Orzeczenie Nadzwyczajnej Komisji Rozjemczej, ustalające warunki pracy i płacy robotników rolnych na rok służbowy 1934/35 na obszarze województw wileńs

Oplata pocztowa uiszczona ryczaltem. Nr. 69. Warszawa, Sobota Rok XVII. 24 marca 1934 roku. MONITOR POLSKI DZIENNIK URZĘDOWY RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ. b_ _~_ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _~_ _ _ __ _ • .\V Y C H O D Z I C O D Z I E N N I E Z \V Y J Ą T K I E M N I E D Z I E L I S \V I Ą T. Dyrekcja i Administracja Wydawnictwa: Ul. Królewska Nr. 5. Telefon: Centrala P. A. T. -- 552-80. Redakcja i ekspedycja Ul. Miodowa Nr . 22. Telef. redakcji 11-44-05. Telef. ekspedycji 11-75-28. Kasa czynna od godz. 8 i pół do 1 po płd., w soboty do godz. 12 w płd. Konto czekowe w P.K.O.-730. Oddziały "Monitora Polskiego": BlAt YSTOK. Sienkiewicza 27 tel. 15-86. BIELSKO. SI.. Trzeciego Maja 8. tel. 27-32: BYDGOSZCZ, Gdaó.ska 95, tel•• ~5- 74: GDANSK. Neugarten 27. tel. 240-79: GDYNIA. Świętoiai1ska. Dom A. M.. tel 17-20; GRUDZIĄDZ. Mickiewicza 26. tel. 304; KATOWICE. 3 MaJa 23, tel. 565 i 1091: KRAKÓW. Mikołalska 32. tel. 104991 tOS()/): LUBLIN, Kościuszki 3. tel." 16-57: :'WÓW. Akademicka 15, tel. 20 i 45: ŁÓDŹ. Piotrkowska 125. tel. 101-11 i 115-24: ŁUCK, Piłsudskiego 14. tel. 222. POZNA~ . Marcinkowskiel!o 23, tel. 28-57 i 28-58: .>OSNOWIEC, Slenkiewicza 13, tel 11-99: STANISŁAWÓW, Szainocby 4, tel. 287; TORU~. Szeroka 41. tel. 263: WILNO. Wileńska t4. tel 674 l 1785. P. TRESC DZIAŁU URZĘDOWEGO: Z a r z ą d z e n i a W ł a d z N a c z e l n y c h: Poz. 106. Orzeczenie Nadzwyczajnej Komisji Rozjemczej, ustalające warunki pracy i płacy robotnik6w rolnych na rok służbowy 1934f35 na obszarze wojew6dztw wileńskiego i nowogr6dzkiego. WYSZEDŁ Z DRUKU NR. 25 DZIENNIKA UST A W RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Z DNIA 24 MARCA 1934 R., ZAWIERAJĄCY TREść NASTĘPUJĄCA,: kumentu ratyfikacyjne~o międzynarodowej konwencji określającej najniżs%y wiek dopuszczania dzieci do pracy w marynarce. Poz. 192 -- % dnia 7 marca 1934 r. w sprawie złożenia przez Rząd Republiki Argentyńskiej dokumentu ratyfikacyjnego międzynarodowej konwencji w sprawie pracy nocnej młodocianych w przemyśle. Poz. 193 -- % dnia 7 marca 1934 r. w sprawie przez Rząd Republiki Argentyńskiej dokumentu ratyfikacyjnego międzynarodowej kOIlwencji dotyczącej bezrobocia. Poz. 194 -- z dnia 7 marca 1934 r. w sprawie złożenia przez Rząd Republiki Argentyńskiej dokumentu ratyfikacyjnego międzynarodowej konwencji w sprawie pośrednictwa pracy dla marynarzy. złożenia USTAWA: Poz. 181 - z dnia 5 marca 1934 r. o umorzeniu pożyczek, udzielonych na odbudowę budynków, zniszczonych lub uszkodzonych przez powódź w 1927 r. DZIAŁ URZĘDOWY. -000- ROZPORZĄDZENIE RADY MINISTROW: Poz. 182 -- z dnia 6 marca 1934 r. o zawie~ szeniu mocy obowiązującej niektórych postanowień rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1927 r. w sprawie statystyki zmian własności i obciążeń hipotecznych. ROZPORZĄDZENIA -000- 106. OśWIADCZENIA RZĄDOWE: Poz. 189 -- % dnia 7 marca 1934 r. w sprawie przez R%ąd Republiki Argentyńskiej dokumentu ratyfikacyjne~o międzynarodowej konwencji w sprawie odszkodowania na wypadek bezrobocia % powodu rozbicia si,? statku. Poz. 190 - z dnia 7 marca 1934 r. w sprawie 'Złożenia przez Rząd Republiki Argentyńskiej dokumentu ratyfikacyjnego miedzynarodowej konwencji w sprawie określenia na;niższego wieku dopuszczania dzieci do pracy przemysłowej . Poz. 191 - z dnia 7 marca 1934 r. w sprawie ~/ożenia przez Rząd Republiki Argentyńskiej do- Art. 2.

1. a)Orzeczenie niniejsze dotyczy z jednej strony wszystkich pracodawców rolnych, z drugiej zaś strony pełnoletnich pracowników z normalną zdolnością do pracy: fornali, parobków, stróżów, pastuchów, polowych, karbowych, włodarzy i gumiennych (ciwunów i namiestników), ugodzonych lub pozostających na służbie w danym majątku przez okres roczny. Orzeczenie niniejsze dotyczy również i tych ordynarjuszy, w zakres obowiązków których wchodzi m. in. dozorowanie lasów, o ile nie zostali oni ugodzeni jako gajowi.
2. b)Pracownicy, którzy z powodu swych wad . fizycznych lub umysłowych nie posiadają normalnych ·zdolności do· pracy na roli, mogą być godzeni· na -w.a.r unkach niższychrniż . przewiduje ninie.jsze orzeczenie, korzystają jednak ze wszystkich innych . , przepisów tego orzeczenia.
3. c)Stangretów nie uważa się za fornali, o ile pełnią stale obowiązki przy koniach cugowych. Art. 3. MINISTRÓW: Poz. 183 - Rolnictwa i Reform Rolnych z dnia 12 marca 1934 r. o wprowadzeniu w życie na niektórych obszarach Państwa ustawy z dnia 28 paź­ dziernika 1925 r. o nadzorze państwowym nad buhajami. Poz. 184 -- Skarbu, Przemysłu i Handlu oraz Rolnictwa i Reform Rolnych % dnia 17 marca 1934 r. o ul~ach celnych. Poz. 185 - Opieki Społecznej z dnia 17 marca 1934 r. w porozumieniu % Ministrem Spraw Zagranicznych i Ministrem Spraw Wewnętrznych w sprawie zmian w rozporządzeniu o właściwości władz w zakresie spraw emi~racyjnych w kraju. Poz. 186 - Spraw W €'wnętrznych z dnia 14 marca 1934 r. o zaliczeniu gmin: Tłuste Miasto w powiecie zales%czyckim i Mielnica w powiecie borszczowskim, województwie tarnopolskie m do rzę- · du miast. Poz. 187 -- Spraw Wewnętrznych z dnia 14 marca 1934 r. o podniesieniu miasta Husiatyna w powiecie kopyczynieckim, województwie tarnopolskiem do rzędu miast, rządzących się ustawą z dnia 13 marca 1889 r. . Poz. 188 - Spraw Wewnętrznych z dnia 16 marca 1934 r. o zmianie granic miasta Tarnobrzega w ·powiecie tamobrzeskim, województwie lwowskiem. /Złożenia Zarządzenia Władz Naczelnych. ny obowiązuje . 3-miesięczny termin wypowiedzenia pracy, a mianowicie najpóźniej do dnia 31 grudnia 1934 r. włącznie. Niewypowiedzenie indywidualnej umowy O pracę do dnia 31 grudnia 1934 r. oznacza zawarcie umowy na rok następny. Rozwiązanie stosunku służbowego w ciągu r.oku może nastąpić wyłącznie na zasadzie orzeczenia Komisji Rozjemczej, lub też wyroku sądu państwowego w/g kompetencji. ORZECZENIE Nadzwyczajnej Komisji Rozjemczej, ustalające warunki pracy i płacy robotników rolnych na rok służbowy 1934/35 na obszarze wojew6dztw wileńskiego i nowogr6dzkiego. Nadzwyczajna Komisja Rozjemcza, powołana rozporządzeniem Ministra Opieki Społecznej z dn. 13.1. 1934 r. ("Monitor Polski" z dn. 25.1. 1934 r. Nr. 20) w składzie: Przewodniczącego Bolesława Leszczyńskiego, . Okręgowego Inspektora Pracy XII Okręgu, jako przedstawiciela Ministerstwa Opieki Społecznej, inż. Michała Banaszkiewicza, Radcy Ministerstwa Rolnictwa i Reform Rolnych, jako przedstawiciela Ministerstwa Rolnictwa i Reform Rolnvch, i Michała Krukowskiego, Kierownika Sądu Grodzkiego w Wilnie, jako przedstawiciela Ministerstwa Sprawiedliwości -- na posiedzeniach, odbytych w dniach 29 stycznia, 26 i 27 lutego 1934 r. - po wysłuchaniu opinji przedstawicieli pracodawców i pracowników rolnych, oraz uwzględniaiac niejednolite warunki gospodarcze, glebowe i klimatyczne poszczególnych powiatów województw wileńskiego i nowogródzkiego, następnie biorąc pod uwagę powtarzające się od szeregu już lat nieurodzaje - a w szczególności klę­ skę nieurodzaju w bież. roku gospodarczym w woj. wileńskiem, zwłaszcza . zaś w powiatach północ­ nych tegoż województwa, wreszcie mając na względzie warunki, na jakich w szeregu wypadków zostały już zawarte indywidualne umowy o pracę na rok służbowy 1934/35 - postanowiła, co następuje: Zatargi, wynikłe na tle umowy o pracę pomiędzy pracodawcami a robotnikami, regulują Komisje Rozjemcze, bądź sądy państwowe według kompetencji. Do czasu uzyskania właściwego orzeczenia lub wyroku nie wolno: 1) pracownikom przerywać pracy, 2) pracodawcom wstrzymywać świadczeń z wyjątkiem wypadków przewidzianych wart. 4-ym. Art. 4. a} W wypadkach wyjątkowo ciężkiego przewinienia ze strony pracownika pracodawca może wstrzymać przed orzeczeniem Komisji Rozjemczej lub wyrokiem sądu świadczenia w zbożu i gotówce, w razie jednak wygrania sporu przez pracownika pracodawca winien wydać wstrzymane świadczenia, przyczem Komisja Rozjemcza może przyznać prócz tego pracownikowi dodatek .w wy· sokości nieprzekraczającej 2 % miesięcznie od wstrzymanej należności.
