← Polska

Umowa ustalająca warunki pracy i płacy dla robotników rolnych na terenie województw: lwowskiego, stanisławowskiego i tarnopolskiego, z wyłączeniem pow

Opłata pocztowa uiszczona ryczałtem. . lo. Warszawa.., .. ~.t~!.e~k_ łl~le-1...lut~gO 1933 roku. H 30.. Rok XVI. MONITOR POLSKI DZIENNIK URZĘDOWY RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ. J W YCHODZI CODZIENNIE Z WY JĄ TKIEM N IEDZIEL I S W IĄ T. Dyrekcja i Administracja Wydawnictwa: UL Królewska Nr. 5. Telefon: Centrala P. A. T. - 552-80. Redakcja i ekspedyc ja Ul. Miodowa Nr. 22. Telef. redakcji 11-44-05. Telef. ekspedycji 11-75-28. Kasa czynna od godz . 8 i pół do 1 po płd ., w soboty do godz. 12 w płd . Konto czekowe w P . K.O. ~ 730. Oddziały "Monitora Polskiego": BIAŁYSTOK, Sienkiewicza 27, tel. 15-86; BIELSKO ś1., Trzeciego Maja 8, leI. 27-32 ; BRZEsć n. B.. Plll a\\skiego l; BYDGOSZCZ, Grun" a ld zka 7, tel. 15- i4 : GDAŃSK, Neugarten 27, tel. 240-79; GDYNIA, Świętojaliska, Dom P . A. M., tel. 17-20; Gł<UDZL\DZ, Jllickic\\icza 26. l eI. 304; KATOWICE, 3 ~\ aia 23, leI. 565 i 1091; KRAKOW, Mikołajska 32, tel. 10499 i 10500; LUBLIN, Kościuszki 3, tel. 16-57; LWOW . Akademicka 15, tel. 20 i 45 : LODt, Piolrb\\'ska 125, leI. 101-11 i 115-21; ŁUCK. Pilsudskie:,!o 14, tel. 222; POZNAŃ, Marcinkawskiego ?3, tel. 28-57 i 28-58; SOSNOWIEC, D ęb lir'lSka 11, leI. 11-99; STANISŁA WOW, Szajnochy 4; TARNOW, Żabie Iiska 7; TARNOPOL, Pasaż Adlcra 9, tel. 90; TORUN, Suroka 41, tel. 263; WILNO, Wileńska 14, tel. 674 i 1785. TREśĆ DZ/ALU URZĘDOWEGO: Z a r z ą d z e n i a W ł a d z N a c z e I n y c h: Poz. 42. Umowa, ustalająca warunki pracy Wszelkie indywidualne umowy, zawierające warunki korzystniejsze dla pracownika, nIZ Je przewiduje niniejsza umowa, o bowiązują na czas ich zawarcia. i płacy dla robotników rolnych na terenie województw; lwowskiego, stanisławowskiego i tarnopolskiego z wyłączeniem powiatów: Tarnobrzeg, Kolbuszowa, Nisko, Rzeszów, Łańcut, Przeworsk, Brzozów, Jarosław, Sanok i Krosno. DZIAŁ URZĘDOWY. Art. 3. Rok służbowy rozpoczyna Się kwietnia, a kończy się 31 marca roku następnego. Obie strony obowiązuje wypowiedzenie indywidualnej umowy pracy przed upływem terminu jej wygaś­ nięcia, a najpóźniej do dnia 31 grudnia włącznie, ustnie wobec dvróch świadków lub pisemnie. Niewypowiedzenie umowy pracy do dnia 31 grudnia włącznie przedłuża milcząco umowę indywidualną na rok następny. Uchylenie się przez którą­ kolwiek ze stron od przyjęcia wypowiedzenia umo'YY pracy umowy lej nie przedłuża. Art. 4_ --000-- Zarządzenia Władz Naczelnych. --000-- 42. UMOWA, ustalająca warunki pracy i płacy dla robotników rolnych na terenie województw: lwowskiego, sta~ nisławowskiego i tarnopolskiego z wyłączeniem powiatów: Tarnobrzeg, Kolbuszowa, Nisko, Rzeszów, Łańcut, Przeworsk, Brzozów, Jarosław, Sanok i Krosno. Zasady ogólne. Arf. t. Umowa niniejsza obowiązuje od dnia 1 kwietnia 1933 1". do dnia 31 marca 1934 1". i dotyczy z jednej strony wszystkich pracodawców roi · nych, z drugiej strony zatrudnionych przez nich rocznych pracowników z normalną zdolnością do pracy i z normalnemi kwalifikacjami, a to nastę­ pujące ka tegorje:

  1. a)fornali, pastuchów i stróżów,
  2. b)pracowników płci męskiej, w wieku ponizej lat 24 (art. 19),
  3. c)dziewcząt stajennych,
  4. d)gumiennych, karbowych polo,vych,
  5. e)kowali i stelmachów. Inwalidzi pracujący narówni z pozostałymi praccwnikami z normalną zdolnością do pracy w rolnictwie, pobierają równe z nimi wynagrodzenie tak w gotówce, jak i w nc: turaljach. Inwalidzi o zmniejszonej zdolności do pracy oraz pracownicy fizycznie ułomni mogą być godzeni na niższych warunkach. U wag a: Przyjęcie robotnika rocznego, należącego niewątpliwie do jednej z powyższych kategorji, w terminie późniejszym niż l-go kwietnia, nie może być powodem do obniżenia przysługujących mu praw wynikających z niniejszej umowy, Art. 2. Umowa niniejsza stanowi w myśl ustawy ~ l. VIII. 1919 r., Dz. U. R. P. Nr. 65, poz. 394, i ~ dnia 1 UlI. 1921 r., Dz. U. R. P. Nr. 26, poz. 147, )odsta.wę przy zawieraniu umów indywidualnych. I~dywldualne umowy o pracę, zawierające warundla pracownika mniej korzystne niż warunki liniejszej um?wy, ulegają z mocy :.vymienionych lstaw zastąpieniu przez warunki określone ni{l liejszą umową. Pracowników obowiązuje grzeczność wobec pracodawców i ich zastępców, ściśłe przestrzeganie zawartych umów, oraz pilne i sumienne speł­ nianie obowiązków, dążno ś ć do jak największej wydajności prCicy i stosowanie się do wszystkich zarządzeń pracodawcy lub jego zastępcy, odnoszących się do wykonania obowiązków służbo­ wych, oraz przestrzeganie wszystkich przepisów porządkowych w obrębie folwarku, jakoteż dbałe i staranne obchodzenie się z powierzonym sobie inwentarzem żywym i martwym. Pracownik odpowiada wobec pracodawcy za powierzone sobie inwentarze żywe i martwe, oraz za wszelkie szkody wyrządzone ze złości, swawoli, lub cięż· kiej niedbałości, przez siebie, iub któregoś ze swych domowników, według postanowień ustawy cywilnej. Pracownicy obowiązani są przy kaźdej sposobności zapobiegać wszelkiemu naruszeniu własności pracodawcy przez współpra­ cowników lub osoby trzecie. Art. 7. Pracodawca obowiązany jest do dni 30-tu, od chwili wstąpienia do pracy, wydać pracownikowi bezpłatnie książeczkę obrachunkową (względnie w razie odmowy wydania książeczki. wypłacić 50 gr. na zakupno tejże), zawierającą ilość wydanych mu ordynarji i pensji, oraz spis powierzonych mu inwentarzy; do książeczki obrachunkowej mają być wpisywane potrącenia z należnych poborów, jako to: ustawowe opłaty na rzecz Kasy Chorych przypadające na pracownika, za opuszczone dni, za rozmyślnie wyrządzo­ ne szkody i t. p . Książeczka obrachunkowa ma służyć jako dowód dla Komisji Rozjemczej, stwierdzający ilość wydanych poborów. Jeden egzemplarz umowy ma być przez pracodawcę wydany pracownikom danego folwarku na ręce ich przedstawiciela. W razie zgubienia książeczki obrachunkowej przez ordynarjusza, służą jako dowód książki gospodarcze pracodawców. (Za zgubione lub zniszczone książeczki obrachunkowe ma prawo pracodawca potrącić pracownikowi 50
