia mallei (Pseudomonas mallei) Burkholderia pseudomallei (Pseudomonas pseudomallei) Campylobacter fetus subsp. fetus Campylobacter fetus subsp. venerealis Campylobacter jejuni subsp. doylei Campylobacter jejuni subsp. jejuni Campylobacter spp. Cardiobacterium hominis Cardiobacterium valvarum Chlamydia abortus (Chlamydophila abortus) Chlamydia caviae (Chlamydophila caviae) Chlamydia felis (Chlamydophila felis) Chlamydia pneumoniae (Chlamydophila pneumoniae) Chlamydia psittaci (Chlamydophila psittaci) (szczepy ptasie) Chlamydia psittaci (Chlamydophila psittaci) (inne szczepy) Chlamydia trachomatis (Chlamydophila trachomatis) Clostridium botulinum Clostridium difficile Clostridium perfringens Clostridium tetani Clostridium spp. Corynebacterium diphtheriae Corynebacterium minutissimum Corynebacterium pseudotuberculosis Corynebacterium ulcerans Corynebacterium spp. Coxiella burnetii Cytophaga allerginae Edwardsiella tarda Ehrlichia spp. Eikenella corrodens Elizabethkingia meningoseptica (Flavobacterium meningosepticum) Enterobacter aerogenes (Klebsiella mobilis) Enterobacter cloacae subsp. cloacae (Enterobacter cloacae) Enterobacter spp. Enterococcus spp. Erysipelothrix rhusiopathiae Escherichia coli (z wyjątkiem szczepów niepatogennych) Escherichia coli, szczepy werocytotoksyczne lub enterotoksyczne (np. O157:H7, 0124 lub 0123) Fluoribacter bozemanae (Legionella) Francisella hispaniensis Francisella tularensis subsp. holarctica Francisella tularensis subsp. mediasiatica Francisella tularensis subsp. novicida Francisella tularensis subsp. tularensis Fusobacterium necrophorum subsp. funduliforme Fusobacterium necrophorum subsp. necrophorum Gardnerella vaginalis Haemophilus ducreyi Haemophilus influenzae Poz. 103 3 3 2 2 2 2 2 2 2 2 2 2 2 3 2 2 2 2 2 2 2 2 2 2 2 2 3 2 2 2 2 D T T T T, V T, V T T A, T 2 2 2 2 2 2 2 3** 2 2 2 2 2 3 2 2 2 2 2 T V  Dziennik Ustaw – 13 – Haemophilus spp. Helicobacter pylori Helicobacter spp. Klebsiella oxytoca Klebsiella pneumoniae subsp. ozaenae Klebsiella pneumoniae subsp. pneumoniae Klebsiella pneumoniae subsp. rhinoscleromatis Klebsiella spp. Legionella pneumophila subsp. fraseri Legionella pneumophila subsp. pascullei Legionella pneumophila subsp. pneumophila Legionella spp. Leptospira interrogans (wszystkie serotypy) Leptospira spp. Listeria monocytogenes Listeria ivanovii subsp. ivanovii Listeria invanovii subsp. londoniensis Morganella morganii subsp. morganii (Proteus morganii) Morganella morganii subsp. sibonii Mycobacterium abscessus subsp. abscessus Mycobacterium africanum Mycobacterium avium subsp. avium (Mycobacterium avium) Mycobacterium avium subsp. paratuberculosis (Mycobacterium paratuberculosis) Mycobacterium avium subsp. silvaticum Mycobacterium bovis Mycobacterium caprae (Mycobacterium tuberculosis subsp. caprae) Mycobacterium chelonae Mycobacterium chimaera Mycobacterium fortuitum Mycobacterium intracellulare Mycobacterium kansasii Mycobacterium leprae Mycobacterium malmoense Mycobacterium marinum Mycobacterium microti Mycobacterium pinnipedii Mycobacterium scrofulaceum Mycobacterium simiae Mycobacterium szulgai Mycobacterium tuberculosis Mycobacterium ulcerans Mycobacterium xenopi Mycoplasma hominis Mycoplasma pneumoniae Mycoplasma spp. Neisseria gonorrhoeae Neisseria meningitidis Neorickettsia sennetsu (Rickettsia sennetsu, Ehrlichia sennetsu) Nocardia asteroides Poz. 103 2 2 2 2 2 2 2 2 2 2 2 2 2 2 2 2 2 2 2 2 3 2 2 2 3 3 2 2 2 2 2 3 2 2 3** 3 2 2 2 3 3** 2 2 2 2 2 2 2 2 V V V V  Dziennik Ustaw – 14 – Nocardia brasiliensis Nocardia farcinica Nocardia nova Nocardia otitidiscaviarum Nocardia spp. Orientia tsutsugamushi (Rickettsia tsutsugamushi) Pantoea agglomerans Pasteurella multocida subsp. gallicida (Pasteurella gallicida) Pasteurella multocida subsp. multocida Pasteurella multocida subsp. septica Pasteurella spp. Peptostreptococcus anaerobius Plesiomonas shigelloides Porphyromonas spp. Prevotella spp. Proteus mirabilis Proteus penneri