4. h)W wypadkach wyjątkowo ciężkiego przewinienia ze strony członka rodziny pracownika, zamieszkałego wraz z nim i nie pracującego w danym folwarku, pracodawca może zażądać usunię­ cia takiego członka rodziny z zajmowanego przez pracownika mieszkania służbowego. Niewykonanie tego żądania przez pracownika pociąga dla niego skutki, przewidziane w punkcie "a" niniejszego artykułu. Art. 5J Warunki pracy i płacy ordynariuszy. Orzeczenie niniejsze stanowi w myśl ustawy z dnia 18 lipca 1924 r. (Dz. Ust. Nr. 71, poz. 686) podstawę przy zawieraniu umów indywidualnych. Indywidualne umowy pracy, zawierające warunki dla pracownika mniej korzystne, niż warunki niniejszego orzeczenia są nieważne. Art. 1. Art. 6. Orzeczenie niniejsze obowiązuje na rok. Rok służbowy zaczyna się od dnia :l-go kwietnia 1934 roku, a kończy się 31 marca 1935 roku. Obie stro- Pracodawcy nie są uprawnieni do samodzielnej zamiany pewnych świadczeń w naturze na inne. Jeżeli j.e dnak warunki gospodarcze wymagają CZĘśC I. 2 MONITOR POLSKI. - tej zamiany, może ona być dokonana przez bez- pośrednie porozumienie stron z zawiadomieniem inspektora pracy. Art. 7.
5. a)Pracownik otrzymuje od pracodawcy bezpłatnie książeczkę obrachunkową podpisaną przez pracodawcę lub jego zastępcę z warunkami umowy, kontrolą wydanych ordynarji i pensji wraz z potrąceniami oraz ze spisem powierzonych mu inwentarzy żywych i martwych; drugi egzemplarz książeczki podpisanej przez pracownika pozostaje u pracodawcy. Przy zmianie służby ksią­ żeczki te z zakończonym obrachunkiem strony oddają sobie wzajemnie.
6. b)W wypadku niezdania inwentarza martwego w całości lub okaleczenia z winy pracown\ka inwentarza żywego - powierzonych pracownikowi i zapisanych do książeczki .obrachnukowej, pracodawcy przysługuje prawo wstrzymania pracownikowi części świadczeń, których wysokość w razie sporu określa Komisja Rozjemcza. Art. B.
7. a)Zawarcie indywidualnej umowy z ordynarjuszem nie może być uzależnione od trzymania przez niego posyłek. Zony pracowników .nie mogą być zmuszane do pracy. Dojenie krów i inne roboty odbywają się na zasadzie osobnej umowy (p. "b").
8. b)W wypadkach zawarcia umowy o pracę z domownikami ordynarjuszy, do pracowników Łych stosują się postanowienia art. art. 3, 10, 13, 14, 29 części I niniejszego orzeczenia. Pozostałe warunki pracy i płacy tych pracowników normują umowy indywidualne. Art. 9. Stosowanie premjowego systemu płac wzglę­ dem ordynarjuszy jest dozwolone. Art. 10. Rozkład godzin pracy ustala się podług potabeli, przyczem robotnicy fornale mają być zwalniani przed południem o pół godziny wcześniej, aniżeli inne kategorje robotników, a to dla koniecznego obrządku inwentarza. niższej . tU c:I Miesiąc CI oj Praca do łII'~ oj ~ południa :] .. c:I tł s:I .. tU o.. Stycze6 Luty 'Ul CI Praca po ~.g .. CI tU ;t "O .:.I .. o CI CI Cl. .. N o .. tU N południu tU ~ .. ,tl 'i o.. c:I u 0..0 8-12 11.30 I 1.30-4.00 I 7.30-12 11.30 11.30-5.00 I Marzec 1-10 11-20 21-31 7.00-12 - 1.30 1.30-5.30 1.30-6.00 1.30'- 6.30 - 6.00-12 0.30 1.30 1.30-6.40 1.30-7.00 1.30-7.20 - Kwiecień 1-10 11-20 21-30 Mai 1-10. 11-20 21-31 Czerwiec 1-10 11-20 21-30 6.O0-12[] 0.30 6.00-12 0.30. 1.30 1.30-7.30 1.30-7.50 1.30-8.00 2.00 2.00-8.20 2.00-8.20 2.00-8.30 0.30 0..30 6.00-12 0.30 2.00 2.00-8.30. 2.00-8.20 2.00-8.00 0.30 6.00-12 0.30 2.00 2.00.-7.50. 2.00-7.30 2.00-7.00 0..30 l-IQ Wrzesie6 l-IQ 11-20 21-30 6.00-12 0..30. 1.30. 1.30.-6.40 1.30-6.20 1.30-6.0.0 - Paidziernik 1-10 11-20 21-31 7,00.-12 - 1.30 1.30-5.30. 1.30.-5.20 1.30-4.50 - Listopad 7.30.-12 1.30 I 1.30--4. 15 1 Grudzie6 8.00-12 1.30 I 1,30.-3. 45 1 Art. 11. al Obrządek inwentarza odbywa się poza godzinami pracy bez specjalnej dopłaty, przyczem pod inwentarzem. należy rozumieć inwentarz pociągowy, powierzony danemu pracownikowi. Wstawanie do obrządku inwentarza oraz do naszykowania wozów i narzędzi powinno mieć miejsce nie wcześniej, niż na 2 godziny przed rozpoczęciem pracy. Obrok, siano i t. p. karm dla inwentarza ma być przygotowany uprzednio w godzinach pracy.
9. b)Kolejne dyżury przy inwentarzu w nocy lub w dni świąteczne obowiązują wszystkich fornali i parobków bez specjalnej dopłaty, przyczem pracownicy dyżuruiący w nocy mają nazajutrz wolny czas do południa. Spania przy inwentarzu w nocy w stajni lub na pastwisku nie uważa się za dyżur zwalniający od pracy nazajutrz. Paszenie koni w nocy winno się odbywać przez specjalnych pracowników. W tych dniach, w których konie chodzą w nocy na pastwisku, fornale winni wyjść do pracy opół godziny wcześ­ niej, niż inni pracownicy.
