Oplata pocztowa UiSZCZOIUI ryczałtem • . Warszawa, Piątek M 29. Rok XIV. OGŁOSZENIA: PRENUMERATA Cena za wiersz 1 mim. lIpalt., redakcyjnej po tekście 60 groszy. Cena za wierlll 1 mI... lIpaiŁy ogłoszeniowej 55 gr. Tabelaryczne i cyfrowe 90 gr. Ogłoszenia o zagubiaaJeb doku. mentach 17 gronJ za wyraz. Kaide ogłoszenie _jmniej 1 złoty. Za terminowy druk ogłoszeń Wydawnictwo nie odpowiada. Osobom i firmom· pry walnym kredytu na o~łouenia i prenumeratę WydawiUctwo n:e udziela. . kwartala a: w kralu za granicl\ • • • • 15 złotych: • • • 20 złotych: Numer poledyłlczy 20 groszy. Kento pocztowe czekowe Nr. 730. MONITOR POLSKI DZIENNIK URZĘDOWY RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ. WYCHODZI CODZIENNIE Z WY JĄ TKIEM NIEDZIEL I SWIĄ T. Dyrekcja Wydawnictwa: Miodowa Nr. 22. l,)yrektor przyjmuje od 12 - 2 pp. Dyrekcia otwarta od 9 -:J pp. Tel. działu red. 644-05. Tel. działu handlowego 644-50. Tel. prenumeraty l rachuby 644-42. Tel. eksp. 625-28_ Kasa czynna od g. 8 i pół r. do l pp., w sl)·b oty do godz. 12. . TRESC DZIAŁU URZĘDOWEGO: Z a r z ą d z e n i a W ł a d z N a c z e l n y c h: { . Poz. 51. Umowa ustalająca warunki pracy i płacy dla robotników rolnych na terenie województw: lwowskiego, stanisławowskiego i tarnopolskiego, z wyłączeniem powiatów: Tarnobrzeg, Kolbuszowa, Nisko, Rzeszów, Łańcut, Przeworsk, Brzozów, Jarosław, Sanok, Strzyżów i Krosno. Ruch służbowy w Ministerstwie Wyznań Religijnych i Oświecenia Publicznego oraz w Najwyższym Trybunale Administracyjnym. ilość wydanych mu ordynatii i pen~i.i, oraz spis powierW!I1ych mu inwentarzy; do książeczlci Oibrachunkowej mają być wpisyw:a ne potrącen~a z należnych poborów, jako to: ustawowe opłaty na rzecz Kasy Chorych, przypadające na pracownika, za o.puszc~one dnie, za rozmyślnie wyrządZo ne szkody i t. p. Książeczka obrachunkow:a ma być j.a ko dowód dla Komis'ji Rozjemcz.ej, stwierdzający ilość wydanych porobów. Jeden egzemplarz umowy ma być przez pracodawcę, wydany pracownikom danego folwarku na ręce ich przedstaw~ciela. wstrzymać przed orzeczeniem lub wyrokiem wszystkie świadczenia. w razie jednak , wygrania sporu przez robotnika, pracodawca winien wydać zaległe świadczenia, wraz z dodatkiem miesięcz nym 1 % w zbożu i 2 % w gotówce. Koszta $wioa:dków powołanych przez Komisję Rozjemczą oraz kh stratę czasu, jallwteż stratę czasu pracownika, ponosi ta strona, która spór przegrała. O wysokości tych kosz.tów orzeka Komi,gj.a Roz,jemcza, w.zględnie Sąd Państwowy. Czas pracy. Art. 8. Rozkład godz,in pracy u"tala się podług poD1zs.zej tabeli, przyczem robotnicy fornale ma<ją być zwalniani przed południem o pół godziny wcześniej, aniJżeli inne kategorii pra(:orwniów, a to dla koniecznego obrządku inwentarza. Przyjmuje się czas słoneczny z tem, że za początek pracy zrana i po południu UwaJŻa się wyjście z podwórza, a za koniecz;ejście z pola . Po.czątek '. i koniec pracy zaznacza się sygl1.l łem. O ile pole odległe jest więcej n~ż 2 km. od' podwórza, należy rotbotnika zwolnić z pracy o 10 minut wcześniej w stosunku do każde.go kilomclra powyżej 2-ch. W razie pi.Inej potrzeby, poniższy podział pracy może być zmieniony, , jednakie tylko w ten sposób, by ogólna ilość godziln była ta sama. Na żądanie pracodawcy w razie Pllnei potrzeby, pracownilwy są ooowiąza·ni ao pracy poza niżej określonym czasem. lecz za osobnem wynagrodzeniem, wynoszącem 25 gr za godzinę . W razie zgubienia książeczki obrachunkowej przez ordynariusza, służą jako dowód książki gospodarcze pra·c odawcy. Za zgubione lub zniszczone książeczki obrachunkowe ma pr,awo pracodawca pokącić pr.a.cownikowi 50 gr. DZIAŁ URZĘDOWY. Art. 5. -:0:Zawarci~ indywidualnej umowy z ordynarjuszem nie może być uzależnione od trzymania Zarządzenia Władz N a c:zelnycb. prze.z niego najemnej czeladzi Żona i inni czł,on~ ~:o:kowie rodziny pracownika nie mogą być pocią gani do żadnych robót z tytułu li tylko umowy 51. z samym praoownikicm, lecz winni 7,;, to otrzymać osobne wyna:g rodzenie, ustalone dla odnoś UMOWA riej kategorji pracowników. Żony ordynarjl1szy mogą być godzone tylko ustalająca warunki pracy i płacy dla robotników j ...ko d ojarkr, inni członkowie rodziny, jako do}arrolnych na terenie województw: lwowskiego, sta- ki, robotnicy sezonowi lub stali robotnicy dziennisławowskiego i tarnopolskiego, z wyłączeniem ni. Za małoletnich członków rodziny umowę zapowiatów: Tarnobrzeg, Kolbuszowa, Nisko, Rze- wiera ord'ynarjusz; pełnoletni człookowie rodziny szów, Łańcut, Przeworsk, Brzozów,- Jarosław, zawierają umowę osobiście, o ile jednak ordyn,a rjusz poręczy pisemnie lub ustnitl wobec 2-ch Sanok, Strzyżów i Krosno. świadków dotrzyma.n ie takiej 1l'm&wy, -to odpowiada za jej dotrzymanie. JeśH małolelni, lub taki peł Zasady ogólne. noletni członek rodziny ordynarjusza, za któreg.o Miesiąc Art. 1. ordynarjusz poręczył za dotrzymanie umowy, bez Umowa niniejsza obowiązuje od dnia 1 kwiet- ważnej przyczyny-za jaką uważa się tylko 12-tynia 1931 . r.do 31 marca 1932 f . i dotyczy: z · jed- godniowy okres połogowy (6 tygodni' przed i 6 tyStyczeń nej strony wszystkich pracodawców rolnych .. godni po połogu). chorobę stwierdzoną przez lekarza, powołanie dlo służby wo~skowej, lub wstą_ · z drugie'j strony zatrudniO'nych przez nich rocznych pracowników z normalną zdolnością do pra- pienie w związek małżeński - zawartej umowy Luty o pracę nie dotrzyma. może pracodawca natychcy, a to następujące kałegoIije: miiast .rozwiązać umowę służbową z ordynarjua) fornali, pastuchów i stróż6w, Marzec
- b)pracowników płci męs,kiej w wieku poni'. szem. l-tO żej lat 24, Stosunek wzajemny. 11-20
- c)dziewcząt stajennych, 21-Jl Art. 6. d} gumiennych, karbowych i polowych, Pracodawców or:az icl1 ~tępc6w obowiązu
- e)kowali i stelmachów. je grzeczne traktowanie pracowników i ścisłe Kwłecied Inwalidzi pracujący na równi z pozostałymi 1-10 pracownikami z normalną zdolnością do pr.acy przestrzeganie umowy, a zwłaszcza regularne wy11-20 pł. a cani~ świadczeń i płac przewidz:iaJDych umową. w rolnictwie pobierają równe z nimi wynagro21-30 Pra·oowni:ków . obowiązuje grzeczność wobec dzenie, tak w gotówce, jak i w natura1jach. Inwapracodawców i ich zastępców ścisłe przestrzega, lidzi o zmniejszooej zdolności do pracy, ora~ pracownicy fizyc,znii! ułomni , mogą być g·odzeni na de zawartych umów, oraz pilne i surn.iJenne speł MaI t-tO nianie obowiązków, dążność d'O iak największej niższych warunkach. 11-20 wyda.jności pracy i sŁosowanie się do wszystkkh 21-31 Art. 2. zarz.ądzeń pracod!awcy lub jego zastępcy, ocboUmowa DlDIe'JSza stanowi w mYIŚI ustawy szących się do wykonywani.a obowi:ązków służbo z 1.VlII. 1919 r. Dz. Pr. Nr. 65, poz. 394 i z dnia wych, oraz przestrzeganie wszystkich przepisów Czerwiec 11.111. 1921 r . Dz. U. Nr. 26, poz. 147, podstawę porząd:kowych w obrębie folwarku, jalwteż dbałe 1-10 11-20 przy zawieraniu umów indywidualnych. Indywi- j stManne obchodzenie się z powierzonym sobie 21-30 dualne umowy O prac)", zawierające warunki dla inwentarzem żywym i martwym. Pracownicy obopracownika mniej korzystne, niż warunki niniej- wiązani są przy każdej sposo!hności zapobiegać szej umowy, ulega1ą z mocy wymieni,o nych ustaw wszelkiemu naruszeniu własności pracodawcy Lipiec z,astąpieniu przez war unIci O'kreślone niniejszą przez współpracowników lub osoby trzecie. 1-10 11-20 umową· Art. 7. 21-31 . Wszelkie indywidualne umowy, zawierające Rozwiązanie ' stosunku służbowego w ciągu korzystniejsze dla pracownika warunki, niż je przewi,duje ninl~jsza umowa, obowiązują na czas roiku może nasŁ.ą,pić na zasadzie orzeczenia Komisji Rozjemczej, lub też wyroków Sądów Pań Sierpień1-10 ich zawarcia. stwowych, dzi,ałających według obowiązującego Art. 3. 