Proteus vulgaris Providencia alcalifaciens (Proteus inconstans) Providencia rettgeri (Proteus rettgeri) Providencia spp. Pseudomonas aeruginosa Rhodococcus hoagii (Corynebacterium equi) Rickettsia africae Rickettsia akari Rickettsia australis Rickettsia canadensis Rickettsia conorii Rickettsia heilongjiangensis Rickettsia japonica Rickettsia montanensis Rickettsia typhi Rickettsia prowazekii Rickettsia rickettsii Rickettsia sibirica Rickettsia spp. Saccharomonospora viridis Saccharopolyspora rectivirgula Salmonella enterica (choleraesuis) subsp. arizonae Salmonella Enteritidis Salmonella Paratyphi A, B, C Salmonella Typhi Salmonella Typhimurium Salmonella (inne serotypy) Shigella boydii Shigella dysenteriae (typ 1) Shigella dysenteriae, inne niż typ 1 Shigella flexneri Shigella sonnei Staphylococcus aureus Streptobacillus moniliformis Streptococcus agalactiae Poz. 103 2 2 2 2 2 3 2 2 2 2 2 2 2 2 2 2 2 2 2 2 2 2 2 3 3** 3 2 3 3** 3 2 3 3 3 3 2 2 2 2 2 2 3** 2 2 2 3** 2 2 2 2 2 2 A, T T A A V V T T  Dziennik Ustaw – 15 – Poz. 103 Streptococcus dysgalactiae subsp. equisimilis Streptococcus pneumoniae Streptococcus pyogenes Streptococcus suis Streptococcus spp. Streptomyces albus Streptomyces spp. Thermoactinomyces thalpophilus Thermoactinomyces vulgaris Treponema carateum Treponema pallidum Treponema pertenue Treponema spp. Trueperella pyogenes Ureaplasma parvum Ureaplasma urealyticum Vibrio cholerae (włącznie z El Tor) Vibrio parahaemolyticus (Benecka parahaemolytica) Vibrio spp. Yersinia enterocolitica subsp. enterolitica Yersinia enterocolitica subsp. palearctica Yersinia pestis Yersinia pseudotuberculosis Yersinia spp. 2 2 2 2 2 2 2 2 2 2 2 2 2 2 2 2 2 2 2 2 2 3 2 2 T, V T A A A A T, V WIRUSY UWAGA: Wirusy zostały umieszczone w wykazie według rzędu (O – order), rodziny (F – family) i rodzaju (G – genus). Szkodliwy czynnik biologiczny (gatunek wirusa lub wskazany takson) Bunyavirales (O) Hantaviridae (F) Hantavirus (Orthohantavirus) (G) Hantawirus Andes (hantawirus wywołujący hantawirusowy zespół płucny [HPS]) Hantawirus Bayou Hantawirus Black Creek Canal Hantawirus Caño Delgadito Hantawirus Choclo Hantawirus Dobrava-Belgrade (hantawirus wywołujący gorączkę krwotoczną z zespołem nerkowym [HFRS]) Hantawirus El Moro Canyon Hantawirus Hantaan (hantawirus wywołujący gorączkę krwotoczną z zespołem nerkowym [HFRS]) Hantawirus Laguna Negra Hantawirus Prospect Hill Klasyfikacja szkodliwych czynników biologicznych według grup zagrożenia 3 3 3 3 3 3 3 3 3 2 Oznaczenie dodatkowe  Dziennik Ustaw Hantawirus Puumala (hantawirus wywołujący nefropatię epidemiczną [NE]) Hantawirus Seoul (hantawirus wywołujący gorączkę krwotoczną z zespołem nerkowym [HFRS]) Hantawirus Sin Nombre (hantawirus wywołujący hantawirusowy zespół płucny [HPS]) Inne chorobotwórcze hantawirusy Nairoviridae (F) Nairovirus (Orthonairovirus) (G) Nairowirus krymsko-kongijskiej gorączki krwotocznej [CCHF] Nairowirus Dugbe Nairowirus Hazara Nairowirus choroby owiec z Nairobi Inne chorobotwórcze nairowirusy Peribunyaviridae (F) Bunyavirus (Orthobunyavirus) (G) Buniawirus Bunyamwera (wirus Germiston) Buniawirus kalifornijskiego zapalenia mózgu Buniawirus gorączki Oropouche Inne chorobotwórcze buniawirusy Phenuiviridae (F) Phlebovirus (G) Flebowirus Bhanja Flebowirus Punta Toro Flebowirus gorączki Doliny Rift Flebowirus gorączki muchy piaskowej serotyp neapolitański (wirus Toscana) Flebowirus SFTS (flebowirus wywołujący ciężką gorączkę z zespołem małopłytkowości) Inne chorobotwórcze flebowirusy Herpesvirales (O) Herpesviridae (F) Cytomegalovirus (G) Ludzki betaherpeswirus typu 5 (wirus cytomegalii, CMV) Lymphocryptovirus (G) Ludzki gammaherpesvirus typu 4 (wirus Epsteina-Barr) Rhadinoovirus (G) Ludzki gammaherpeswirus typu 8 Roseolovirus (G)] Ludzki betaherpeswirus typu 6A (Ludzki wirus B-limfotropowy, HBLV, HHV-6A) Ludzki betaherpeswirus typu 6B Ludzki betaherpeswirus typu 7 Simplexvirus (G) Małpi alfaherpeswirus typu 1 (herpeswirus