  6. gr). Rozwiązanie stosunku służbowego w ciągu roku może nastąpić na zasadzie orzeczenia Komisji Rozjemczej, lub też wyroków Sądów Pań ­ stwowych, działających według obowiązującego prawodawstwa i według kompetencji. Umowa służbowa może być także waznI e rozwiązana każdego czasu za obustronnem porozumieniem, które jednak musi być zawarte na piśmie lub ustnie w obecności 2-ch świadków. Zatargi wynikłe na tle umowy o pracę pomiędzy pracodawcami a robotnikami rolnymi, regulują Komisje Rozjemcze bądź Sądy Państwowe, według kompetencji. Skargi do Komisji Rozjemczych wnosi się do Inspektoratu Pracy w 2-cl1 równobrzmiących egzemplarzach, z których jeden ma być doręczony pozwanemu wraz z wezwaniem do jawienia się przed Komisją Rozjemczą· Do czasu uzyskania właściwego orzeczenia, lub wyroku, nie wolno: 1) pracodawcy wstrzymy· wać świadczeń, 2) pracownikowi przerywać pracy. W wypadkach wyjątkowo ciężkiego przewinienia może pracodawca zawiesić pracownika Art. 5. w pracy i wstrzymać przed orzeczeniem lub wyrokiem wszystkie świadczenia, w razie jednak Zawarcie indywidualnej umowy z ordynarju- wygrania sporu przez robotnika pracodawca wiszem nie może być uzależnione od trzymania nien wydać zaległe świadczenia wraz z dodatprzez niego najemnej czeladzi. Żona i inni człon­ kiem miesięcznym, wynoszącym 1 ~t w zbożu i 2 '~;; kowie rodziny pracownika nie mogą być pociąga­ w gotówce. Koszta świadków powołanych przez ni do żadnych robót z tytułu li tylko umowy z sa- Komisję Rozjemczą oraz ich stratę czasu, jakomym pracownikiem, lecz winni za to otrzymać też stratę czasu pracownika ponosi ta strona, któosobne wynagrodzenie ustalone dla odnośnej ka- ra spór przegrała. O wysokości tych kosztów tegorji pracowników. orzeka Komisja Rozjemcza, względnie Sąd Pań­ Żony ordynariuszy mogą ' być godzone tylko stwowy. jako dojarki, inni członkowie rodziny jako: doU wag a: Za wypadki wyjątkowo 'ciężkieg o jarki, robotnicy sezonowi, lub stali robetnicy przeWInienia, w których pracodawca może za dzienn i. Za małoletnich członków rodziny umo- \viesić pracownika w pracy , uznaje się między inw ę zawiera ordynarjusz; pełnoletni członkowie nemi:
  7. a)jeżeli robotnik dopuszcza się względem rod zin y zawierają umowę osobiście, o ile jednak pracoda wcy, swych przełożonych, lub względem ordynarjusz poręczy pisemnie lub ustnie wobec c z łonków rodziny pracodawcy i przełożonych , dwóch świadków dotrzymanie takiej umowy, to czynnych zniewag lub ciężkich obraz.,
  8. b)jeżeli odpowiada za jej dotrzymanie. J eś li małoletni, rob otnik dopuścił się kradzieży, oszustwa lub lub taki p e łnoletni członek rodziny ordynarjusza, sprzeniewierzenia na szkodę pracodawcy, lub jaza którego ordynarjusz p oręczy dotrzymanie ko dozorca o tego rodz aju wykroczeniach służ­ umowy, bez wa ż nej przyczyny - za jaką uważa bodawcy nie zawiadomił,
  9. c)jeżeli mimo posię tylko 12-tygodnio wy olues poł ogowy (6 ty- przednich up o mnień, poł ą czonych z zagrożeni em godni przed i 6 tygodni po połogu), chorob ę rozwiązania stosunku służbowego, z ogniem i stwierdzoną przez lekarza , powołanie do służby św i a tłem nieostrożnie się obchodzi, powierzony wojskowej, lub wstąpienie w zw ią zek malże!i­ mu inwentarz żywy ze swawoli lub ciężkiej nieski - zawartej umowy o pracę nic dotrzyma, mo- dbałości uszkadza, lub nad nim się pastwi, albo ż e pracodawca natychmiast rozwiązać umowę inną własność służbodawcy ze słości, swawoli, służbową z ordynarjuszem. lub ciężkiej niedbałośc i uszkadza, wyrządzaj ą c tem służboc1awcy większą szkodę,
  10. d)jeżeli saStosunek wzajemny. mowolnie i bez usprawiedliwienia ważnemi prz yczynami nie stawi się do pracy dłużej, niż prze z Art. 6. 3 dni z rzędu, lub więcej, niż przez 6 dni w Cie\gu 4-ch po sobie następujących tygodni,
  11. e)jeżeli Pracodawców oraz ich zastępców obowiązu­ swoje obowiązki służbowe grubo narusza, a: je grzeczne traktowanie pracowników i ścisłe w szczególności, jeżeli wobec rozkazów pracoprzestrzeganie umowy, a zwłaszcza regularne dawcy, lub ustanowionego nad służbą dozorcy, wypłacanie świadczeń i płac, przewiJzianych występuje z uporczywe m nieposłuszeństwem ł J umową· zuchwałością· a. MONITOR POLSKI. - jeden z nich obowiązany jest również do dyżuro­ wania w stajni bez specjalnej dopłaty. Pastuch oraz dziewczęta stajenne są wolni zupełnie od pracy co trzeci dzień świąteczny (w niedziele i Czas pracy. Art. 8. Rozkład godzin pracy ustala się podług poniższej tabeli. przyczem robotnicy fornale mają być zwalniani przed południem o pół godziny wcześniej. aniżeli inne kategorje pracowników. a to dla koniecznego obrządku