11-20 21-31 Rok służbowy rozpaczyna się 1 kwietnńa, prawodawstwa i wed:ług kompetencji. Powody a kończy się 31 marca roku następnego. Obie rozwiązania stosunku służobwego w ciągu roku strony obowiązuie wypowiedzenii! indywidualnej ustali osobny regulamin służbowy. Zat'argi. wynikłe na tle umowy o pracę, po- Wrzesień 1-10 umowy pracy, przed upływem termi!Ilu jej wygaś między_pracodawcami a robotnikami rolnymi, re· 11-20 nięcia, a naj:p6źniej do dnia 31 grudnia włącznile, 21-JO ustni,e wobec dwóch. świadków lub pisemnie. Nie- gulują Komisje Rozjemcze, bądź Są·dy PaństwO' we, według kompetencji. Skargi do Komisji RozW)'IPov~iedzenie ~~ pracy do dnia. 31 g~dnia jemczej wnosi się do Inspektoratu Pracy w 2-ch włączlt1Je przedł uza nulcząco umowę mdrywidua1Październik równobrzmi'ących egzemplarzach, z których je1-10 ną n~ rok następny. Uchylenie się przez którą 11-20 kolWlek ze stron od przyjęcia wypowiecłz.enra den ma być doręczony pozwanemu wraa: z we21-Jl zwaniem do jawienia się przed Komisją Rozjemumowy pracy umowy tej nie przedłuża. czą. Do czasu uzyskania właściwego orzeczenia Art. 4. · lub wyroku nie wolno: ,1) pracodawcy wstrLym)l'" Pr acodawca obowiązany jest wydać praco- wać świadczeń, 2) praoownikawi przerywać Listopad wnikowi bezpłatnie książeczkę obra.chunkową, pracy. względnie -w razie odmowy wydania książeczki . W wypadkach ciężkiego przewinienia, może Gruduen wypłacić 50 gr na zakupno tejże,zawierającą · pracodawca zawiesił pracownika w pracy i lABEtA Praca do południa S-12 7ł-12 '-12 I- I l~ I l -4·-1 t / I-/lł tł -5·-1 - Ił ł Ił 1.3()-S.3O 1.30- 6.00 7-12 - 1.3~.3O .. 1.30 - 6.40 1.3(}--7.00 1.39-7.20 - . _ ._- ~ 6-12 ł 1.3(}--7.30 1.30-7.50 1.30-S.00 Ił ł = 6--12 i 2.0(}--8.2O 2.00-8.2J 2.00-8.30 2 ł -- I I I 6-12 ł 2.00-8.30 i 2.00-8.20 l I Jo ~ 2.00-S.0fl 2 ł ł ~ 6-12 ł 2 2.00-7.50 2.00-7.30 2.00-7.00 ł 6-12 ł Ił 1.30-6.-tO 1.3(}--6.20 1.30-6.00 I. 1 7-12 - 1.30-5.50 1.30-5.20 1.30--4.50 ił I _. I ł' 7ł -12 I-Il ł 1.»-4~ .ł 8-12. 1-\lł 1.JO-3.~~ I I > - ",to , Powyżs.z.y MONITOR POLSKI. rc.zkład pracy nie ob'Jwiązuje w slGsunkudo p.a stuchów, s,iróżów nocnych i dozo.rców, Q ile wykonywane przez nich roboty nle przckrac.z.aj,ąich zwykłych obowiązków. Praca rzemieślników folwarcznych ro.zp0czyna się na pół godz.i ny przed wyjazdem hrnai-i w pole. W dnie ulewne i wyjątkowej niepogody rGw polu nie powinny być wyko.nywa;ne. Art. 9. Obrządek inwentarza o.dbywa si ę poza godz.inami pra.cy bez specjalnej d .'}płaly. Ko i ~ ! ~e dyżury przy inwentarzu w nocy lub w dn ie swią t~ c zn e !"oowiązują wszydkich fornali: bez specjalnej do:pł:aty. P ast Il ch, względn i e dziewczeta staj~nne są wolne Gd r ra cy co trzeci dzień świątecz ny (w nied.zielę i święta) i na len czas z.astępuję się ,ich przez innych wyznaczonych na ten cel pracowItików, Praca w dnie świąteczne może by ć wyk{)nywan<~ tylko za obopólną zg odą i po cenie 35 grGszy za godz::'nę , jednak w na g łej pctrzebie są praco.vnilcy zobawńązani 5 razy do. roku pra,cować na żądanie pracodawcy w niedzielę i w dnie świą teczne za powyższ~m wyna,grodzeniem. \~'stawanie do. ohrządku inwen tarza oraz n·aszykowanie wozów i narzędzi powinno mieć miejsce n~e wcześniej, niż G 2 gGdziny przed roz.p oczęciem pracy. Obrok, siano i tym podobna karma dla inwentarza mają być przygotowane uprzed:n:-o w godziina'c h pracy, w miejscach na to wy:maCZGn ych. Stróże nocni mają codziennie wolny czas do zakończenia rGbót przedpołudniowych , nastepnie zaś mGgą być zatrudnieni przy robotach koło. inwentarza w domu i t. p, W miesiącach Gd l paź d'2Ji'ernika do 31 marca, stróż nocny otrzymu;e od pracodawcy kotuch lub inne Gd~vi'iednie ciepłe okrycie na cza.s warty. VI miesiącach: listopadzie , grudniu i stycz,niu wolno stróża zatrudniać pracą tylko połacZloną z nocneTI1 stróżowaniem. U wa ~ a: Stróż przyłapany na span<iu podcz.a,s spełniania obowiąz.ków stróżowania może być ukarany za pi~rwszym razem grzywną w wysokości 10 kg, żyta, za dru~im razem grzywną w wys· okości 30 kg. żyta, za trzecim razem wydaleniem. boŁy ;. Warunki wyna~rodzenia fornali, stróżów i pastuchów. Płace w gotówce. Art. 10. Ordynarjusz pGbiera płacę w gotówce w wysokGści 120 zł rocznie, płatną kwartalnie lub mies.ięc:mie zdołu, oraz ordynarję wydawaną zgodnie z art. 13 niniejszej umorwy kwartalnie z~óry. 0"'d'yna.rj.a winna być wydawana orcłynCJJrjuszom w pierwszym miesiącu każdego kwartału. Ordynarję za drugri kwartał może pracod:awc.a wydać w 2-ch równych ratach, z których pierwsza winna być wydana pierwszego lipca, a dntg.a na.jpóź niej do. 15 sierpnia. Ordynarja. Art. 11. wydawane na ordynar:ję musi być dobre, zdrowe i dobrze oczyszczone. W skład ordynarii wejdzie 2 q pzenicy, 6 q żyta, reszta w zbożu j,a dalnem. W powiatach wymienionych w art. 13, punkt