małpi, herpeswirus typu B) – 16 – Poz. 103 2 3 3 2 4 2 2 2 2 2 2 3 2 2 2 3 2 3 2 2 2 2 2 2 2 3 D  Dziennik Ustaw Ludzki slfaherpeswirus typu 1 (herpeswirus ludzki typu 1, wirus opryszczki pospolitej typu 1) Ludzki alfaherpeswirus typu 2 (herpeswirus ludzki typu 2, wirus opryszczki pospolitej typu 2) Varicellovirus (G) Ludzki alfaherpeswirus typu 3 (wirus ospy wietrznej i półpaśca) Mononegavirales (O) Filoviridae (F) Wirus Ebola (G) Marburgvirus (G) Wirus Marburg Paramyxoviridae (F) Avulavirus (G) Wirus choroby Newcastle (wirus rzekomego pomoru drobiu) Henipavirus (G) Wirus Hendra Wirus Nipah Morbillivirus (G) Wirus odry Respirovirus (G) Ludzki respirowirus typu 1 (wirus paragrypy typu 1) Ludzki respirowirus typu 3 (wirus paragrypy typu 3) Rubulavirus (G) Wirus świnki Ludzki rubulawirus typu 2 (wirus paragrypy typu 2) Ludzki rubulawirus typu 4 (wirus paragrypy typu 4) Pneumoviridae (F) Metapneumovirus (G) Orthopneumovirus (G) Ludzki syncytialny wirus oddechowy (ludzki orthopneumowirus, RSV) Rhabdoviridae (F) Lyssavirus (G) Australijski wirus wścieklizny nietoperzy (ABLV) Wirus Duvenhage (DUVV) Europejski wirus wścieklizny nietoperzy typu 1 (EBLV1), Europejski wirus wścieklizny nietoperzy typu 2 (EBLV2) Wirus wścieklizny nietoperzy Lagos (LBV) Wirus Mokola (MOKV) Wirus wścieklizny (RABV) Vesiculovirus (G) Wirus pęcherzykowego zapalenia jamy ustnej, szczep Alagoas – 17 – Poz. 103 2 2 2 V 4 4 2 4 4 2 V 2 2 2 V 2 2 2 3** 3** V V 3** V 3** V 3** 3 3** V 2  Dziennik Ustaw Wirus pęcherzykowego zapalenia jamy ustnej, szczep Indiana Wirus pęcherzykowego zapalenia jamy ustnej, szczep New Jersey Wirus Piry (PIRYV, Piry virus) Nidovirales (O) Coronaviridae (F) Betakoronavirus (G) koronawirus zespołu ostrej niewydolności oddechowej (wirus SARS) koronawirus zespołu ostrej niewydolności oddechowej 2 (wirus SARS-CoV-2) Koronawirus bliskowschodniego zespołu niewydolności oddechowej (wirus MERS) Inne chorobotwórcze koronawirusy Pikornavirales (O) Picornaviridae (F) Cardiovirus (G) Wirus Saffold Cosavirus (G) Cosawirus A Enterovirus (G) Enterowirus A Enterowirus B Enterowirus C Enterowirus D, ludzki enterowirus typu 70 (wirus ostrego krwotocznego zapalenia spojówek) Rhinoviruses Wirus polio typu 1 i 3 Wirus polio typu 2
(1)Hepatovirus (G) Wirus zapalenia wątroby typu A (WZW A, HAV, ludzki enterowirus typu 72) Kobuvirus (G) Aichiwirus A (Aichi virus 1) Parechovirus (G) Parechowirusy typu A Parechowirusy typu B (wirus Ljungana) Inne chorobotwórcze Picornaviridae Nieprzyporządkowane (O) Adenoviridae (F) Astroviridae (F) Arenaviridae (F) Mammarenavirus (G) Mammarenawirus brazylijski Mammarenawirus Chapare Mammarenawirus Flexal Mammarenawirus Guanarito Mammarenawirus Junín – 18 – Poz. 103 2 2 2 3 3
(10)3 2 2 2 2 2 2 2 2 2 V 3 V 2 V 2 2 2 2 2 2 4 4 3 4 4  Dziennik Ustaw Mammarenawirus Lassa (wirus gorączki Lassa) Mammarenawirus Lujo Mammarenawirus limfocytowego zapalenia opon mózgowych, szczepy neurotropowe Mammarenawirus limfocytowego zapalenia opon mózgowych (inne szczepy) Mammarenawirus Machupo Mammarenawirus Mobala Mammarenawirus Mopeia Mammarenawirus Tacaribe Mammarenawirus Whitewater Arroyo Caliciviridae (F) Norovirus (G) Wirus Norwalk Inne chorobotwórcze Caliciviridae Hepadnaviridae (F) Ortohepadnawirus (G) Wirus zapalenia wątroby typu B (WZW B, HBV) Hepeviridae (F) Ortohepevirus (G) Wirus zapalenia wątroby typu E (WZW E, HEV, Ortohepevirus A) Flaviviridae (F) Flavivirus (G) Wirus Dengue Wirus japońskiego zapalenia mózgu Wirus choroby lasu Kyasanur (KFDV) Wirus choroby skokowej owiec (LIV) Wirus zapalenia mózgu doliny Murray (wirus australijskiego zapalenia mózgu) Wirus omskiej gorączki krwotocznej Wirus Powassan Wirus Rocio Wirus zapalenia mózgu St. Louis Wirus kleszczowego zapalenia mózgu Wirus Absettarov Wirus Hanzalova Wirus Hypr Wirus Kumlinge Wirus Negishi Wirus rosyjskiego wiosenno-letniego zapalenia mózgu