inwentarza. Przyjmuje się czas środkowo-europejski (kolejowy) z tern. że za początek pracy zrana i po południu uważa się wyjście z podwórza, a za koniec - zejście z pola. Początek i kcniec pracy zaznacza się sygnałem. O ile pole odległe jest więcej niż 2 km od podwórza, należy robotnika . zwolnić z pracy o 10 minut wcześniej w stosunku do każdego kilometra powyżej 2-ch. W razi e pilnej potrzeby poniższy podział pracy może być zmieniony. jednakże tylko w ten SpOSÓb, by ogólna ilość godzin została ta sama. Na żądanie pracodawcy, w razie pilnej potrzeby, t. j. w czasie zasiewu i zbioru ziemiopło­ dów, pracownicy są obowiązani do pracy poza niżej określonym czasem, lecz za osobnem wynagrodzeniem. wynoszącem 15 gr za godzinę . Pracownik obowiązany jest zgłaszać się do pracy punktualnie w czasie ustanowionym przez pracodawcę, zgodnie z warunkami umowy zbiorowej. Za wszelkie nieusprawiedliwione opóź­ nienia przysługuje pracodawcy prawo potrące11ia 30 gr za każdą rozpoczętą godzinę. ., Mi e siąc Praca do południa '" = '~" ~ § '" o Praca po "''0 N._ Ol '" południu Ol ",.- ~ ... '0 OJ N .-" .. c ... .a '" 'O. ~ ..>: Luty o.. = ... " Kwi ecie!l 1-10 11-20 21-30 6-11ł ł Ił Ił pa- w gotówce. Art. 10. Ordynarjusz pobiera płacę w golówce w wyrocznie, płatną kwartalnie lub miesięcznie zdolu. oraz ordynarję wydawaną zgodnie z a r t. 13 niniejszej umowy, kwartalnie zgóry. Ordynaria winna być wydawaną ordy narjuszom w pierwszym miesiącu każdego kwartału. Ordynarję za drugi kwartał może pracodawca wydać w dwóch równych ratach, z których pierwsza winna być wydana l-go lipca, a druga najpóźniej 15-go sierpnia. Pracodawca może pracownikowi, z którym umowa służbowa została rozwiązana, wydać l j3 część ordynarji, za ostatni kwartał, zdołu. sokości 100 zł I-Iii 11. - 4ł - Płace (.j Marzec 6~-11~ Warunki wynagrodzenia fornali, stróżów stuchów . N ! 1-10 11-20 21-31 szykowania wozów i narzędzi powinno mlec miejsce w miesi ą cach: - kwietniu. m a ju, czerwcu. lipcu, sierpniu i wrześniu o godzinie 3 ;,~ rano, a w pozostałych miesiącach nie wcześniej, jak o godzinie 4 ~~ rano. Obrok, si a no i t. p . karma dla inwentarza powinna być przygotowana uprzednio w godzin a ch pracy w miejscach na lo wyznaczonych. Stróże nocni mają codziennie wolny czas do zakończenia robót przedpołudniowych, następnie zaś mogą być zatrudnieni przy robotach koło inwentarza w domu i t. p. W miesiącach od 1 paź­ dziernika do 31 marca stróż nocny otrzymuie od pracodawcy kożuch lub inne odpowiednie ciepłe okrycie na czas warty. \Y./. miesiącach: . listopadzie, grudniu i styczniu . wolno stróża zatrudniać pracą tylko połączoną z nocnem stróżowaniem . U wag a: Stróż przyłapany na spaniu podczas pełnienia obowiązków stróżowania może być ukarany za pierwszym razem grzywną w wysokości 10 kg żyta, za drugim razem grzywną w wysokości 30 kg żyta, za trzecim razem wydaleniem. ~ 7ł-ll} 1 -IIł 11. - 3ł 7-11} Praca w dnie świąteczne może być wykonywaną tylko w nagłej potrzebie przy sprzęcie zboża i siana po cenie 20 gr. za godzinę. Wstawanie do obrządku inwentarza oraz na- ... o Ol OJ " ' .. o N o.. .'" 0..0 Styczeń święta). 1.-5 1. - 5.30 1.-6 - 1. - 6.10 1. - 6.30 L - 6.50 - Ordynarja. Maj 1-10 11-20 21-31 Czerwi ec 1-10 lt-20 21-30 51-lii 5~--1Ił ], II .l. II t. - li 1. 1. - 2 7.7.20 7.30 Art. 11 . } 1.30-7.50 1.30-7.50 1.30-8.- ł 1.30-8.1.30-7.50 1.30-7.30 J, Zboże wydawane na ordynarję musi być dobre, zdrowe i dobrze oczyszczone. W skład ordynarji wejdzie 2 q pszenicy i 6 q żyta, reszta w zbożu jadalnem. W powiatach wymienionych wart. 13, punkt 1. w skład ordynarji wchodzi 7 q żyta, zresztą jak powyżej. - --Lipiec 1-10 11-20 21-31 5ł-l1 J ł 2 _. Art. 12. :.I __ . Sierpi e ń I-lO 11 - 20 21-31 5ł-11 } ł 1.30-7.20 1.30-7.1.30-6,30 2 ł Miele nie zbo ż a udbywa się na koszt pracodawcy w młynie przez niego wsk a zanym, przyczem nie więcej niż p o łowa ordynarii na p y tel. W zamian za mielenie pracodawc a może wydać pra cownik owi dodatk o w ą ilo ś ć ż y t a, rów ną 10 ?~ u stal onej o rd ynarj i. I A rt. 13. Wrz e sień 1-10 11-20 21-30 _ SJ-U } i _ _o I q. I 1. l. 1. - 6.10 5.50 5.31) I- 1. - 5.20 4.50 4.20 - I P "ź dzi e rnik I-lO 11- 2;) 21 - 31 6-lą -- ------Lis lopad - Nr. 30. żiemi pod ziemniaki i obróbka ich winny być takie. jak pod ziemniaki dworskie . Zastrzega się, że wszystkie ziemniaki pr a cowników winny być sadzone obok siebie w jednem miejscu. W razie gdyby pracownik nie ,olrzymał deputatu gruntowego pod ziemniaki, w o kre ś ­ lonej powyżej ilości , obowiązany będzie pracodawca dać pracownikowi 30 q gotowych ziemnia ków, a to jesienią po wyk op a niu. Zi.e mniaki wydane winny być zdrowe, w miarę możno ś ci suche, bez ziemi, na żądanie roboŁnika przewa ż one. Robotnicy mieszkający w budynkach dworskich otrzymują ponadto 3 a 60 m" pola obro bi o nego i wynawożonego, w pobliżu domu pod ogrodowiznę, zaś pracownicy mieszkający we wła s ­ nych budynkach taki sam dodatkowy obszar w polu przeznaczonem pod ziemniaki służby . U wag a I: O ile pole, przeznaczone pod ziemniaki dla ordynarjusza, przygotowane zosŁ a ­ nie w terminie spóźnionym. t. j. po 1-szym czerwca, może pracownik odmówić przyjęcia przydzia łu ziemi pod ziemniaki, a domagać się ekwiwalentu gotowych ziemniaków. U wag a II: Ordynarjusz jest obowiązany do utrzymywania przydzielonego pola w porząd­ ku, be z chwastów, w przeciwnym razie może pracodawca wykonać tę robołę po upomnieniu ordynarjusza - na jego koszt. Utrzymanie inwentarza. Art. 15. T a b ela. • Dnia 7 lutego 1933 r. l} 1. 