- l)w skład olrdynarji wcho.dzi 3 q pszenicy, ues.ztą jak powyżej. Art. 12. Mielenie zboża odbywa się na koszt pr.a codawcy w młynie przez nie .~ o wskazanym, przyczem nie więcei niż poło 1lla ordyn arji na pytel. Wzamian za mielenie pracodawca może wydać pracownikowi do .: atkową ił·o,Ść żyta, równą 10 % usŁaionej Grdynarji. . Obo.wiązuje w stos lillku rocznym we wszystkich niżej wymienionych powiatach następująca ordynaria: l} w powiatach : Bóbrka. Czortków, Drohobycz, Horodenka, Kołomyja ; Kopycz yTlce, Sokal, Przemyśl, Rudki, S3!IDbor, SkalaŁ, Sniatyń, Tarnopol, Trembowla i Zales.zczykii - 12 qj 2) Borszczów, Bro.dV , Brzeżany, Buczacz, Grórlek Ja!5iell, Kamionk a Strumiłowa, Mościska, Lwów, Podha'jce, Prze myś 12 ny, Radz.iel:hów, Rawa w :--:k a Rohatyn. Sta ni sł av"ó w, Stryl . Tłumacz, Zbaraż, Zborów, Złoczów, Żó lkiew i Żydaczów 11 q; 3) Bo.hGrodczany, D ob rom il, Dolina, JawGr6w, Kałusz, Km: ów, Lisko. Lubac ~ ów, Nadwórna. Pecz-eniżyn, Skole, Stary Sambor i Turka 10 q , Ziemia pod ziemniaki. Zboże Art. 14, Ordynariusz otrzymuje 28 arów 78 centarów wynawożonego i obrobionego dworskiemi kGńmi pod ziemniaki, Pole przeznacz.o ne pod ziemniaki powinno być w lakiem samem stanowisku, jak pole przeznaczone pod ziemniaki dworskie. Sadzenie ziemniaków winno odbywa(: się w połowie między początkiem a końcem sad'zeIlia uemniaków dworski'ch. Przygotowanie mepola Dnia 6 lutego 1931 r. chaniczne ziemi pod ziemni&ki i obróbka ich winny być takie, jak ;pod ziemniaki dworskie. Zastrze~ a się, że wszystkie .ziemniaki pracowników powinny być sadzone obok SleOle w jed:nem m:ej scll, W ra·zie gdyby pracownik nie otrzyn1 ał deputdu gruntowego pod ziemr.iakt w ukreślonej powyżej ilo ś ci, obowiązany będzie pracodawca da ć pra cown ikowi 30 q gotowych ziemniaków. Ziemniaki wydane winne być zdrowe i bez ziemi. Ponadto robotnicy mieszkający w budytdnch dworski ch otrzymują 3 a , 6 ca pola obrobionego. i w yna woż onego ,~ . pobliżu d omu pod ogrodowiznę, zaś pracownicy mieszkający we własnych budynkach taki sam dodatkowy cbszar w polu przezna.czonem pod ziemniaki słu ±b y. U wag a: O i1 e pole, przeznaczon~ pod ziemniaki dla ordynariusza, przygotowane zostanie w terminie sp óźnionym , L j, po. l-ym czerwca, może praco wnik odmówi.ć przyjęcia przydziału ziemi pod ziemniaki, a domagać się ekwiwalentu gotowych ziemniaków. Utrzymanie inwentarza. Art. 15. Ordynariusz ma prawo trzymać jedną k·rowę z przychówkiem od tejiż e do 2 miesięcy. Pr,a codawca da;2 latem bezpłatne utrzymanie na wystarczającem pastwisku, takiem, j,a k i dla bydla dworskiego, z wyjątkiem sztuc:znych pastwisk. Wrazie braku odpowiedniego. pastwiska, winni pracGwnicy otrzymać zieloną paszę. Na zimę wyda; e się na każdą kn-owę 6 q. gotowych ziemniaków, lub 9 q, bura.ków, albo też 1 q. liści z buraków cukrGwych, należycie zakonserwowanych. albo 12 q. wytłoków dołowanych lub 15 l. wywaru dziennie na l kr,owę. Pozatern 8 kg. sieczki i plew zboi;owych dziennie na l krowę· Zamiast wymienionych wyz
- e)dodatków do sieczki i plew zbożowych, pracodawca mcioe wydać pracownikowi 14 a. 39 ca łąki dwukośnej, względnie dw,a razy więks,zy obszar łąki jednokośnej, alho 5 a. 40 ca ziemi ohrobionej i wynawożonej tak, jak pGd ziemniaki, na każdą krowę. O ile pracownik nie otrzymuje żadnego utrzymania dla krGwy w zimie, winien otrzymać jako. ekwiwalent s.iano z 28 a 78 ca dwukolśne; łąki, względnie z 2 razy vvi ę k s zego obszaru łąki jednokośnej. Słomę na ściółkę d!a inwenta'rza otrzymuja praccwnicy w m i arę potrzeby, lecz tvlko w tym , wypadku, jeżeli nawóz przypada na własność praco.dawcy. U wag a 1) · : Jeżeli pracodawc.a za,b rania trzymania bydła, lub jeżeli pracownikowi krowa zginęła, otrzyma pracowniik zamias.t utrzymania w ciągu 6 miesięcy letnich po 3 l., za1ś w ciągumie sięcy zimowych po. 2 1. niezbieranego. mleka dziennie. Jeżeli jedna:k prac.ownik nie korzysta z pr.awa trzymania bydła, otrzymuje w ciągu 6 miesięcy letnich po 2 i pół L, zaś w ciągu 6-iu mies.l'ęcy zimGwych po l i pół l. niezbieranego mleka dziennie. U wag a 2): Robotnicy, mieszka;acy we wła snych budynkach, a nie otrzymujący od' pracodawcy latem pastwi..,;ka, ani te,ż zima paszy, ani mleka, otrzymywać będą jako ekwiwalent za wyżej wymienione świadczenia: siano z 57 a . 