10. c)W wypadku uchylenia się ordynarjuszy fornali od obrządku inwentarza pracodawca jest uprawniony do ugodzenia osobnego koniucha oraz potrącania kosztu utrzymania koniucha z wynagrodzenia fornali, przyczem wysokość jednak potrącenia, przypadającego na jednego pracownika, nie może przekraczać 50 kg żyta na kwartał. Potrącenia z tego tytułu nie mogą być stosowane przed dniem 1 września 1934 r. Koniuch, o ile jest nim ordynarjusz, podlega narówni z innymi ordynarjuszami niniejszemu orzeczeniu.
11. d)Na żądanie pracodawcy w razie pilnej potrzeby pracownicy obowiązani są do pracy poza wyżej określonym czas.em, lecz za wynagrodzeniem osobnem po 30 groszy za godzinę. Wynagrodzenie za nadgodziny nie ma zastosowania, jeżeli pracodawca udzieli następnie robotnikowi urlopu o 50 % dłuższego, niż trwała praca w godzinach nadliczbowych. Za samowolne opuszczanie roboty podczas godzin pracy i spóźnianie się do niej stosowane będą potrącenia w tym samym stosunku. Do robotników pobierających wynagrodzenie za roboty wykonywane poza unormowanym wyżej czasem pracy nie zaliczają się pastusi, koniuchy, stróże nocni i dozorcy, o ile wykonywane przez nich roboty nie przekraczają zakresu ich zwykłych obowiązków.
12. e)Kolejne wyjazdy, jako to: Sierpie6 11-20. 21-31 Przyjmuje się za podstawę czas słoneczny z tern, że obowiązujący obecnie czas środkowo europejski różni się od niego o 40 minut wstecz; tak np. praca w styczniu, rozpoczyna jąca się według czasu słonecznego o godzinie B-ej, według czasu środkowo - europejskiego rozpoczynać się będz;ie o godz;inie 7 -ej m. 20. Za obopólną zgodą można zmienić ustalony w powyższej tabeli podział rozpoczęcia i końca pracy oraz przerw jedzeniowych, jednakże tylko w ten sposób, aby ogólna ilość godzin pracy pozostała niezmieniona. Za początek pracy uważa się wyjście z podwórza, za koniec - zejście z pola. W wypadku, gdy pole leży dalej niż 2 km od podwórza, pracowników należy zwolnić z pracy o 10 minut wcześniej w stosunku do każdego kilometra ponad 2. wyjazdy w dni świąteczne do kościoła, wyjazdy po doktora i t. p. obowiązują wszystkich fornali i parobków bez specjalnej dopłaty. Wyjazdy mające wyraźny cha- Upiec 1-10 11-20 21-31 Dnia 24 marca 1934 r. rakter wyjazdów prywatnych (towarzyskich) poza godzinami pracy winny być wynagradzane, jak praca poza godzinami służbowe mi.
13. f)Stróże nocni mają codziennie wolny czas do przerwy obiadowej. W czasie przerwy obiadowej obowiqzani są do stróżowania, po przerwie zaś otrzymują wolny czas, równy przerwie obiadowej stosownie do tabeli czasu pracy (art. 10). Następnie stróże mogą być zatrudnieni przy robotach koło inwentarza, w domu i t. p. za wyjątkiem miesięcy: listopada, grudnia, stycznia i lutego. W czasie od 1 października do 31 marca stróż otrzymuje na czas warty kożuch dworski, przyczem warta nie może zaczynać się wcześniej, niż o godzinie 6-ej wieczorem.
14. g)Pastusi i koniuchy są wolni od pracy co trzeci dzień świąteczny (w niedziele i święta) i na ten czas zostają zast~nieni w swych obowiązkach przez innych, wyznaczonych w tym celu ordynarjuszy. Zastępowanie pastucha i koniucha oraz paszenie kom w dni świąteczne winno być opłacane zgodnie z art. 12-ym, jeżeli przypada na poszczególnego pracownika częściej niż 4 razy do roku w każdym wypadku.
15. h)Do siani~ nawozów sztucznych w większej ilości pracodawca daje pracownikowi ubranie (płócienniakl, zaś przy mniejszej ilości, nie dając ubrania, dopłaca 20 gr od hektara. Prócz tego do siania nawozów sztucznych, gryzących a zwłasz­ cza azotniaku wapna nie mogą być używane kobiety, pracownicy zaś używani do siania tych nawozów mają otrzymać ochraniacze na oczy. Nr. 69. Art. 12. Praca w dni świąteczne, ustawą oznaczone, może być wykonywana tylko za obopólną zgodą i wynagrodzeniem po 35 groszy za godzinę. Art. 13. W dni ulewne i wyjątkowej niepogody roboty w polu wykonywane być nie powinny. Art. 14.
16. a)Pracodawców oraz ich zastępców obowią­ zuje grzeczne traktowanie pracownika i ścisłe przestrzeganie wszystkich warunków umowy. Pracowników obowiązuje grzeczność wobec pracodawców i ich zastępców, ścisłe przestrzeganie umowy, pilne i sumienne spełnianie obowiązków, dążność do jaknajwiększej wydajności pracy, stosowanie się do wszystkich zarządzeń pracodawcy i jego zastępcy, jeżeli takowe odnoszą się do wykonywania obowiązków służbowych, przestrzeganie wszystkich przepisów porządkowych w obrę­ bie folwarku oraz dbałe i staranne obchodzenie się z powierzonym sobie inwentarzem żywym i martwym.
17. b)W razie niestosowania się pracownika do wszystkich zarządzeń pracodawcy lub jego zastępcy, odnoszących się do wykonywania obo· wiązków służbowych oraz nieprzestrzegania przez niego przepisów porządkowych, Komisja Rozjemcza na wniosek pracodawcy może potrącić pracownikowi część wynagrodzenia, nieprzekraczają­ cego każdorazowo 1/ 2-dniowego przeciętnego zarobku dorosłych pracowników dziennych w tej samej miejscowości.
18. c)Delegat, mąż zaufania (przedstawiciel robotników) nie może 'być z tego tytułu gorzej traktowany od innych pracowników. Art. 15. a} Pensję i ordynarję fornali, parobków, strózow, pastuchów i polowych na rok służbowy 1934/35 ustala się, jak następuje: I kategorja: pensja 90 zł oraz ordynarja 12 kwintali w stosunku rocznym obowiązuje w powiatach: nieświeskim, nowogródzkim z wyjątkiem gminy Dworzec, - słonimskim z wyjątkiem gmin: Derewno, Byteń, Szydłowice, Rohotna, Kozłow- ' szczyzna i Kuryłowicze, - oraz w gminie Mir, pow. stołpeckiego. II kategorja: pensja 75 zł oraz ordynarja 12 kwintali w stosunku rocznym obowiązuje w powiatach: lidzkim, szczuczyńskim, baranowickim, stołpeckim z wyjątkiem gminy Mir, wołożyńskim, wileńsko - trockim z wyjątkiem gmin: Orany, 01kieniki i Rudziszki, oszmiańskim i mołodeczań­ skim oraz w gminach: Derewno, Byteń , Szydłowi­ ce, Rohotna, Kozłowszczyzna i Kuryłowicze, pow. słonimskiego i w gminie Dworzec, pow. nowogródzkiego. III kategorja: pensja 65 zł oraz ordynarja 11 kwintali w stosunku rocznym obowiązuje w powiatach: wilejskim, postawskim, dziśnieńskim, brasławskim, święciańskim, oraz w gminach: Orany, Olkieniki i Rudziszki, pow. wileńsko - trockiego.
19. b)Pensję otrzymują' ordynarjusze kwartalnie zdołu, przyczem wypłata pensji winna następować nie później, niż w ciągu pierwszych 7 dni następ­ nego kwartału.