1. - 7-ll } i -1 1 ł I 1. - 4 20 1--=-_._ 7- 11 :} 1-llł I l. - 3. 15 1 - Powyż sz y rozkł a d pracy ni e obowiązuje w stosunku do pastuchów, stróżów nocnych i dozorców, o ile wykonywane przez nich roboty ni e przekraczaj ą ich zwykłych obowi ąz ków. Praca rzemieślników folwarcznych rozpoczyna się na pół godziny przed wyjazdem fornali w pole. W dnie ulewne i wyjątkowej ni e pogody roboty w polu nie powinny być wykonywane . W s tosunku roc znym obowią z uj e we wszystkich ni że j wymienionych powia tach nasl ę puj ą c a ordynarja : . 1) w powiata ch: Bóbrk a, Czodkó w , Droho bycz, H o roden k a , Koł o my ja , Kopyczyńce, Sokal, Przem yś l, Rudki, Sa m bo r, Skałat, Śniaty:'i.. T a rnopol, Tr e mbowla i Za leszcz yki - 12 q. 2) Bo rszczó w , Brody, B r ze ż any , Buc zacz , Gróde k J ag i e llo ński , K a mi onka Strumił o w a , Mo śc i s ka, Lwów, Pod ha jce, P r z em y ś lan y , Rad ziechów, R a wa Ruska, R o ha tyn, St a ni s ł a wó w , Stryj, Tłum a cz, Zb a r a ż, Zbo r ów, Złoczów, Ż ółki e w i Ży­ daczów - 11 Q. 3) Obsz ar· b . p o wi atu b o ho ro d c z ański ego, Dobromii. Dolina, J a worów, Kału s z, Kosów, Liska, Lubaczów, Na d wórn a , obs zar b. p owiatu peczeniżyńsk ieg o, Skole, obszar b . p owiatu s ta rosamborskie go i Turk a - 10 q. Ziemia pod ziemniaki. Art. 14. Ordyn a rjusz otrzymuje 28 a 78 m' pola wy- Art. 9. nawożonego i obrobionego dworskiemi końmi pod Obrządek inwentarza odbywa się poza godzinami pracy. bez specjalnej dopłaty. Kolejne dyżury w nocy (noclegi w stajni) obowiązują wszystkich fornali ; w dnie świąteczne fornale obowiązani są do obrządku inwentarza, a kolejno ziemniaki. Pole przeznaczone pod ziemniaki powinno być w takiem samem stanowisku, jak pole przeznaczone pod ziemniaki dworskie. Sadzenie ziemniaków winno odbywać się w połowie pomiędzy początkiem a końcem sadzenia ziemniaków dworskich. Przygotowanie mechaniczne Ordynarjusz ma prawo trzymać jedną krow\'( z przychówkiem od tejże do 2 miesięcy. Pracodawca daje latem bezpłatne utrzymanie na wystarczającem pastwisku, takiem jak i dla bydła dworskieg o, z wyj ą tkiem sztucznych pastwisk. W razie braku odpowiedniego pastwiska WInm pracownicy otrzymać zieloną paszę . Na zimę wydaje się na każdą krowę 6 q gotowych ziemniaków, lub 9 q buraków, albo też t 2 q liści z buraków cukrowych, należycie zakonserwowanych, albo 12 q wytłoków dołowanych lub 15 l wywaru dziennie na 1 krowę . P ozat e m 8 kg sieczki i plew zbożowych dziennie na 1 krowę. Zamiast wymienionych wyżej dodatków do sieczki i plew zbożowych pracodawca może wydać pracownikowi 14 a 39 m" łąki dwuko ś nej, względnie dwa razy większy obszar łąki jednokośnej, albo 5 a 40 m" ziemi obrobionej i wynawożonej tak. jak pod ziemniaki, na każdą krowę. O ile pracownik nie oLrzymuje żadnego utrzym.a nia dla krowy w zimie, winien otrzymać jako ekwiwalent siano z 28 a 78 m" dwukośnej łąki. względnie z 2 razy większego obszaru łąki jednokośnej. Słomę na ściółkę dla inwentarza otrzymują pracownicy w miarę potrzeby, lecz tylko w tym wypadku, jeżeli nawóz przypada na włas­ ność pracodawcy. U wag a I. Je ż eli pracodawca zabrania trzymania bydła, lub jeżeli pracownikowi krowa zgin' ła , otrzyma pracownik zamiast utrzym a nia w ciągu 6 miesięcy letnich po 3 litry, zaś w ciągu miesięcy zimowych po 2 litry niezbieranego mleka dziennie. Jeżeli jednak prac o wnik nie Iwrzysta z pra wa trzymania bydł a , otrzymuje w ci ą ­ gu 6 mie s i ę cy letnich po 2 i pół litra, zaś w ci ą ­ gu 6 miesięcy zimowych po 1 ! ~ l niezbiera ne gu mleka dziennie. Robotnicy mi es zkający we budynkach a nie otrzymujący od pra codawcy latem pastwiska, ani te ż zimą paszy, a ni mlek a , otrzymywać b ę d ą jako ekwiwalent za wy żej wymienione świadczenia: sia no z 57 a 56 m" łąki dwukośnej, lub z dwa raz y wi ę k s ze g o ob szaru łąki j e dnokośnej. U wa g a III: Obie strony obowi ą zuje st a n r zeczy p r zyjęty przy zawieraniu indywidualnych umów, a zmi a ny w cią g u ro ku, t. j. utrzyman ie krowy na w ydawanie mleka lub odwrotnie, są d o puszcza lne poza wyp adk ami loso w e mi tyl k o w dro dz e obopóln ego poro zumieni a . U w a g a II: własnych U w a g a IV: Je ż eli na danym folwarku ża ­ 'den z pra cowników krowy nie t rzyma. to uważa się za d ow ód, że pra co da wca k r ów trzym a ć nie pozw a la . Opał. Art. 16. Ordynariusz otrzyma 5 m p drzewa tw a rd e go i 4 m p drzewa miękkie go r ocznie; zam ia st 1 m p drewna twardego . m o że pr a codawca wydać 1 ~4 m p drzewa miękkiego, 2 ],~ q węgla lub jedną kupę twardych gałęzi; zamiast 1 m p drewna miękkiego m oże pracodawca wydać 2 q wę­ gla, względnie jedną kupę miękkich gąłęzi. Wymiary kupki mają wynosić: 1 i Y. m szer. 1 m wysokości i3 m długości. Gałęzie muszą pochodzić ze zrębów poprzedniego roku kalendarzowego i mieć w grubym końcu 5 cm średni· cy. W razie wydawania węgla co najmniej 11.a MONITOR POLSKI. - Nr. 30, t:zę'ś6 należnego opału winna by'ć wydana w drze- dynarjusze wymienieni w punkcie
