Opłata pocztowa uiszczOlla ryczałtem. Nr. 59. Rok XVI. ..- - MONITOR POLSKI DZIENNIK URZĘDOWY RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ. , . WYCHODZI CODZIENNIE Z WY JĄ TKIEM NIEDZIEL I SWIĄ T. Dyrekcja i Administracja Wydawnictwa: Ul. Królewska Nr. 5. Telefon: Centrala P. A. T. - 552-80. Redakcja i ekspedycja Ul. Miodowa Nr. 22. lI'elef. redakcji 11-44-05. Telef. ekspedycji 11-75-28. Kasa czynna od godz. 8 i pół do 1 po płd., w soboty do godz. 12 w płd. Konto czekowe w P.K.O.-730 . . Oddziały "Monitora Polskiego": BIAŁYSTOK , Sienkiewicza 27, tel. GDAŃSK Neurlarten 27 teJ. 240-79; 15-86; BIELSKO Sł., Trzeciego Ma ja 8, tel. 27-32; BRZEsć n. B., Puławskiego 1; BYDGOSZCZ, Grunwaldzka 7, tel. 15-74; GDYNIA. Swiętojańska, Dom P. A. M., teJ. 17-20; GRUDZIĄDZ, Mickiewicza 2ó, tel. 304; KATOWICE, 3 Maja 23, tel. 565 i 1091 ; KRAKÓW, Mik"'ołajsk a 32, tel. 10499 i 10500; LUBLIN, Kościuszki 3, tel. 16-5i; LWÓW, Akademicka 15. tel. 20 i 45; ŁóDź, Piotrkowska 125, tel. 101-11 i 115-24; ŁUCK, Piłsudskiego 14, tel. 222; POZNAŃ, Marcinkowskiego 23, t~l. 28-57 i 28-58; SOSNOWI~C, Dęblińska 11, tel. 11-99; STANISŁAWÓW, Sza;.nochy 4, tel. 287; TARNOW . Zabielsh 7; TARNOPOL, Pa.saż Adlera 8, tel. 90; TORUN. Szeroka 41. tel. 263; WILNO, WiletłSka 14, te'\' 674 i 1785. rREść DZIAŁU URZĘDOWEGO: Zarządzenia Władz ki, kapustę i ogrodowiznę oraz 10 q ziemniaków gotowych (§ 18) oraz mają prawo trzymać jedna krowę (§ 19). Jako luzak może być również ugodzony pomocnik pastucha i mleczarek, który może obrządzać parę koni służących do odwożenia mleka. U waga IV; Inwalidzi, pracujący narówni z poz'ostałymi pracownikami z normalną zdolnością do pracy w rolniclwie, pobierają równe z nimi wynagrodzenie tak w gotówce, jak i w naturaljach. Inwalidzi o zmniejszonej zdolności do pracy mogą być godzeni na niższych warunkach. § 2. Orzeczenie niniejsze 'obowiązuje na rok. Rok służbowy zaczyna się od dnia 1 kwietnia 1933 r., a kończy się dnia 31 marca 1934 r. Obie str,onyobowiązuje trzymiesięczne wypowiedzenie indywidualnej umowy pracy przed upływem terminu wygaśnięcia niniejszego ·o rzeczenia, a najpóźniej dnia 31 grudnia 1933 roku. Zwolnionym robotnikom obowiązany jest pracodawca wydać przy wymówieniu zaświadczenie o zwolnieniu (konoŁatka). Niewypowiedzenie umowy o pracę do dnia 31 grudnia 1933 r. włącznie oznacza zawarcie umowy na rok następny. Uchylenie się przez którąkolwiek ze stron od przy;ęcia wypowiedzenia umo·w y o pracę tej'że nie przedłuża. Rozwiązanie stosunku służbowego w ciągu roku ~astąpić może na zasadzie orzeczenia Komisyj Rozjemczych, lub też wyroków Sądów Państwo wych, działających według kompetencji. Naczelnych: Poz. 75. Orzeczenie Nadzwyczajnej Komisji łozjemczej, ustalające warunki pracy i płacy ro)()tników rolnych na rok służbowy 1933/34 .na )bszarze województw: warszawskiego, białostoc dego, lubelskiego, łódzkiego i kieleckiego z wyątkiem powiatu olkuskiego. Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z Jnia 15 listopada 1932 r. wydane w porozumienbl ~ Ministrami Rolnictwa i Reform Rolnych oraz ~karbu w sprawie zmian w rozp.orządzeniu MiniItra Sprawiedliwości z dnia 16 marca 1928 r. o lstrzeźeniach (adnotacjach) hipotecznych p1'Zewiłzianych ustawą o wykonaniu reformy rolnej. :Przedruk z Dz. Ust. R. P. z dnia 20 lutego L933 r., Nr. 10, poz. 67). DZIAŁ URZĘDOWY. ---000----. Zarządzenia Władz Naczelnych. -000-- 75. ORZECZENIE ~adzwycz.ajnej KomiSji Rozjemczej, ustalające wa- 'Unki pracy i płacy robotników rolnych Da rok ,łużbowy 1933/34 na obszarze województw: war.zawskiego, białostockiego, lubelskiego, łódzkiego i kieleckiego z wyjątkienl powiatu olkuskiego. U wag a: Wzór i treść konoŁatki będą ustalone przez Ministerstwo Opieki Społecznej iogło szone w "Monitorze Polskim". § 3. Zatargi wynikłe na tle umowy o pracę pomiędzy pracodawcą a robotnikami .regulują Komisje Roziemcze, bądź Sądy Państwowe, według kompetencji. Do czasu uzyskania właściwego orzeczenia lub wyroku nie wolno: l} pracodawcom wstrzymywać świadczell, 2} pracownikom przerywać pracy. U wa g a: W wypadkach wyjątkowo ciężkie10 przewinienia pracodawca może wstrzymać IJrzed orzeczeniem lub wyrokiem świadczenia \V zbożu i gotówce, w razie jednak wygrania spo-u przez robotnika pracodawca winien wydać i"-'strzymane świadczenia wraz z dodatkiem mie, ięcznym w wysokości 291; od wstrzymanej na- Na podstawie ustawy z dnia 18 lipca 1924 r. uprawnień Ministra Pracy i Opieki ;połecznej do powoływania Nadzwyczajnych Konisyj Rozjemczych do załatwiania zatargów poniędzy pracodawcami a pracownikami rolnymi Dz. U. R. P. Nr. 71, poz. 686} oraz rozporządzenia ~inistra Opieki Społecznej z dn. 8 lutego 1933 r "Monitor Polski" z 13 lutego 1933 r. Nr. 35, poz l6}, Nadzwyczajna Komisja Rozjemcza wskla· łzie: Przewodniczącego Marjana KloUa, Główne Inspektora Pracy, . jako przedstawiciela Mini- . leżności. ,terstwa Opieki Społecznej, Radcy Michała Ba§ 4. Orzeczenie niniejsze stanowi w myśl ustalaszkiewicza, 1ako przedstawiciela Ministerstwa \.olnictwa i Reform Rolnych i Sędziego Sądu Ape- wy z dnia 18 lipca 1924 r. (Dz. U. R. P. Nr. 71, acyjnego Feliksa Opęchowskiego, jako przedsta- poz. 686) podstawę przy zawieraniu umów indy,viciela Ministerstwa Sprawiedliwości - na po- widualnych. Indywidualne umowy pracy, zawiera,iedzeniach odbytych w dn. 28 lutego i 2, 3, 4 mar- jące warunki dla pracowników mniej korzystne, :a 1933 r. w Warszawie w sprawie warunków niż warunki ninie;szego orzeczenia, są nieważne, >racy i płacy robotników rolnych w wojewódz- z wyjątkiem specjalnych wypadków, przewidziawach: warszawskiem, białostockiem, lubelskiem, nych w tem orzeczeniu. § 5. Pracownik otrzymuje od pracodawcy ódzkiem i kieleckiem, z wyjątkiem powiatu olkubezpłatnie książeczkę ,obrachunkową, zawierającą ,kiego - po wysłuchaniu opinji przedstawicieli >racodawców i pracowników rolnych oraz biorąc kontrolę wydawanej ordynarji i pensji wraz z po)Od uwagę zarówno położenie ogólne rolnictwa trąceniami i spisem powierzonych mu inwentarzy. ". chwili obecnej, jak i sprawę położenia rohotni- Książeczka ta winna być podpisana przez pracodawcę lub jego zasŁępcęoraz pracownika. Poza (ÓW rolnych, jak również biorąc pod uwagę doychczasowe wyniki bezpośrednich rokowan stron, tcm pra. codawca wydaje bezpłatnie robotnikom swego folwarku na ręce wybranego przez nich orzekła: przedstawiciela jeden egzemplarz niniejszego orzeczenia. DZIAŁ 1. ORDYNARJUSZE . U wag a: Książeczki obrachunkowe, złożo Zasady ogólne. ne u pracodawcy, nie powinąy być dłużej przetrzymywane, niż dziesięć dni. § 1. Orzeczenie niniejsze dotyczy z jednej § 6. Zawarcie indywidualnej umowy z ordy;trony wszystkich pracodawców rolnych, z drugiej narjuszem nie m oże być uzależnione od trzymania wś strony pracowników z normalną zdolnością do przez niego posyłek. )racy: fornali, luzaków, stróżów, pastuchów, poŻony pracowników nie mogą być zmuszane owych, karbowych, włodarzy i gumiennych. do pracy. Dojenie krów i inne roboty odbywać się U wag a I: Karbowi, włodarze i gumienni mogą na zasadzie osobnej umowy. )trzylffiują żyta w wysakości conajmniej o l kwincal więcej od fornala l§ 15 i 16). Czas pracy. U wag a II: Stangretów (forysiów) i t. d. nie lważa się za fornali, o ile pełnią staJe obowiązki § 7. Prze cię tny czas pracy w rolnictwie VI cią ~rzy koniach cugowych. . gu roku ustala się na 9 godzin 20 min., przyczem U wa g a Hl: Luzacy (,ręczniacy), t. j. ordy- rozMad godzin pracy ustala się podług drugostronlarjusze, do obowiązków których nie należy obrzą nej tabeli. Tabela ta ułożona jest na zasadzie czadzanie .koni, otrzymują o 1 q żyta mniej wordy· su słonecznego, różniącego się od państwowego rlarji (§ 15 i 16), dostaj ą 24 ary ziemi pod ziemnia- () 25 minut. . iti ,przedmiocie :0 I Tabela czasu pracy. Praca do Miesiąc południa l 8-12 1-1 II} - I 1& 4.00 I 7~-12 I-IH Ilł - r-~· Luty 5.00 ...