20. c)Ordynarja wydaje się kwartalnie zgóry w pierwszych dwóch tygodniach każdego kwartalu. Zboże wydawane na ordynarję musi być zdrowe i dobrze oczyszczone w gatunku, jaki posiada majątek. Art. 16. Pensja roczna karbowych, włodarzy i gumiennych (ciwunów i namiestników) wynosi conajmniej o 25 zł w stosunku rocznym więcej, niż pensja ordynarjuszy, wymienionych wart. '15; ordynarja zaś ich w stosunku rocznym wynosi: w powiatach I i II kategorji - 12 kwintali, w III kategorji - 11 kwintali. Art. 17. Cała ordynarja zasadniczo wydaje się w życie z te m, że na żądanie jednej ze stron najwyżej 1/3 część ordynarji w każdym poszczególnym kwartale może być zamieniona na inne rodzaje zboża, jako to: jęczmień, grykę, pszenicę lub groch, jeżeli majątek posiada te zboża w dostatecznej ilości; przy zamianie takiej oblicza się 1 % kwintala żyta za 1 kwintal pszenicy i 1 kwintal żyta za 1 kwintal innego zboża. Jeżeli ordynarja zostaje wypłacona z opóź­ nieniem w rachunku gotówkowym, a ceny w mię­ dzyczasie uległy zniżce, to suma należna z tego tytułu winna być przez pracodawcę wypłacona według cen terminu wypłaty. O ile zaś cena w tymże czasie uległa zwyżce, pracodawcę obowiązują ceny w dniu wypłaty. Nr. 69. MONITOR POLSKI. Art. 18, Jeżeli przy rozwiązaniu umowy pracodawca nie wyda pracownikowi w całości należnej mu pensiji lub ordynarji, pracownik może - w razie zawinionego niewydania-żądać procentów zwło­ ki w wysokości do 2 % miesięcznie, począwszy od dnia rozwiązania umowy. Art. 19. Mielenie zboża odbywa się na koszt pracodawcy w młynie przez niego wybranym. Najwyżej połowa zboża może być mielona na zwykły pytel i kaszę, reszta zaś na razówkę. Wzamian za mielenie pracodawca jest uprawniony do wydania l kwintala żyta lub też odpowiedniego równoważ­ nika w gotówce. Art. 20.
21. a)Ziemi ordynarjusz otrzymuje:
22. l)we wszystkich powiatach województwa wileńskiego ogółem 36X arów, wtem: 27 arów ziemi wynawożonej pod ziemniaki, 2 % arów ziemi wynawożonej pod ogrodo- wiznę i 7 arów ziemi nieunawożonej pod len. 2) we wszystkich powiatach województwa nowogródzkiego ogółem 41 arów, w tern: 33% arów ziemi wynawożonej pod ziemniaki, 2 % arów ziemi wynawożonej pod ogrodowiznę i 5 arów ziemi nieunawożonej pod len. W razie braku wynawożonej ziemi pod ziemniaki pracodawca winien dać ziemi nieunawożo­ nej o 50% więcej. Wzamian gruntu mogą być dawane zależnie od umowy gotowe ziemniaki czyste bez ziemi, przyczem oblicza się 110 kg ziemniaków na l ar pola.
23. b)Sadzenie ziemniaków winno się odbywać­ jeżeli się nie umówiono inaczej w danym majątku, w połowie między początkiem a końcem sadzenia ziemniaków dworskich. Pole przeznaczone pod ziemniaki powinno być w takiem samem stanowisku, jak pole pod ziemniaki dworskie. Przygotowanie ziemi pod ziemniaki i obróbk~ ich winny być takie same, jak ziemniaków dworskich. Zar;b:zega się, że wszystkie ziemniaki pracowników wmny być sadzone obok siebie w jednem miejscu. c} W majątkach, gdzie pracodawca posiada ziemniaki na zbyt i gdzie pracownicy rolni z powodu nieurodzaju ziemniaków nie posiadają ich obecnie na sadzenie, i jeżeli w roku ubiegłym ziemniaków nie sprzedawali, właściciel winien ich dostarczyć w ilościach potrzebnych do sadzenia, zwrotnych przez pracowników ze zbiorów 1934 roku. Art. 21.. cza również obowiązkowo bydło pracowników. W wypadkach pożaru, wynikłego z winy lub nieostrożności pracownika, traci tenże prawo do pobierania odszkodowania za należące do niego spalone bydło. Wprowadzenie do dworskiej obory nowej sztuki bydła nie może nastąpić bez zezwolenia pracodawcy, a ' to dla uniknięcia zarazy. Pracodawca obowiązany jest dać pracownikowi pomieszczenie na opał i ziemniaki, miejsce dla bydła we wspólnej czeladnej oborze oraz pomieszczenie co naj mniej dla dwóch sztuk trzody chlewnej. Art. 22.. Art. 21. Pracownik ma prawo trzymać dowolną ilość trzody chlewnej w granicach istniejącego pomieszczenia w chlewach czeladnich. Trzoda winna być narówni z dworską zabezpieczona od zarazy przez stosowanie szczepień ochronnych, lecz tylko na żądanie i ryzyko pracownika. aj Do czasu wprowadzenia ubezpieczeń na wypadek śmierci żona lub dzieci zmarłego pracownika mają otrzymywać przez pół roku połowę pensji, połowę ordynarji, utrzymanie dla krowy, połowę ziemi pod ziemniaki, połowę dodatku na odżywianie, przewidzianego wart. 21 punkt "a" oraz możność korzystania ze wszelkich świadczeń . przewidzianych w niniejszem orzeczeniu narówni z innymi pracownikami. Jeżeli ziemniaki zostały zasadzone przed śmiercią pracownika, rodzina zmarłego ma prawo do całego zbioru. Na koszty pogrzebu otrzymuje nadto tytułem zapomogi 20 złotych oraz trumnę zrobioną na miejscu lub w razie odmowy przyjęcia trumny-równoważnik w gotówce.
24. b)Mieszkający razem czionkowie rodziny zmarłego pracownika, korzystający z powyższe; zapomogi, mogą chodzić do pracy poza obrębem folwarku jedynie wówczas, jeżeli się do niej zobowiązali przed śmiercią pracownika. Wynagrodzenie członków rodziny zmarłego pracownika za pracę nie może być niższe od płac obowiązują­ cych w folwarku dla danej kategorji robotników. Art. 23. Trzymanie kur jest dozwolone. Kaczki wolno trzymać za wyjątkiem I!ospodarstw rybnych i specjalnie warzywnych. Trzymanie gęsi, gołębi i innego drobiu oraz królików zależne jest od umowy z pracodawcą. Art. 24. Pracownik otrzymuje rocznie 20 metrów sześciennych drzewa szczapowego, suchego, leżą­ cego .co najmniej pół roku. Jeden metr sześcienny drzewa suchegoszczapowego równa się: 1 y. m sześciennego przestrzennego drzewa szczapowego niesuchego, l y. m sześc. przestrzennego rąbanej karpiny, 2 X q węgla kamiennego, 5,1 metrom sześc. przestrzennym torfu prasowanego, 6,8 metrom sześc. przestrzennym torfu deptanego, 10,2 metrom sześc. przestrzennym torfu sztychlowego, 1 kupce gałęzi wymiaru 1,75 metra szerokoś­ ci, 1,75 metra wysokości i 2 metrów długości. Torf winien być wydawany w normalnie suchym stanie i przeciętnie dobrym gatunku. Pracownikowi opału sprzedawać nie wolno. Wybór materjału opałowego przysługuje pracodawcy z zastrzeżeniem, że conajmniej 1/4 opału winna być wydawana w materjale drzewnym. Art. 25.
25. a)Mieszkanie pracownika winno się składać conajmniej z jednej izby z podłogą drewnianą oraz komory. Izby winny być wytynkowane, a conajmniej dokładnie wylepione ze szczelnemi drzwiami i oknami na zawiasach. Przy wznoszeniu nowych budynków służbowych należy uwzględnić wskazówki umieszczone w wydawnictwie b. Ministerstwa Zdrowia Publicznego Nr. 4 p. t. "Inspekcja Mieszkaniowa".
26. b)W oknach mają być całe szyby; w razie stłuczenia szyby pracownik jest obowiązany wsta'wić ją w ciągu 2-ch tygodni. Wapna do bielenia dostarcza pracodawca dwa razy do roku w ogólnej ilości do 15 kg na mieszkanie. Piece mają być doprowadzone do porządku przed l-ym listopada 1934 r. Mieszkania winny mieć szczelny dach: dachy popsute muszą być naprawione w ciągu miesięcy letnich. Tam, gdzie woda zacieka do mieszkań i piwnic pracowników, winny być one w cią­ gu lata odpowiednio zabezpieczone.
27. c)Pracodawcy i pracownicy winni dbać o to, aby otoczenie mieszkań pracowników było higjeniczne. Obowiązuje wybrukowanie dostępu do studzien oraz zastąpienie zgniłych cembrzyn nowemi lub też zapewnienie pracownikom w inny sposób zdrowej i czystej wody do picia.