(2)Wirus kleszczowego zapalenia mózgu (podtyp środkowoeuropejski) Wirus kleszczowego zapalenia mózgu (podtyp dalekowschodni) Wirus kleszczowego zapalenia mózgu (podtyp syberyjski) Wirus Wesselsbron Wirus gorączki Zachodniego Nilu Wirus żółtej gorączki – 19 – Poz. 103 4 4 2 2 4 2 2 2 3 2 2 3** V, D 2 3 3 3 3** V V 3 3 3 3 3 3 3 3 3 3 3 V 3** V 3 3 3** 3 3 V V  Dziennik Ustaw Wirus Zika Inne chorobotwórcze flawiwirusy Hepacivirus (G) Wirus zapalenia wątroby typu C (WZW typu C, HCV) Orthomyxoviridae (F) Gammainfluenzavirus (G) – 20 – Poz. 103 2 2 3** D Wirus grypy typu C Influenzavirus A (G) Wysoce patogenne wirusy ptasiej grypy HPAIV (H5), np. H5N1 Wysoce patogenne wirusy ptasiej grypy HPAIV (H7), np. H7N7, H7N9 2 V
(3)Wirus grypy typu A Wirus A grypy typu A/Nowy Jork/1/18 (H1N1) (grypa hiszpanka 1918) Wirus A grypy typu A/Singapur/1/57 (H2N2) Nisko patogenny wirus ptasiej grypy (LPAI) H7N9 Influenzavirus B (G) 2 Wirus grypy typu B Thogoto virus (G) Wirus Dhori (przenoszone przez kleszcze orthomyxoviridae: Dhori) Wirus Thogoto (przenoszone przez kleszcze orthomyxoviridae: Thogoto) 2 Papillomaviridae (F) Parvoviridae (F) Erytroparvovirus (G) Ludzki parwowirus B19 Polyomaviridae (F) Betapoliomavirus (G) 2 3 3 V
(3)3 3 3 V
(3)2 2 D
(4)2 Ludzki poliomawirus 1 (wirus BK) 2 D
(4)Ludzki poliomawirus 2 (wirus JC) Poxviridae (F) Molluscipoxwirus (G) Wirus mięczaka zakaźnego (MCV) Orthopoxvirus (G) Wirus ospy krów Wirus ospy małp Wirus krowianki (w tym wirus ospy bawołów
(5), wirus ospy słoni
(6), wirus ospy królików
(7)Wirus ospy prawdziwej (variola major i minor) Parapoxvirus (G) Wirus Orf Wirus rzekomej ospy krowiej (wirus guzków dojarek, parapoxvirus bovis) Yatapoxvirus (G) Wirus Tanapox Wirus Yaba Reoviridae (F) 2 D
(4)2 2 3 V 2 4 2 2 2 2 V  Dziennik Ustaw Seadornavirus (G) Wirus Banna Coltivirus (G) Rotavirus (G) Orbivirus (G) Retroviridae (F) Deltaretrovirus (G) Ludzki wirus T-limfotropowy typu 1 (HTLV-1) Ludzki wirus T-limfotropowy typu 2 (HTLV-2) Lentivirus (G) Ludzki wirus niedoboru odporności typu 1 (HIV-1) Ludzki wirus niedoboru odporności typu 2 (HIV-2) Małpi wirus niedoboru odporności (SIV) Togaviridae (F) Alphavirus (G) Wirus Cabassou Wirus wschodniego zapalenia mózgu i rdzenia koni Wirus Bebaru Wirus Chikungunya Wirus Everglades Wirus Mayaro Wirus Mucambo Wirus Ndumu Wirus O’nyong-nyong Wirus Ross River Wirus Semliki Forest (wirus gorączki lasu, SFV) Wirus Sindbis Wirus Tonate Wirus wenezuelskiego zapalenia mózgu i rdzenia koni Wirus zachodniego zapalenia mózgu i rdzenia koni Inne chorobotwórcze alfawirusy Rubivirus (G) Wirus różyczki Nieprzyporządkowane (F) Deltawirus (G) Wirus zapalenia wątroby typu D (WZW typu D, HDV) – 21 – Poz. 103 2 2 2 2 3** D 3** D 3** D 3** 2 D
(8)3 3 2 3** 3** 3 3** 3** 2 2 V 2 2 3** 3 V 3 2 V 2 V 2 V, D,
(9)CZYNNIKI PASAŻOWALNYCH ENCEFALOPATII GĄBCZASTYCH Klasyfikacja szkodliwych czynników biologicznych według grup zagrożenia Oznaczenie dodatkowe Czynnik choroby Creutzfeldta-Jakoba 3** D
(4)Wariant czynnika choroby Creutzfeldta-Jakoba 3** D
(4)Szkodliwy czynnik biologiczny  Dziennik Ustaw – 22 – Poz. 103 Czynnik gąbczastej encefalopatii bydła (BSE) oraz innych zwierzęcych gąbczastych encefalopatii przenośnych TSE Czynnik zespołu Gerstmanna-SträussleraScheinkera 3** D
(4)3** D
(4)Czynnik choroby Kuru Czynnik trzęsawki owiec 3** 2 D
(4)PASOŻYTY Szkodliwy czynnik biologiczny Acanthamoeba castellani Ancylostoma duodenale Angiostrongylus cantonensis Angiostrongylus costaricensis Anisakis simplex Ascaris lumbricoides Ascaris suum Babesia divergens Babesia microti Balamuthia mandrillaris Balantidium coli Brugia malayi Brugia pahangi Brugia timori Capillaria philippinensis Capillaria spp. Clonorchis sinensis (Opisthorchis sinensis) Clonorchis viverrini (Opisthorchis viverrini) Cryptosporidium hominis Cryptosporidium parvum Cyclospora cayetanensis Dicrocoelium dentriticum Dipetalonema streptocerca Diphyllobothrium latum Dracunculus medinensis Echinococcus granulosus Echinococcus multilocularis Echinococcus oligarthrus Echinococcus vogeli Entamoeba histolytica