56 ca dwuk ośne,i łą ki , lub dwa razy większ, ego -obszaru łąki jednok ośnej. U wag a, 3: Obi e strony ohowiązuje sŁan rzeczy, przyjęty przy zaWIeranIU indywidualnej umowy, a zmiany w ci"óu roku, t. j , utrzymania kro wy na wydawanie wleka lub odwrotnie. są dopu~~zcZCJ '.ne paza w ypadk ami lo&owemi tylko w drodze o.bc.pólne ~o porozumienia. U wag a 4) : Je ż eli na danym folwarku ża den z pracowników nie trzyma krowy, to uważa ~ię za d'o wód, że praco.dawca krów trzym.ać nie pozwala. Opał. Art. 16 Ordynarjus,z otrzyma 5 m S p . drzewa twarde.go i 4 m' p. drzewa mi ękkie~o rocznie; z:amiast l m S p. drewna twa:rde~o może praccda.w ca wydać 1 Y. m' p. drzewa mi ę kkiego, 2)" q w ęc! la , lub jedną • kupę twardych gałęzi; . zamiasŁ 1 m" p. drewna miekkie go m o·ż e pncod-awca wydać 2 q. Nr. 29. Mieszkania pracowników. Art. 17. Ordynarjusz otrzymuje mieszkanie, skła.d:aią ce s i ę conajrnniej z l izby z podłogą o.raz komory. Izby w inny być wytynlwwane, a conajmniej dokład n i~ wylepione ze sz2zelnemi drzv.riami i oknami na zawiasach , W oknach mają być całe szyby, zaś wrazie stłuczenia szyby, pracownik jest obowii:tzany wstawić j.ą w c~ągu 2 tygo dni: Wapna do bielenia uostarcza pracodawca 2 razy dO' .r o]w w ogÓ1n(.j ilości 15 k g. na mieszkanie . Mieszka nia mają być ze szc:.:eln ym dachem; tam, gdzie d'ach lub piece są pop~, l1te, mu sz::;, być nJ.::. rawione w cią gu miesięcy letnich. W majątkach, które wydają na opał węgiel , piece muszą być dostosowane do opału węglem. W majątka ch, gdzie woda zacieka do piwnic i mieszkań pracowników, winny być cne zabe zoie czo'l1e w ciągu lata od w ody n apływowej. Pracodawca i pracownicy winn i dha ć , aby otoczenie mieszkań pracowników było hygien ic.z nc. Obo wiązuje wybntkowanie dO'stę pu do studzien, oraz zasti'l,pienie zgniłych cembrzyn nowemi . lub też z,apewnienie pracownikom w inny sposób zrlro"'ej i czystej wody do picia, Zbiorniki n a n ,nvóz nie mogą znaidować się w bliższej odle g łości , aniżeli 20 m. od miesz.kań służbowych, a pracownicy maią składać nawóz ze swoich chlewów w przezn :J.czon-em na to. miejscu. W pobliżu m;~szkań 111ctją się znajdować zasł.onięte ustępy w dO~Latecz nei ilości, które ·pr.a cownicy obowiązani są utrzymywać w porządku i czystości. Gdzie jest O'dpowiedn.i~ pomieszczenie w dotychczasowych budynkach, j.ak również przy mieszkaniach nowGwY'bud'owanych, winna być urządzona łaźnia. W innych majątkach, G ile istnieje możliwGść, pracodawcy są obowiązani clio urzą dzeni'a pracownikom kąpieli. Pracownicy są obowiąz.ani utrzymywać mieszkania w pGrządku, Trzymanie inwentar,z a żywego w mieszkaniach jest stanowczo wzbronione. Sublokatorów nie wolno przyjmować bez zgody pracodawcy, któremu przy w c>rowadzeniu się ma być z.ameldowany skład rod'zińy praoownika. Art. 18. Pracodawca jest obO'wiązany d ą ć pracownikowi pomieszczenie dla bydła we wspólnej czelad nej Gborze lub Sipecj,a lnie na to przeznacz.Gnym budynku, jeżeli zaś pracownik miesz.ka w budynku d'w orskim, także pomieszczenie dla dwóch sztuk trzody chlewnej, na opał i zli'emniaki, nadto Wlrazie potrzeby słomę do sienników. Ordynarjuszom wolno trzymać kury, jednakże nie więcej, niż 12 sztuk. Warunki wynagrodzenia robGtników płci męskiej W wieku poniżej lat 24. Art. 19.
- a)Ws.z yscy ordynarjusze płci męskiej w wieku Gd ukończonego 18 do ukończonego. 21 roku życia otrzymują pobory, wymienione wart. art. 10 - 18 z następującemi zmianami: zbc,ża G 2q mniej, 100 zł pensji rocznej, pola pGd ziem niaki 14 a . 39 ca, mleka zimą l l., latem 1 y; 1. dziennie, albo utrzym,a nie d'la j-edlu'ej krowy zimą, albo -pastwisko dla tej'że krowy, latem 4 m. a p. opału,
- b)Kawalerowie, nie będący jedynymi żywi cielami rodziny, otrzymuj ą od ukończcnych 21 lat do ukończGnych 24 lat życi.a o l q. z.D oż.a więcej, niż ordynarjusze, wymienieni w p.
- a)ninie js,zego. artykułu, a pensj.a ich wynosi 120 zł rGcznie.