- .- -- .- -.....;..-----7---:--;------;.-Marzec 1-10 11-20 - 7-12 21-31 _ ______ _ _- - '_ __ Kwiecieti 1-10 11-20 21-30 _ 6-12 Ił Ił ił Id - 5.30 6., 0 6.30 - -'c-_'--~-_-- - II Ił ł 1ł _ _ __ _ u - 6.40 Ił 1~ -- 7.20 7.0) _. ·---------:------.;.--+---.;-----i---Maj 1-10 11-20 6-12 21-31 1}-7.31 Ił 7.50 1~ - 8.0G - .3. >l ---------+-------~--~-~-----~--- Czerwiec 1-10 11-20 21-30 6--12 ił i 2 2 2 - 8.20 8.20 2- 8.30 ~ I -_ ._--._--~+------:---!.._..;------;-- Lipiec 1-10 11-20 6-12 ł 2 2 - 8.30 2 - 8.20 2 - ·8.00 6-12 ł 2 2 - 7.30 21-31 i Sierpi e ń 1-10 11-20 21-31 Wrzesień 1-10 11-20 21-30 i 6-12 Ił 2 - 7.50 2 - 7.00 Ił - 6.40 Ił - 6.00 U - 6.2) - - - - - - - ! - - ----;.--:---+------i--.-.. I Październik 1-10 11-20 21-31 7-12 I 1 Listopad n-12 Grudzień 8-12 Ił U - 1ł Ił - 5.30 5.20 4.50 I - , . I-Iii II} - 1415 I-Ilł /lł - 3.45 I ·-·~-- Robotnicy fornale mają być zwalniani przed południem o pół godziny wcześniej, aniżeli inne kategorie robotników, a to dla koniecznego obrządku inwentarza. Za początek pracy rano i po południu uważa się wyjście z podwórza lub z naznaczonej zhiórki przed mieszkaniem pracowników, a za koniec z ej~ ście z pola. O ile pole leży dalej, niż 2 km od podwórza, robotnika należy zwolnić z pracy o 10 minut wcześniej, w sto sunku do każdego kilometra powyżej dwóch. W razach pilnej potrzehy powyższy podział rozpoczęcia i ,końca pracy oraz przerw jedzeniowych m{}że być zmieniony, jednakże tylko w ten sposób, by ogólna ilość godzin pracy pozostała ta sama. Na żądanie pracodawcy, w razie pilnej potrzeby, pracownicy są obowiązani do pracy poza Wyżej określonym czasem, lecz za osobnem wynagrodzeniem po cenach za godzinę: w powiatach I kat. (§ 16) ~ 45 gr, H i III kaŁ. - 40 &r, oraz IV, V, VI kat. - 35 gr. Wynagrodzenie za nadgodziny nie ma zastosowania, ieżeli pracodawca udzieli robotnikowi następnego dnia urlopu na czas o 5O ?6 dłuższy, niż trwała praca ponad normę dnia poprzedni~go. Do robotni,k ów, pobierają cych wynagrodzeme za roboty wykonane p·oza 2. MONITOR POLSKI. - unormowanym wyzeJ czasem pracy, nie zaliczają się pastuchy, stróże nocni i dozorcy, -o ile wykonywane przez nich roboty nie przelcraczają zakresu ich zwykłych obowiązków. Samowolne i nieuzasadnione opuszczenie roboŁy podczas g·odzin pracy oraz niesŁawienie się do pracy jest niedopuszczalne. Samowolne SpÓŹA nianie się jest niedcpuszczalne i powoduje poŁrą cenia, jak przy nadgodzinach. § 8. Obrządek inwentarza odbywa się p·o za go·dzinami pracy, bez specjalnej dopłaty. Wstawanie do obrządku inwentarza craz naszykowanie wozów i narzędzi powinno mieć miejsce nie wcześ niej, niż na 2 g·odziny przed rozpoczęciem pracy. Ob r-ok , siano i t. p. karm dla inwentarza ma być przyg·o towany uprzednio w godzinach pracy w miejscach na to przeznaczonych. Kolejne sypianie w nocy w stajni, oraz dyż.ury w dnie świą teczne obowiązują wszystkich fornali i luzaków bez specjalnej dopłaty. Pastuch iest wolny od pracy co trzed dzień świąteczny (niedziele i święta) i na ten czaszostaje zastąpiony przez innych, wyznacz.onych w tym celu pracowników. O ile luzakowi polecono czasowo obrządzać ,konie w zastępstwie fornala, to otrzymuje on za każdy dzień zastępstwa 35 gr. Do siania nawozów sztucznych pracodJ.wca daje pracownikom worki i dopła<:a im od hektara 20 gr. Prócz teg·o przy sianiu nawozów sztucznych gryzących, a zwłaszcza azotniaku wapna, nie mogą być zatrudniane kobiety; pracownicy zaś uży wani do ich siania mają otrzymać ochraniacze na oczy. § 9. Stróże nocni mają codziennie wolny czas do zakończenia robót przedpołudniowych. W czasie przerwy obiadowej -obowiązani są do stróż-o wania. Po przerwie zaś otrzymują czas wolny, równy przerwie obiadowej • sŁosownie do tabeli c.zasu pracy (§ 7). Następnie stróże mogą być zatrudniani przy robotach koło inwentarza, w domu i t. p., z wyjątkiem czterech miesięcy: listopada, ~rudnia, stycznia i lutego. W miesiącach zaś od 1 października do 31 marca stróż otrzymuje kożuch dworski na czas warty, która nie może zaczynać się wcześniej, niż -o godz. 18 (6-ej). § 10. Praca w dni świąteczne może być wykonywana 'li tylko za obopólną zgodą i za wynagrodzeniem po cenach za godzinę: w powiatach I kat. (§ 16) - 60 gr, II i III kat.-50 gr, oraz IV, V i VI kat. - 40 gr, w gorzelniach i krochmalniach na żądanie pracodawcy praca odbywa się zg·odnie z ustawą z dn. 18 grudnia 1919 r. (Dz. U. R. P. z 1920 r. Nr. 2, poz. 7) i również po tych'że Cranach. § 11. W dni ulewne i wyjątkowej niepog·ody roboty w polu nie powinny być wykonywane. Stosunek wzajemny. § 12. Pracodawców oraz ich zastępców obogrzeczne traktowanie pracownika i ścisłe przestrzeganie warunków umowy, a zwłaszcza regularne wypłacanie przewidzianych świadczeń i 'Płac. Pracowników obowiązuje grzeczność wobec pracodawców i ich zastępców, ścisłe przestrzeganie zawartych umów, pilne i sumienne spełnianie obowiązków, dążność do największej wydajności pracy i sŁosowanie się do wszystkich zarządzeń prac·odawcy lub jego zastępcy, odnoszących się do wykonywania obowiązków służbo wych oraz przestrzeganie wszystkich przepisów porządkowych w obrębie folwarku, jakoteż dbałe i staranne ODchodzenie się z powierzonym sobie inwentarzem żywym i martwym. Delegat, mąż zaufania (przedstawiciel robotników) nie może być gorzej traktowany od innych pracowników. wiązuje Warunki wynagrodzenia. § 13. Zgodnie z § 16 niniej'szego działu, ordynarjusze pobierają płacę w gotówce kwartalnie zdołu i ordynarję. Wypłała pensji winna następować niepóźniej, niż dn. 7-go następnego miesiąca. _ § 14. Wysokość ordynarii dla poszczególnych województw i powiatów określa § 16 niniejszego działu. Ordynarię wyda·je się zgóry i to w pierwszych dwóch łygodniachkażdego kwartału. W razie niemożności wydania należnej ordynarji z powodu wypadków losowych lub w terminie na l-y lipca, ustalenie terminu ma nastąpić w drodze bezpośredniego porozumienia stron. Zboże wydawane na ordynarię musi być zdrowe i dobrze oczyszczone, w gatunku, jaki posiada majątek. . § 15. W sprawie składu ordynarji postanawia się, co następuje:
- a)pracownik otrzymu;e 3, względnie 2 kwintale pszenicy, a to zgodnie z § 16 niniejszego działu;
- b)conajmniej 9 kwintali otrzymuje w życie,