28. d)Zbiorniki na nawóz nie mogą znajdować się w bliższej odległości, aniżeli 20 metrów od mieszkań służbowych. Pracownicy mają składać nawóz ze swych chlewów w przeznaczonem na to miejscu. W pobliżu mieszkań mają znajdować się w dostatecznej ilości zasłonięte ustępy, które pracownicy obowiązani są utrzymywać w czystości i porządku. Gdzie jest odpowiednie pomieszczenie w dotychczasowych budynkach, jak również przy mieszkaniach nowowybudowanych powinna być urządzona łaźnia. W innych majątkach, o ile tylko istnieje możliwość - pracodawcy obowiązani są do
29. a)Pracownik ma prawo trzymać jedną kroz przychówkiem w okresie ssania, przyczem otrzymuje ponadto w ciągu roku na okres zapuszczenia krowy - zależnie od wyboru pracodawcy - albo 120 litrów mleka, albo 120 kg żyta. Powyższy dodatek za obopólną zgodą może być zamieniony na utrzymanie przychówka.
30. b)Jeżeli pracownik krowy nie posiada, otrzymywać będzie po l r:; litra mleka dziennie w ciągu 6 miesięcy zimowych i po 2 r:; litra mleka dziennie w ciągu 6 miesięcy letnich. W majątkach, w których stawia się za warunek przy umowie, aby pracownik nie trzymał wcale krowy, będzie on otrzymywał po 3 litry mleka dziennie w ciągu 6 miesię­ cy zimowych i po 5 litrów dziennie w ciągu: 6 miesięcy letnich. Pracownik otrzymuje mleko świeże, niezbierane. W razie niemożności wydawania mleka poza wypadkiem przewidzianym w punkcie "a" niniejszego artykułu - pracownik otrzymuje równoważnik w pieniądzach, zbożu i t. d. ustalony za obopólnem porozumieniem według miejscowych cen.
31. c)Krowy pracowników winny być utrzymywane latem na odpowiedniem pastwisku, takiem jak dla bydła dworskiego (z wyjątkiem sztucznych pastewników i łąk kośnych), jednak niekoniecznie wspólnem. Jeżeli krowy ordynarjuszy pasą się oddzielnie od dworskich, wówczas w razie braku odpowiedniego pastwiska - otrzymywać będą zieloną paszę w dostatecznej ilości. Podczas miesięcy zimowych otrzymywać bę­ urządzenia kąpieli. dą pracownicy na sztukę bydła dziennie po 8,5 kg zdrowej sieczki i plew zbożowych oraz po 2,5 kg
32. e)Jeżeli folwark posiada oświetlenie eleksiana: zamiast siana może być za obopólną zgodą tryczne, a instalacja na to pozwala, obowiązuje wydany równoważnik w innych świadczeniach. wprowadzenie go w mieszkaniach pracowniczych Za sieczkę uważa się krajaną słomę żytnią i jarzy- z jedną lampką na mieszkanie. , nową z dodatkiem plew, przyczem sieczka dla byf) Pracownicy są obowiązani utrzymywać dła ordynarjuszy winna być taka sama, jak dla bymieszkania w porządku; trzymanie inwentarza ży­ dła dworskiego. Słomę na śció~kę dla inwentarza wego w mieszkaniach jest stanowczo wzbronione. otrzymują pracownicy w miarę potrzeby. Sublokatorów nie wolno przyjmować bez zgody
33. d)W majątkach, w których bydło dworskie pracodawcy, któremu przy wprowadzeniu się ma ubezpieczone jest od ognia, pracodawca ubezpie- być zameldowany skład rodziny pracownika. . wę 3 Dnia 24 marca 1934 r. Art. 26. Art. 28. W razie śmierci żony pracownika otrzyma tenże tytułem zapomo~i na pogrzeb 15 złotych, w razie śmierci dziecka powyżej lat 6-ciu-1O zło­ tych i poniżej lat 6-ciu - 5 złotych. We wszystkich tych wypadkach otrzyma tenże trumnę, zrobio~ą na miejscu, lub - w razie odmowy przyję­ cia trumny - równoważnik w gotówce. Art. 29. Na wypadek kalectwa lub śmierci robotnika, spowodowanej nieszczęśliwym wypadkiem przy pracy, pracownik ewentualnie jego rodzina korzy· sta w gospodarstwach poniżej 30 ha, jako nieobję­ tych ustawą z dn. 30 stycznia 1924 r.(Dz. U. R. P. Nr. 16, poz. 148) z pełnych świadczeń przewidzianych w niniejszem orzeczeniu do czasupolubownego lub sądowego zabezpieczenia praw pracow· nika, bądź jego· rodziny, nie mniej jednak, jak prze.?; pół roku. Postanowienie niniejsze w niczem nie ogranicza praw takiego robotnika, wypływających z przepisu kodeksu cywilnego. Może być jednak zastąpione zatwierdzoną przez Ministerstwo Opieki Społecznej ogólną umową, regulującą wzajemne prawa i obowiązki pracodawców i pracowników na wypadek kalectwa lub śmierci pracownika z powodu nieszczęśliwego wypadku przy pracy. W pozostałych majątkach obowiązują przepisy ustawy z dn. 30 stycznia 1924 r. (Dz. U. R. P. Nr. 16, poz. 148). Art. 30. W celu uniknięcia nieszczęśliwych wypadków mają być wprowadzone ochraniacze przy wszystkich tych maszynach, do których zastosować się dadzą. Art. 31. Do czasu wprowadzenia ustawowego ubezpieczenia na starość pracodawcom nie wolno przy końcu roku służbowego wręczać konotatek tym ordynarjuszom, którzy przepracowali na dobro pracodawcy lub danego gospodarstwa 25 lat, w tern przynajmniej 20 lat w charakterze ordynarjusza, a pozostały czas w charakterze stołownika. Powyższy okres 25 lat liczy się od ukończenia 18-go roku życia. Przepis powyższy stos,uje się do tych ordynarjuszY, · którzy stracili całkowitą lub częściową zdolność do pracy z tytułu starości i tyŁułem do ich zwolnienia nie mOże być niezdolność do pracy, lecz przewinienia służbowe. Ordynarjusze objęci niniejszym artykułem obowiązani są do wykonywania swych obowiązków w granicach swej zdolności do pracy, pomimo przepracowanych 25 lat. W wypadku stwierdzonej zupełnej niezdolności do pracy z powodu starości pracow· nik nie jest obowiązany do pracy i w tym wypadku świadczenia jego mogą być obniż'one,jednak nie niżej, niż do połowy świadczeń ordynarjuszy. Udowodnienie zupełnej niezdolności do pracy lub jej zmniej'szerua ciąży na pracowniku. · Art. 32. Rezerwistom, powołanym na ćwiczenia lub w razie mobilizacji, wydaje się świadczenia zgodnie z obowiązującemi w tej mierze ustawami i nit: 4 MONITOR POLSKI. - uważa się tego za przerwę w pracy (do art. 31 niniejszego orzeczenia). Art. 33.
34. a)Pracodawcy opłacają początkową naukę dzieci pracowników, tam. gdzie to wymaga osobnych dopłat. Poza tem pracodawcy utrzymują ochronkę dla dzieci w wieku od lat 4 do lat 7 w folwarkach, w któ"rych liczba tych dzieci przekracza 20. O ile pracodawca założył ochronkę, a dzieci pracowników w liczbie conajmniej 15 do ochronki w ciągu 3 miesięcy nie uczęszczały, pracodawca założoną ochronkę likwiduje, a poniesionv koszt3 - miesięcznego utrzymania ochronki rozkłada na wszystkich ordynarjuszy, którzy, mając w tym wieku dzieci, tychże do ochronki nie posyłali. bJ W razie uchylenia się pracodawcy od wykonania przepisów niniejszego artykułu, obowią­ zany on będzie wpłacić na ręce właściwego inspektora szkolnego na rzecz oświaty robotników -r( lnych danego powiatu sumę, odpowiadającą kosztom utrzymania ochronki i ochroniarki w cią­ gu roku służbowego. Osiągniętym w tej drodze funduszem rozporządza Komisja, złożona w równej liczbie z przed- stawicieli organizacyj zawodowych pracodawców i pracowników rolnych pod przewodnictwem inspektora szkolnego przy współudziale właściwego inspektora pracy . . Prawo występowania o wykonanie niniejszego artykułu przysługuje pracownikom danego folwarku, właściwemu inspektorowi pracy oraz wła­ ściwemu inspektorowi szkolnemu. cJ Inspektor pracy w porozumieniu z inspektorem szkolnym rozstrzyga, czy istnieją przeszkody do otworżenia ochronki, między innemi brak lokalu. Jako przeszkodę taką na okres niniejszego orzeczenia uznaje się zły stan gospodarczy w poszczególnych majątkach. Art. 35. Pracownikowi wysłanemu w drogę należy się tytułem strawnego za całą dobę 1 zł 50 gr, za obiad 80 groszy, za kolację 50 groszy. Dobę liczy się od 16 godzin wzwyż. Opóźnienie posiłku o 2 godziny nie pociąga za sobą opłaty strawnego. W drodze godziny pracy nie obowiązują. Art. 1.