- c)Od ukończGnego- 21 roku życia otrzymują wszyscy żonaci oraz kawalerowie, o ile są jedynymi żywicielami rodzin niezarohkujących i nieposiadającychinnego. źródła do.chodu, pobory, usŁalo ne wart. 10 - 18. U wag a: Posiadanie gruntu w iloś ci nie większej, iak 25 a., nie uwa'ża SQę w tym wypadkp za inne źródło dochodu. Warunki wynagrodzenia dzie wcząt stajennych. Art. 20. Dziewczęta stajenne otrzymują 9 q. zbo,ża ordynarji, w czem 2 q . pszenicy, przem.iał i 100 zł pensji roczniej ponadto po 2 l. niezbierane.· o mleka dziennie i 14 a. 39 ca ziemi pod ziemniaki . U wag a: Dzie wc z ~ ta st.ajenne, mieszkające w dworskich mieszkaniach, otrzymują dost.ate c zną ilość Gpału dla nal.eżytego ogrzania mieszkań i ugotowania strawy. węg la, wz ględnie jedn ą kupę miękkich gałęzi. W ymia ry kupki maią wynosić: 1 Y. m. szer., 1 m. wysoko ści i 3 m, długości. Gałęzie mu szą pochodzi ć ze zrę bów poprle·dniegoro:ku kalendarzowe go .i mieć w grubym k o ńcu 5 cm. średnicy. Wr azie wydawania węgla, conajmniej jedna-trzecia część należnego opału winna być . wydana Wantnki wynagrodzenia gumiennych, karbowych i polowych. w drzewie. Chrust, badylanka i słoma, nie mogą być wydane jako materj.ał opałowy, wabec czego wydanie jakiejkolwiek ilości chrustu, badylanki i słomy nie zwalnia pra.o odawcy od wydania pracownikowi opałll wedle powyższych norm. Opał wyd~aje się zgóry kwartalnie lub miesięcznie. Wybór materjału opałowego przysługuje pracGdawcy. Pra.cownikom nie wolno sprzedawać opału. Pra,c ownikGm, mieszkającym w mieszkaniach dworskich, niezabezpj.eczonych należycie przed zimnem, wydaje się l m' p. drzewa miękkiego więcej. Art. 21. Gumienni, karbowi i po,loWli otrzymują wynagrodzenie, unormowane w art. 10 - 18, z nastę pującemi zmianami: płaca gotówkowa gumie i;nych i karbowych 180 zł, polowych 140 zł rGcznie. Gumienni i karboWIi Gtrzymują o l q. ps.z.enicy wię cej, niż fornale, oraz dodatek l l. mleka dziennie ponad pobory, ustalone wart. 15, a to bez wzglę du na to, czy otrzymują mleko w nat.urz.e, czy te'ż utrzymanie d!la jednej krGwy,jak przewiduje art. 15. MO NI TO::ł Nr. 29. Warunki wynagrodzenia rzemieślników. Art. 22 . a ) Rz"emieślnicy, nieposiadający pisemnych kwalifikacyj, którzy się wykażą 3; l e tnią samo>dzielną pracą i dow odem, że rzecz'ywiście pcłnrą funkcję rzemieślników (kowali, stelmCiJchów) , otrzymają o 1 q . p szenicy i 1 q. żyta ordynarji wię cej, n iż fo rnale,r eszt ę z a ś pobo['ów taką, jak fornale (art. tO - 18).
- b)R z emieślnicy (kowale i stelmachowie), którzy wyk a żą się dyplomem wyzwolin na czeladnika i świade ct wem con a jmniej S-lelnie'j pra cy zawodowej po wyzwoleniu, otrzymują te. same. pob.c ry, c.o fornale fart. 10 - t8} z następUjącem l zmIanam!: pensja gctówkow.a 240 zł rocznie, mdynarji o 1 q. pszenicy i 1 q . żyta więcej. Rzemie ś lnic y ci. m:lją prawo do trzymania d wóch krów. JeżelI fZ.cmieślnik trzyma tylko jedną krowę . względ n:e, je ż eli nie otrzyma zezwulenia na trzymanie dr il:gi ej krowy, otrzymuje wzamian za to 1 1. mleka dzlennie. Wra.z ie zupełnego zakazu trzymania krów, otrzymuje rzem : e ś lnik w 6 mies. zimo~c~ po 4 1., a w 6 mies. letnich po 6 l. mleka mezbleranego dziennie. c} Rzemieślnicy (;kowale i stelmachowie), którzy wykażą się dyplomem wyzwolin na czel.acdnika i świadectwem conajmniej tS-letniej pracy zawodowej po wyzwoleniu, otrzymują te same pobory, co rzemieśl nicy wymienieni pod
- b)niniejsze!.5,o artykułu, z tą różnicą, że płaca gotówkowa wynosi 300 zł rocznie , zaś ordynarja o 1 q. pszenicy i 2 q. żyta więcej, niż fornale Furmanki. Art. 23. Prac m.vnicy otn:ymują w raz:ie potrzeby: a} zbi orową funnankę do jednego z najibliiŻ szych mhmów i z młyna,
- b)do zw ózki w dnie powszednie swoich produktów rolnych, wyprodukow:anych w tymże folwarku; cJ po księdza, z chrztem, ślubem i pogrzebem;
- d)strony z aw'ienją ce umowę stwierdz.ają , ż e koszta fu r manek do dokt ora, wz. g lędnie po dOJdora, lub aku szerk ę, nie mogą żadnej ·ze stron ohci ą żać, ponie waż rbow:iąze.k ten, wedle ustawy ubezpieczeniowej. ciąży na Kasach Chorych. Jeżeli jednak w n ag ły ch wypadlka.c h pracownik nie może skądinąd otrzym a ć furmanki, winien dostarczyć furmankę p racodawca na rachunek Kasy Chorych.