  12. a)niniejszego artykułu, a pensja ich wynosi 100 zł r·o cznie. 9} Od UkO'ńczonego 21 roku życia ,otrzymują wszyscy żonaci Qraz kawalerowie, o ile są jedynymi zywicielami rodziny nie zarobkującej i nie posiadającej innego źródła dochodu, pobory ustalone wart. 10 - 18. U wag a: Posiadania grun tu w ilości nie większej j.a k 25 a nie uważa się w tym wypadku za inne źródło dochodu. wie. W okolicach', gdzie ludność miejscowa używa innego opalu jak drzewo i węgiel, np. słomy i tor[u, można z,a zg'odą ordynarjusza zastąpić 4 m p drzewa miękkiego tymże opałem w ilości posiadającej taką samą wartość opałową. Jeśli jedno mieszkanie zajmuje kilku ordynar:juszy, ma jeden ordynarjusz otrzymać cały należny opał w naturze, pozostali zaś mogą otrzymać połowę opału w naturze, zaś za resztę relutum w gotówce według ceny obowiązującej w lesie, z którego dany pracodawca ,opał pohrał. Opał wydaje się zgóry kwartalnie lub miesięcznie. Wybór materj.ału ,opałowego przysługu­ je pracodawcy. Pracownikom nie wolno sprzedawać opału. Pracownikom mieszkającym w mieszkaniach dworskich niezabezpie'c zonych należycie przed zimnem wydaje się 1 m . p drzewa miękkieg,o więcej. . Warunki wynagrodzenia dziewcząt stajennych. Dziewczęta stajenne otrzymują 9 q zbQża ordynarji, w czem 2 q pszenicy, przemiał i 80 zł pensji rocznie; ponadtO' po 2 litry mleka niezbie~ ranegO' dziennie i 14 a 39 m" ziemi pod ziemniaki. U wag ,a: Dziewczęta stajenne mieszkające w dworskich mieszkania·c h otrzymują dostateczną ilość Qpałudla nale:żytego ogrzania mieszkań i ugotowania strawy. Art. 17. Ordynarjusz otrzymuje mi'e szkanie, składaią­ ce się co najmniej z 1 izby z podłogą oraz komory. Izby winny być wytynkowane, a co najmniej dokładnie wylepione ze szczelne mi drzwiami i oknami na zawiasach. W oknach mają być całe szyby, zaś w razie stłuczenia szyby pracownik Jest ,obowiązany wstawić ją w ciągu 2 tygodni. Wapna do bielenia dostarcza pracodawca 2 razy do roku w cgólnej ilo'ści 15 kg na mieszkanie. Mieszkania mają być ze szczelnym dachem; tam, gdzie dach lub piece są popsute, muszą być naprawione w ciągu miesięcy letnich. W majątkach, któr e wydają na opał węgiel, piece muszą być dostosowane do opału ..węglem . W majątkach, gdzie woda zacieka do piwnic i mieszkań pracowników, winny być ,one zabezpieczone w ciągu lata od wody napływowej. Pracodawca i pracownicy winni · dbać, aby otoczenie mieszkań pracowników było higjeniczne . Obowiązuje wybrukowanie dostępu do studzien, ,oraz zastąpienie zgniłych cembrzyn nowemi, lub też zapewnienie pracownikom w inny sposób zdrowej i czystej wody do picia. Zbiorniki na nawóz nie m o g ą znajdować się w bliższej odległości, aniżeli 20 m ,od mieszkań służbowycn, a pracownicy mają składać nawóz ze swych chlewów w przezna czonem na to miejscu. W pobliżu mieszkań Warunki wynagrodzenia gumiennych, karbowych i polowych. Art. 21. Gumienni, karbowi i polowi Dtrzymują wynagrodzenie unormQwane wart. 10 dO' 18 z nastę­ pującemi zmianami: płaca gotówkowa ,g umiennych i karbowych 150 zł, polowych)20 zł rocznie. Gumienni i karbowi otrzymują D 1 q pszenicy więcej, niż fornale, oraz dQdatek 1 litr mleka dziennie ponad pobory ustalQne wart. 15, a to bez względu na to, czy otrzymują mleko w naturze, czy też utrzymanie dla jednej krowy, jak przewiduje art. 15. Warunki wynagrodzenia Art. 18. Pracodawca o bowiązany jest dać pracowni,Kowi pomie szcz enie dla bydła we wspólnej czehdnej oborze lub specja'l nie na tO' przeznaczonym budynku. Jeżeli z a ś prac-ownik mieszka w budynku dworskim, ma Qtrzymać także pomieszczenie dla 2-ch sztuk t rzody chle wnej. na opał i zi'e mniaki, nadto w razi e potrzeby słomę do sienników ora z do okrycia ziemniaków na zimę. Ordynarjuszom wolno trzymać kury, jednakże nie więcej n iż 12 sztuk. Prac-odawcy, którzy nie dadzą ordynarjuszom, mie s z k aj ą cym w dwo,r skich bud'ynkach, pomie szczenia d'l a t rz'ody chlewnej, winni wypłacić odpowiednie odsz kodowanie, nie mniejsze jak 10 zł za rok. a} Wszyscy ordynarjusze płci męskiej w wiekn ,od ukończonych .lat 18 do ukończQnego 21 roku życia otrzym~ją pobory wymieniQne wart. 10 - 18 z następującemi zmianami: zboża o. 2 q mniej, 80 zł pensji roczne.j, ,pola pod ziemniaki 14a 39 m", 4 m p opału, mleka zimą l litr, latem 1 Ye .litra dziennie,a.lbQ utrzymanie dla jednej krowy ZImą, albo pastwisko dla tej,że krowy latem. . h}. Kaw~le,r, owie ni~ będący jedynymi żywi'~ 'c lelaml rodzmy otrzymuJą od ukończonych lat 21 do ukończonych 24 lat o lq zboż,a więcej, niż Or ~ rzemieślników. a} Rzemieślnicy nie posiadający pisemnych kwalifikacyj, którzy się wykażą 3-IeŁnią samodzielną pr, acą i dowodem, że rzeczywiście pełnią funkcję rzemieślników (kowali, stelmachów), oraz rzemie'ślnicy, którzy nie posiadają jeszcze kwalifikacyj. wymienionych w punktach b i c tegO' artykułu, otrzymują o 1 q pszenicy i 1 q żyta ordynarji więcej, niż fornale, resztę zaś poborów taką jak fQrnale (art. 10 - 18). b} Rzemieślnicy (kowale i stelmachowie), którzy wykażą się dyplomem wyzwolin na czeladnika i świadectwem co najmniej S-letniej pracy zawodowej po wyzwoleniu, otrzymują te same pobory co fornale (art. 10 - 18) z następującemi zmianami: pensja gotówkQwa 180 zł rocznie, ordynarji <Q l q pszenicy i 1 q żyta więcej. Rzemieśl­ nicy ci mają prawo do trzymania dwóch krów. Jeżeli rzemieślnik trzyma tylkO' jedną krowę, względnie jeśli nie ctrzyma zezwolenia na trzymanie drugiej krowy, ,otrzymuje wzamian za to 1 litr mleka dziennie. \VI razie zupełnego zakazu trzymania krów Qtrzymuje rzemieślnik w 6-ciu miesiącach zimowych po 3 litry, a w 6-ciu miesiącach letnich po 5 litrów mleka niezbieranego dziennie.