Enterobius vermicularis Enterocytozoon bieneusi Fasciola gigantica Fasciola hepatica Fasciolopsis buski Giardia lamblia (Giardia duodenalis, Giardia intestinalis) Heterophyes spp. Hymenolepis diminuta Hymenolepis nana Klasyfikacja szkodliwych czynników biologicznych według grup zagrożenia 2 2 2 2 2 2 2 2 2 3 2 2 2 2 2 2 2 2 2 2 2 2 2 2 2 3** 3** 3** 3** 2 2 2 2 2 2 2 2 2 2 Oznaczenie dodatkowe A A A  Dziennik Ustaw Leishmania aethiopica Leishmania braziliensis Leishmania donovani Leishmania guyanensis (Viannia guyanensis) Leishmania infantum (Leishmania chagasi) Leishmania major Leishmania mexicana Leishmania panamensis (Viannia panamensis) Leishmania peruviana Leishmania tropica Leishmania spp. Loa loa Mansonella ozzardi Mansonella perstans Mansonella streptocerca Metagonimus spp. Naegleria fowleri Necator americanus Onchocerca volvulus Opisthorchis felineus Opisthorchis spp. Paragonimus westermani Paragonimus spp. Plasmodium falciparum Plasmodium knowlesi Plasmodium spp. (ludzki i małpi) Sarcocystis suihominis Schistosoma haematobium Schistosoma intercalatum Schistosoma japonicum Schistosoma mansoni Schistosoma mekongi Strongyloides stercoralis Strongyloides spp. Taenia saginata Taenia solium Toxocara canis Toxocara cati Toxoplasma gondii Trichinella nativa Trichinella nelsoni Trichinella pseudospiralis Trichinella spiralis Trichomonas vaginalis Trichostrongylus orientalis Trichostrongylus spp. Trichuris trichiura Trypanosoma brucei brucei Trypanosoma brucei gambiense Trypanosoma brucei rhodesiense Trypanosoma cruzi Wuchereria bancrofti – 23 – Poz. 103 2 3** 3** 3** 3** 2 2 3** 2 2 2 2 2 2 2 2 3 2 2 2 2 2 2 3** 3** 2 2 2 2 2 2 2 2 2 2 3** 2 2 2 2 2 2 2 2 2 2 2 2 2 3** 3** 2  Dziennik Ustaw – 24 – Poz. 103 GRZYBY Szkodliwy czynnik biologiczny Aspergillus flavus Aspergillus fumigatus Aspergillus spp. Blastomyces dermatitidis (Ajellomyces dermatitidis) Blastomyces gilchristii Candida albicans Candida dubliniensis Candida glabrata Candida parapsilosis Candida tropicalis Cladophialophora bantiana (Xylohypha bantiana, Cladosporium bantianum, trichoides) Cladophialophora modesta Cladophialophora spp. Coccidioides immitis Coccidioides posadasii Cryptococcus gattii (Filobasidiella neoformans var. bacillispora) Cryptococcus neoformans (Filobasidiella neoformans var. neoformans) Emmonsia parva var. parva Emmonsia parva var. crescens Epidermophyton floccosum Epidermophyton spp. Fonsecaea pedrosoi Histoplasma capsulatum Histoplasma capsulatum var. farciminosum Histoplasma duboisii Madurella grisea Madurella mycetomatis Microsporum spp. Nannizzia spp. Neotestudina rosatii Paracoccidioides brasiliensis Paracoccidioides lutzii Paraphyton spp. Rhinocladiella mackenziei Scedosporium apiospermum Scedosporium prolificans (inflatum) Sporothrix schenckii Talaromyces marneffei (Penicillium marneffei) Trichophyton rubrum Trichophyton tonsurans Trichophyton spp. Klasyfikacja szkodliwych czynników biologicznych według grup zagrożenia 2 2 2 3 3 2 2 2 2 2 Oznaczenie dodatkowe A A A 3 3 2 3 3 A A 2 A 2 2 2 2 2 2 3 3 3 2 2 2 2 2 3 3 2 3 2 2 2 2 2 2 2 A A A A A A A  Dziennik Ustaw – 25 – Poz. 103 Załącznik Załącznik nr 2 nr 2 WYKAZ PRAC NARAŻAJĄCYCH PRACOWNIKÓW NA DZIAŁANIE CZYNNIKÓW BIOLOGICZNYCH WYKAZ PRAC NARAŻAJĄCYCH PRACOWNIKÓW NA DZIAŁANIE CZYNNIKÓW BIOLOGICZNYCH Lp. 1 2 3 412) 5 6 7 813) 12) 13) 12) Praca w zakładach produkujących żywność Praca w rolnictwie Praca, podczas której dochodzi do kontaktu ze zwierzętami lub produktami pochodzenia zwierzęcego Praca w jednostkach ochrony zdrowia, w tym w pomieszczeniach izolacyjnych i zakładach, gdzie są wykonywane badania pośmiertne Praca w laboratoriach klinicznych, weterynaryjnych lub diagnostycznych Praca w zakładach gospodarki odpadami Praca przy oczyszczaniu ścieków Praca inna od wymienionej w lp. 1–7, w przypadku której wynik oceny ryzyka, przeprowadzonej zgodnie z § 5 i § 6 rozporządzenia, wskazuje, że czynniki biologiczne mogą być obecne w środowisku pracy