- c)resztę zboża, brakującą do ustalonej dla majątku normy ordynarji, wydaje się w jęcz mieniu. Dnia 13 marca 1933 r. Nr. 59. u wag a I: Od pracodawcy zależy podwyż szenie ilości wydawanego na ordynarję żyta zamiast jęczmienia, ponad ustalone minimum. U wag a II: W majątkach, gdzie sieją groch w dostatecznej ilości, -ordynarjusze mogą żądać zamiast 1 kwintala nszenicy 80 kg grochu. U wag a III: W majątkach, gdzie sieją w dostatecznej ilości hreczkę albo grykę, a nie sieją pszenicy, ordynariusze zażądać mogą po 1 kwintalu hreczki albo gryki za każdy kwintal pszenicy. U wag a IV: W majątkach, gdzie nie sieją pszenicy, wydaje się żyto w stosunku za 1 kwintal pszenicy 1,3 kwintala żyta. U wag a V: Pracodawca może do 1 kwintala żyta lub w powiatach, w których w skład ordynarji wchodzą 3 kwintale pszenicy - do 1 kwintala pszenicy zastąpić cukrem według relacji ceny giełdowej zboża i ceny detalicznej cukru. § 16. Pensję i -ordynarję na rok 1933/34 ustala się, jak następuje: I kategorja: pensji 140 zł oraz ordynarji 15 kwintali w stosunku r·ocznym,obowiązu;e w powiatach: jędrzejowskim, kalis,kim, kolskim, krasnystawskim, kutnowskim, łęczyckim, łódzkim, lubelskim, miechowskim, nieszawskim, opatowskim, pińczowskim, pi·otrkowskim, puławskim, sandomierskim, sieradzkim, warszawskim i włocław skim. II kategorja: pensji 120 zł oraz ordynarji 15 kwintali w stosunku rocznym obowiązuje w powiatach: hłońskim, brzeziIiskim, ciechanowskim, częstochowskim, gostynińskim, grójeckim, hrubies~owskim, ilżeckim, janowskim, konińskim, kozienickim, lipnowskim, lubartowskim, łaskim, ło wickim, miilsko - mazowieckim, mławskirn, 01"0czyńskim, płockim, pułtuskim, radomskowskim radomskim, rypińskim, sochaczewskim, sokołow skim, stopnickim, tureckim, wieluńskim, włos zczowskim i zamojskim; III kategorja: pensji 120 zł oraz .ordynarji 14;,~ kwintala w stosunku rocznym obowiązuje w powiatach: hędzińskim, chełmskim, garwolińskim, płońskim, przasnyskim, rawskim, siedleckim, skierniewickim, tomaszowskim, węgrowskim i zaj wierciańs.kim; IV kateg·orja: pensji 110 zł oraz ordynarji 14% kwintala w stosunku rocznym -obowiązuje w powiatach: hiłgorajskim, kieleckim, końskim, łukow skim, makowskim, radzymińskim, radzyńskim i sierpeckim; V kategorj.a: pensji 120 zł ·oraz ordynarii 137~ kwintala w stosunku rocznym obowiązuje w powiatach: białostockim, bialskim, bielskim, łomżyń skim, szczuczyńskim, włodawskim i wysoko-mazowieckim; VI kalegorja: pensji 110 zł oraz ordynarji 13~~ kwintala w stosunku rocznym -obowiązuje w powiatach: augustows.kim, ostrołęckim, ostrowskim, sokólskim, suwalskim, grodzieńskim i wołkowy skim. W powiatach: brzezińskim, gosŁynińskim, grójeckim, janowskim, iędrzejowskim, kaliskim, kolskim, kutnowskim, lubartowskim, lubelskim, łęczyckim, łowickim, łódzkim, miechowskim, nieszawskim, -opatowskim, pińczowskim, piotrkowskim, płockim, puławskim, radomskowskim, sandomierskim, sieradzkim, stopnickim, tureckim, warszawskim, wieluńskim i włocławskim - ordynarjusze otrzymują w składzieordynarji 3 kwintale pszenicy (§ 15). We wszystkich innych powiatach ordynar;usze ·otrzymują w składzieordynarji 2 kwintale pszenicy (§ 15). U wag a: W 110wialach L II. III, IV kategorji za obopólnem porozumieniem do 2 kwintali żyta lub jęczmienia mo;~e być wypłacone w golówce łącznie z pensją· § 17. Pracodawcy są uprawnieni do przemielenia ordynarji na swój rachunek i wówczas z przewidzianej w § 16 ordynarji potrącają 1 ~:; kwintala żyta. W wypadku dawania przemiału prze z pracodawcę, pracownikowi przysługuje prawo określa nia, jaka ilość ordynarji ma Ibyć zmielcna na pytel, razówkę i kaszę. Przemielenie ordynarji winno być dokonane naj dalej w ciągu pierwszego miesiąca kwartału, za który wydaje się ordynarję. Na rozkurz odlicza s·obie młyn l1l:1ksymum przy razówce 2 ;?~ , przy pytlu i kaszy 5?6. Pozatem pobieranie innych opłat i miarek jest niedozwolone. Ziemia pod ziemniaki. § 18. Ordynarjusz otrzymuje 30 arów ziemi pod ziemniaki, kapustę i ogrodowiznę oraz 1S q ziemniaków gotowych, zdrowych i suchych. Na zasadzie indywidualnej umowy wzamian 30 arów ziemi może być wydane 35 q ziemniaków gotowych. Za obo.pólnem perozumieniem również zamiast 15 q g·otowych ziemniaków może być wydana odpowiednia ilość roli. Sadzenie ziemniaków winno odbywać się jeżeli nie umówiono się inaczej w danym mająt ku - w połowie między początkiem a końcem sadzenia ziemniaków dworskich. Pole, przeznaczone pod ziemniaki, powinno być w takiem samem sta- nowisku, jak pole przeznaczone pod ziemniaki dworskie. Przygotowanie mechaniczne ziemi pod ziemniaki i obróbka ich winny być takie same, 'jak ziemniaków dworskich. Zastrzega się, Ż2 wszys tkie ziemniaki pracowników powinny być sadzone obok siebie w jednem miejscu. O ile pracownik nie posiada sadzonek, może otrzymać takowe od pracodawcy w ilości, potrzebnej do zasadzenia należnej roli; wówczas z przewidzianej w orzeczeniu ilości roli potrąca się przestrzeń ziemi, odpowiadającą ilości wydanych karlofli . Utrzymanie inwentarza. § 19. Ordynarjusz ma prawo trzymać stosownie do umowy indywidualnej dwie lub jedną krowę z jednym przychówkiem do dwóch miesięcy, względnie może nie trzymać krów. Zmiana w cią gu roku ustalonych indywidualną umową wanmków trzymania inwentarza może nastąpić l ylko w drodze .obopólnego porozumienia. Jeżeli ordynariusz umówił się: 1) że będzie trzymać jedną krowę, to otrzymywać będzie 120 litrów mleka w ciągu roku na okres zapuszczenia krowy; 2) że nie będzie trzymać krów, to otrzymywać będzie po 2 litry mleka dziennie w ciągu 6 miesięcy zimowych i po 3 litry mleka dziennie VI ciągu 6 miesięcy letnich. W razie, gdy ·ordynarjusz umówił się, że bę dzie trzymać dwie lub jedną krowę, a krów tych nie trzyma, to pracodawca obowiązany jest wydać mu 4,5 arów ziemi pod ziemniaki lub S q kartofli za każdą nietrzymaną krowę. W majątkach, w których pracodawca stawia za warunek przy umowie, aby ordynariusz: 1) trzymał jedną krowę, to otrzymywać bę dzie 1 litr mleka dziennie; 2) nie trzymał wcale krów, to otrzymywać bę .. cizie po 3 litry mleka dziennie w ciągu 6 miesięcy zimowych i po 4 litry mleka dziennie w ciągu 6 miesięcy letnich. O ile w czasie trwania umowy ordynarjuszowi padną krowy, a odszkodowania za nie mu nie przyznano, to w wypadku, gdy: 1) z pośród trzymanych dwu krów padnie jedna -ordynarjusz otrzymywać będzie w okresie zapuszczenia pozostałej krowy po 2 litry mleka dziennie, nie więcej wszakże niż 120 litrów za cały ten okres; 2) padną dwie krowy, lub jeżeli trzyma jedną krowę, padnie ta krowa ordynarjusz otrzymywać hędzie po 2 litry mleka dziennie w miesią cach zimowych i po 3 litry mleka dziennie w miesiącach letnich. Przepis powyższy, dotyczący wydawania mleka w razie padnięcia krów, nie ma zastosowania w razie wybicia krów pracodawcy na skutek zarazy. U w ag a I: Praoownikotrzymuje mleko świe że, niezbierane. U w ag a II: W razie niemożności wydania mleka, pracownik otrzymuje równoważnik w gotówce lub w życie, licząc 1 litr mleka równy 1 kg żyta. Pracodawca daje utrzymanie dla krów ordynarjusza. Utrzymanie dla bydła ma być latem na odpowiedniem pastwisku takiem, jak i dla bydła dworskiego (z wyjątkiem sztucznych pastewników i łąk kośnych), jednakże niekoniecznie wspólnem. Przy o~:obnem pastwisku daje prace dawca osobnego pastucha. W braku odpowiedniego pastwiska, bydlo ordynarjuszy otrzymywać będzie zieloną paszę w dostatecznej ilości lub 7 i pół kg kiszonych liści buraczanych lub 7 i pół kg kiszonych wytło ków albo pół kg suchych wytłoków na l sztukę dziennie z wystarczającą ilością sieczki. Podczas miesięcy zimowych, t. j. w okresie stabulacji, otrzymują pracownicy na sztukę bydła dziennie ' po 8 kg zdrowej sieczki i plew zbożowych z dodaniem wywaru lub pulpy. Tam, gdzie nie wydają wywaru lub pulpy, pracownik otrzymuje na każdą sztukę 1 kwintal ziemniaków, albo 1 i pół kwintala innych okopowych miesięcznie, lub równoważnik w otrębach lub makuchach, albo 2 kwintale wytłcków niezepsutych (dołowanych) lub 15 kg wytłoków suchych, lub też stosowny równoważnik w koniczynie lub sianie, a mianowicie po 1. 