35. a)Orzeczenie niniejsze obowiązuje na czas od 1 kwietnia 1934 roku do dnia 31 marca 1935 r. Obie strony obowiązuje trzymiesięczny termin wypowiedzenia pracy. Niewypowiedzenie umowy o pracę w powyższym terminie oznacza zawarcie umowy na rok następny . Rozwiązanie stosunku służbowego w ciągu roku może nastąpić na zasadzie orzeczenia Komisji Rozjemczej lub też wyroku sądu państwowego - według kompetencji.
36. b)Ustalenie terminu godzenia, wymawiania i zwalniania stołowników IV grupy pozostawia się umowom indywidualnymi terminy te winny być uwidocznione w książeczce obrachunkowej i stwierdzone podpisem prawnego opiekuna. Art. 2. Orzeczenie niniejsze dotyczy z jednej strony wszystkich pracodawców rolnych, z drugiej zaś strony stołowników. Za stołowników uważa się pracowników rolnych - mężczyzn, kobiet i mło­ docianych - zamieszkałych w majątku, otrzymujących oprócz wynagrodzenia dworskie utrzymanie i ugodzonych - z wyjątkiem stołowników IV grupy - na okres roczny, nie zaś sezonowy, względnie pozostających na służbie w danym majątku przez okres roczny. Art. 3. Obowiązują następujące art. art. części I niniejszego orzeczenia, dotyczące ordynarjuszy: 2 p. "b", 3, 4, 6, 7, 9, 10, 13, 14, 18, 29, 30, 31, 34, 35,36,37. Art. 4. Orzeczenie niniejsze stanowi w myśl ustawy z dnia 18 lipca 1924 r. (Dz. U. R. P. Nr. 71, poz. 686) podstawę przy zawieraniu umów indywidualnych. Indywidualne umowy pracy, zawierające wa-runki mniej korzystne dla pracowników, niż ustalone w niniejszem orzeczeniu, są nieważne. Warunki umów indywidualnych bardziej korzystne dla pracowników, niż warunki niniejszego orzeczenia, pozostają w mocy. Art. 5.. Art. 11 części I niniejszego orzeczenia obowiązuje z tern, że na żądanie pracodawców w razie pilnej potrzeby stołownicy obowiązani są do pracy poza czasem okreslonym wart. 10 części I niniejszego orzeczenia, lecz za wynagrodzeniem osobne m po cenach za godzinę o 75 % wyższych od wynagrodzenia normalnego w gotówce. Za samowolne opuszczanie roboty podczas J!odzill pracy i spóźnianie się do niej stosowane będą potrącenia w tym samym stosunku. Do robotników pobierających wynagrodzenie za roboty wykonane poza określonym wyżej czasem pracy nie zaliczają się pastusi, koniuchy, stróże nocni, dozorcy oraz dziewki do oprzątania inwentarza, do doju i przy kuchni, o ile wykonywane przez nich roboty nie przekraczaj" zakresu ich zwykłych obowiązków. Art. 6. Pracownicy otrzymują furmanki: al w miarę potrzeby: 1) celem odwiezienia zboża do młyna w ła­ dunkach wozowych oraz przywiezienia stamtąd mąki i otrąb; 2) do zwózki w dni powszednie swoich produktów rolnych, wyprodukowanych w tymże folwarku; 3) po księdza - z chrztem, ślubem i pogrzebem; bl co kwartał: 1) jedną wspólną furmankę w dzień świątecz­ ny, wybrany przez pracowników; 2) jedną wspólną furmankę do najbliższego miasta lub handlowego miasteczka Vi dniu targowym. Fornalowi wysłanemu w drogę w interesie pracowników w dni świąteczne, czy też powszednie - nie należy się żadne dodatkowe wynagrodzenie. Praca w dni świąteczne ustawą oznaczone wykonywana tylko za obopólną zgodą i za wynagrodzeniem po cenach za godzinę o 150 % wyższych od wynagrodzenia normalnego w gotówr.e. Wszyscy pracodawcy są obowiązani zawiadomić do dnia 15 marca 1935 roku Fundusz Bezrobocia o każdem wypowiedzeniu miejsca robotnikowi, jako też okażdem wolnem miejscu. Wynagrodz eni e mi e sięczne go tówkowe dla: Warunki pracy i płacy stołowników. Art. 36. Art. 37. Nr. 69. CZĘŚĆ II. Art. 34. Pracownik otrzymuje w ciągu roku 12 dni urlopu w dni nie świąteczne (święta obowiązują zgodnie z wydanemi w tej mierze ustawami) bez potrącania świadczeń. Pracownik może zażądać w czasie zimy urlopu nieprzerwanego do 6 dni, przytem jednocześnie nie więcej, niż 1 z folwarku. Wybór dni urlopu odbywa się w porozumieniu z pracodawcą, z wyjątkiem wyjazdów, spowodowanych pisemnem wezwaniem związków zawodowych, w tych bowiem wypadkach pracodawca winien zgodzić się na zaproponowany dzień urlopu. W czasie pilnych robót, jak siewy, żniwa, sianokosy i kopanie, urlopy mogą być wydawane w wypadkach wyjątkowo pilnych. Wyjazdy na skutek wezwania urzędów pallsŁwowych nie są wliczane do urlopów. O ile pracodawca zgadza się na łączne dwa lub trzy dni urlopu, które obejmują jedno święto, dzień ten liczy się za dzień urlopu. Pozatern odchodzącemu pracownikowi należy się 6 dni wolnych na wyszukanie pracy. Dnia 24 marca 1934 r. może być Art. 7. Ustala się cztery grupy stołowników: I grupa - mężcz?źni ponad lat 21 o pełnej zdolności do pracy, zdatni do wszystkich robót; II grupa - chłopcy od lat 18 do lat 21; III grupa - kobiety i dziewczęta ponad lat 18 oraz chłopcy od lat 16 do lat 18; IV grupa - dziewczęta poniżej laŁ 18 i chłop­ cy poniżej laŁ 16. I grupy Powiaty względnie gminy ~ ~ ";..r: u ClI II grupy III grupy ~ ~ ";..r: ~ oN ~] ~ON ~] u ClI -- o Os] -- o °eo c El e ~oN ~~ z I kat. powiaty : nie świeski . nowogródzki z wyjątkiem gminy Dworzec. słonimski z wyjątkiem ~min: Derewno. Byteń. Szydłowic e o Rohotna. Kozłowszczyzna i Kuryłowicze.-gmina Mir pow. stołpeckiego. ł ee o t 0-:;e ieo OsOc ui..r: ClI y c u h 14 21 12 18 11 15 II 20 11 17 10 J4 18 10 15 9 17 II kat. powiaty: lidzki. szczuczyński. baranowicki. stołpecki z wyjątki e m ~miny Mir. wołożyński. wileńsko - trocki z wyjątkiem gmin: Orany. Olkieniki i Ruoziszki. - oszmiański. mołodecz a ński. gminy: Derewno. Byteń. Szydłowice. Rohotna. Koz!owszczyzna. Kuryłowicze powiatu słonimskiego oraz gmina Dworzec pow. nowogródzkiego. III kat. powiaty: wilejski. postawski. dziśnieński. bra sławski. święciański oraz gminy: Orany. Olkieniki i Rudziszki powiatu wileńsko - trockiego. I 12 Uwaga: Miesiące letnie - od maja do paź­ dziernika włącznie; miesiące zimowe - od listopada do kwietnia włącznie. bl Określenie płacy w gotówce stołowników IV grupy, ze względu na niejednakowe kwalifikacje pracowników tej grupy, pozostawia się do umowy indywidualnej, przyczem warunki tej umowy winny być obowiązkowo wpisane do książecz­ ki obrachunkowej i stwierdzone podpisem opiekuna. Warunki umowy nie mogą przewidywać wynagrodzenia niższego, niż 50 % wynagrodzenia III grupy stołowników. Art. 10. aj Stołownicy wszystkich czterech grup otrzymują oprócz płacy w gotówce wspólne mieszkanie oraz całkowite utrzymanie.