- e)jedną zbiorową fUi-mankę na kwartał w dzi eń świątec zn y, wy brany przez pracowników, do najbliższe go mi.as teczka, względnie stacji kol ei owej, o ile odległo ść tejże wynosi więcei, niż 5 km. Fornalowi, jadą cemu w interesie p:racowników furmanką w dnie powszedn!e czy te'ż świąteczne, nie nal e ży sic ż a dne dodat kowe wyn at5rodzenie , jak ró\\mi~ż z~ k o1e;ne w yjazdy w dnie świąte<::zn e po leka r za, aJms'1: erkę , do kościoła i t. p . Wy, jazdy, no szą ce wYTażny char.cukter w yj.azdów prywatnych prfl.C003'Atcy po za godzinami 'O racy, win ny być wynaź r <l rł~a ne jako poza god z.i nami słu ż bowcmi , wi (; c 0 50 % w d nie powszednie i o 100 % w dnie świ ą tec z ne i niedzielne wyżej. U W .rl g ił : V/r azie n: euzasadnionej odmoV\rv dania fU fm ar!ki pra cc\'m ;.kom. przysługuje tymże prawo żądani a zwrotu faktycznych kosztów z,a wynaięcie furmanki. Za u za sa dnioną odm owę uważa się 'w)'iątkową niemożność gosp oda'rczą d ania furm anki w d'n iu przez pr a cownika wYbranym lub niezgłosz e nia zapotrzebowania furmanki na 24 godzin naprzód. Stra wne i inne dodatki. § 24. Pracownikowi, wysłanemu w drogę poza obręb maj ą tku w inte r esie pracodawcy, na dlui ej, niż pół dnia, należy się ocrpo",,-iednie utrzymanie w naturze, lub strawne za każdą pełną dobę 2 zł, zaś je ż eli wy jazd trwa mniej, ni:ż pół doby, 50 gr. za śniadanie lub wieczerzę, a 1 zł za obiad. Nadto wrazie kon i eczności najęcia noclegu należy się pmoownikow i z ....!rot rzeczywistych wydatków, ponieSiionych skutkiem Mjęcia noclegu. W drodze godziny pracy nie obowiązują.' Pracodawca jest obowiąz, any dać p.racownikowi płócienną bluzę ,do siania sztucznych nawozów, zaś d'o siania nawozów gryzących, t. j.azotniaku i wapna ,dostarcz,yć ochraniaczy na oczy. DOI ~ia ma nawozów gryzących nie mogą być używane kobiety. Przy siewie nawozów gryzących należy się pracownikowi dopłaŁa po 40 gr dziennie. zaś przy siewie innych nawozów po 20 gr. dziennie. Urlopy i dni opuszczone. Art. 25. Pracownik otrzymuje w kae:dym kwartale 2 dni płatne g o urlopu w dnie nieświąŁeczne. \'l./ybór dni urlopu odbywa się w pDrozumń'eniu z p racodawcą lub je go za s t ępcą; pracownik wrazje odmówi enia n,u urbpll otrzymuje z,a ka~,;dy dzjeń niewylcoi"zystane ~ o urlop u wynagrodzenie analogiczne do po trąc eń ust~ l on ych w ustęp i e drU';im niniej sz.e qoartybJtu . O dcho dz ącemu robotniknvi na lp:ż y si" 6 dni i"o!nych 0.c1 ' ,ra cy na wyszuka ni e p03ady, bez potrą c enia świ adczeń. . POLSKI. - D nia 6 lutego 1931 r. W razie samowolnego i nie usprawiedliwionego p rzyczy nami opuszczenia dnia roboczego przez ord ynar jusz.a, pp;y sługuj e pracodawcy prawo p otrą cenia za każdy OpUE:zczon y dzień od 1 k wiet nia do 31 paźd z.i ernika 20 kg. żyta, zaś w czasie od 1 listopa d2. do 31 marca - 10 kg . żyta . Za wCl żną przyczync;, uspr aw i edliwiającą opusz.c zenie dnia rohocze go, UWól ża sii ę między innem; stwi erdzoną przez lekarza , obłożną chorohę pracownika, ~głoszone poprzl::dni o oracod awr.y wezwanie ze strony władz lub z g ło.sz one u pracodawcy i uzasadnione pójście do lekarza. waż nemi Zapomogi na wypadek śmierci. Art. 26. Na wypadek śmieroi pracownika otrzymuje jego ilona i dzieci przez pół roku wolne mieszkanie, a pobory za 1 kwar tał. O ile ziemniaki zostaną zasadzone przed śmiercią pracownika, zbiór ich przypada na własność rodziny zmarłego . 3. P. Minister Wyznań Religijnych i Oświe c enia Publicznego zatwierdził zarządzeniem z dnia 25 listopada 1930 r. uchwałę Rady Wydziału Filozofi cznego Uniwersytetu Jagiellońskiego w Krakowie, której mocą dr. Wiktor RudoU Ormick! został habilitowany jako docent geografji gospodar. czej na tymże Wydzia1e. • • • W NAJWYżSZYM T?YEUt1ALE ADMINISTRACYJNYM. M i a n o w a n a: Egzaminowana aplikantka sądowa A.licja Kasprzycka Referendarzem Sekretarjatu Prawniczego Najwyższe go Trybunału Administracyjnego od dnja 1 stycznia 1931 r. Ubezpieczenia. Art. 27. Opłaty ubeżpieczeniowe mają być uskutecznio- · DZIAŁ NIEURlĘDOWY. o ne zgodnie z obowiązującerui przepisami. Pracodawcy maią prawo potrącić pracownikom świad czenia tylko za ten czas, !przez który pracDwnicy Z Ministerstwa mają prawo do zasiłku z Kasy Chorych lub innej . ubezpieczeniowej instytucji, w wysokości, na jaką Spra w W ewnętrzn y ch.. sumę robotnicy zosŁali ubezpieczeni. Wrazi e nieszczęśliwego wypadku winien jest Ministerstwo Spraw Wewnętrznych w porozu. praco,d:awca zgłosić wypadek u kompet entnej wła mieniu z Ministerstwem Skarbu zatwierdziło stadzy w sposób ustawą przepisany, podając wyso- tut o poborze w roku budżetowym 1930131 podatkość zarobków, zgodnie z umową zbimowąj wraku inwestycyjnego na rzecz gminy miasta Lubartozie nie,z,głoszenia wypadku, odpowiada pracodaw- wa. Wpływy z tego podatku w kwocie zł. 13. 