Orzeczenie Nadzwyczajnej Komisji Rozjemczej ustalające warunki pracy i płacy robotników rolnych i strazy leśnej na obszarze województw: stanisławowski

Opłata pocztowa uiszczona ryczałtem. . Warszawa, Sobota 1~lfm~ - ~~ grudnia 1934roku.~_ _ _ _ _ _ _R_o~k~X;-V~I,---1._ Nr. 298. MONITOR POLSKI DZIENNIK URZĘDOWY RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ. , ł W Y C H O D Z I C O D Z I E N N I E Z W Y J Ą T K I E M N I E D Z I E L I S W I Ą T. Redakcja. Administracja i Ekspedycja: ul. Miodowa Nr. 22. Telefon Redakcji 11-44-05. Telefon Administracji 11-80-13. Telefon Ekspedycji 11-80-19. Kasa czynna od godz. 8 i pół do 1 po płd., w soboty do g. 12 w płd. Konto cz-ekowe '!ł P. K. O. - 730. Oddziały .. Monitora Polskiego": . . . . U 107W20, A~Rd : BIELSKO, śl., Trzeciego Maia 8, tel. 27-32; BYDGOSZCZ, Gdańska 22, tel. 15-74; GDAN'SK, Neugarten 27, tel. 2~-79; GDYNIA, SWlętoJańska. I?om P' A. M·, te1W Ogłoszenia: ul. Królewska 5. DZIĄDZ Mickiewicza 26. tel. 304; KATOWICE. 3 Maja 23. tel. 565 i 1091; KRAKOW, Mikołajska 32, tel. 10499 I 10500; LUBLIN, KOŚCIUszki 3. te. 57 L . .'. a e l 16-; mi::ka 15. tel. 20i 45; LODt. Piotrkowska 125. tel 101-11 i 115-24; ŁUCK, Piłsudskiego 14, tel. 222; POZNANo Marcinkowskiego 23, tel. 28-51 i 28-58; SOSNOWIEC. SIenkIeWIcza 1~ tel. 11-99: ST ANISLA WOW. SzaiDocby 4. tel. 287; TORUN, Szeroka 41, tel. 263: WILNO, Mickiewicza 15 m. 5, tel. 674 i 1785. TREść DZIAŁU URZĘDOWEGO: Z a r z ą d z e n i a W ł a d z N a c z e l n y c h: Poz. 411. Orzeczenie Nadzwyczajnej Komi. sji Rozjemczej, ustalające warunki pracy i płacy robotników rolnych i straży leśne; na obszarze województw: stanisławowskiego, tarnopolskiego i lwowskiego z wyłączeniem powiat6w: brzozowskiego, jarosławskiego, kolbuszowskiego, krośnień­ skiego, łańcuckiego, niżańskiego, przeworskiego, rzeszowskiego, sanockiego i tarnobrzeskiego na rok służbowy 1935/36. DZIAŁ URZĘDOWY. Zarządzenia Władz Naczelnych. -000- 411. ORZECZENIE Nadzwyczajnej Komisji Rozj~~czej, ustala;,ce wf!runki pracy i płacy r?~o~nlkow roln.ych I stra.zy leśnej na obszarze wOJewodztw: starusławowskle­ go tarnopolskiego i lwowskiego z wyłączeniem po~iatów: brzoz~)\!s~ie~o, jaros!awsk.iego, k?~b,!­ szowskiego, krosnlenskiego, łancucklego, ruzanskiego, przeworskiego, rzeszowskiego, sanockiego i tarnobrzeskiego, na rok służbowy 1935/36. Na podstawie ustawy z dnia 18.VII. 1924. w przedmioc~e uprawnień Min~stra Pracy i ~pie­ ki SpołeczneJ do powoływama NadzwyczaJnych Komisyj Rozjemczych do załatwiania zatargów zbiorowych pomięd7;y pracodawcami a pracownikami rolnymi ( Dz. U. R. P. Nr. 71. poz. 686). oraz rozporządzenia Ministra Opieki Społecznej z dn. 23.XI. 1934 ("Monitor Polski" Nr. 280. poz. 386). Nadzwyczajna Komisja Rozjemcza. w składzie przewodniczącego p. Wacława Premera, Naczelnika Wydziału. jako przedsta",iciela Ministerstwa Opieki Społecznej, p ..R.adcy ~i~hała Banaszk~e­ wicza. jako przedstawIciela .MInIsterstwa Rolmctwa i Reform Rolnych i p. Romana Gąsowskiego. sędziego Sądu Okręgowego, . jako przedstawiciela Ministerstwa Sprawiedliwości •..na posiedzeniu odbytem w dniu 17.XII. ~934 r. we LW~)\ł:ie w sprawie warunków pracy I płacy robotmkow rolnych i straży leśnej na obszarze województw: stanisła­ wowskiego. tarnopolskiego i lwowskiego z wyłą­ czeniem powiatów: brżozowskiego, jarosławskie­ go. kolbuszowskiego, krośnieńskiego, łań.cuckiego. niżańskiego, przeworskiego, rzeszowskiego, sanockiegoi . tarnobrzeskiego .,-- po wysłuchaniu opinij przedstawicieli pracodawców i pracowników rolnych, oraz biorąc pod uwagę sytuację gospodarczą rolnictwa. jak i położenie robotników rolnych. a także uwz~lędniając fakt zniesienia opłat ubezpieczeniowych. uiszczanych przez robotników rolnych. orzekła: DZIAŁ J. ORDYNARJUSZE. Zasady ogólne. cy i z normalne mi kwalifikacjami, a to następują­ ce kategorje:

1. a)fornali, pastuchów i stróżów,
2. b)pracowników płci męskiej. w wieku poniżej lat 24 (art. 19).