  13. c)Rzemieślnicy (kowale i stelmachowie). którzy wykażą się dyplomem wyzwolin na czeladnika i świadectwem co najmniej 15-letniej pracy zawodowej po wyzwoleniu, Qtrzymują te same pobory, co rzemieślnicy wymienieni pod
  14. b)niniejszego artykułu z tą różnicą, że płaca gotówkowa wynosi 240 zł roczni,e, zaś ordynarja o 1 q pszenicy i 2 q żyta więcej, niż fornale. Praoodawca nie mDż e żądać, by rzemieślnik ze swych poborów opłacał pomocnika. Za wszelkie nieusprawiedliwi'o ne spóźnienie się rzemieślnika do pracy po uprzedniem upom~ nieniu mo ż e pr.a codawca potrącić rzemieślnikowi 60 gr za każdą rozpoczęt ą g'odzinę. Furmanki. \VI arunki wynagrodzenia robotników płci męskiej w wieku poniżej lat 24. Art. 19. FDrnalO'wi, jadącemu VI interesie pracowników furmanką w dnie powszednie czy też świą­ teczne, nie należy się żadne dodatkQwe wynagrodzenie,jak również za kolejne wyjazdy w dn :e świąteczne pc lekarza, akuszerkę, dO' kościoła i t. p. Wyjazdy noszące wyraźny charakter wyjazdów prywatnych pracodawcy poza godzinami pracy winny być wynagradzane jakO' praca poza godzinami służbowemi. U wag a: W razie nieuzasadnionej odmow)' dania furmanki praccwnikom przysługuje tym ż e prawo żądania zwrotu faktycznych kosztów za wynajęcie furmanki. Za uzasadnioną odmowę Art . 23. Pracownicy ,otrzymują w razie potrzeby:
  15. a)zbiorową furmankę do jednego z najbliższych młynów i z młyna;
  16. b)do zwózki w dni, powszed'nie swoich pwduktów rolnych wyprodukowanych w tymże folwal1ku na polu deputaŁowem; c} po księdza z chrztem, ślubem i pogrzebem;
  17. d)strDny zawierające umcwę stwierdzają, że koszta fur~ manki dO' lekarza, wz,ględnie po lekarza lub akuszerkę, nie mO'gą żadnej ze stron obciążać, ponieważ obowiązek ten wedle ustawy ubezpieczeniowej ciąży na Kasach Chorych; e} jedną zbiorową furmankę na kwartał w dzień świąteczny wybrany przez pr.a cowników dO' najbliższegO' miastecz,k a, względnie st.acji kolei'o wej, Q ile odległcść te~­ że wynosi więcej, niż 5 km. I wyjątkową niemożność gospodarczą dania furmanki w dniu przez pracownika wybra- . nym lub niezgłoszenie zapQtrzebO'wania furmanki na 24 godzin naprzód. Strawne i inne dodatki. Art. 24. Pracownikowi wysłanemu w drO'gę poza obręb majątku w interesie pracodawcy na dłużej niż pół dnia, należy się odpowiednie utrzymanie w naturze lub strawne za każdą pełną dobę 1.30 zł, zaś jeżeli wyjazd trwa mniej, niż pół doby, 30 gr za śniadanie lub wieczerzę a 50 gr za obiad. Nadto w razie konieczności najęcia noclegu należy się pracO'wnikowi zwrot rzeczywistych wy~ datków poniesionych skutkiem najęcia noclegu. W drodze, godziny pracy nie obowiązują . Pracodawca jest OhO'wiązany dać pracownikowi płócienną bluzę do siania sztucznych nawozów, zaś do siania nawozów gryzących, t. j. azotniaku i wapna, dostarczyć ochraniaczy na oczy. Do siania nawozów gryzących nie mogą być uży­ wane kobiety. Przy siewie nawozów gryzących na'leży się pracownikowi dopłata po 40 gr dziennie, zaś przy siewie innych nawozów po 20 gr dziennie. Dni świąteczne. dni opuszczone Art. 22. mają znajdować się za.sł-onięte ustępy w dostatecznej ilości, które pracownicy obowią­ zani są utrzymywać w porządku i czystości. Gdzie je st odpowiednie pomieszczenie w dot ychczasowych budynka ch, jak również przy mieszkaniach nowowybudowanych, winna być urz ądzona łaźnia . W innych majątkach,o ile istnie,je m o żliwość, pracodawcy są obowiązani do urządzen i a pracownikom k ą pieli. Pracownicy są obowiązani utrzymywać m ieszkanie w porz ądku i odpowiadają za wszelkie uszkodz enia, rozmyślnie wyrządzone. Trzy~ m a ni e inwenta rza żywego w mieszkaniach jest s tan owczo wz bronione . Subl.okatorów nie wQlno prz yjmować bez zgody pracodawcy, któremu przy wprowadzeni u s i ę ma b y ć zameldowany skład rodziny pracownika. 3. uważa się Art. 20. Mieszkania pracowników. • Dnia 7 lutego 1933 r. urlopy. Art. 25. Za dni świąteczne uważa się następuj ą ce oznaczone święta rzymsko - katolickie i nar'odDwe: Nowy Rok, Trzech Króli, Oczyszczenie Najśw. M. P. (2 II.), 2-gi Dzień Wielkiej Nocy, 3 Maj, Wniebowstąpienie Pańskie, 2-gi Dzień Zielonych Świąt, Boże Ciało, Św. Piotra i Pawła, Wniebowzięcie Najśw. M. P. (15 sierpnia), Wszystkich Świętych, Niepokalane Poczęcie N. M. P. (8 grudnia), pierwszy i drugi dzień Bożego Naro· dzenia, razem 14 dni. O ile na podstawie 'obowiązujących zwycza' jów miejscDwych~ obchodzone są prócz wymienionych wyżej świąt jeszcze inne dni świąteczne, albo jeżeli przy pracownikach innego obrządku ·c bchodzone są święta w innych dniach , względnie w większej liczbie, przysługuje prac,o dawcy prawo zaliczenia wszystkich tego rodzaju dni świą­ tecznych, których liczba przekracza wykazaną normę, do dni należnegO' pracownikowi płatnego urlopu. Pracodawcy przysługuje jednak rów!1ież prawo domagania się wykonywania pracy w dniach świąt .z niesionych, zaś do pracO'wników niestosujących się ,dO' tego żądania stosować potrącenia przewidziane w razie samowolnego i nieuzasadnianegO' ważnemi przyczynami opuszczenia dni a roboczego. Pracownik otrzymu-je w każdym kwartale 2 dni płatnego urlopu w dni nieświąŁeczne. Wybór dni urlopu ,o dbywa się w porozumieniu z pracodawcą lub jego zastępcą; pracownik w razie odmówienia mu urlopu otrzymuje za 'każdy dzień niewykorzystanegO' urlQPU wynagrodzenie analogicz:n e do potrąceń, ustalonych w ustępie piątym niniejszego artykułu. Odchodzącemu r obotnik owi należy się 6 dni w·olnych od pracy na wyszukanie posady, bez potrąceń świadczeń. W razie samowolnego i nieusprawiedliwio!1 ego ważnemi przyczynami ,opuszczenia dnia roboczego przez ordynarjusza, przysługuje pracodawcy prawo potrącenia za każdy opuszczony dzi e ń od 1 kwietnia do 31 paź dziern ika 20 k,?, ży ta, zaś w czasie od 1 listopa d'a do 31 marc.a-lO kg żyta. Za ważną przyczynę us prawiedliwiającą opuszczenie dnia rohoczego uważa: się między innemi stwierdzoną przez lekarza obłożną c horobę pracownika, zgł'O'szone poprzednio pracodawcy wezwanie ze strony władz, lub zgłoszO'ne u prac'o~ dawcy i uzasadnione pójście do lekarza. ustawą Zapomogi na wypadek śmierci. Art. 26. Na wypadek śmierci pracownika otrzymu,ją jego żona i d:zied przez pół roku wolne mieszkanie, a pobory za 1 kwartał. O ile ziemniaki zosta~ ną zasadzone przed śmiercią prac'o wnika, zbiór ich przypada na własność rodziny zmarłego. 