75 kg koniczyny lub po 2 kg siana na dzien i sztukę. Zamiast wymienionych dodatków do sieczki i plew zbożowych, pracodawca może wyznaczyć pracownikowi 4,5 arów ziemi na każdą sztukę bydła, dość wcześnie jednak, aby pracownicy mogli zużytkować tę ziemię jednocześnie z sadzeniem swoich ziemniaków. Słomę dla inwentarza otrzymują pracownicy w miarę potrzeby. Pracodawca ubezpiecza obowiązkowo bydło pracownika od ognia. W wypadkach pożaru, wynikłego z winy lub nieostrożności pracownika, traci tenże prawo do pobrania odszkodowania za spalone, należące do niego bydło. Wprowadzenie do dworskiej obory nowej sztuki bydła nie może nastąpić bez poprzedniego zezwolenia pracodawcy lub jego zastępcy, a to dla uniknięcia zarazy. Nr. 59. MONITOR POLSKI. - Pracownik ma prawo trzymać dowolgranicach istniejącego pomieszczenia w chlewach czeladnich. Trzymanie kur jest dozwolone, trzymanie zaś gęsi, kaczek, gołębi, królil<ów i t. p. zależy od obopólnej umowy. § 20. ną ilość trzody chlewnej w o p a ł. § 21. Pracowni k otrzyma 13 jednostek opałowych. Jednostka op a łowa równa się: 10,2 metrom sze śc iennym przestrzennym torfu sztychlowego, 6,8 metrom sześciennym przestrzennym torfu d eptanego, 5,1 metrom sześci e nnym prz estrzennym torfu prasowan ego, 2 ~.~ kwintalom węgla, 1 kupce g a łęzi wymiaru 1,75 metra szerokości, 1,75 m e tra wysokości 2 metrów długości. Przy wydawaniu opału w drzewie obowiązu je wydanie 12 metrów sześciennych przestrzennych drzewa szczapowego suchego, przyczem 1 metr sześcienny przestrzenny drzewa szczapowego równa się: 1,5 metra sześciennego przestrzennego karpiny rąbanej lub 1,25 metra sześ ciennego przestrzennego drzewa niesuchego. Wybór materjału opałowego przysługuje pracodawcy, zastrzega się jednak, że przy wydawan iu węgla conajmniej 1/4 opału, a przy wydawaniu w innym materjale conajmniej 1;2 opału musi być wydane w szczapach. Torf winien być wydany w normalnie suchym stanie i w przeciętnie dobrym gatunku. M. i e s z k a n i a. § 22. Mieszkanie pracownika musi się skła conajmniej z jednej izby z podłogą drewnianą oraz komory. Izby winny być wytynkowane, a conajmniej dokładnie wylepione, ze szczelnemi drzwiami i oknami na zawiasach. W oknach mają być całe szyby; w razie stłu czenia szyby pracownik jest obowiązany wstawić ją w ciągu dwóch tygodni. Wapna niegaszonego do bielenia dostarcza pracodawca dwa razy do roku w ogólnej ilości 15 kg na mieszkanie.. Podłogi mają być położone i piece doprowadzone do porządku przed 1 listopada 1933 r. Mieszkania mają być ze szczelnym dachem; tam, gdzie dachy są popsute, muszą być naprawione w ciągu miesięcy letnich. W majątkach, gdzie woda zacieka do piwnic i mieszkań pracowników, winny być one zabezpieczone w ciągu lata od wody nadać pływowej. Dnia 13 marca 1933 1". Koszta leczenia (z wyjątkiem wypadków nagłych) obciążają pracodawców tylko w tym wypadku, gdy pracownik leczy się bądź u lekarza w skazanego przez pr a codawcę, bądź u lek a rza powiatowego, a koszta szpitalne jedynie wówczas, gdy pracownik został skierowany do szpitala na skutek zarządzeń jednego z wyżej wymie · nionych lekarzy. U wag a I: W razie sporu rozstrzyg a Komisja Rozjemcza na p odstawie dowodów i ra chu nków przedstawionych prze z pracodawcę Jeżeli pra codawca dowodów pisemnych nie dostarczy. pracownik nie będzie zobowi ą z an y do zapłacenia lO ?,; kosztów. U wag a II: Pra codawcy nie są zobowiąza ni opłac a ć zabiegów techniczno-dentystycznych. § 25 . Do czasu wprowadzenia ubezpiec z eń pogrzebowych, na wypadek śmierci pracownika żona lub dzieci zmarłego mają otrzymywać przez pół roku: połowę pensji, p o łowę ordynarji, utrzymanie dla jednej krowy, pół ziemi pod ziemniaki i ziemniaków gotowych, jak również możność korzystania ze wszystkich innych świadczeń, przewidzianych w niniejszem orzeczeniu narówni z innymi pracownikami. Jeżeli rodzina zmarłego pracownika posiada dwie krowy, to druga krowa otrzymuje w lecie paszę na pastwisku, a w zimie sieczkę; o ile posiada jedną krowę, a umowa przewiduje dodatek w mleku, zamiast drugiej krowy, to dodatek ten zostaje obliczony w stosunku 10 litrów za każdy miesiąc przepracowany od 1 kwietnia 1933 r. przez zmarłego pracownika. Jeżeli ziemniaki zostały zasadzone przed śmier cią ordynarjusza, rodzina zmarłego ma prawo do całego zbioru. Na koszty pogrzebu otrzymuje nadto tytułem zapomogi 25 zł i trumnę zrobioną na miejscu, lub w razie odmowy przyjęcia trumny równoważnik w gotówce. U wag a: Mieszkający razem członkowie rodziny zmarłego pracownika, korzystający z powyższej zapomogi, nie mogą chodzić do roboty poza obrębem folwarku, jeżeli przed śmiercią 01'dynarjusza stale się do niej nie zobowiązali i jeżeli pracodawca daje im zatrudnienie. Wynagrodzenie członków rodziny zmarłego ordynarjusza za pracę nie może być niższe od cen, obowią zujących w folwarku dla danej kategorji roboŁ ników. § 26. Na wypadek śmierci żony pracownika, otrzyma on tytułem zapomogi 20 zł, na wypadek śmierci dziecka 15 zł. We wszystkich wypadkach powyższych otrzyma także trumnę, zrobioną na mie;scu, lub w razie odmowy przyjęcia trumny równoważnik w gotówce. § 27. Na wypadek kalectwa lub śmierci robotnika spowodowanej nieszczęśliwym wypadkiem przy pracy, pracownik, ewentualnie jego rodzina, korzysta w gospodarstwach poniżej 30 ha, jako nieobjętych ustawą z dn. 30 stycznia 1924 r. (Dz. U. R. P. Nr. 16, poz. 148) z pełnych świad czeń przewidzianych w niniejszem orzeczeniu do czasu polubownego lub sądowego zabezpieczenia praw pracownika, bądź jego rodziny, nie mniej jednak, jak przez pół roku. Postanowienie niniejsze w niczem nie ogranicza praw takiego robotnika, wypływających z przepisów kodeksu cywilnego. Może być jednak zastąpione zatwierdzoną przez Ministerstwo Opieki Społecznej ogólną umową, regulującą wzajemne prawa i obowiązki pracodawców i pracowników na wypadek kalectwa lub śmierci pracownika, z powodu nieszczę śliwego wypadku przy pracy. W pozostałych majątkach obowiązują przepisy ustawy z dn. 30 stycznia 1924 r. (Dz. U. R. P. Nr. 16, poz. 148) . W celu uniknię c ia nieszczęśliwych wypadków , mają być wprowadzone ochraniacze przy wszystkich tych m a szynach, do których zastoso- Pracodawcy winni dbać, aby otoczenie miepracowników było higieniczne. Obowią zuje wybrukowanie dostępu do studzien oraz zastąpienie zgniłych cembrzyn nowemi, lub też zapewnienie pracownikom w inny sposób zdrowej i czystej wody do picia. Zbiorniki na nawóz nie mogą znajdować się w hliższej odległości, aniżeli 20 metrów od mieszkań służbowych. Pracownicy mają składać nawóz ze swoich chlewów w przeznaczonem na to miejscu. W pobliżu mieszkań mają znajdować się zasłonięte ustępy w dostatecznej ilości, które pracownicy obowiązani są utrzymywać w czystoś .:: i i porządku . Gdzie jest odpowiednie pomieszczenie w dotychczasowych budynkach, jak również przy mieszkaniach nowowybudowanych powinna być urządzona łaźnia. W innych majątkach, o ile tylko istnieje możliwoś ć , pracodawcy są obowi ązani do urzą d zenia kąpi eli. Pożądanem jest, aby pracodawcy, mający w folwarkach elektryczność, wprowadzali ją do mieszkali pracowników. Koszty p rą du pł a ci pracownik. wać się dadzą. Pracownicy s ą obowiązani utrz y mywać mie§ 28. Do czasu wprowadzenia ustawowego szkanie w 'po rz ą dku; trzymanie inw entarza w mie- ubezpiecz enia na st arość pracodawcom nie wolszkaniu .j est stanowcz·o wzbronione. Sublokato- no przy końcu roku służbowego wręczać konotarów n ie w olno przyjmować bez zgody pracodaw- tek tym ordyna