3. c)dziewcząt stajennych,
4. d)gumiennych. karbowych i polowych, e} kowali i stelmachów. Inwalidzi pracujący na równi z pozostałymi pracownikami. z normalną zdolnością do pracy w rolnictwie. pobierają równe z nimi wynagrodzenie tak w gotówce jak i w naturaljach. Inwalidzi o zmniejszonej zdolności do pracy oraz pracownicy fizycznie ułomni mogą być godzeni na niż­ szych warunkach. U wag a: Przyjęcie robotnika rocznego należącego niewątpliwie do jednej z powyższych kategoryj, w terminie późniejszym. niż 1.IV. nie może być powodem do obniżenia przysługujących mu praw wynikających z niniejszego orzeczenia. Zony ordynarjuszy mogą być godzone tylko jako dojarki. inni członkowie rodziny jako: dojarki. robotnicy sezonowi. lub stali robotnicy dzienni. Za małoletnich członków rodziny umowę zawiera ordynarjusz; pełnoletni członkowie rodziny zawierają umowy osobiście. o ile jednak ordynarjusz poręczy pisemnie lub ustnie wobec dwóch świadków dotrzymanie takiej umowy. to odpowiada za jej dotrzymanie. Jeśli małoletni. lub taki pełnoletni członek rodziny ordynariusza. za którego ordynarjusz poręczy dotrzymanie umowy, bez ważnej przyczyny - za jaką uważa się tylko 12-tygodniowy okres połogowy (6 tygodni przed i 6 tygodni po połogu). chorobę stwierdzoną przez lekarza, powołanie do służby wojskowej. lub wstąpienie w związek małżeński-zawartej umowy o pracę nie dotrzyma, może pracodawca natychmiast rozwiązać umowę służbową z ordynarjuszem. Stosunek wzajemny. Art. 2. Art. 6. Orzeczenie niniejsze stanowi w myśl ustawy z 18.VII. 1924 r. (Dz. U. R. P. Nr. 71, poz. 686). podstawę przy zawieraniu umów indywidualnych. Indywidualne umowy o prace, zawierające warunki dla pracownika mniej korzystne. niż warunki niI?iejszego orzecze?ia~ ulegają . 1o mocy. wymi~nio­ neJ ustawy zastąplenruprzez 'war.u nkt okreslQne niniejszem orzeczeniem. . Wszelkie indywidualne umowy zawierające warunki korzystniejsze dla pracownika, niż je przewiduje niniejsze orzeczenie, obowiązują na czas ich zawarcia. Pracodawców oraz ich zastępców obowiązu­ je grzeczne traktowanie pracowników i ścisłe przestrzeganie orzeczenia, a zwłaszcza regularne wypłacanie świadczeń i płac przewidzianych orzeczeniem. Pracowników obowiązuje grzeczność wobec pracodawców i ich zastępców. ścisłe 'przestrzeganie zawartych uinóW, oraz pilne i suniienne speł~ nianie obowiązków. dążność do jak największej wydajności pracy i stosowanie się do wszystkich zarządzeń pracodawcy lub jego zastępcy, odnoszących się do wykonywania obowiązków służbo­ wych, oraz przestrzeganie wszystkich przepisów porządkowych w obrębie folwarku, jakoteż dbałe i staranne obchodzenie się z powierzonym sobie inwentarzem żywym i martwym. Pracownik odpowiada wobec pracodawcy za powierzone sobie inwentarze żywe i martwe, oraz za wszelkie szkody wyrządzone ze złości. swawoli, lub cięż­ kiej niedbałości, przez siebie lub któregoś ze swych domowników, według postanowień ustawy cywilnej. Pracownicy obowiązani są przy każdej spo' sobności zapobiegać wszelkiemu naruszeniu włas· ności pracodawcy przez współpracowników lub osoby trzecie. Art. 7. Art. 3. Rok służbowy rozpoczyna się 1 kwietnia, a kończy się 31 marca roku następnego. Obie strony obowiązuje wypowiedzenie indywidualnej umowy pracy przed upływem terminu jej wygaś­ nięcia. a najpóźniej do dnia 31 grudnia włącznie, ustnie. wobec 2-ch świadków. lub pisemnie. Niewypowiedzenie umowy pracy do dnia 31 grudnia włącznie przedłuża milcząco umowę indywidualną na rok następny. Uchylenie się przez którąkol­ wiek ze stron od przyjęcia wypowiedzenia umowy pracy umowy tej nie przedłuża. Art. 4. Pracodawca obowiązany jest do dni 30-tu od chwili wstąpienia do pracy wydać pracownikowi bezpłatnie książeczkę obrachunkową (względnie w razie odmowy wydania książeczki wypłacić 50 gr na zakupno tejże). zawierającą ilość wyda- nych mu ordynarji i pensji. oraz spis powierzonych mu inwentarzy; do książeczki obrachunkowej mają być wpisywane potrącenia z należnych poborów. jako to: za opuszczone dni, za rozmyśl­ nie wyrządzone szkody i t. p. Książeczka obrachunkowa ma służyć jako dowód dla Komisji Rozjemczej, stwierdzający ilość wydanych poborów. Jeden egzemplarz orzeczenia ma być przez pracodawcę wydany pracownikom danego folwarku na ręce ich przedstawiciela. W razie zgubienia książeczki obrachunkowej przez ordynarjusza służą jako dowód książki gospodarcze pracodawcy. Za zgubione lub zniszczone książeczki obrachunkowe ma prawo pracodawca potrącić pracownikowi 50 gr. Art. 5. Zawarcie indywidualnej umowy z ordynarjuszem nie może być uzależnione od trzymania przez niego najemnej czeladzi: Zona i inni człon­ Orzeczenie nimeJsze obowiązuje od dnia kowie rodziny pracownika nie mogą być pociąga­ 1 kwietnia 1935 r. do dnia 31.III. 1936 r. i dotyczy ni do żadnych robót z tytułu li tylko umowy z saz jednej strony wszystkich pracodawców rolnych, mym pracownikiem. lecz winni za to otrzymać z drugiej strony zatrudnionych przez nich rocz- osobne wynagrodzenia, ustalone dla odnośnej kanych pracowników z normalną zdoI nokią do pra- I tegorji pracowników. Art. 1. Rozwiązanie stosunku służbowego w ciągu roku może nastąpić na zasadzie orzeczenia Komisji Rozjemczej. lub też wyroków Sądów Pań 4 slwowych, działających według obowiązującego prawodawstwa i według kompetencji. Umowa służbowa może być także ważnie rozwiązana każdego czasu za obustronnem porozumieniem, które jednak musi być zawarte na. piśmie lub ustnie w obecności 2-ch świadków. Zatargi wynikłe na tle umowy o pracę pomiędzy pracodawcami a robotnikami rolnymi regulują Komisje Rozjemcze bądź Sądy Państwowe, według kompetencji. Skargi do Komisyj Rozjemczych wnosi się do Inspektoratu Pracy w 2-ch równobrzmiących egzemplarzach. z których jeden ma być doręczony pozwanemu wraz z wezwaniem do jawienia się przed Komisją Rozjemczą· Do czasu uzyskania właściwego orzeczenia lub wyroku nie wolno:
5. l)pracodawcy wstrzymywać świadczeń, 2) pracownikowi przerywać pracy. W wypadkach wyjątkowo ciężkiego przewinienia może pracodawca zawiesić pracownika w pracy i wstrzymać przed orzeczeniem lub wy-, rokiem wszystkie świadczenia. w razie jednak wy[!rania sporu przez robotnika pracodawca winien wydać zaległe świadczenia wraz z dodatkiem miesięcznym. wynoszącym 1 % w zbożu i 2 % w gotówce. Koszta świadków powołanych przez Komisję Rozjemczą oraz ich stratę czasu, jakoteż stratę czasu pracownika. ponosi ta strona. która spór przegrała. O wysokości tych kosztów orzeka K,.,misja Rozjemcza, względnie Sąd Pań~ stwowy. lVlONITOR POLSKI. - 2 ----------------------------------------------u wag a: Za wypadki wyjątkowo ciężkiego przewinienia, w których pracodawca może zawiesić pracownika w pracy, uznaje się między innymi : aj jeżeli robotnik dopuszcza się względ em pracodawcy, swych przełożonych lub wzgl ę d em członków rodziny pracodawcy i przełożonych czynnych zniewag lub ciężkich obraz, bl jeżeli robotnik dopu ś cił się kradzieży, oszustwa lub sprzeniewierzenia na szkodę pracodawcy, lub jako dozorca o tego rodzaju wykroczeniach służbodav.: c y nie zawiadomił, cJ jeżeli mimo poprzedmch upomnień, połączonych z zagrożeniem rozwiąza­ nia stosunku służbowego, z ogniem i światłem nie ostrożnie się obchodzi, powierzony mu inwentarz żywy ze swawoli lub ciężkiej nied bałoś ci uszkadza lub nad nim się pastwi, albo inną włas­ ność służbodawcy ze złości, swawoli lub ciężkiej niedbałości uszkadza, wyrządzając tern służbo­ dawcy większą szkodę,