§ 1pkt 2 lit.

a rozporządzenia, o którym mowa w odnośniku 11. W 13)brzmieniu ustalonym przez § 1 pkt 2 lit. a rozporządzenia, o którym mowa w odnośniku 11.

§ 1pkt 2 lit.

b rozporządzenia, o którym mowa w odnośniku 11.

§ 1pkt 2 lit.

b rozporządzenia, o którym mowa w odnośniku 11.  Dziennik Ustaw – 26 – Poz. 103 Załącznik nr 3 Załącznik nr 3 Załącznik nr 3 WZÓR ZNAKU OSTRZEGAJĄCEGO PRZED ZAGROŻENIEM BIOLOGICZNYM WZÓR ZNAKU OSTRZEGAJĄCEGO PRZED ZAGROŻENIEM BIOLOGICZNYM WZÓR ZNAKU OSTRZEGAJĄCEGO PRZED ZAGROŻENIEM BIOLOGICZNYM UWAGA: UWAGA: Piktogram powinien być koloru czarnego na żółto-pomarańczowym tle, w formie trójkąta. Piktogram powinien być koloru czarnego na żółto-pomarańczowym tle, w formie trójkąta.  Dziennik Ustaw – 27 – Poz. 103 Załącznik nr 2 Załącznik nr 414) ŚRODKI HERMETYCZNOŚCI I STOPNIE HERMETYCZNOŚCI ŚRODKI HERMETYCZNOŚCI I STOPNIE HERMETYCZNOŚCI DLA LABORATORIÓW, ZWIERZĘTARNI, POMIESZCZEŃ IZOLACYJNYCH DLA LABORATORIÓW, ZWIERZĘTARNI, POMIESZCZEŃ IZOLACYJNYCH DLA LUDZI I ZWIERZĄT DLA LUDZI I ZWIERZĄT Uwaga wstępna Środki zawarte w niniejszym załączniku stosuje się adekwatnie do rodzaju wykonywanej czynności, oceny ryzyka zawodowego oraz rodzaju szkodliwego czynnika biologicznego. W tabeli określenie „zalecane” oznacza, że środki powinny być stosowane, o ile wyniki oceny ryzyka zawodowego, o której mowa w § 5 i § 6 niniejszego rozporządzenia, nie wskazują inaczej. Stopień hermetyczności Środki hermetyczności