rjuszom, którzy przepracowali na cy, któremu przy wprowadzeniu si ę ma być za- dobro pracodawcy lub danego gospodars twa m eldowany skład rodziny pracownika. _ 25 lat, oraz tyr.:! pracownikom dniówkowym, któ. § 23. Pracownik otrzymuje p omieszczenie rzy przepracow ali w danem gospodarstwie lub u n a ziemniaki, p omieszczenie dla bydła we wspól- danego pracodawcy 25 lat; w tern uprzednio przynej czeladn e j ob orze, lub w specjalnie przezna- najmniej 20 lat w chara kte rze ordynarjusza i straczonym na to budyn k u, oraz pomieszczenie dla cili całkowitą lub częściową zdo lność do pracy dwóch sztuk trzody chlewnej i pomie szczenie na z tytułu starości. opał, nadto 'w mi a rę potrzeby sło mę do sienników Powyższy okres 25 lat liczy się dla r ob otnio raz w mi a rę m oż no ści ś ciółkę dla swego mwen- ków dniówkowych i ordyn arjuszy od ukończenia tarza , przyc zem nawó z stanowi własność praco- 18 roku życia. d awcy. . Tytułem do zwolnienia tych o rdynarju szy nie moi e być n i ezdolność do pracy, lecz przewinienie U b e z p i e c z c n i e. służbowe . O rdynarjusz e obj ę ci niniejszym a rtyku łe m § 24. Do czasu wprowa dzenia kas chorych obowiąz ani są do w y k onywa nia swych ob o wi ąz pracodawca opł a ca w całości kos zty szpitalne ków w granic a ch swe j zdolności do pra cy, p omi oraz ko szty zwi ąz ane z przyjazdem lekarza do mo przepra cowanych 25 lat. folwarku. We wszystkich innych wydatkach na W wyp a dku stwierdzonej zup e łn e j niezdolnolekarza, de n tystę, akuszerkę i aptekę pracownik ści do p ra cy z p ow odu sta r o ś ci, pracownik nie uczestniczy w stosunku 10 % . Wszystko powyż jest ob owi ązany do pracy i w tym ·wy p a dk u sze stosuje się do pracownika, jego żony oraz świadc ze nia jego mo g ą być obniżone, je dnak nie dzieci poniżej lat 15. Do po zo stałych członków niżej, niż do połowy świadczell ordyn a rjusza . roaziny pracownika sf-osuje si ę tylko wtedy jeUdow odnienie z upełnej niezdolności do prażeli stale pracują w danym folwarku. ' cy lub jej zmniejszenia ciąży na pracowniku. szkań 3. § 29. Reze rwist om, powołanym na ćwicze nia, lub w razie mobilizacji, wydaje się świadcze nia, zgodnie z obowiązującemi w tej mierze ustawami i nie uważa si ę tego za przerwy w pra cy (do § 28 nin iejszego d z iału) . Szkoły i ochronld_ § 30. Pra codawcy opłacają początkow ą naukę dzieci p racown ików tam, gdzie to wym aga osobnych dopła t. Pozatem pracodawcy utrzymuj ą ochronkę dla dzieci w wieku od lat 4 do 7 w folwarkach, w których liczba tych dzieci przekracza 20. O ile pracodawca założył ochronk ę, a dzieci prac ownikó w w liczbie con a jmniej 15 do ochronki w c iągu trzech miesięcy nie uczę s zcza ły' pracodawca zało ż oll ą ochronkę likwiduje , a koszt trzec h mi e si ę cznego utrzymania ochron iarki dzieli pomiędzy w szystkich ordynarjuszy, którzy, mając w tym wieku dzieci, tychże do ochronki nie posyłali . Inspektor pracy w porozumie nill z inspektorem szkolnym rozstrzyga, czy prz e szkodą do otworzenia ochronki jest brak lokalu. W razie uchylenia się pracodawcy od wyko nania przepisów niniejszego paragrafu, obowiąza ny on będzie płacić na ręce właściwego inspekto ra szkolnego na rzecz oświaty robotników rolnych danego powiatu sumę odpowiadającą kosztom utrzymania ochronki i ochroniarki w ciągu roku służbowego . Osiągniętym w tej drodze funduszem rozporządza komisja, złożona w równej liczbie z przedstawicieli organizacyj zawodowych pracodawców i pracowników pod przewodnictwem inspektora szkolnego przy współudziale właściwego inspektora pracy. Prawo występowania o wykonanie niniejszego artykułu przysługuje pracownikom danego fol warku i właściwemu inspektorowi pracy. Urlop y. § 31. Pracownik otrzymuje w ciągu roku 12 dni urlopu w dni nieświąteczne (święta obowiązu ją zgodnie z wydanemi w tej mierze ustawami), bez potrącenia świadczeń. Pracownik może zażądać w czasie zimy urlopu nieprzerwanego do 6 dni, przytem jednocześnie nie więcej, niż jeden z folwarku. Wybór dni urlopu odbywa się w porozumieniu z pracodawcą z wyjątkiem wyjazdów, spowodowanych pisemne m wezwaniem związków zawodowych, w tych bowiem wypadkach pracodawca winien jest zgodzić się na zaproponowany dzień urlopu. . W czasie pilnych robót, jak siewy, żniwa, sianokosy i kopanie, urlopy mogą być wydawane w wypadkach wyjątkowo pilnych. Wyjazdy na skutek wezwania urzędów państwowych nie są wliczane do urlopów. O ile pracodawca zgadza się na łączne 2 lub 3 dni urlopu, które obejmują jedno święto, dzień ten liczy się za dzień urlopu. Pozatem odchodzącemu robotnikowi należy się 6 dni wolnych na wyszukanie pracy. St rawn e. Pracownikowi, wysłanemu w d r ogę . strawnego za dobę 2.00 zł, za obiad 1.00 zł, za kolację 65 gr. Dobę liczy się od 16 godzin wzwyż. Opóźnienie posiłku o dwie godziny nie pociąga za sobą wypłaty strawnego. W drodze godziny pracy nie obowiązują. §. 32. należy się tytułem Furmanki. § 33. Pracownicy otrzymuj ą : 1) zbiorową furmankę do jednego z n aj bli ż szych młynów i z młyna; 2) do zwózki w dni powszednie swoich p roduktów rolnych, wyprodukowanych w tymż e folwarku; 3) po księd z a - z chrztem, ś lub e m i pogrze b em. Fornalowi, j a d ą cemu wysł a ną w int eres ie p racowników furm anką , w dni pows ze dnie , cz y też świąteczne, ni e należy się żadne dodat kowe wynagrodzeni e , jak też za kolejne wyjazdy w dni świąteczne p o doldora, do ko ś cioła i t. p . Wyjazdy, nos z ą ce wyraźni e charakte r wyja zdów prywat ny ch prac odawcy poza godzinami pracy, winny być wynagradzane, jak praca p ow godzinami służbo wem i (§§ 7 i 10) . Pracownicy otr zy m u j ą furm a n k ę p o leka rza i a kuszerkę, or az w spólnq : 1) jedn ą na kw a r b ł do n 2 j b liżs z eg o mia sta w dn iu t argowym, 2) j e dn ą na miesi<\ c w dzień świątecwy , wyb r any przez p r ac'O'.A/ni ków do nai bliższegD miasb , wzg l ę dn ie s ta cji ko lejow e j, według wybo ru pracown ików. U w ag a: \X/ razi e nie uza sadnionej od niO wy d ania furm anki w d niu przez pra cowników wybrany m , pra cowni k om przysługuje zwrot faktyc znych k os zt ów za wyn a j ęt ą furmankę ; ~a uzasadn i o ną odmow ę uw aża si ę w yj ątkow ą niemo ż n oś ć g()SPO- 4 .. MONITOR POLSKI. --c" Dnia 13 marca 1933 r. u wag a: Komorni<:y komornice pracują § 5. Na żądanie pracodawcy, w razie potrze... . ,wedle tabeli czasu pracy. Za pracę poza tabelą by, pracownicy są obowiązani do .p racy poza cza· komornicy otrzymują zapłatę o 50 96 wyższą od sem, określonym w § 7 działu l- ustalaiącego wa~ ' Zawiadomienie o wolnych miejscach. przeciętnego pełnego zarobku godzinnego doro- runki pracy i płacy dla ordynarjuszy, lecz za -osOlbsłych pracowników dziennych mężczyzn, względ nem wynagrodzeniem, po cenach za godzinę' § 34. Wszyscy właściciele ziemscy obowiąza nie kobiet, zgodzonych na rok. o 50 ,% wyższych od normalnego wynagrodzenia, O l Są zawiadomić do dn. 15 marca 1934 r. odnośne § 3. Komornik i komornica otrzymują poło tak w naturaliach, jak i w gotówce. Za spóźnianie urzędy ' pośrednicŁwa pracy zarówno okażdem się do pracy stosowane będą potrącenia w tym wę tej ilości ordynarji, jaką otrzymuje ordY,larjusz. wypowiedzeniu miejsca robotnikowi, jakoteż o każ W sprawie składu ordynarji, pozostaje stosunek samym stosunku. Samowolne opuszczanie roboty dem wolnem miejscu. procentowy ilości pszenicy, żyta i jęczmienia, prze- podczas godzin pracy jest niedopuszcza!ne. Praca widziany dla ordynarjuszy. Ordynarję