6. d)jeżeli samowolnie i bez usprawiedliwienia ważnemi przyczynami nie sła­ wi się do pracy dłużej niż przez 3 dni zrzęd u lub więcej niż przez 6 dni w ciągu 4-ch po sobie następujących tygodni,
7. e)jeżeli swoje obowiąz­ ki służbowe grubo narusza, a w szczególności jeżeli wobec rozkazów pracodawcy, lub ustanowionego nad służbą dozorcy, występuje z uporczywem nieposłuszeństwem i zuchwałością. Czas pracy. Art. 8. Rozkład godzin pracy ustala się podług poniższej tabeli, przyczem robotnicy fornale maią być zwalniani przed południem o pół godziny wcześniej , aniżeli inne kategorie pracowników , a to dla koniecznego obrządku inwentarza. Przyjmuje się czas środkowo-europe:ski (ko- ejowy) z tern, że za początek pracy zrana i pop ołudniu uważa się wyjście z podwórza a za kon iec zejście z pola. Początek i koniec pracy zaznacza się sygnałem. O ile pole odległe jest więcej niż 2 km od podwórza, należy robotnika zwolnić z pracy o 10 m. wcześniei w stosunku do każdego kilomęŁra powyżej 2. W .razie pilnei potrzeb y poniższy podział pracy może być zmieniony, . cdnakże tylko w ten sposób, by ogólna ilość godzin zosŁała ta sama. Tabela. - , '" Ol 1'1 Miesiąc Ol ..'" ~ ~ o ." Ol N '" ",.- Praca do .. ~ ~ południa ." ." Ol N ._ 17.30-11.30 1 Luty Marzec 1-10 11 - 20 2t-31 Cl.. .", Cl..o - P/z 1 1 7.00 - 11.30 1 - 6.30-11.30 - Praca po południu .. oD .. C Styczeń oS o N Lo '" N - 1.00-3.30 1 - 1.00-4.30 P/z 1 P/z ~"'..!<: .. o Ol Ol c:>. .. Cl.. 1'1 u 1 1 '" 'i - 1-10 11-20 21-30 6.00-11 .30 1/. l-tO 11 - 20 21-31 5.30-11.30 Czerwiec 1-10 11-20 21-30 5.30-11.30 Na żądanie pracodawcy w razie pilnej potrzeby, t. j. w czasie zasiewu i zbioru ziemiopło­ dów, pracownicy są obowiązani do pracy poza powyżej określonym czasem, lecz za osobnem wynagrodzeniem, wynoszącem 15 gr za godzinę. Pracownik obowiązany jest zgłaszać się do pracy punktualnie w czasie ustanowionym przez pracodawcę, zgodnie z warunkami orzeczenia. Za wszelkie nie usprawiedliwione opóźnienia przysługuj e pracodawcy prawo potrącenia 30 gr za każdą rozpoczętą godzinę. Powyższy rozkład pracy nie obowiązuje w stosunku do pastuchów, stróżów nocnych i dozorców, o ile wykonywane przez nich roboty nie przekraczają ich zwykłych obowiąz k ów. Praca rz emieślników folwarcznych rozpoczyna się na pół godziny przed wyjazdem fornali w pole. W dni ulewne i wyjątkowej niepogody roboty w polu nie powinny być wykonywane. Art. 9. Obrządek inwentarza odbywa się poza godzinami pracy, bez specjalnej dopłaty. Kolejne dyżury w nocy (noclegi w stajni) obowiązują wszystkich fornali; w dni świąteczne fornale obowiązani są do obrządku inwentarza. a koleino jeden z nich obowiązany jest równi e ż do dyżuro­ wania w stajni bez specjalnej dopłaty. Pastuch oraz dziewczęta staienne są wolne zupełnie od pracy co trzeci dzień świąteczny (w niedziele i święta). Praca w dni świąteczne może być wykonywaną tylko w na~łej potrzebie przy sprzęcie zboża i siana po cenie 20 gr za godzinę. Wstawanie do obrządku inwentarza oraz nas zykowania wozów i narzędzi powinno mieć miejs ce w miesiącach : kwietniu, maiu, czerwcu, lior:u , s ierpniu i wrześniu o g. 3 Yz rano a w pozostałych miesi~cach nie wcześniej, jak o g. 4 Yz rano. Obrok, siano i t. p. karma dla inwentarza powinna być przyt!otowana uprzednio w godzinach pracy w miejscach na to wyznaczonych. Stróże nocni maią codziennie wolny czas do z akończenia robót przedoołudniowych. nastePnie zaś mogą być zatrudni"",i przy robotach koło i nwentarza w domu i t. p. W miesiącach od 1 paź­ dziernika do 31 marca stróż nocny otrzvmuie od pracodawcy kożuch lub inne odpowiecl ... ie ci<>ołe okrycie na czas warty. W miesiącach listopadzie, grlldniu i styczniu wolno stróża zaŁru r1 ',!ać pracą t ylko połączoną z no cnem stróżowani e m. U w ag a: Stróż przyłapany na spaniu podczas pełnienia obowiązków stróżowania może być ukarany za pierwszym razem grzywną w wysokości 10 kg żyta, za drugim razem grzywną w wysokości 30 kg żyta, za trzecim razem wydaleniem. Płace w gotówce. Art. 10. Kwiecień P/s 1.00-6.10 1.00-630 100-6.50 - 1/. 11 / 2 100-7.00 100-7.20 1.00-7.30 l/a 1/. 2 130-7.50 1.30 7.50 1.30-800 1/2 Maj Ordynariusz pobiera płacę w gotówce w wysokości 90 zł rocznie, płatną kwartalnie lub miesięcznie zdołu. oraz ordynarię wydawaną z!!odnie z art. 13 niniejsze~o orzeczenia kwartalnie z~óry. Ordynaria winna być wydawaną ordvnarjuszom w pierwszym miesiącu każdego kwartału. Ordvnarię za dru~i kwartał może pracodawca wydać w 2-ch równych ratach, z których pierwsza winna być wydana 1 lipca, a druga najpóźniej 15 sierpnia. Pracodawca może pracownikowi, z którym umowa służbowa została rozwiązana, wydać 1/3 część ordynarji za ostatni kwartał zdołu . Ordynarja. Lipiec 1-10 11- -20 21-31 5.30-11.30 Sierpie6 l-tO 1 t -20 21-31 5.30-11.30 1/. 2 t-tO 11-21 21-30 5.30-11.30 11 ,. P/z Patdziernik 1-10 11 - 20 21-31 6.00-11.30 - Pll Listopad 17.00-11 .30 1 - 1\/2 1/, 2 130-800 130-7.50 1.3J-7.30 t 31)-7.20 1.30- 7. 0 1.30-630 1/2 I l/a Wrzesień I I - I 1\/. I 1.00-6 .10 100-5.50 1.00-~)30 1.00-5.20 1.00-453 1.00-420 - 1.00-4.20 - 1 Gruązie6 \7.00-11.30 1.00-3.15 Art. 11. Zboże wydawane na ordynarię musi być dobre, zdrowe i dobrze oczyszczone. W skład ordynarji wejdzie 2 q pszenicy i 6 q żyta, reszta w zbożu jadalnem. W powiatach wymienionych wart. 13 punkt 1 w skład ordynarji wchodzi 7 q żyta, zresztą, jak powyżej. Art. 12. - I I- Nr. 298. ----------------------------------------------- Wannki wyna~rod7.en;a fornali, str6żów i pastuchów. 1 100-500 1.00-530 1.00-600 Dnia 29 grudnia 1934 r. Mielenie zboża odbywa się na koszt pracodawcy w młynie przez niego wsk::tzanym, przyC7.em nie więcej niż połowa ordynarii na pytel. \Vzamian za mielenie pracodawca może wyd . . ć pracownikowi dodatkową ilość żyta, równą 10 % ustalonej ordynarji. Art. 13. W stosunkurocznvm obowiazuje we wszystkich niżej wymienionych powiatach ordynaria: 1)' w powiatach: Bóbrka. Czorłków, Drohobycz, Horodenka, Kołomyja. Kopyczyńce, Sokal, Przemyśl, Rudki, Sambor, Skałat, Śniałyn, Tarnopol, Trembowla i Zaleszczyki - 12 q. 2) Borszczów, Brody, Brzeżany, Buczacz, Gródek Jagielloński, Kamionka Strumiłowa, Moś­ ciska, Lwów, Podhajce, Przemyślany, Radziechów, Rawa Ruska, Rohatyn, Stanisławów, Stryj, Tłumacz, Zbaraż, Zborów, Złoczów, Zółkiew i Zydaczów - 11 q. 3} Obszar byłego powiatu bohorodczańskie­ go: Dobromil, Dolina, Jaworów, Kałusz, Kosów, Lesko, Lubaczów, Nadwórna, obszar b. powiatu peczeniżyńskiego, Skole, obszar byłego powiatu starosamborskiego i Turka - 10 q. Ziemia pod ziemniaki. Art. 14. Ordynariusz otrzymuje 28 a 78 m' pola wy- nawożonego i obrobionego dworskiemi końmi pod ziemniaki. Pole przeznaczone pod ziemniaki powinno być w takiem samem stanowisku, jak po!e przeznaczone pod ziemniaki dworskie. .Sadze~le ziemniaków winno się odbywać w połOWie pomię­ dzy początkiem a końceI? sadzenia. ziemnia~óv: dworskich. Przygotowame mechamczne ziemi pod ziemniaki i obróbka ich winny być takie, jak pod ziemniaki dworskie. Zastrzega się, że wszystkie ziemniaki pracowników winny być sadzone obok siebie w jednem miejscu. Wrazie gdyby pracownik nie otrzymał deputatu gruntowego pod ziemniaki, w określonej powyżej ilości, obowiązany