(1)grupa 2 zagrożenia 1 grupa 3 zagrożenia grupa 4 zagrożenia 2 3 4
  1. Odizolowane od innych czynności wykonywanych w tym samym budynku niewymagane zalecane wymagane
  2. Przystosowane do dezynfekcji przez fumigację (możliwość szczelnego zamknięcia) niewymagane zalecane wymagane tam, gdzie to konieczne wymagane, jeżeli zakażenie przenoszone jest drogą powietrzną wymagane
  3. Powietrze wprowadzane i wyprowadzane z miejsca pracy przez filtry (HEPA
(2)) lub podobne niewymagane wymagane dla powietrza wyprowadzanego wymagane dla powietrza wprowadzanego i wyprowadzanego
  1. Ciśnienie powietrza w miejscu pracy powinno być utrzymywane na poziomie niższym od ciśnienia atmosferycznego niewymagane zalecane wymagane
  2. Powierzchnie nieprzepuszczalne dla wody i łatwo zmywalne wymagane dla stołów i podłóg wymagane dla stołów, podłóg i innych powierzchni określonych w ocenie ryzyka wymagane dla stołów, ścian, podłóg i sufitu Miejsce pracy Obiekty
  3. Praca ze skażonym materiałem, włącznie ze zwierzętami, prowadzona w komorze bezpieczeństwa biologicznego lub izolatce lub innym odpowiednim pomieszczeniu zamkniętym Wyposażenie 14)

§ 1pkt 3 rozporządzenia, o którym mowa w odnośniku 11.  Dziennik Ustaw – 28 – Poz. 103 Stopień hermetyczności Środki hermetyczności

(1)grupa 2 zagrożenia 1
  1. Powierzchnie odporne na kwasy, zasady, rozpuszczalniki oraz środki dezynfekcyjne grupa 3 zagrożenia grupa 4 zagrożenia 2 3 4 zalecane wymagane wymagane
  2. Dostęp wyłącznie dla osób uprawnionych zalecane wymagane wymagane przez śluzę powietrzną
(3)
  1. Skuteczna ochrona przed wektorami zakażeń, np. gryzoniami i owadami zalecane wymagane wymagane
  2. Określone procedury dezynfekcji wymagane wymagane wymagane czynnika wymagane wymagane wymagane bezpieczne przechowywanie
  3. Pracownicy powinni wziąć prysznic przed opuszczeniem pomieszczenia zamkniętego niewymagane zalecane zalecane zalecane wymagane na miejscu lub poza nim wymagane na miejscu
  4. Pełne wyposażenie przypisane do laboratorium niewymagane zalecane wymagane
  5. Okno do obserwacji lub podobne rozwiązanie, tak aby znajdujący się wewnątrz pracownicy mogli być widoczni zalecane zalecane wymagane System pracy
  6. Bezpieczne biologicznego przechowywanie Odpady
  7. Zatwierdzony proces inaktywacji w celu bezpiecznego usuwania zwłok zwierzęcych Inne środki Zatwierdzony proces inaktywacji w celu bezpiecznego usuwania zwłok zwierzęcych wymagany, jeżeli dotyczy. Przy pracy z czynnikami biologicznymi z grupy zagrożenia 3 zgodnie z załącznikiem nr 1 do rozporządzenia, przy których zastosowano w tym załączniku oznaczenie „**”, jest dopuszczalna rezygnacja ze stosowania: a) powietrza wprowadzanego i wyprowadzanego z miejsca pracy przez filtry (HEPA
(2)) lub podobne,
(1)b) zatwierdzonego procesu inaktywacji w celu bezpiecznego usuwania zwłok zwierzęcych.
(2)HEPA – wysokosprawny filtr powietrza.
(3)Śluza powietrzna. Wejście musi się odbywać przez śluzę powietrzną, która jest pomieszczeniem odizolowanym od laboratorium. Strona czysta śluzy powietrznej musi być odseparowana od strony ograniczonego wstępu pomieszczeniem z prysznicami lub szatnią i najlepiej z drzwiami ryglowanymi od wewnątrz.  Dziennik Ustaw Załącznik 3Poz. 103 – 29 – ŚRODKI HERMETYCZNOŚCI I STOPNIE HERMETYCZNOŚCI W PROCESACH PRZEMYSŁOWYCH Załącznik nr 515) ŚRODKI HERMETYCZNOŚCI I STOPNIE HERMETYCZNOŚCI W PROCESACH PRZEMYSŁOWYCH Uwaga wstępna W tabeli określenie „zalecane” oznacza, że środki powinny być stosowane, o ile wyniki oceny ryzyka zawodowego, o której mowa w § 5 i § 6 niniejszego rozporządzenia, nie wskazują inaczej. Czynniki biologiczne z grupy 1 zagrożenia W przypadku pracy z czynnikami biologicznymi grupy 1 zagrożenia, w tym z atenuowanymi szczepionkami, należy stosować odpowiednie zasady bezpieczeństwa i higieny pracy. Czynniki biologiczne z grup 2, 3 i 4 zagrożenia Może być konieczne wybranie i połączenie wymagań dotyczących hermetyczności, zamieszczonych poniżej w różnych kategoriach, na podstawie oceny ryzyka zawodowego odnoszącej się do każdego konkretnego procesu lub części procesu. B. Stopień hermetyczności A. Środki hermetyczności grupa 2 zagrożenia 1
  1. Praca z żywymi mikroorganizmami wykonywana w systemie odizolowanym od środowiska grupa 3 zagrożenia grupa 4 zagrożenia 2 3 4 wymagane wymagane wymagane
  2. Kontrola gazów wylotowych z systemu zamkniętego, co najmniej przez zastosowanie filtrów HEPA wymagana minimalizacja uwalniania wymagane zapobieganie uwalnianiu wymagane zapobieganie uwalnianiu
  3. Pobieranie próbek, wprowadzanie materiałów do systemu zamkniętego oraz przenoszenie żywych mikroorganizmów do innych systemów zamkniętych przeprowadzane tak, aby: zminimalizować rozprzestrzenianie zapobiec rozprzestrzenianiu zapobiec rozprzestrzenianiu
  4. Płynne hodowle nie są usuwane poza obszar systemu zamkniętego, jeżeli żywe mikroorganizmy nie zostały poddane: inaktywacji za pomocą zatwierdzonych środków chemicznych lub fizycznych inaktywacji za pomocą zatwierdzonych środków chemicznych lub fizycznych inaktywacji za pomocą zatwierdzonych środków chemicznych lub fizycznych
  5. Szczelność systemu zaprojektowana tak, aby: zminimalizować rozprzestrzenianie zapobiec rozprzestrzenianiu zapobiec rozprzestrzenianiu
  6. Kontrolowany obszar zaprojektowany tak, aby powstrzymał wyciek wszelkiej zawartości systemu zamkniętego niewymagane zalecane wymagane
  7. Kontrolowany obszar przystosowany do dezynfekcji przez fumigację (możliwość szczelnego zamknięcia) niewymagane zalecane wymagane Informacje ogólne 15)