wydaje si~ w dni świąteczne może być wykonywana li tylko DZIAŁ II. RZEMIEśLNICY . zgóry i to w pierwszych dwóch tygodniach każde za obopólną zgodą i za wynagrodzeniem po cego kwartału. W razie niemożności wydania całej nach za godzinę o 100 9,; wyższych od normalne· . § l . Orzeczenie niniejsze dotyczy z jednej należnej ordynarji w dniu 1 lipca 1933 r., obowią go wynagrodzenia, lak w naturaljach, jak i w gostrony wszystkich pracodawców rolnych, z drugiej zuje wydanie połowy tejże, resztę zaś wydać trze- tówce. zaś strony: kowali, stelmachów, stolarzy, ślusarzy, § 6. Ustala się trzy 1(ategorje robotników ba z pierwszego omłotu przed 1 września; zboże mechaników, sz·oferów folwarcznych, ogrodników, wydawane na ordynarię musi być zdrowe i dobrze dniówkowych: chmielarzy, rybaków i Lp. stałych, wykwalifiko- oczyszczone w gatunku, jaki posiada majątek. KoKategorja 1- do laŁ 16; wanych robotników, zatrudnionych w · gospodar- mornik ma prawo w razie istotnej potrzeby kupoKategorja II - wszystkie dziewczęta ponad stwach rolnych. Jat 16 i chłopcy od lat 16 do 18; wać zhoże u prac·odawcy po cenach przystępnycd . § 2.0powiązują następujące paragrafy dzia- w ilości, zależnej od liczebności swej rodziny. Kategorja III ~ chłopcy od laŁ 18 zdolni do łu .'1, ustalającego warunki pracy i płacy dla ordy. wszystkich robót i do kosy.' . . § 4. Komornik otrzymuje połowę tej przenarjus.zy: 3, 4, 5,7, 10, 12, 19, 20, 21, 22, 23, 24, 25, § 7. Warunki wynagrodzenia stałych robotnistrzeni ziemi pod ziemniaki i ziemniaków goto26, 27,28, 29, 30, 31, 32, 33 i 34. . wych, jaką otrzymuje fornal i t·o na zasadach, prze- ków dniówkowych ustala się iaknastępuje : §§ 7 i 10 działu I, ustalająceg·owarunki pra;::y widzianych w § 18 działu I, usŁalaiącego warunki j płacy d1.a ordynarjuszy i uwaga II niniejszego paI. W naturaljach: pracy i płacy dla ordynarjuszy. ragrafu nie dotyczą ogrodników, chmielarzy, ry§ 5. Komornikowi i komornicy wolno trzybaków, mechaników i L p., których charakter za1) Żyta otrzymuje dziennie za dzień pracy .: mać na warunkach § 19 dziafu I, ustalającego wajęcia powoduje konieczność wykonywania pewKategorja I - 1 kg. nych czynności poza ustalonym czasem pra;::y runki pracy i płacy dla ordynaquszy, jedną krowę Kategorja 11- 1 ),; kg . · ;z przychówkiem do dwóch miesięcy. dziennej. Kategorja III :.-.- 2 kg . . . . § 6. Oprócz powyższego ohowiązują §§ 2, 3, : . Uwag a ·l. . ,W mieszkani.ach dwuizbowych Żyto wydaje się kwartalnie zdołu, prtyczem 4, 5, 7, 8, 10, 11, 12, 17, 20, 21, 22, 23, 24, 25, normy opału podnoszą się o 30;'6. . na 1 lipca może być wydana połowa należnej iloU wag a , II. Rzemieślnik za godziny nadlicz- 26, 27, 28, 29, 30, 31, 32, 33 i 34 działu I, ustalają ści żyta, druga zaś połowa będzie wydana po żrii bowe otrzymuje wynagrodzenie, przewidziane dla cego warunki pracy i płacy dla ordynarjuszy. wa~. . U wag a L Z § 8 działu I, ustalające.go waordynariuszów za pracę w dnie świąteczne (§ 10 2) Kartofli otrzymuje rocznie: runki pracy i płacy dla ordynarjuszy, obowiązuje działu I) . . Kategorja I - 8 kwintali, U wag a . III. § 17 działu I, ustalającego wa- tylko ustęp o nawozach sztucznych. Kategorja II - 12 kwintali, · U wag a n. § 17 działu I .. ustalającego waJ'un.k i pracy i płacy dla ordynarjuszy, obowiązuje Kategorja Ul -16kwintali . runki piacy i płacy dlaordynarjuszy, obowiązuje z , tem,że pracodawca poriosi koszty przemiału luo Wydawanie kart·ofli uskutecznia się co pól wzamian dodaje 10% ordynarji w życie. '. '. . · z tem; że pracodawca, dający przemiał, potrąca roku zdołu w terminach: 1 października 1933 r. 75 kg żyta z należnej ordynarji. . § 3. § 2 działu I, ustalającego warunki pracy ł płacy dla ordynarjuszy, obowiązuje, z wyjątkiem U wag a III. § 22 działu I, ustalającego wa- i 31 marca 1934 r. W wypadkach wydawania roli pod ziemniaki terminu 'rozpoczęcia roku służbowego, który' to runki pracy i płacy dla ordynarjuszy, nie obowią termin uzależnia się od istniejących zwyczajów, zuje, jeżeli komornicy zostali ugodzeni pod warun- wydaje się dla I kaŁe·gorji 7 arów ziemi, dla likast·osownie do danego fachu. kiem .j ednego mieszkania na więcej·, niż jedną ro- tegorji 10 arów i dla III kategorji 14 arów ziemi. W razie porzucenia pracy ze złej woli przez § 4 . . Pracodawcy nie są uprawnieni do samo- dzinę. Dozwolonem jest jednak umieszczenie wolnet zamiany pewnych świadczeń w naturze na dwóch rodzin w jednem mieszkaniu tylko wtedy, st.ałego robotnika dniówkowego przed końcem . ro· inne. Jeżeli jednak warunki gospodarcze wyma- · ieżeli te dwie rodziny razem składają się najwyżej · ku sprzęt pola, wydanego mu pod ziemniaki zaz dwóchpsób dorosłych ' (jednej płci) i czworga miast gotowych kartofli, należy do pracodawcy, ga;ą te.j zamiany, ~oże być ona' dokonana przez dzieci. W tym wypadku opał wydaje się w myśl · za zwrotem ilości kartofli, użytych dosadżenia; bezpośrednie porozumienie stron, przy pośrednic § 21 działu I-go, ustalającego warunki pracy i pła · również połowa ' żyta, należne.go pracownikowi twie inspektora pracy, wreszcie w drodze rozcy dla ordynarjuszy, lecz nie na rodzinę, a na .w końcu kwartału, przechodzi na własność praco'jemczej. dawcy. .' § 5. Wynagrodzenie w gotówce i w natural- mieszkanie. Koszty przemiału pO. i lOSi~ pracodawca lub wyjach pozostaje na rok 1933/34 w tym samym sto.. sunku procent·owym do wynagrodzenia ordynarju- DZIAŁ IV. STALI ROBOTNICY DNIóWKOWI. daje wzamian 1096 wydawanej ilości żyta. szy, jaki ustaliły powiatowe komisje polubowne · § 1. Orzeczenie niniejsze dotyczy z jednej II. W gotówce według ' ~niższej tabeli • . ilU rok 19::.!.2!23. strony wszystkich pracodawców rolnych, z drugiej zaś strony stałych robotników dniówkowych z peł KOMORNICY I .KOMORNICE. Wynagrodzenie dzienne go. . DZIAŁ . ' HI. . . . " . .. tówkowe dla ną zdolnością do pracy, a mianowicie: domowni-. - .0 .· § 1. Orzeczenie niniejsze dotyczy z iednej ków ordynarjuszy i domowników komorników I kat. II kat. . ._ III- kat. --strony wszystkich ,p racodawców rolnych, z drugiej oraz domownikówrzemieślriików, p ile ci ostatni .; . POWIATY ..e oO..e ~..d . 7aŚ strony komorników i komornic. W rozumiem u wykonywują zwykłe r·o boty rolne. Ol ·u .E~ ~o .~ u .~ ~ .~ ~ E o E o "8'8 'S'8 Powyżsi domownicy, ugodzeni jako stali roniniejszeg·o orzeczenia za komorników uważa się E E] E E ~'N ~'N ~] ~'N ~~ ~..2:! pracowników folwarcznych, zg·odzonych na cały botnicy dniówkowi, pracują według tabeli czasu rok, otrzymujących dworskie mieszkanie lub pracy ~§ 7 dz. I) i pobierają za dzień pracy wynaZłotych grodzenie, ·określone w niniejszem orzeczeniu. równ·oważnik komornego oraz naturalja i wyna§ 2. Jeżeli z domownikami luzaka zostanie L Warszawa, Będzin , Blo· gr·odzenie g·otówkowe za dzień " pracy według ni~ nie, Ciechanów, Gozawarta umowa o pracę w folwarku w charakterze niejszego orzeczenia. stynin, Grójec, Kalisz. stałego rohotnika dniówkowego, kaŁ. III i umowa Robotnicy rolni z pełną zdolnością do pracy, Kutno, Lublin. Łask. o ile stale pracują i wykonYWl1ją te same czynno- ta jest przez robotnika dniówkowego wykonywaŁęczyca, Łódź. Łowicz , na, natenczas !luzak iQtrzyml~je wynagrodzenie Miechów, Nieszawa ści co ordynarjusze, choćby nawet pod inną nazwą Pińczów. Płock. Puła fornala. byli ugodzeni, winni być wynagrodzeni narówni wy. Pułtusk,Radom, § 3. Indywidualne umowy zawiera pracodawz ordynarjuszami danego folwarku. Sochaczew. Włocłaca bezpośrednio zdolllownikami lub też, o ile idzie Komorników, ugodzonych rocznie,obowiązuie wek i Zawiercie. 