będzie. pra~o­ dawca dać pracownikowi 30 q gotowych zlemmaków, a to jesienią po wykopaniu. Ziemniaki wydane winny być zdrowe, w miarę możności suche, bez ziemi, i na żądanie robotnika przeważone. Robotnicy mieszkający w budynkach dworskich otrzymują ponadto 3 a 60 m ' pola obrobionego i wynawożonego w pobliżu domu pod ogrodo~iznę, zaś pracownicy mieszkający we włas­ nych budynkach taki sam dodatkowy obszar w polu przeznaczonem pod ziemniaki służby. U wag a I: O ile pole przeznaczone pod ziemniaki dla ordynarjusza przygotowane zostame w terminie spóźnionym, t. j. po pierwszym czerwca, może pracownik odmówić przyjęcia przydziału ziemi pod ziemniaki, a domagać się ekwiwalentu gotowych ziemniaków. U wag a II: Ordynarjusz jest obowiązany do utrzymywania przydzielonego pola w porząd .. ku bez chwastów, w przeciwnym razie może pr~codawca wykonać tę robotę, po upomnieniu ordynarjusza, na jego koszt. Utrzymanie inwentarza. Art. 15. Ordynariusz ma prawo trzymać jedną krowę z przychówkiem od tejże do 2-ch miesięcy. Pracodawca daje latem bezpłatne utrzymanie na wystarczającem pastwisku, takiem, jak i dla bydła dworskiego, z wyjątkiem sztucznych pastw·sk. W razie braku odpowiedniego pastwiska winni pracownicy otrzymać zieloną paszę. Na zimę wydaje się na każdą krowę 6 q gotowych ziemniaków, lub 9 q buraków, albo też 12 q liści z buraków cukrowych należycie zakonserwowanych, albo 12 q wytłoków dołowanych lub 15 litrów wywaru dziennie na 1 krowę. Poza tern 8 kg sieczki i plew zbożowych dziennie na 1 krowę. Zamiast wymienionych wyżej dodatków do sieczki i plew zboŻs,>wych pracodawca może wydać pracownikowi 14 a 39 m ' łąki dwukośnej, wzgl. dwa razy większy obszar łąki jednokośnej albo 5 a 40 m' ziemi obrobionej i wynawożonej tak jak pod ziemniaki na każdą krowę . O ile pracownik nie otrzymuje żadnego utrzymania dla krowy w zimie, winien otrzymać jako ekwiwalent siano z 28 a 78 m' dwukośnej łąki, względnie z 2 razy większego obszaru łąki jednokośnej. Słomę na ściółkę dla inwentarza otrzymują pracownicy w miarę potrzeby, lecz tylko w tym wypadku, jeżeli nawóz przypada na własność pracodawcy. U wag a I: Jeżeli pracodawca zabrania trzymania bydła lub jeżeli pracownik owi krowa zginęła, otrzyma pracownik zamiast utrzymania w ciągu 6-ciu miesięcy letnich po 3 litry, zaś w ciągu 6 miesięcy zimowych po 2 litry niezbieranego mleka dziennie. Jeżeli jednak pracownik nie korzysta z prawa trzymania bydła, otrzymuje w cią­ gu 6-ciu miesięcy letnich po 2 Yz litra, zaś w cią~u ó miesięcy zimowych po 1 Yz litra mleka niezbieranego dziennie. U wag a II: Robotnicy mieszkający we własnych budynkach a nie otrzymujący od pracodawcy latem pastwiska, ani też zimą paszy ani mleka, otrzymywać będą jako ekwiwalent za wyżej wymienione świadczenia siano z 57 a 56 m" łą­ ki dwukośnej, lub z 2 razy większego obszaru łą­ ki jednokośnej. U wag a III: Obie strony obowiązuje stan rzeczy przyjęty przy zawieraniu umów indywidu- MONITOR POLSKI. - Nr. 298. alnych, a zmiany w ciągu roku, t. j. utrzymanie krowy, na wydawanie mleka lub odwrotnie są dopuszczalne, poza wypadkami losowe mi, tylko w drodze obopólnego porozumienia. U wag a IV: Jeżeli na danym folwarku ża­ den z pracowników krowy nie trzyma, to uważa się to za dowód, że pracodawca krów trzymać nie pozwala. OpaL Art. 16. Ordynarjusz otrzyma 5 m p drzewa twardego i 4 m p drzewa miękkiego rocznie; zamiast 1 m p drewna twardego może pracodawca wydać 1 Y. m p drewna miękkiego, 2 Y, q wegla, lub 1 kupę twardych gałęzi; zamiast 1 m p drewna miękkiego może pracodawca wydać 2 q węgla względnie 1 kupę miękkich gałęzi. Wymiary kupki mają wynosić ty. m szer., 1 m wys. i 3 m długości. Gałęzie muszą pochodzić ze zrębów poprzedniego roku kalendarzowego i mieć w grubym końcu 5 cm średnicy. W razie wydawania węgla conajmniej 1/3 część należnego opału winna być wydana w drzewie. W okolicach, gdzie ludność miejscowa uży­ wa innego opału, jak drzewo i węgiel, np. słomy i torfu, można za zgodą ordynarjusza zastąpić 4 m p drewna miękkiego tymże opałem, w ilości {losiadającej taką samą wartość opałową. Jeżeli jedno mieszkanie zajmuje kilku ordynarjuszy, ma jeden ordynariusz otrzymać cały należny opał w naturze, pozostali zaś mogą otrzymać połowę opału w naturze, zaś za resztę relutum w gotówce według ceny obowiązującej w lesie, z którego dany pracodawca opał pobiera. Opał wydaje się zgóry kwartalnie lub miesięcznie. Wybór materjału opałowego przysługu­ je pracodawcy. Pracownikom nie wolno sprzedawać opału. Pracownikom mieszkającym w mieszkaniach dworskich niezabezpieczonych należycie przed zimnem wydaje się 1 m p drzewa miękkie­ go więcej. Mieszkania pracowników. Art. 17. Ordynarjusz otrzymuje mieszkanie składają­ ce się conajmniej z 1 izby z podłogą oraz z komory. Izby winny być wytynkowane, a conajmniej dokładnie wylepione, ze szczelnemi drzwiami i oknami na zawiasach. W oknach mają być całe szyby, zaś w razie stłuczenia szyby pracownik jest obowiązany wstawić ją w ciągu 2 tygodni. Wapna do bielenia dostarcza pracodawca 2 razy d.o roku w ogólnej ilości 15 kg na mieszkanie. Mieszkania mają być ze szczelnym dachem; tam, gdzie dach lub piece są popsute, muszą być naprawione w ciągu miesięcy letnich. W majątkach, które wydają na opał węgiel, piece muszą być dostosowane do opału węglem. W majątkach, gdzie woda zacieka do piwnic i mieszkań pracowników, winne być one zabezpieczone w ciągu lata od wody napływowej. Pracodawca i pracownicy winni dbać, aby otoczenie mieszkań pracowników było higjeniczne. Obowiązuje wybrukowanie dostępu do studzien, oraz zastąpienie zgniłych cembrzyn nowemi lub też zapewnienie pracownikom w inny sposób zdrowej i czystej wody do picia. Zbiorniki na nawóz nie mogą znajdować się w bliższej odległo­ ści, aniżeli 20 m od mieszkań służbowych, a pracownicy mają składać nawóz ze swych chlewów w przeznaczonem na to mieiscu. W pobliżu mieszkań mają się znajdować zasłonięte ustępy w dostatecznej ilości, które pracownicy obowiązani są utrzymywać w porządku i czystości. Gdzie jest odpowiednie pomieszczenie w dotychczasowych budynkach, jak również przy mieszkaniach nowowybudowanyvh, winna być urządzona łaźnia. W innych majątkach, o ile istnieje możliwość, pracodawcy są obowiązani do urządzenia pracownikom kąpieli. Pracownicy są obowiązani utrzymywać mieszkanie w porządku i odpowiadają za wszelkie uszkodzenia, rozmyślnie wyrządzone. Trzymanie żywego inwentarza w mieszkaniach jest stanowczo wzbronione. Sublokatorów nie wolno przyjmować bez zgody pracodawcy, któremu przy wprowadzeniu się ma być zameldowany skład rodziny pracownika. 3 Dnia 29 grudnia 1934 r. wolno trzymać kury, jednakże nie więcej, niż 12 r.ztuk. Pracodawcy, którzy nie dadzą ordynarjuszom, mieszkającym w dworskich budynkach, pomieszczenia dla trzody chlewnej, winni wypłacić odpowiednie odszkodowanie, nie mniejsze, jak 10 zł za rok. ~arunki wynagrodzenia robotników płci męskie; w wieku poniże; lat 24. Art. 19. aj Wszyscy ordynarjusze płci męskiej w wieku od ukończonych lat 18 do ukończonego 21 roku życia otrzymują pobory wymienione wart. 10 - 18 z następującemi zmianami: zboża o 2 q mniej, 70 zł pensji rocznej, pola pod ziemniaki 14 a 39 m', 4 m p opału, mleka zimą 1 litr, latem l y, litra dziennie, albo utrzymanie dla jednej krowy zimą albo pastwisko dla tejże krowy latem.