§ 1pkt 4 rozporządzenia o którym mowa w odnośniku 11.

 Dziennik Ustaw – 30 – Poz. 103 B. Stopień hermetyczności A. Środki hermetyczności grupa 2 zagrożenia 1

  1. Umywalnie i środki odkażające dostępne dla personelu grupa 3 zagrożenia grupa 4 zagrożenia 2 3 4 wymagane wymagane wymagane
  2. Powietrze wprowadzane do obszaru kontrolowanego i wyprowadzane z niego powinno przechodzić przez filtry HEPA

(1)niewymagane zalecane wymagane
  1. Ciśnienie powietrza w obszarze kontrolowanym utrzymywane na poziomie niższym od ciśnienia atmosferycznego niewymagane zalecane wymagane
  2. Obszar kontrolowany wentylowany tak, aby zminimalizować skażenie powietrza zalecane zalecane wymagane
  3. Systemy zamknięte
(2)zlokalizowane w obrębie obszaru kontrolowanego zalecane zalecane wymagane, wybudowane specjalnie w tym celu
  1. zalecane wymagane wymagane
  2. Ograniczenie dostępu tylko do osób uprawnionych zalecane wymagane wymagane, przez śluzę powietrzną
(3)
  1. Wzięcie prysznica przed opuszczeniem obszaru kontrolowanego przez pracowników niewymagane zalecane wymagane
  2. Noszenie odzieży ochronnej przez pracowników wymagane, odzież robocza wymagane wymagane, pełna zmiana ubrania Obiekty Wyposażenie System pracy Umieszczenie znaku ostrzegającego zagrożeniem biologicznym przed Odpady
  3. Ścieki z umywalni i pryszniców zbierane i poddawane inaktywacji przed uwolnieniem niewymagane zalecane wymagane
  4. Oczyszczanie ścieków odprowadzeniem inaktywacja za pomocą zatwierdzonych środków chemicznych lub fizycznych inaktywacja za pomocą zatwierdzonych środków chemicznych lub fizycznych inaktywacja za pomocą zatwierdzonych środków chemicznych lub fizycznych przed ostatecznym  Dziennik Ustaw – 31 – Poz. 103
(1)HEPA – wysokosprawny filtr powietrza.
(2)System zamknięty – system, który fizycznie oddziela proces od środowiska (np. inkubator, cysterna).
(3)Śluza powietrzna. Wejście musi się odbywać przez śluzę powietrzną, która jest pomieszczeniem odizolowanym od laboratorium. Strona czysta śluzy powietrznej musi być odseparowana od strony ograniczonego wstępu pomieszczeniem z prysznicami lub szatnią i najlepiej z drzwiami ryglowanymi od wewnątrz.

🔗 Do źródła urzędowego

Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.