0,45 0,70 0,65 1.00 0,80 ,1.25 . przepracowanie minimum 170 dni w miesiącaqh: o małoletnich, z ichprawllymopiekunem. Z chwi- _ _____._ _._ _____._ _ ..__ lą zawarcia: ta.kiej ilmowy 'praoodawca: jest obokwiecień, maj, czerwiec, lipiec, sierpieil, wrzesień 2. Brzeziny. Chelm. Czę i październik, oraz 100 dni w miesiącach : listopad, wiązany dać stałe, codzienne zatrudnienie, a prastochowa. Garwolin. Hrubieszów. Iłża. Jacownik stale uczęszczać do pracy. grudzień, styczeń, luty i marzec. nów. Jędrzejów. Kielce. Jeżeli pracodawca nie dostarczy domowniko§ 2. Komornik zdolny do wszys tkich robót, Koło. Konin. Końskie. wi pracy, winien mu zapłacić zarówno w gotówce, 'a więc także i do kosy, otrzymuje w powiatach Kozienice. Krasnystaw, I kategorii płacy dla ordynarjuszów (§ 16 działu I) jak w naturali·a ch, tak, jak za dzień przepracowaLipno, Lubartów. Łom ża. Łuków, Maków. w gotówce za dzień pracy 1.00 zł w ciągu 7 mie- ny. Pracodawca nie jest obowiązany dpstarczać Mińsk - Mazowiecki. pracy w dni ulewne i wyjątkowej niepogody. Prasięcy letnich i po zł 0,70 w ciągu 5 miesięcy ziMława, Opatów. Opomowych (§ 1 niniejszego działu). W powiatach II, cownikowi zaś te dni wliczają się do obowiązko czno. Piotrków. Płońsko Przasnysz. Radomsko. III, V kategprii - za dzień pracy po zł 0,90 w cią wego minimum. Pracownik winien przepracować RadzYl1lin. Radzyń. Ragu 7 miesięcy letnich i po zł. 0,60 w ciągu 5 mie- conajmniej 120 dni w ciągu sześciu miesięcy zimowa. Rypin. Sandomierz. wych i conajmniej 140 dni w ciągu sześciu miesię sięcy zimowych, a w powiatach IV i VI kategorjiSiedlce. Sieradz.Sicrpc. za dzień pracy pp zł 0,85 w ciągu 7 miesięcy let- cy letnich, z wyjątkiem pracowników do lat 16-tu, Skierniewice. Sokołów. w stosunku do których obie strony obowiązuje minich i zł 0,55 w ciągu 5 miesięcy zimowych. Stopnica, Tomaszów. I 'furele Wieluń. Wę Pozostali komornicy, nie posiadający wyżej nimum 15 dni w miesiącu. Jeżell pracownik grów. Włodawa. Wło wymienionych pełnych zdolności do pracy, otrzy- opuści pewną ilość dni z powyżej ·o znaczonego miszczowa i Zamość. 0.40 0.60 0.55 0.90 0.75 1.05 nimum, nie będąc chorym lub upoważnionym do ______________ ___ __ __+_--2 --mują w gotówce za dzień pracy w powiatach I kategorji płacy dla ordynarjuszów po zł 0,50 tego przez pracodawcę, pracodawca za każdy Biała. Biaw ciągu 7 miesięcy letnich i po zł 0,35 w ciągu dzień niesŁawienia się nie wyda mu żadnych ' 3. Augustów. Iystok. Bielsk. Biłgora;. świadczeń i ponadto potrąci normę dzienną żyta. 5 miesięcy zimowych, w powiatach II, III i V kaOstrołęka. Ostrów. Sotegorji po zł 0,45 w ciągu 7 miesięcy letnich i po Pracownik winien uprzedzić pracodawcę, jeśli nie kółka . Suwałki. Szczuczyn. Wysokie Mazomoże stawić się następnego dnia do pracy. zł 0,30 w ciągu 5 miesięcy zimowych, w IV i VI kawi eckie. Grodno, WołCi domownicy, którzy zawarli indywidualną tegorji po zł 0,40 w ciągu 7 miesięcy letnich i po I\owysk . • 0.35 0,50 0.50 0.6:0 ~0 , 70 1,00 umowę z pracodawcą, zgodnie z niniejszem orzezł 0,30 w ciągu 5 miesięcy zimowych. Komornice otrzymują wynagrodzenie w go- czeniem, pracować mogą poza folwarkiem przed u wag a: Jako miesiące letnie uważa się: tówce .za dzień pracy w wysokości 60Jó wynagro- wygaśnięciem terminu trwania umowy najmu tylko kwiecień, maj, czerwiec, lipiec, sierpień, wrzed.zenia gptówkowego komornika, . nie posiadające za zg.odą pracodawcy. go pełnych zdolności do pracy • . Wypłaty gotów§ 4. Obowiązują następujące §§ działu I, usta- sień, pozostałe jako zimowe. Wypłaty gotówkowe . stałym robotnikom kowe dla komorni.l~ów us'kute,cznia ,się. w tych .s.a- , lającego warunki pracy. i. płacy 'dla ord'ynąr:juszy: mych terminach, .j akd1a stałych robotnikówdniów- '. 3, 4, 7, 11, 12, 24, ·odnośny ustęp§ 28, 32 i 8 dniówkoWyin uskuteczniać należy co · miesiąc zdolu. kowych . w punkcie o nawozach sztucznych. <4rczą dania furmanki w dniu ·przez pracowników . wybranym . : .. ' . ' . ' . . .... . . \' CI) 'CI) • !~-~~- " .~-.L. - --.- "' _ ~~ I ~ ~_.~ ! Nr. 59. MONITOR POLSKI. - W gospodarstwach poniżej. 30 ha, .j ako 30 , stycznia 1924 r. ~Dz. U. R. P. Nr. 16, 'p ozo 148), na wypadek kalectwa, ,; powodowanego nieszczęśliwym wypadkiem przy prac y, pracownik korzysta z pełnych świadczeń, przewidzianych w niniejszem 'Orzeczeniu do czasu ~}olubownego lub sądoweg,o zabezpieczenia praw pracowników, bądź ich rodzin, niemniej jednak, jak przez pół roku, przyczem za podstawę obrachunku przyjmuje się minimum dni , pracy, ustalone w § 5 niniejszego działu. Postanowienie niniejsze w niczem nie ogranicza praw takieg,o robotnika, wypływających z przepisów kode'k su cywilnego. W pozostałych majątkach obowiązują przepisy us tawy z dn . 30 stycznia 1924 r . (Dz. U. R. P. Nr , 16, poz. 148). ROZPORZĄDZENIE § 8. (J i~objętych ustawą z dn. DZIAŁ V. ROBOTNICY SEZONOWI. § 1. Orzecz.enie niniejsze obowiązuje z jednej ~ t rony wszystkich pracodawców rolnych, z drugiej strony robotników sezonowych w rolnictwie. § 2. Za robotników sezonowych, w znaczeniu ni niejszego 'Orzeczenia, uważa · się tych robotników, którzy się kontraktowo obowiązują do robót rolnych w sez-onie od dnia zakontraktowania ich .-l Ż do uk'Ończenia wszystkich robót polnych, względnie wszystkich wykopków i którzy mieszk ają u prac-odawcy we wspólnych koszarach, przel naczonych dla r,o botników sez-onowych, § 3. Czas pracy obowiązuje ten sam, jaki jest przewidziany w § 7 działu I, ustalającego warunki p racy i płacy dla -ordynariuszy, wynagrodzenie zaś za nadgodziny ustala się dla kategorji I i II rob'Otników sezon-owych w wysokości, określonej dla kategorji II i m stałych r()botników dniówkowych (§ 5 działu IV), a dla kategorji III robotników selOnowych -o 15 % więce1, niż dla kategorji III robotników dniówkowych. § 4. Ordynarięotrzymuie' każdy robotnik i robotnica tygodni-owo. Ordynarja składa się: z 15 ,~ ziemniaków, z 7 litrów mleka zbieranego lub 3.' G niezbie( an ego, z 3 % kg chleba, z 1/8 kg kaszy, z 1 kg grochu, z. 1 kg mąki, l 1/4 kg s-oH. Wymiana na inny gatunek żywnoscl jest za obopólnem p-orozumieniem dozwolona. W mająt kach" .!które grochu nie sieją, może być wzamian niego przez pracodawcę wydana kasza lub mąka. .G.otowanie strawy odhyw,ci się na kosztpracodawcy. § 5. Poza ordynarią, -otrzymuje robotnik sezonow y wynagrodzenie gotówkowe: MIEJSCOWOŚĆ . \. Woj . warszawskie z wyłącz e niem powiatów: Radzymin. Mińsk Mazowie cki. Przasnysz. Maków i Si" rpc. Woj Łódzkie. oraz p owiaty: Będzin. Zawietcie i Częstochowa woj. ki ele ckiego . . ' . • • • wydane w porozumieniu z Ministrami Rolnict~l a i Reform Rolnych oraz Skarbu w sprawie zmian w rozporządzeniu Ministra Sprawiedliwości z dnia 16 marca 1928 r. o ostrzeżeniach (adnoh<cjach) hipotecznych, przewidzianych ustawą o wykonaniu reformy rolnej. Na po dstawie cz . 2 a.r t. 19 i art. 96 ustawy z dnia 28 grudnia 1925 r. o wyJwnaniu reformy rolnej (Dz. U. R. P. z 1926r. Nr. 1, j:oz. 1) i art. 34 rozporządzeni.a Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 11 lipca 1932 r. o un.)rmdwaniu właściwości władz i lry;bu postępowania w za:kresie aclministra::ji r.)Inictwa i reform rolnych (Dz. U. R. P. Nr. 67, poz. 622) , zarządza'"j~, co n astępa .i (.: § 1. . \V roz;porz ądzcniu .Mini:, lra Sprawiedliz dnia 16 marC:l 1928 r., wydanem w porozumieniu z Ministrami Reform Rolnych, l!r,!nidwa i Skarbu o os<ł.rzeżeni:t c h (adno!tacjach) hipotecznych, przewidzianych ustawą o wykonaniu reformy rolnej (Dz. U. R. P. Nr. 45, poz. H 7), (zyni się następujące zmiany:
- l)w § 4 i w ust. 2 § 9 s,kre śla się wyraz : wości Minister Rolnictwa i Reform Rolnych: . (-) Sew. Luclkiewicz. Minister Skarbu: 1-) Wł. Zawaclzki . (Dz. Ust. R. P. z dnia 20 lutego 1933 r., Nr. 10, poz. 67). 1.50 Węgrów. Sokoł ó w. Biała. Radzyń. Włodawa. Ch e łm. Tomaszów. 91łgoraj oraz . powiaty: Radzymin. Mińsk 1.00 1.20 1.40 Z KancelaI'Ji P. Prezydenta Rzeczypospolitej•. Pan Prezydent Rzeczypospolite; przyjął w dniu 11 marca delegację komitetu obchodu imienin P. Marszałka Piłsudskiego w osobach prezesa komitetu P. Marszałka Senatu Włady sława Raczkiewicza, gen. Romana Góreckiego i prof. dora .Michałowieza . J. Woj . białostockie oraz pow i aŁy : Węgrów. Sokołów. B iała . R adzyń. Włodawa. C h e łm . Tomaszów. Biłgo (a l woj . lubelskiego --0000.90 1.10 1.30 u wag a: .Jako kategorje robotników rozumie się: kategorja I - wszystkie kOlbie ty ponad la t 16 i mężczyźni od lat 16 do 18; kategorja 11m ężczyźni od lat 18 do 21; kategorj.a III - męż c z yźni ponad 21 lat, zdolni do wszystkich robót i do kosy. § 6. Obowiązują następujące §§ działu I, ustal a j ące g o warunki pracy i płacy dla ordynariuszy: 3, 4, 7, 10, 11, 12. 24, 32 i 8 w punkcie o nawoza ch sztucznych. Orzeczenie niniejsze -obowiązuje od dnia kwietnia 1933 r. do dnia 31 marca 1934 r. Działo się w Warszawie dnia 4 marca 1933 r. Przedstawiciel Ministerstwa Opieki Społecz l' i! j : (-) M . Klott. PrzedstawicleI Ministerstwa Rolnictwa i Re· form Rolnych: {--l M•. Ranaszkiewicz; Przedstawiciel Minister~tw~ · Sprawiedliwości: (-) F. Opęchowski. Zwiększył się wywóz następujących 'artykułów: pszenicy o 0,9 tys. zł., papierówki o 0,6 tys. zł., buraków cukrowych Q 0,6 tys. zł. , · parafiny,.o 0,4 tys. zł., nawozów sztucznych o 1.3 tys; zł, i szyn, żelaza i stali o 0,5 tys. zł . Zmniejszył się wywóz następujących artyku łów: żyta o 0,9 tys. zł . , cukru o 1,1 tys. zł . , bekonów o 0,9 tys. zł., bali, desek i łat o 0,9 tys . .zł.. podkładów kolejowych o 0,9 tys. zł., węgla o 0,4 Łys. zł., przędzy wełnianej o 1,1 łys. zł. łów: Zwiększył się przywóz następujących artyku< tytoniu o 2,6 tys. zł., futer surowych 0 . 0;6 tys. zł., wełny czesanej o 0,8 tys. zł. Zmniejszył się przywóz następujących' arty- . kułów: ryżu o 0,7 tys. zł., śłedl;io 0,5 tys. zł: ; na- ' sion oleistych o 0,8 tys. zł., rud cynkowych o 0,7 tys. zł., źelastwa o 0,6 tys. zł., maszyn etektrycznych o 0,5 tys .zł., samochodów o 0,5 ·tys. zł., bawełny i odpadków o 1,3 tys. zł .. wełny i odpadków Q 3,2 tys. zł. , li ': ~ .' I' l ' - Minister Sprawiedliwości: (-) Czesław Michałowski. --000-1.30 wywóz o 5.102 tys. zł . , przywóz o 8.828 tys zł. Liczba świadectw . przemysłowych dla przeds i ębiorstw handlowych według 'Ostatecznych da"okręgowego"; nych za lata 1926 - 1930 i da'nych pr,owizorycz-' 2) w ust. 3 § 5 i w § 7 kilkakrotnie użyty wy- nych za lata 1931, 1932 - przedstawia sięnasŁę- · raz: "okręgowy " zastę.puje się wyrazem: "pow:i a- pując-o: w roku 1926 - 416 tysięcy, 1927 -449-· tys., 1928 - 466 tys., 1929 - 461 tys., 1936 ...,....: towy"; 455 tys., 1931 - 444 tys., 1932 - 429 tysięcy. 3) w § 8 wyrazy: "przez urząd ziemski lub Jak wynika z powyższego, liczba świad~dw ' lPańst· wo'wy Bank Rolny" zastępuje się wyrazami: "na koszt i niebezpieczeństwo właściciela lub in- . : przemysłowych d!la przedsiębiorstw handlowych ' w r. 1932 w stosunku do roku poprzedniego ' $pas·tytuCjib do pa'r celacji upoważnion~j". dla o 3 9~ , w stosunku do r~ 1930 Q 69ó, a w sto- . § 2. Rozporządzenie niniejsze wchodzi w ży sunku do r. 1928, kiedy osiągnęła maximum 466 cie z dniem ogłoszenia . tysięcy, spadek w r. 1932 wyniósł Zaledwie 8 % ~ DZIAŁ NIEURZĘDOWY. 2. Woj. kieleckie z wyłącze niem powiatów: Sędzin . Zawiercic i Czę . tochowa. Woj. Lubelskie z wyłączeniem powiatów: Mazowiecki. Przasnysz, Mak6w i Sierpc woj. warsza wskiego. • • • • • z dnia 15 ,Jistopada 1932 r., - , - - -- 1.10 \VI porównaniu do m-ca stycznia b. r. zmniej - szył się I II kaŁ. I III kat. . -_._- - -- - - - -- - -- --;--- - -+--- - ,10,392 tys. zł., czyli zwiększyło 'się w por6wha'1lu' do m-ca stycznia b. r. o 3.726 łys . zł. ' . ';;'.' ,.. MINISTRA SPRA WIEDLI\VOśCI Płaca dzienna ategorji robotników sezonowych w złotych I kat. s. Dnia 13 marca 1933 r . . Z Prezydjum Rady Ministrów. W soboŁę dnia 11 marca r. b . odbyło się pod przewodnictwem P. Prezesa Rady Ministrów Prystora posiedzenie Rady Ministrów, na którem, poza załatwieniem spraw bieźących, Rada Ministrów uchwaliła rozporządzenie o \1stanowieniu w Gdyni wolnego obszaru celnego. Z Głównego Urzędu Statystycznego. Bilans handlu zagranicznego Rzeczypospolitej Polskiej i w. m. Gdatiska według tymczasowych obliczeń Głównego Urzędu Statystycznego w m-cu lutym b. r. wynosi: przywóz 124.990tonn, w artości 55.906 tys. zł.. wywóz 992.892 tonn, wartości 66.298 tys. zł., saldo dodatnie w m-cu lutym b. r. wynosi ; • Ol ' ClJildomośCł~ospodDrcze. -000- HANDEL ' ZAGRANICZNYSTAN6W ZJEDNO .. . CZONYCH A; P. Świeżo ,o publikowane przez Depa rtament, of Commerce dane, dotyczące handlu zagranicznego U. S. A., podają, że w r. 1932 wartość importu wyniosła 1.323'. 000.000 dolarów, zaś wartość eksportu 1.618.000:000 dol. W porównaniu ż 1929 1' . .oznacza to spade,k 70 % zarówno po stronie eksportu, jak i importu. Dane te wskazują, że utrzy· mująca się tutaj opinja, iż w 1932 r. depresjago< spodarcza pogłębiła się tutaj dzięld zalewaniu .ryn'k ów amerykańskich taniemi towarami zagra ~ nicznemi, nie znajduje potwierdzenia slatystyćżhe'" go. Aczkolwiek w okresie .ogólnego, znacżńegQ spadku wymiany towarowej danego kraju ' może zaistnieć dodatnia konjunktura dla niektórych rodzajów towarów eksportowanych i importowa· nych, niemniej cyfry powyższe potwierdzają, że tutej:sza restrykcyjna polityka ' celna i nawoływa nie do bojkotu towarów zagranicznych · i t. p., wpłynęły w równe; mierze na zmniejszenie si ę :za ~ równo importu, jak i eksportu. '.' " , BANK FRANCUSKI OśWIATOWEJ POLITYCE HANDLOWEJ. W sprawozdaniu za rok 1932 Banku Francu· skiego znajdujemy następującą charakterystykę światowej polityki handlowej w r. ub. i obecnie. ' . Wysiłki w kierunku uzdrowienia stosunków e.konomicznych były stale ' paraliżowane . · .przez ' sztuczną interwencję, która, mając za zadanie osła bienie skutków przesilenia, w rzeczywistośCi tylko opóźnia przezwycięumie kryzysu. Gdy naj pilniej - . szem zadaniem jest zapewnić swa,bodę obrotu towarów i kapitałów, wszyst'kie kraje właśnie sto sują zarządzenia celno-ochr·onne, mające nieraz charakter istotnej prohibicji przywozu. Duża Hość kra.jów, chcąc zachować pozory stałości waluty', której znaczenie wykazał.o im doświadczenie. ża stos,owała reglamentację dewizową, która stała się nową przeszkodą dla prawidłowego działania wymiany międzynarodowej _ St.opniowe usuwanie tych różnych przeszkód jest pierwszym warunkiem pow,rotu do zaufania. Le cz wszelka inicjatywa odos'o bnicna byłaby skazana na niepowodzenie . W . przededniu konferencji, która ina rozważyć sprawy gospodarcze i finansowe; ohchodzącedgół narodów, należy przedewszystkienm przypomnieć , że środki dla zwalczania obecnych ;trudności mO'" gą być znalezione tytko ' w d~itfhinillzespolon'em .· ; wszystkich ·k rajów. . . .