8. b)Kawalerowie nie będący jedynymi żywi­ cielami rodziny otrzymują od ukończonych lat 21 do ukończonych 24 lat o 1 q zboża więcej, niż ordynariusze wymienieni w punkcie
9. a)niniejszego artykułu, a pensja ich wynosi 90 zł rocznie.
10. c)Od ukończonego 21 roku życia otrzymują wszyscy żonaci oraz kawalerowie, o ile są jedynymi żywicielami rodziny nie zarobkującej i nie posiadającej innego źródła dochodu, pobory ustalone wart. 10 - 18. U wag a: Posiadania gruntu w ilości nie większej jak 25 a nie uważa się w tym wypadku za inne źródło dochodu. Furmanki. Art. 23. Pracownicy Qtrzymują w razie potrzeby:
11. a)zbiorową furmankę do jednego z naibli~· szych młynów i z młyna;
12. b)do zwózki w dni powszednie swoich pro·' duktów rolnych wyprodukowanych w tymże folwarku na polu deputatowem;
13. c)po księdza, z chrztem, ślubem i pogrzebem;
14. d)jedną żbiorową furmankę na kwartał w dzień świąteczny wybrany przez pracowników do najbliższego miasteczka względnie stacji kolejowej, o ile odległość tejże wynosi więcej, niż 5 km. Fornalowi, jadącemu w interesie pracowni. ków furmanką w dni powszednie czy też świą­ teczne, nie należy się żadne dodatkowe wynagrodzenie, jak również za kolejne wyjazd'y w dni świąteczne, po lekarza, akuszerkę, do kościoła i t. p. Wyjazdy noszące wyraźny charakter wyjazdów prywatnych pracodawcy poza godzinami pracy winny być wynagradzane jako praca poza godzinami służbowemi. U wag a: W razie nieuzast -lnionej odmowy dania furmanki pracownikom przysługuje tymże prawo żądania zwrotu faktycznych kosztów za wynajęcie furmanki. Za uzasadnioną odmowę uważa się wyjątkową niemożność gospodqrczą dania furmanki w dniu przez pracownika wybranym lub niezgłoszenie zapotrzebowania furmanki na 24 godzin naprzód. Strawne i inne dodatki. Warunki wynagrodzenia dziewcząt stajennych. Art. 24. Art. 20. Pracownikowi wysłanemu w drogę poza obręb majątku w interesie pracodawcy na dłużej, Dziewczęta stajenne otrzymują 9 q zboża ordynarji, w czem 2 q pszenicy, przemiał i 70 zł pensji rocznie; ponadto po 2 litry mleka niezbieranego dziennie i 14 a 39 m! ziemi pod ziemniaki. U wag a: Dziewczęta stajenne mieszkające w dworskich mieszkaniach otrzymują dostateczną ilość opału dla należytego ogrzania mieszkań i ugotowania strawy. Warunki wyna~rodzenia gumiennych, karbowych i polowych. Art. 21. Gumienni, karbowi i polowi otrzymują wynagrodzenie unormowane wart. 10 do 18 z następu­ jącemi zmianami: płaca gotówkowa gumiennych i karbowych 136 zł, polowych 110 zł rocznie. Gumienni i karbowi otrzymują o 1 q pszenicy więcej niż fornale, oraz dodatek 1 litr mleka dziennie ponad pobory ustalone wart. 15, a to bez względu na to, czy otrzymuią mleko w naturze, czy też utrzymanie dla jednej krowy, jak przewiduje art. 15. Warunki wynagrodzenia rzemieślników. Art. 22.
15. a)Rzemieślnicy nie posiadający pisemnych kwalifikacyj, którzy się wykażą 3-letnią samodzielną pracą i dowodem, że rzeczywiście pełnią funkcję rzemieślników (kowali, stelmachów), oraz rzemieślnicy, którzy nie posiadają jeszcze kwalifikacyj wymienionych w punktach
16. b)i
17. c)tego artykułu, otrzymują o 1 q pszenicy i 1 q żyta ordvnarji więcej, niż fornale, resztę zaś poborów taką samą jak fornale (art. 10 18).
18. b)Rzemieślnicy (kowale i stelmachowie) którzy wykażą się dyplomem wyzwolin na czeladnika i świadectwem conajmniej 5-letniej pracy zawodowej po wyzwoleniu, otrzymują te same pobory co fornale (art. 10 - 18) z następującemi zmianami: pensja gotówkowa 160 zł rocznie, ordynarii o 1 q pszenicy i 1 q żyta więcej. Rzemieśl­ nicy ci mają prawo do trzymania 2 krów. Jeżeli rzemieślnik trzyma tylko 1 krowę, względnie jeżeli nie otrzyma zezwolenia na trzymanie druóiej krowy, otrzymuje wzamian za to 1 litr mleka dziennie. W razie zupełnego zakazu trzymania krów, otrzymuje rzemieślnik w 6-ciu miesiącach zimowych po 3 litry, a w 6-ciu miesiącach letnich po 5 litrów mleka niezbieranegodziennie.