37. b)Mieszkanie stołowników winno być suche, widne, bielone dwa razy do roku na koszt pracodawcy, dostatecznie oświetlone i opalane w miesiącach zimowyc h, oddzielne dla mężczyzn, oddzielne dla kobiet; w sprawie stanu mieszkania oraz otoczenia obowiązl1ją przepisy art. 25 czę­ ści I niniejszego orzeczenia. Każdy stołownik winien otrzymać łóżko lub pryczę oraz conajmniej siennik z czystą słomą, zmienianą w razie potrzeby, nie mniej jednak, niż dwa razy do roku, a także mieć możność korzystania przynajmniej raz na miesiąc z kąpieli lub łażni. c} Pożywienie stołowników winno składać się conajmniej z trzech posiłk6w dziennie i odpowiadać pod względem ilości i jakości produktów oraz przyrządzania wymaganiom higjeny. Art. 11. Art. 28 CZęSCl I niniejszego orzeczenia obotern, że ma on zastosowanie jedynie do rodziny stołownika, zamieszkałych w wiązuje z członków majątku. CZĘśC III. Warunki pracy i płacy rzemieślników Art. 1. Orzeczenie niniejsze obowiązuje na rok. Rok służbowy zaczyna się od dnia 1 kwietnia 1934 r., a kończy się 31 marca 1935 r. Obie strony obowiązuje trzymiesięczny termin wypowiedzenia pracy, a mianowicie najpóźniej do 31 grudnia 1934 r. włącznie. Niewypowiedzenie umowy o pracę do dnia 31 .grudnia 1934 r. włącznie oznacza zawarcie umowy na rok następny. Rozwiązanie stosunku służbowego w ciągu roku może nastąpić na zasadzie orzeczenia Komisji Rozjemczej lub też wyroku sądu państwowego według kompetencji. Art. 8. Art. 2. Płace w gotówce otrzymują stołownicy miesięcznie zdołu. Wypłata pensji winna następować nie później, niż w ciągu pierwszych 7 dni następ­ Orzeczenie niniejsze dotyczy z jednej strony wszystkich pracodawców rolnych, z drugiej zaś strony rzemieślników folwarcznych: kowali, ślusa­ rzy, mechaników, stolarzy, stelmachów, cieśli, ogrodników i t. p. stałych wykwalifikowanych robotników, zatrudnionych w gospod'arstwach rolnych, którzy pracują wyłącznie na korzyść pracodawcy bez prawa przyimowania robót postronnych i zatrudnieni są tylko w swoim fachu. nego miesiąca. Art. 9.
38. a)Najniższe miesięczne płace stołowników w gotówce ustala się według poniższej tabeli: Nr. 69. MONITOR POLSKI. -- Dnia 24 marca 1934 r. Art. 3. DZIAŁ NIEURZĘDOWY. Orzeczenie niniejsze stanowi w myśl ustawy z dnia 18 lipca 1924 r. (Dz . . U. R. P. Nr. 71, poz. 686) podstawę przy zawieraniu umów indywidualnych. Indywidualne umowy pracy, zawierające warunki mniej korzystne dla pracowników, niż ustalone w niniejsze m orzeczeniu, są nieważne. Warunki umów indywidualnych bardziej korzystne dla pracownika, niż warunki niniejszego orzeczenia, pozostają w mocy. -000- Art. 4. Obowiązują następujące art. art. części I niniejszego orzeczenia: 3,4,6,7,9, 10, 12, 14, 17, 18, 19, 22, 23, 24, 26, 27, 28, 29, 30, 31, 32, 33, 34, 35, 36 i 37. Z Kancelarji P. Prezydenta Rzeczypospolitej. Pensja rzemieślników wynosi conajmniej dwukrotną pensję ordynarjuszy (art. 15 część I). Płace w gotówce pobierają rzemieślnicy kwartalnie zdołuj wypłata pensji winna nastąpić nie później, niż w ciągu pierwszych 7 dni następnego kwartału. Art. 7. Rzemieślnicy otrzymują ordynarję conajmniej w tej wysokości, co ordynarjusze (art. 15 części I). Ordynarja wydaje się kwartalnie zgóry w pierwszych dwóch tygodniach każdego kwartału. Zboże wydawane na ordynarję musi być zdrowe i dobrze oczyszczone, w gatunku, jaki posiada majątek. Art. 8. Art. 20 CZęSCl I niniejszego orzeczenia obowiązuje z tem, iż rzemieślnik otrzymuje ogółem 44 ary zie!Di, wtem 31,5 arów wynawożonej ziemi pod ziemniaki, 2,5 ara wynawożonej ziemi ogrodowej pod ogrodowiznę i 10 arów ziemi pod len. Art.9. Art. 21 części I niniejszego orzeczenia obowiązuje z te m, iż rzemieślnik ma prawo trzymać, zależnie od osobistej umowy z pracodawcą: Pan Prezydent Rzeczypospolitej prof. Ig. Mow dniu WCZo11ajszym delegację Komitetu Odbudowy Domu Chopina w Żelazowej Woli ze star.ostą Reindlem na czele. Delegacja ta złożyła Panu Prezydentowi sprawozdanie z działalności komitetu. Następnie Pan Prezydent przyjął prezesa P. K. O. p. dr. Grubera. Z Ministerstwa Spraw Wojskowych. W dniu wczorajszym przybyła do Belwederu delegacja m. Siedlec w osobach: prezydenta miasta posła Łaguny, wiceprezydenta Zdanowskiego i radnego dr. Schleichera, która złożyła dla Pana Marszałka Piłsudskiego dyplom obywatela honorowego miasta Siedlec oraz album pamiątkowe. -000- Z Ministerstwa Poczt i Telegrafów. Polski zarząd pocztowy podejmuje z dniem 1 kwietnia 1934 r.: I. Wymianę przekazów telegraficznych z Austrją, Belgją, Czechosłowacją, Danją, Estonją, Finlandją i Algierem, Grecją, Hiszpanją, Holandją, Luksemburgiem, Łotwą, Niemcami, Norwegją, pań­ stwami Watykanu, Szwecją, Szwajcarją, Tunisem, Węgrami i Włochami. Kwota przekazu telegraficznego przy nadaniu nie może przewyższać w obrocie z danym krajem najwyższej kwoty, dopuszczonej dla przekazów zwykłych. Dla przekazów telegraficznych w obrocie zagranicznym wprowadza się druk płatny "Zawiadomienie o nadaniu przekazu telegraficznego. Avis d'emission diun mandat telegraphique". Wartość wymienionego druku oznacza śię na 3 grosze. II. Wymianę przekazów zwykłych z Persją. Najwyższa dopuszczalna kwota prżekazu przy nadaniu nie może przekraczać 5.000 fr. franc. III. Wymianę przesyłek pocztowych za pobraniem z Norwegją, a mianowicie: listów poleconych, wartościowych i paczek. Naiwyższa kwota pobrania dla przesyłek pocztowych z Polski do Norwegji wynosi 65 zł, a z Norwegji do Polski 720 koron norweskich.
39. a)dwie krowy lub .
40. h)jedną krowę z dodatkiem 120 litrów mleka oraz 3 q żyta w stosunku rocznym. Art. 10. CEDUŁA Art. 25 CZęSCl I niniejszego orzeczenia obowiązuje z tem, że w mieszkaniach posiadających więcej, niż jeden piec, normy opału podnoszą się aj Wynagrodzenie rzemieślników, ustalone niniejszem orzeczeniem, nie obejmuje odszkodowania za zużycie instrumentów w wypadku, gdy pracownik został ugodzony z własnemi instrumentami.
41. b)Warunki wynagrodzenia, ustalone w niniejszem orzeczeniu, nie obowiązują w stosunku do ogrodników, ugodzonych na procenty tylko. W wypadku, I!dy oRrodnicy otrzymuj·ą oprócz pensji procentowe tan t jemy, tantjemy te przy ustalaniu faktycznego wynagrodzenia danego pracownika winny być wliczone do wynagrodzenia, przyczem tam, gdzie wynagrodzenie łącznie z tantjemą jest niższe od warunków niniejszego orzeczenia, winno nastąpić odpowiednie wyrównanie na korzyść pracownika. Oryginał niniejszego orzeczenia znajdować się będzie w Inspektoracie Pracy XII Okręgu w Wilnie. Wilno, dnia 27 lutego 1934 roku. (-) B. Leszczyński, Przedstawiciel Ministerstwa Opieki Społecz­ nej i Przewodniczący Nadzwyczajnej KOJIlisji Rozjemczej. (-) M. Krukowski, Przedstawiciel Ministerst~a Sprawiedliwości. (--) . M. Banaszkiewicz, Przedstawiciel Ministerstwa Rolnictwa i Reform Roln ych. w Warszawie Nr. 68 clnl. 21 marca 1934 raku. Notowania w 030%. Art. 11. URZĘDOW A Giełdy Pieniężne; złotych. Wal u t y. .) Bilety bankowe: bl nie notowano. Czeki i wpłaty. Belgia 123.67 - 123.98 - 123.36. Gdańsk 172.85173.28 - 172,42. Holandja 357.60 - 358.50 - 356.70. Kopenhaga 120,95 - 121.55 - 120.35. Londyn 27.0727,20 - 26,94. New-York 5,29 - 5.32 - 5.26. NewYork telegr. 5,29% - 5.32 - 5.27. Paryż 34.96 - 35.05 - 34.87. Pra!!a 22.03 - 22.08 - 21.98. Sztokholm 139.65 - 140.35 - 138.95. Szwajcarja 171.53 - 171,96 -171,10. Włochy 45,57 45,69 - 45,45. Kurs urzędowy 1 grama czystego złota = 5,9244 zł. Papiery procentowe. L Papiery
42. a)Państwowe. premjowe. W złotych za jedną sztukę. 4% Prem. Poż. Inwestycyjna 109.50. 4% Prem. Poż. Inwestycyjna serje 113.75 - 114,00. bl inne 'W procentach z nominału. 5% Państw. Pożyczka Konwers. 1924 r. 60.50. 5% Konwersyjna Poż. Kplejowa 1926 r. 56,00. 6% Pożyczka Dolarowa 1919-1920 r. 72,50. 7% Pożyczka Stabi!. 1927 ') 57,88 - 58.00 - 58.50··). U. Usty Zast. i ObI. Banków.