4. MONITOR POLSKI. - Dnia 7 lutego 1933 L Ubezpieczenie. . DZIAŁ NIEURZĘDOWY. Art. 27. -000- Nr. 30. · ~ejm Rle[IY~O~~olitej ~ol~~iei. -000- Opłaty ubezpieczeniowe mają być uskutecznione zgcdnie z obowiązującemi przepisami. Pracodawcy mają prawo potrącić pracownikom świadczenia tylko za ten czas, przez który pracownicy mają prawo do zasiłku z Kasy Chorych lub innej ubezpieczeniowej instytucji, w wysokości, na jaką sumę robotnicy zost a li ubezpieczeni . W razie nieszczęśliwego w ypadku wini"en jest pracodawca zgłosić wypadek u kompetentnej wł a dzy w sposób ustawą przepisany, podając wysokość zarohków zgodnie z umową zbiorową; w razie niezgłoszenia wypadku odpowiada pracodawca za wszystkie wynikłe stąd szkody dla pracownika . Odnośnie do gospodarstw, które 'IN myśl ustawy nie są objęte przymusem ubezpieczenia w Kasach Chorych, mają w razie choroby pracownika zastosowanie odnosne postanowienia obowiązujących w tym wypadku ustaw (§ 1156 <lustr . kodeksu cywilnego), a w razie nagłej po trzeby dosŁarczyć furmankę do lekarza lub po Z Ministerstwa Spraw Wojskowych. P. M a rszałek Piłsudski, Minister Spraw Wojskowych, udzielił swego protektoratu na Zjazd b . członków P. O. W. (K. K . N. 3), który odbędzie się w dniach 17, 18 i 19 b. m. w War szawie, łącznie ze Zjazdem uczestników "święta Rarańczy". • Gabinet P. Ministra Spraw Wojskowych otrzyna studjach we Francji, śle Ci, Panie Marszałku, wyriizy najgłębszejczci i hołdu i stwierdza,że w walc·e Twej o nową Polskę stanie zawsze karnie pod T w c jemi sztandarami. (- ) S-ty Zjazd studentów Polaków". -000- Z Ministerstwa Komunikacji. A rt. 28. Pracodawcom nie wojno przy. końcu roku slużbowego zwalniać li tylko z tytułu starczej · n'i ezdolności do pracy tych pracowników, którzy na dobro tego pracodawcy lub danej majętności ,przepracowali pełnych 35 laŁ, lub najmniej 25 lat, lecz w tym ostatnim wypadku tylko wówczas, gdy przekroczyli 60 laŁ życia. Pracodawcy mogą jednak pracowników wymienionych powyżej w ustę­ pie 1-szym przenieść do czasu ustawowego rozwiązania tej sprawy na emeryturę z powodu starczej niezdolncścido pracy, która to emerytura winna zapewnić emerytowanemu 40 :-t normalnych poborów, o ile przepracował co najmniej 25 lat i przekroczył 60 la t życia, zaś 50 % normalnych p·oborów, o ile przepracował pełnych 35 lat. Za lata służby liczy się lata od ukończonego 21 roku życia . Zamiana świadczeń. Art . 29. Umowa niniejsza nie uprawnia do obniżenia warunków wynagrodzenia. Pracodawca nie może samowolnie zamieniać ustalonych powyższą umową świadczeń na inne. Zamiana świadczeń na inne równowartościowe d,opuszc zalna jest tylko za obopólną ugodą zawartą pisemnie lub wobec 2-ch świadków. O ile poro~u­ mienie nie nastąpi, może pracodawca żądać ustalenia przez Komisję Rozjemczą warunków zamiany pewnych świadczeń na inne. i s tniejących Zamiana świadczeń, dokonana bez zgody pracownika, względnie bez 'o rzeczenia Komisj~ Rozjemczej, jest nieważna. Lwów, dnia 10 grudnia 1932 r. Przewodniczący: (-) Inż. Stanisław Zwoliński. Okręgowy Inspektor Pracy we Lwowie. Wschodnich Woje- (-) inż. Lucjan Turnau, (-) Jan Praglowski. (:......) Józef Geringer. Za Związek Małopolskich Rolników: (-) Dr. Wahrsager, (-) Dr. Edward Taube . (-) Maurycy Erbsen. Za Związek ; Dzierżawców Rolnych: {-l Alfred Bizanz, (-J Adam Schutterly. Za Zw i ązek Robotn ików Rolnych Z. Z. P.: Leśnych (-) Roman Tyszka, (-) Jan Kardaszewski, (-l Zdzistaw Nycz. Za Związek Zawodowy Robotników Rolnych j Leśn. "Siejba": (-) Dr. Stanisław Dręgiewicz , (-) Lemejda Piolr, (-) Marian Radelzki. , ', ' " , • mał depeszę treści następującej : "Mlode pokolenie Polski, przebywające «kuszerkę· Za Związek Ziemian wództw Małopolski: • ' --()Oo- W ciągu miesiąca lutego wykończony zostanie '!f. Ministerstwie Komunikacji proi~kt budowy ~o­ lęl Warszawa - Radom. WszelkIe prace pomIarowe w polu zostały już dokonane . Jak wiadomo, projekt przewiduje budowę kolei o długości 103 klm., co skróci połączenie Warszawy z Radomiem i Kielcami o 58 klm . Koszt budowy tej kolei wraz z mostem na Pilicy wyniesie okolo 35 miljonów złotych . -000- Z Ministerstwa Rolnictwa i Reform Rolnych w ubiegłym tygodniu zakończyła się konferencja, wojewódzkich inspektorów weterynaryjnych pod przewodnictwem Wiceministra Karwackiego i dyr. departamentu d-ra Markowskiego. Konferencja ta, w której wzięli udział profesorowie: dr. Nowak z Krakowa, dr. Niemczycki, dr. Zakrzewski, dr. Legeżyński ze Lwowa, dL Szymanowski z Warszawy oraz dr. Panek z Bydgoszczy, wypowiedziała się w kwestjach przedstawionych przez Ministerstwo Rolnictwa i Reform Rolnych, a dotyczących sposobów tłumienia chorób zaraźli­ wych u zwierząt, zarządzeń weterynaryjnych, odnoszących się do higjeny społecznej, oraz administracji weterynaryjnej. Szczególnie rozpatrywane były metody walki z pomorem, pryszczycą, wście­ klizną i t. d., za pomocą szczepień oraz sprawa tłumienia nosacizny i gruźlicy. Poza tern inspektorowie na podstawie zobrazowania stosunków weterynaryjnych w poszczególnych województwach wskazali drogi, jakiemi wnikają choroby zaraźliwe na tereny tych województw, oraz podawali wnioski o sposobach usunięcia braków. W rezultacie Ministerstwo Rolnictwa i Reform Rolnych wyda szereg zarządzeń, dotyczących zmian w obowiązujących przepisach weterynaryjnych, zgodnie z postępem nauki o chorobach zaraźli­ wych i sposobie ich szerzenia się. -oo~ Z Banku Polskiego. W przemówieniu swem na posiedzeniu w Sejmie w dn. 3 b. m. prof. Rybarski podniósł zarzut, iż Bank Polski postępuje wbrew zaleceniom Planu Stabilizacyjnego, utrzymując zbyt małą proporcję zapasu złota w kraju w stosunku do ogólnego zapasu. Poseł Rybarski powoływał się na postanowie.nia Planu Stabilizacyjnego. Odnośne postanowienia Planu Stabilizacyjnego przewidują dosłownie: "