19. c)Rzemieślnicy (kowale i stelmachowie), którzy się wykażą dyplomem wyzwolin na czeladnika i świadectwem conajmniej lS-letniej pracy zawodowej po wyzwoleniu, otrzymuią te same pobory co rzemieślnicy wymienieni pod bl niniejArt. 18. szego arłvkułu z tą różnicą, że płaca gotówkowa Pracodawca obowiązany jest dać pracowni- wynosi 220 zł roc7.0ie, zaś ordvnarja o 1 q pszenikowi pomieszczenie dla bydła we wspólnej cze- cy i 2 q żyta więcej, niż fornali. Pracodawca nie może żądać, by rzemieślnik ladnej oborze lub specjalnie na to przeznaczonym budynku. Jeżeli zaś pracownik mieszka w budyn- ze swych poborów opłacał pomocnika. ku dworskim, ma otrzymać także pomieszczeni.e Za wszelkie nieusprawiedliwione spóźnienie dla 2 sztuk trzody chlewnej, na opał i ziemniaki, się rzemieślnika do pracy, po uprzedniem upomnadto w razie potrzeby słomę do sienników oraz nieniu, może pracodawca potrącić rzemieślnikowi do okrycia ziemniaków na zimę. Ordynarjuszom I 55 gr za każdą rozpoczętą godzinę. niż pół dnia, należy się odpowiednie utrzymanie w naturze lub strawne za każdą pełną dobę 1 zł 30 gr, zaś jeżeli wyjazd trwa mniej, niż pół doby, 30 gr za śniadanie lub wieczerzę, a 50 gr za obiad. Nadto w razie konieczności najęcia noclegu, należy się pracownikowi zwrot rzeczywistych wydatków, poniesionych skutkiem najęcia noclegu. W drodze godziny pracy nie obowiązują. Pracodawca jest obowiązany dać pracownikowi płócienną bluzę do siania sztucznych nawozów, zaś do siania nawozów gryzących, t. j. azotniaku i wapna, dostarczyć ochraniaczy na oczy.. Do siania nawozów gryzących nie mogą być uży­ wane kobiety. Przy siewie nawozów gryzących należy się pracownikowi dopłata po 40 gr dziennie, zaś przy siewie innych nawozów po 20 gr dziennie. Dnie świąteczne, dnie opuszczone i urlopy. Art. 25. Za dllie świąteczne uważa się następujące oznaczone święta rzymsko - katolickie i narodowe: Nowy Rok, Trzech Króli, Oczyszczenie Najśw. Marji Panny (2.II), 2-gi Dzień Wielkiej Nocy, 3 Maj, Wniebowstąpienie Pańskie, 2-gi Dzień Zielonych Świąt, Boże Ciało, Św. Piotra i Pawła, Wniebowzięcie Najśw. Marji Panny (lS.VIII), Wszystkich Świętych, Niepokalane Poczęcie N. M. P. (8 grudnia), pierwszy i drugi dzień Bożego Narodzenia, razem 14 dni. O ile na podstawie obowiązujących zwyczajów miejscowych obchodzone są prócz wymienionych wyżej świąt jeszcze inne dnie świąteczne, albo jeżeli przy pracownikach innego obrządku obchodzone są święta w innych dniach, względnie w większej liczbie, przysługuje pracodawcy prawo zaliczenia wszystkich tego rodzaju dni świą­ tecznych, których liczba przekracza wykazaną normę, do dni należnego pracownikowi płatnego urlopu. Pracodawcy przysługuje jednak również prawo domagania się wykonywania pracy w dniach, świąt zniesionych, zaś do pracowników niestosujących się do tego żądania stosować potrącenia przewidziane w razie samowolnego i nieuzasadcionego ważnemi przyczynami opuszczenia dnia roboc2iego. Pracownik otrzymuje w każdym kwartale 2 dni płatnego urlopu w dnie nieświąteczne. Wybór dni urlopu odbywa się w porozumieniu z pracodawcą lub jego zastępcą; pracownik w razie odmówienia mu urlopu otrzymuje za każdy dzień niewykorzystanego urlopu wynagrodzenie analogiczne do potrąceń ustalonych w ustępie piątym niniejszego artykułu. Odchodzącemu robotnikowi należy się 6 dni wolnych od pracy na wyszukanie posadv, bez potrącenia świadczeń. W razie samowolnego i nieusprawiedliwionego ważnemi przyczynami opuszczenia dnia ro· boczego przez ordynarjusza przysługuje pracodawcy prawo potrącenia za katdv opus?czony dzień od 1 kwietnia do 31 października 20 k~ ży­ ta, w czasie od 1 listopada do 31 marca - 10 kg ustawą żyta. Za ważną przvczynę, usprawiedliwiającą opuszczenie dnia roboczego, uwab się między 4. MONITOR POLSKI. - innemi stwierdzoną przez lekarza obłożną chorobę pracownika, zgłoszone poprzednio pracodawcy wezwanie ze strony władz lub zgłoszone u prac0dawcy i uzasadnione pójścię dQ lekarza. Dnia 29 grudnia 1Y34 r. nionej ustawy zastąpieniu przez warunki określo­ ne niniejszem orzeczeniem. Wszelkie indywidualne umowy, zawierające korzystniejsze dla pracownika warunki, niż je przewiduje niniejsze orzeczenie, obowiązuj" na czas ich zawarcia. Zapomogi na wypadek śmierci. Na wypadek śmierci pracownika otrzymuje jego żona i dzieci przez pół roku wolne mieszkanie , a pobory za 1 kwartał. O ile ziemniaki zostan ą zasadzone przed śmiercią pracownika, zbiór ich przypada na własność rodziny zmarłego. Art. 27. Pracodawcom nie wolno przy końcu . roku służb owe go zwalniać li tylko z tytułu starczej niezd0IilÓ$.sj, do pracy tych pracowpikó.w, któ~zy na dobro tego pracodawcy lub dane] maJętnoścI przepracowali pełnych 35 lat, lub najmniej 25 lat, lecz w tym ostatnim wypadku tylko wówczas, gdy przekroczyli 60 lat życia. Pracodawcy mogą jednak pracowników wymienionych powyżej w ustępie 1-szym przenieść do czasu ustawowego rozwiązania tej sprawy na emeryturę z powodu starczej niezdolności do pracy, . która to emerytura winna :z.apewnić emerytowanemu 40 % normalnych poborów, o ile przepracował conajmniej 25 lat i p rzekroczył 60 lat ży­ cia, zaś 50 % normalnych poborów, o ile przepracował pełnych 35 lat. . Za lata służby liczy się lata od ukończonego 21 roku życia. Zamiana świadczeń. Art. 28. Orzeczenie niniejsze nie uprawnia do obni- żenia istniejących warunków wynagrodzenia. Pracodawca nie może samowolnie zamieniać ustalo- nvch powyższem orzeczeniem świadczeń na inne. Z~miana świadczeń na inne równowartościowe dopuszczalna jest tylko za obopólną ugodą, zawartą pisemnie lub wobec 2-ch świadków. O ile porozumienie nie nastąpi, może pracodawca żą­ dać ustalenia przez Komisję Rozjemczą warunków zamiany pewnych świadczeń na inne. Zamiana świadczeń dokonana bez zgody pracownika, względnie bez orzeczenia Komisji Rozjemczej, jest nieważna. DZIAŁ II. DOJARKI. STALE ZATRUDNIENI DZIENNI ROBOTNTCY . ROT.NI I ROBOTNICY SEZONOWI. Art. 1. Orzeczenie niniejsze obowiązuje od dnia Pracodawców oraz ich zastępców obowiązuje grzeczne traktowanie robotników i ścisłe przestrzeganie orzeczenia, a zwłaszcza regularne wyplac~nie świadczeń i płac, przewidzianych orzeczemem. Pracownik(>w obowiązuje grzeczność wobec pracodawców i ich zastępców, ścisłe przestrzeganie zawartych umów, oraz pilne i s.umier:n~ speł: nianie obowiązków, dążność do Jakna]wlększe] wydajności pracy i stosowanie się do wszystkich zarządzeń pracodawcy lub je~o