43. a)L. Z. i ObI. Tow. Kredytowych. al Tow. Kredyt. Przem. Pol.
44. b)Tow. Kredyt. Ziemskich. 4~% L. Z. Tow. Kred. Ziemsk. w Warsz. 49,00-48.50") - 48.75 ••,. 7% L. Z. Tow. Kred. Ziemsk. w Warsz. 1928 r. 33,75 -34,00
45. c)Tow. Kred. Miejskich. 4 %% L. Z. Tow. Kred. m. Warszawy 57.75. 5% L. Z. Tow. Kred. m. Warszawy 60,50. 8% L. Z. Tow. Kred. m. Warszawy 52,25 - 53.25, 5% L. Z. Tow. Kred. m. Siedlec 1933 r. 34.00. ścicki przyjął --000-- Art. 6. III. 7% L. Z. Tow. Kred. Przem. Polskiego 2) 64,00. 8% L. Z. Tow. Kred. Przem. Polskiego 2) 68,75 - 69.00. Art. 5.
46. a)Na żądanie pracodawcy w razie pilnej potrzeby rzemieślnicy obowiązani są do pracy poza czasem określonym wart. 10 części I niniejszego orzeczenia, lecz za osobnem wynagrodzeniem po cenach za godzinę o 50 % wyższych od płacy normalnej. .
47. b)Przepis powyższy nie dotyczy ogrodników i innych pracowników, charakter zajęcia których powoduje konieczność wykonywania pewnych czynności poza ustalonym czasem pracy dziennym.
48. c)Puszczanie w ruch oraz zatrzymywanie silników przez mechaników winno się odbywać poza godzinami pracy bez specjalnej dopłaty. 5 państwowych. 7% L. Z. Państw. B-ku Rolnego 83.25. 8% L. Z. Państw, B-ku Rolnego 94,00. 7 % L. Z. B-ku Gosp. Krajowego II em. 83,25. 8 % L. Z. B-ku Gosp. Krajowego lem. 94,00. 7 % ObI. Kom. B-ku Gosp. Krajowego II em. 83,25. 8% ObI. Kom. B-ku Gosp. Krajowego lem. 94.00. 8% ObI. Bud. B-ku Gosp. Krajowego lem. 93,00. IV. Oblig. Miast i Sp. Akc.
49. a)miast. VI-ta 6% Poż. Konwers. m. Warszawy 1926 r. 50,50. VIII-ma i IX-ta 6% Poi. Konwers. m. \\ arszawy 1926 r. 47.00. Akcje notowane w złotych za l akcję. Bank Polski 78,75 - 78,60. Bank Zw. Sp. Zarob, w Poznania ser. C... Cukrownia "Ciechanów" Sp. Akc. • . Lilpop. Rau & Loewenstein I-II em. 11.75. Warsz. S. A. Bud. Parowozów III em... Zakłady Amunicyjne "Pocisk" im. zwykłe •• Starachowickie Zakłady Górnicze • 11.00 - 11,15. Zamienniki obliczeniowe dla papierów wartościo­ wych i wartości kuponu bieżącego w Złotych w złocie z 1924 roku oraz w walutach obcych: 100 Zł w zł z r. 1924= 172.00 Złi 100 Fr. fr. = 35.00 Złi 100 Fr. szw.= 172,00 Zł. 100 GuId. gd. = 173,50 Zł. 1 Funt szłerl. = podług przeciętnego kursu tranzakcyjnego w czekach na Londyn z dnia tranzakcji. Dla 7 \, Pożyczki Stabilizacyjnej z 1927 roku oraz 7% listów zastawnych Tow. Kredytowego Ziemskiego w Warszawie serji 1928 r. 1 Dolar = 8.90 zł. Dla pozostałych papierów wartościowych w walucie dolarowej: 1 dolar = podług przeciętnego kursu tranzakcyjnego wypłaty telegraficzne; na Nowy Jork z dnia tranzakcji. • Oznacza. że spółka akcyjna posiada akcje uprzywilejowane. · nie dopuszczone do obrotów giełdowych.
50. l)Z wyłączeniem transzy francuskie;.
51. ll)Gwarantowane przez Skarb Państwa. .') Dotyczy drobnych odcinków. CEDUŁA URZĘDOWA Giełdy Zbożowo .. Towarowej w Warszawie Nr. 58 Z dnia 23 marca 1934 roku, Ceny rozumieją się za 100 kilogramów. parytet wa. gon Warszawa, w handlu hurtowym. w ładunkach wagonowych. Nazwa towaru standart I 7JO a/1 Pszenica jara czerwona szklista 775 g/l • ' Pszenica dworska jednoł. 742 g/l . . . . . • Pszenica zbier. 731 gil • Owies jednolity 468 gIl Owies zbierany 438 gil Jęczmień na kaszę . Jęczmień browarny O wadze 685 gIl • • • Groch pol. jada!. z wor. Groch Victoria z wor. • Rzepak zimowy • • • Rzepik zimowy Rzepik letni. . • • • Koniczyna czerwona surowa bez grubej kanianki. . ... Koniczyna czerwona gw. bez kanianki o czy st. do 97% • ..•• Koniczyna bia.ła surowa Koniczyna biała bez kanianki o czys!. do 97% Mąka pszenna: I gał. "luksusowa" 45% I 65% • n ga!. 20% po luksu," III ga t. "poślednia" . Mąka żytnia pytlowa I 55% • • • • • • j 65% • • • • • • • Mąka żytnia sitkowa I 65(J~ • • • • • • • • • Mąka żytnia razowa 95% poślednia • . ..•• Ziemniaki fabryczne. • Otręby pszenne szale • Otręby pszenne średnie Otręby żytnie stand. przemiał. • , • • • Kuchy lniane • • • • Kuchy rzepakowe • • Kuchy słonecznikowe 42 - 44% • • • I Seradela podwójnie czyszczona •••• Mak niebieski z workiem lubin niebieSIki • , • • lubin żółty • • • • '. Peluszka • • . .• • • ł Wyka . • • • • • , Siemię lniane baBie 99% z workiem" • • , • Śruta soj'owa 45% z wor. Proso III! Gryka • • • • • • • ~yto lO t • • • • • I Kursy ustalone na podstawie I cen giełdowych I cen rynkowych od do 14.25-14.75 21,00-22.00 2),50-21,00 20.00 - 20.50 12,50-13.00 11.50 - 12,00 13,75-14.25 be7 obrotów 15.50 16.00 20,00-22,00 30,00 - 33,00 46,00- 49.00 49.00 - 51.00 49.00-51.00 150,00 -190.00 210.00 -235,00 60,00 - 70,OJ 80,00-100,00 34.00-':'38,00 30,00 -34.00 25,00-30.00 17,00-23.00 24,00 - 25.00 17,00-18,00 23,00-24.00 18,00-19.00 12.00-13,00 4.00 - 4.25 12.00-12,5J 11,00-11.50 8.50- 9,00 17,50-18,00 13.00-13.50 14.00-14,50 9.50-10,50 45,00 --50,00 7,50- 8,00 9.50 -10.00 12,75-13,25 12.75-13.25 47.00-50,00 19,50-20.00 bez obrotów . Obroty 4067 tonn, w tern żyta 2225 tona. Usposobienie spokojne.