  18. a)Wymagania, dotyczące pokrycia złotego: Wymagalne statutem Banku Polskiego pokrycie powiększone będzie do 40 Jó i będzie się stos'ować do wszystkich zobowiązań tak w biletach, jak i w depozytach. Trzy-czwarte tego minimalnego p'o krycia Bank będzie utrzymywał w zlotych monetach, względnie sztabach i conajmniej dwie-trzecie tych złotych monet i sztab będzie przechowywał w swoim skarbcu, pozostałą zaś jedną-trzecią może lokować zagranicą" . (Aneks do części II Planu Stabilizacyjnego Rządu Rzeczypospolitej Polskiej, Dz. U. R. P. z 1927 r. Nr. 88, poz. 789). Brzmienie niniej szego ustępu ponad wszelką wątpliwość stwierdza, że Bank obowiązany jest do utrzymywania w kraju dwóch-trzec ich tego zapasu złota, który odpowiada minimalnemu, nie zaś faktycznie w danej chwili istniejącemu pokryciu. Ponieważ zapas złota , odpowiadający wymienionym trzem-czwartym minimalnego pokry cia, wynosi na dzień 31 stycznia 1933 r. 232,7 milj. zl. przeto Bank Polski, posiadając . w swym wła­ snym , $karbcu 290,4 miLj " zł, miał nadwyżkę ponad normę, przewidzianą w . Planie Stabilizacyjnym w wysokości 57,7 . milj., zł. Posiedzenie osiemdziesiąte z dnia 6 lutego 1933 r. Posiedzenie rozpoczęło się o godz. 10 m . 15, W . dalszej dys:k usji nad budżetem Min. Spraw Z_a grantcznych przemawiał poseł Winiarski (Klub NaL). Następnie zabrał głos poseł Radziwiłł (B . B. W. z Rz.) , Przemawiała rówme z posłanka Ignasiak (Kom .). Marszałek odebrał mówczyni głos, zapowiadając, że skreśli ze stenogramu ustępy mowy, niezgodne z wiernością dla Rzeczypospolitej. Na lem dyskusję zakończono. Nastąpiło !sprawozdanie Komisji Budżetow e] o budżecie Min. Przemysłu i Handlu. Sprawozdawca poseł Minkowski (B. B. W. z Rz .). Na wstępie stwierdza skurczenie budżetu, potem omawia niektóre ważniejsze pozycje. Przy wydatku ną rzemiosła, mówi, że są one jedną z nieodzownych podwalin gospodarczego ustroju Polski. Przy dzja 5 le V Urząd Morski o ś wiadcza, że mimo kryzy su, port w Gdyni pozostaje nadal zagadnieniem .e.:Jspodarczej potrzeby, oraz powszechnego przywiąza­ nia i całe społeczeństwo z gotowością dŹ'iviga ci~­ żary finansowe budowy tego portu . Na tę budowę w tym roku preliminuje się 13.3 miljona. Przy dziale przedsiębiorstw skomercjalizowanych porlnosi mówca, że przedsiębiorstwa państwowe czynią niewłaściwą konkurencję przemysłowi p'~ '. watnemu, a dzieje się to wskutek wadliwej tre~ci art. 20 rozporządzenia z 1927 r . o przedsiębior­ stwach państwowych, który to artykuł pozostawia im swobodę działania w realizacji programów inwestycyjnych. Rewizja tego dekretu jest rzeczą konieczną i pilną. Przy dziale XIII "Poirnin", który wpłaca do Skarbu 600.000 zł, oświadcza mówc a : Odżyć powinno przeświadczenie o niezłomllo ~ ci pewnych zasad, do których zaliczam postulat nie mieszania się Państwa do procesów rozwoi JWOorganizacyjnych życia, zwhszc1.a w ustroju kapitalistycznym, i dlatego muszę być przeciwnikiem kartelizacji przymusowej, tak , jak jestem zW 0<lennikiem kartelizacji samorzutnej. Poczytuję Ministerstwu .z a zasługę, że mimo ustawy usiłuje o~ią­ gnąć organi,zację, wytworzoną przedewszyst:{i.:! m z porozumienia samych zainteresowanych. Pny dziale XVI "Brzesz.c ze" Komisja proponuje zwięk­ szenie wpłaty do Skarbu z 200.000 na 400.000 zł, stanąwszy na stanowis,ku referenta, że dzisiejszy okres ni;e po,z wala na zbyt poważne inwestycje . Przemawiał w sprawie budżetu Ministerstwa Przemysłu i Handlu poseł Marjański (Klub Nar.), poseł Idzikowski (B. B. W. z Rz .), poseł Wiślicld (B. B. W. z Rz.). Na tem dys,kusję wyczerpano, poczcm S~j m przeszedł do preliminarza Ministerstwa Opieki Społecznej. Budżet ten referował sprawozdawca poseł Scwiriski (B. B. W. z Rz.). Referent siwierdza, że wysokość budżetu tego pozostała niezmieniona, wynosi bowiem 99.949,700 zł wobec 99.509.422 zł w budżecie poprzednim. Poseł Sowińsld szeroko omawia kwestję bezrobocia w związku z wojną celną i z dumpingiem polskim i ko,n kluduje, że możliwości rozbudowy konsumcji wewnętrznej są u nas olbrzymie. natomiast m!)ż)i­ wo ści rozbudowy naszego eksportu są bardz0 a bardzo ograniczone. Mówca jest przekonany, że w niektórych ważnych artykułach wywozowych poparcie poszło zadaleko i więcej przynosi strat, niż korzyści. Ujemny wpływ na stan naszego rynku pracy wywarły restrykcje emigrncyjne. Mówcaprzyła­ cza cyfry emigracji za ostatnie lata; z tych cyfr wynika, że emigracja do krajów europejskich w 9 'miesiącach 1932 w porównaniu z r. 1930 zmala ' ła o 90.3 ?6 , zaś emigrac ja zamorska zmalała o 35 %. Przyczyną zmniej szenia się emigracji zamorskiej jest nietylko 'prohibic ja imigracyjna krajów zamorskich, lecz głównie lo, że przy trudności ws,prz.edaży gospodarstwa . rolnego wielu ochotnych nie ma środków pieniężnych na emigrację. W związku z pogłębieniem się kryzysu światowe­ go, coraz biedniejsze rzesze naszych wychodżców są zmuszo·ne do reemigracji do Polski. W tym roku ten ruch powrotny j uż się nieco przesilił i w porównaniu z rokiem ubiegłym reemi,g racja zamors:ka spadła o 15.9 71" zaś kontynentalna o 24.4 9i;· Naj większe naŁężeilie reemigracyj.ne przypldło na ko niec 1931 r . i .początek 1932 r. Nc,j walniej na stan rynku pracy w Polsce wpłynęła silna paupcrvzacja rolnictwa w związku z kaŁastroIalnem zał~maniem się ogólno-światowem cen płodów rolnych. W zakresie bezrobocia, biorąc pod uwagę kurczenie się produkcji, sytuacja ulega dalszemu pogorszeniu. Walka z bezrobociem zmierza do zwiększenia stanu zatrudnienia i przez pomoc doraźną dla pozbawionych pracy. Rząd prowadzi energiczną akcję w kierunku przywrócenia równowagi cen dla przywrócenia ludności rolniCzej zdolnoś.ci . konsumcyjnej. Rząd zmierza jednocześ­ nie do sktacaniaczasu pracy, co przyczyni się do

🔗 Do źródła urzędowego

Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.