000 ca za wszystkie wynikłe stąd szkody dla pracow- mają b yć użyte na pok"ycie wyda tków, zwią zanych nika, Odnośnie d'o gospodarstw, które w myśl z urządzeniem targowicy i budową domu kąpielo ustawy n~e są objęte przymusem ubezpieczeni:ł w wego. K8.sach Chorych , mają wrazie choroby pracow nika zastosowanie odnośne postanowienia obowiązuj·ą n " cych w tym wypadku ustaw. Art. 28. Pracodawcom nie welno przy koń cu roku służbowego zwalniać li tylko z tvtllłu starczej niezdolności do pracy tych pra cowników. któr zy na -:0:d()lbro tego pracodawcy, lub danej majętności, prz.epraco,w ali pełnych 35 lat, lu:b najmnie; 25 lat, Posiedzenie dziesiąte lecz w tynlcstatnim wypadku tylko wówcz as, gdy przekroczyli 60 lat życia. P'ra c0dawcy mogą jedz dnia 5 lutego 1931 r. nak pra1:owników wymieni,onych powy żej w ustę-. pie l-szym przenie ś ć , do czasu ustawowego rozPosiedzenie rozpoczęło się O godz. 10 min. 25 przed poł wiązania tej sprawy, na eme ryt urę z powodu starcz·ej niezdolności do pracy, która to emerytura P. Marszałek zawiadomił Izbę, że Prezes NIK winna zapewn~ć emerytowanemu 40 % normalnych nadesłał " Uwa~;i Kontroli Patistwowej o zamk11lię pobo'r ów, o ile przep racował c onajm ni ej 25 lat i ciu ra chunków Pa ńs twa i wykonaniu budżetu za przekroczył 60 lat życia, zaś 50 % normalnych porok 1928/29". Uwagi te odesłano do Komisji borów, O ile przepracewał pełnych 35 la t. Budżetow e j . _. Zamiana świadczeń. Art. 29. Umowa nlIllClsza n ie uprawnia do obniżenia is tnieją cych wa,r unków wyna.grodzenia . Pracodawca nie może samowolnie zamienić ustalonych powyżs z ą umową ś,vi adczeń na inne . Zamiana świadczeń na inne róv.,nowa rl oś".iowe dopuszcz.alna jest tylko za obopólną ugoaą, zawartą pisemnie, lub wobec dwóch świ a dków . O ile porozumienie nie nastąpi, mo,że pracodawca żądać ustalenia przez Komisję Ro zj emczą warunków zamiany pewnych świadczeń na inne. Lwów, dnia 20 grudnia 1930. Przewodniczący: (-) Inż. Stanislaw Zwoliński, Inspektor Pra cy 42 Obwodu. Za Związek Ziemian Wschodniic h Województw Małopolski: (-) Inż . rolno Lucjan Turnau, (-) Dr. Kazimierz Papara, , (-) Jan Praglowski, Za Związek M ało p olskich Rolników: (-) Dr. Karol Halpern, (-) Dr. Leopold Wahrsager, .• Za Chrześcijań ski Z,vi ą zek Dzierżawców: (-) Inż. Francis/'e.~ Brzozowski. (-) Kazimierz Malecki, Za Związek Robotnił{ów Rolnych i Leśnych Z. Z. P.: (-) R . Tyszka, (-) K. Zwolski, (-) M. Obuszka. o Ruch służbowy W MINISTERSTWIE WYZNAŃ RELIGIJNYCH I OśWIECENIA PUBLICZNEGO. Pan Prezydent Rzeczypospolitej postanowieniem z dnia 31 stycznia 1931 roku mia nował p. Kazim;erza Sz elągo wskiego Kuratorem Ok rę gu Szk olnego Wile {; s j,d(:,~o w IV sL sI. • • .- Nastę pnie P. Marszałek ośw ia d c zył , że wpły~ nęła interpelac ja od pos łów z Klubu P. P . S., zawierająca in e x t enso skonfiskowany artyk uł. P. Marszałek zwró c ił s ię listownie do Komisji Regulaminowej, aby wyraziła opinję , czy taka interpelacja, w której został przytoczony in extenso artykuł, o b ło żon,y ko nfiskatą, zatwierdzoną przez władzę sądo wą , Jest dopuszczalna. W odpowiedzi na to pismo Komisja RCRulaminowa orzekła: Mając na względzie , że prośba immunirowa."11a za pomo c ą interpelacyj skonfiskowanych d.{ów, jako forma obej ścia obowiązującegD prawa, jest nadużyciem g odzącem w powa g ę Sejmu, że nadto takie immunizowan-ie byłopy sprzeczne z zasadą, wyrażoną wart. 77 Konstytucji, a także biorąc pod uwagę, że Re,~ulamin Obrad Sejmu nakłada na Marszałka obowiązek strzeżenia godności Sejmu, tudzież przyznaje mu dyskrecjonalną władzę żądania od interpelantów usunięcia z interpelacji wyrazów nieodpowiadających powadze .~eimu, postanowiła jednogłośnie wyrazić następującą opinję: 1) Przytaczanie w interpelacji w dosłownem brzmieniu treści skonfiskowanego druku, jako działanie in laudem legis domestica.e, jest niedopuszczalne, gdyż godzi w powagę Sejmu i ł amie nadto konstytucyjną zasadę niewzruszalności orzeczeń sądowych przez inne władze państwo· we. (Art. 77 ust. 2 Konstytucji). 2) Mars z ałek Sejmu na podstawie art. 25 ust. 3 w związku z art. 11 Regulaminu ma prawo żądać od interpelantów, aby skreślili w interpelacji tekst , objęty konfiskatą. P . Marszałek dodał, że opinję Komisji Re!.!ul. podziela. lecz uważa, że sprawa jest ważna i dlatego , korzystając z art. 11, odwołuje się w tej sprawie do decyzji I:z.by. Głos zabierali pos łowie: Zahajldewit~ St. Stroński i Reger, poczem P . Marszałek poddał or zeczenie Komisjli pod głos,awanie. WyJ>Owiedziała się za niem wi ę k s zość. P. Mar.r.:zale'k oś""i.id czył, że będzie u wa±ał o p,ini ę Izby za miar o dajną i w a.nalogicznych wypCiJdkach będzie się trzymał te j dyrektywy. Pr7.ystąpriono do rozprawy nad prelimiaaI zem b udidc..wym na 1931/2 r. Ref.c ~,ował spraw0zdawca fJeneralny poe. Nied:::hlski · (R B. W .z R.) , dod 3.j ąc do r~feratu druk owan ego szereg uwa g o.~ ólnych , zawieTa-