zastępcy, odnoszących się do wykonywania obowiązków służbo­ wych, oraz przestrz,eganie wszystkich przepisów porządkowych w obrębie folwarku, jako też dbałe i staranne obchodzenie się z powierzonym sobie inwentarzem żywym i martwym. Pracowni.c y obowiązani są przy każdej sposobności zaporyiegać wszelkiemu naruszeniu własności pracodawcy przez współpracowników lub osoby trzecie. Art. 7. Rozwiązanie stosunku służbowego w ciągu okresu, na jaki stosunek służbowy został zawarty. moż e nast ąpić na zasadzie orzeczenia Komisji Rozjemczej, lub też wyroków Sądów Państwowych, działaj ącyrn według obowiązującego prawodawstwa i wed ł ug kompetencji. Zatargi, wynikłe na tle umowy o pracę pomiędzy pracodawcami a pracownikami rolnymi, reguluj ą Komisje Rozjemcze, bądź Sady Pańsłwo­ we, według kompetencji. Skargi do Komisyj Rozjemczych wnosi się do Inspektoratu Pracy w 2-ch równobrzmiących egzemplarzach, z których jed ~n ma być doręczony pozwanemu wraz z wezwaniem do jawienia się przed Komisją Rozjemczą .. Do czasu uzyskania właściwego orzeczema lub wyroku nie wolno 1) pracodawcy wstrzymywać świadczeń, 2) pracownikowi przerywać pra- cy. W wypa dk ac h WYTą . tk owo ClęZ . 'k'lego prze~. nienia może pracodawca zawiesić pracowmka w pracy i wstrzymać przed orzeczeniem lub wyrokiem wszystkie świadczenia, wrazie jednak wygrania sporu przez robotnika pracodawca wi~ien wydać zaległe świadczenia, wraz z dodatkIem miesięcznym, wynoszącym l % w zbożu i 2 % w gotówce. Koszta świadków, powołanych przez Komisję Rozjemczą, oraz ich stratę czasu, jako też stratę czasu pracownika, ponosi ta strona, która spór przegrała. O wysokości tych kosztów orzeka Komisja Rozjemcza względnie Sądy Państwo­ \'te. 1.IV. 1935 r. do dnia 31 marca 1936 r. i dotyczy: z jednej strony pracodawców rolnych, a z dru~iej zatrudnione przez nich dojarki, stale zatrudnionych robotników dziennych oraz sezonowych robotników rolnych. Art. 2. Za dojarki uważa się kobiety i dziewczęta, których obowiązkiem jest wyłącznie doienie krów i mycie staiennego naczynia mleczarskie~o. Dojarka obowiązana jest do dojenia 8-iu krów: o ile w jakim okresie przypada na doiarkę mniej, niż 8 krów, pracodawca nie ma prawa obniżać należnego jej wynagrodzenia. Art. 3. Za stałych dziennych robotnik6w rolnych się tych robotników, którzy zawierają z pracodawcą indywidualną umowę, godząc się do stałego uczęszczania do pracy, na warunkach w niniejszem orzeczeniu ustalonych i których ilość dni pracy wynosi nie mniej, niż 200 w cią!tu roku. przy . jednoczesnem oznaczeniu ilości dni pracy w okresie letnim i zimowym. uważa Art. 4. Zarobotnik6w sezonowych uwata się tych robotników. którzy się kontraktowo zobowiąwją do stałej pracy w sezonie. od dnia zakontraktowania ich aż do ukończenia wszystkich robót rolnych. O ile okres, ną który orzeczenie ma obowią­ zywać, nie był zgóry ustalony, obowiązuje obustronnie 14-dniowe wypowiedzenie. Art. 5. Orzeczenie niniejsze stanowi w myśl ustawy z dnia t8.VII. 1924 r. (Dz. U. R. P.Nr. 71. poz. 686) podsta.w~ przy zawieraniu umów i~dy~idualnych. Iildywldualne umowy o pracę, zawIeraJące warunki' dla pracowników mniej korzystne. niż warunki ' tiinicjsz'e gó orzeczenia. ulegaj" z mocy wymie- , Czerwiec 1-10 11-20 21-30 5.30-11.30 1/. 2 1.30-7.50 1.30-750 1.30-8.00 1/. 5.30-U.30 11. 2 1.30-R,QO 1.30-750 1.30-7.30 1/. 5.30-11.30 1/. 2 1.30-7.20 1.30 - 7.00 1.30-6.30 l/a 1-10 11 - 20 21-30 5.30-11.30 II. tl/. 1.00-6.10 1.00-5.50 1.00-5.30 - Patdziernik 1-10 11-20 21-31 6.00-11.30 - tl/. 1.00-520 U 0-4.50 1.00-4.20 - Lipiec Art. 6. Art. 26. Nr. 298. Art. 8. Dojarki stałe, t. j. te, które będą doiły krowy przez 6 miesięcy bez przerwy, otrzymują po 8 zł miesięcznie, inne doi arki, wykonujące tę pracę najmniej przez 1 miesiąc, otrzymuią po 7 zł mies. Prócz powyższego wynagrodzenia otrzymują doiarki bezpłatnie fartuch do dojenia lub 4 zł rocznie na zakupno tegoż. Fartuch ten pozostaie własnością pracodawcy. W razie z~ubienia lub zniszczenia fartucha poza pracą przy doieniu pracoiławca ma prawo odkupić fartuch na koszt dojarki. t-lO 11-20 21-31 Sierpień 1-10 11-20 21-31 Wrzesień . Listopad 17.00-11.30 I Grudzień 17.00-11.30 I - I F/211.00-3.15 I 1 "/2 11.00-4.20 W razie pilnej potrzeby, powyższy podział pracy może być zmieniony, jednakże tylko w ten sposób, by ogólna ilość godzin została ta sama. Na żądanie pracodawcy, w razie pilnej potrzeby! pracownicy są obowiązani do pracy po za wyżeJ określonym czasem, lecz za osobnem wynagrodzeniem, po cenach za godzinę o 50 % wyższych od przeciętnego pełnego zarobku godzinnego odnośnej kategorji robotników w danej majętności. W razie spóźnienia się robotnika w rozpoczę­ ciu pracy, przysługuje pracodawcy prawo obniżenia wynagrodzenia w tym samym stosunku, co zapłata za godziny nadliczbowe. W dnie ulewne i wyjątkowej niepogody roboty w polu nie powinny być wykonywane. Art. 10. W celu ustalenia wynagrodzenia stałych dziennych i sezonowych robotników, tworzy się 4 kategorje robotników, a to: 1) dziewczęta i chłopcy do lat 16-tu, 2) kobiety · ponad laŁ 16 i mężczyźni od lat 17 - 20, 3) mężczyźni od lat 21 - 24, 4) mężczyżni ponad lat 24. Natomiast obszar województw: lwowskiego, stanisławowskiego i tarnopolskiego dzieli się na dwa rejony, a mianowicie: 1) powiaty: Bóbrka, Borszczów, Brody, Brze żany, Buczacz, Czortków, Drohobycz, Gródek .ragiell., Horodenka, Kamionka Strum., Kołomyja, Kopyczyńce, Lwów, Mościska, Podhajce, Przemyśl, Przemyślany, Radziechów, Rawa ruska. Rohatyn, Rudki, Sambor, Skalał, ŚniaŁyn, Sokal, Stanisławów, Stryj, Tarnopol, Tłumacz, Trembowla, Zaleszczyki, Zbaraż, Zborów. Zloczów, 2ół­ kiew i 2ydaczówj 2) powiaty: obszar b. pow. bohorodczań­ skiego, Dobromil, Dolina, Jaworów, Kałusz, Kos6w, Lesko, Lubaczów, Nadwórna, obszar b. pow. peczeniżyńskiego i słarosamborskiego. Skole i Turka. Art. U. Art. 9. Rozkład godzin pracy dla stale zatrudnio- , Minimalne ogólne wynagrodzenie dla stałych nych robotników dziennych oraz dla miejscowych robotników dziennych za dzień pracy ustala się i zamiejscowych sezonowych robotników dzien- w złotych, według poniższej tabeli. nych, ustala się podług poniższej tabeli: U wag a: Zarobki stałych robotników dziennych będą wyPłacane co tvdzień zdołu. przyczem , przez pierwsze 60 dni robocze pracodawca ma Ol ClI C ClI prawo zatrzymać 1/3 część zarobku tytułem kaucii. ~ 'i .:d Praca po )'" -a Praca do ~ ; ~ o którą wypłaca się z końcem okresu. na jaki zosta· .. o ClI M1e.l--= .. -a ClI P, .. południu południa la zawarta umowa. nie później jednak, nU z koó""-a ClI '" N ._ N o .. ..o .. Ol .. au c... ...c c.o cem marca 1936 r. . .- . .. . ...- ~ Slycze6 !7.3G-1l.30 ! 11/. 1.00-330 Luły \7.00-11.30 \ II/a 1.00-4.30 TabelL K a t e Okresy Marzec 1-10 11-20 21-31 1 /. 6.30--11.30 1 1.00-5.1'0 1.00-5:?0 I.GO-6.00 Kwieciell 6,00-1130 1/. 11/. Maj 1-10 11-2O 21-31 5.30-11.30 11. 111. 10!l-1.00 1.00-7.20 1.00-1.30 " I r m D ! I e I IV 1.10 090 UlO 2 0.60 0.80 090 1.00 1 0,90 1.20 1.30 t.50 ---- Wrzesi~lI 2 070 t.l0 1.20 140 Listopad Grudzie6 SIyczeA l 060 0.80 0.°0 1.00 Luty 2 0.50 0.70 o.ao 0.90 Lipiec Sierpie6 1/. I o 0.70 Październik 1.00-6.10 1 rO-6.JO 1.0J-6.50 DJ • t Maj CZl'rwiec Kwiecid 1-10 11 20 21 30 ~eio- Marzec - MONITOR POLSKI. - Nr. 298. Art. 12, Dnia 29 grudnia 1934 r. ców do posług osobistych, z wyjątkiem specjalnych okoliczności. Art. 2. Minimalne miesięczne gotówkowe wynagrodzenie sezonowych robotników miejscowych i zamiejscowych ustala się w złotych, według poniż­ szej tabeli: Kategorie Rejony I II III IV 12.- 20.- 24.- 28.- 8- 16.- 20.- 24.- Ponad wyżej ustalone wynagrodzenie gotówkowe otrzymują robotnicy sezonowi deputat: al miejscowi, kwartalnie zdołu, 100 kg żyta, 30 kg pszenicy, 30 kg jęczmienia i 400 kg ziemn!aków. Ziemniaki można wydać w jesieni po zb10rach; bl zamiejscowi, tygodniowo zgóry, 15 kg ziemniaków, 3}:! litra mleka niezbieranego, 3Yt kg mąki żytniej, 1 kg mąki pszennej, 1 kg kaszy, 0,25 kg słoniny i 0,25 kg soli. Za obopólnem porozumieniem może być dokonana zamiana ustawowych naturalji na inne, jak również zamiana wynagrodzenia gotówkowego na naturalja i odwrotnie. U wag a: Wypłatę powyżej ustalonego gotówkowego wynagrodzenia robotników sezonowych uskutecznia się co miesiąc zdołu, z tern. że jako kaucję zatrzymuje się zarobek robotnika za pierwsze 1 Yt miesiąca, którą to kaucję wypłaca się robotnikowi najpóźniej w ostatnim dniu okresu, na jaki sezonowy robotnik został zgodzony. Art. 13. Sezonowym robotnikom zamiejscowym dostarcza pracodawca wspólne mieszkanie, oddzielne dla mężczyzn, oddzielne dla kobiet, wspólne ognisko do gotowania strawy i prania bielizny, bezpłatny opał i światło, oraz inwentarz kuchenny, jak garnki do gotowania, miski do jedzenia, wiadra do wody, kubki do picia i siekierę do rąba­ nia drewna. Na 25 robotników przypada jedna kucharka opłacana przez pracodawcę i jest ona wtedy zwolniona od innej pracy. Orzeczenie nimeJsze obowiązuje od dnia 1 kwietnia 1935 r. do 31 marca 1936 r. Orzeczenie niniejsze stanowi w myśl ustawy z 18.VII 1924 r. (Dz. Ust. R. P. Nr. 71, poz. 6861 podstawę przy zawieraniu umów indywid~alnych. Indywidualne umowy o pracę, zaW1eraJące warunki dla pracownika mniej korzystne, niż warunki określone niniejszem orzeczeniem ulegają, z mocy ustawy, zastąpieniu przez warunki określone niniejszem orzeczeniem. U wag a: Wszelkie indywidualne umowy o pracę, zawierające korzystniejsze dla pracownika warunki, niż je przewiduje niniejsze orzeczenie, są prawnie obowiązujące przez taki czasokres, 'na jaki zosŁały zawarte. 1 kwietnia Art. 10. i kończy się 31 marca roku następnego. Obie stro- ny obowiązuje wypowiedzenie indywidualnej umowy o pracę przed upływem terminu jej wygaśnię­ cia, a najpóźniej do dnia 31 I!rudnia włącznie, ustnie wobec 2-ch świadków, lub pisemnie. Niewvpowiedzenie umowy o pracę do dnia 31 grudnia włącznie przedłuża milcząco umowę indvwidualną na rok następny. Uchylenie się w jakiejkolwiek bądź formie przez którąkolwiek ze stron od przyjęcIa wypowiedzenia umowy o pracę umowy tej nie przedłuża. Art. 5. Pracodawca obowiązany jest wydać pracownikowi bezpłatnie książeczkę obrachunkową· Książeczka winna być podpisana przez pracodawcę lub jego zastępcę, oraz przez pracownika. Do książeczki . tej mają być wpisane pobory w gotówce i naturze, według zawartej umowy, każdorazo­ wo wydana pracownikowi ilość tych poborów, powierzone inwentarze. Do książeczki obrachunkowej mają być wpisywane potrącenia z należnych poborów. Powyższą treść książeczki obrachunkowej wpisuje pracodawca lub jego zastępca, a pracownik jest obowiązany w tym celu książeczkę przedłożyć każdorazowo pracodawcy lub jego zastępcy. Książeczka obrachunkowa ma służyć Komisji Rozjemczej jako dowód stwierdzający ilość wydanych poborów; w razie zgubienia książeczki obrachunkowej przez pracownika służą jako dowód książki gospodarcze pracodawcy. Zatargi wynikłe na tle umowy o pracę popracodawcami a pracownikami regulują Komisje Rozjemcze, bądź Sądy Państwowe, według k01.11petencji. Rozwiązanie stosunku służbowego w ciągu roku może nastąpić na zasadzie orzeczenia Komisji Rozjemczej, lub też wyroków Sądów Pań­ stwowych, według kompetencji. Do czasu uzyskania właściwego orzeczenia lub wyroku nie wolno: al pracodawcy wstrzymać świadczeń, bl pracownikowi przerywać pracy. U wag a: W wypadkach wyjątkowo ciężkie­ go przewinienia pracodawca może zawiesić pracownika w spełnianiu jego obowiązków służ­ bowych i wstrzymać przed orzeczeniem lub wyrokiem wszystkie świadczenia, wrazi e jednak wygrania sporu przez pracownika pracodawca winien wydać zaległe świadczenia wraz z dodatkiem miesięcznym 1 % w zbożu i 2 % w gotówce. STRAt LEśNA. Pracownicy straży leśnej, określeni wart. l-ym ustęp a), zatrudnieni na obszarze poniżei 250 ha, pobierają minimalną płacę w goŁówcei w wysokości 100 zł rocznie, zaś na obszarze powyżej 250 ha 120 zł rocznie. Strażnicy leśni, określeni art. l-ym ustęp bl, pobierają minimalną pła­ cę w gotówce, bez względu na obs2;ar 100 zł rocznie. Wynagrodzeni!"! powyższe płatne jest kwartalnie lub miesięcznie zdołu. Deputat gruntowy. Koszta podróży do miejsca pracy ponosi pracodawca. Robotnicy sezonowi zamiejscowi, którzy przepracowali u jednego pracodawcy cały sezon, na który zawarli umowę o pracę, otrzymują także koszta podróży powrotnej. DZIAŁ IIL Art. 9. Art. 4. Rok służbowy rozpoczyna się Oprócz wynagrodzenia gotówkowego pracownicy straży leśnej, wymienieni wart. l-ym punkt al, otrzymują orny grunt deputatowy w naturze, który na gruntach dobrych wynosi eonajmniej 1,8 ha, zaś na lichych do 3,2 ha. Dla pracowników leśnych, wymienionych wart. l-ym punkt b). orny grunt deputatowy w naturze ma wynosić na gruntach dobrych conajmniej 1,5 ha. zaś na lichych do 3 ha. Grunt deputatowy winien być położony niezbyt odlegle od mieszkania strażnika lasowego. Grunta oddane do użytku straży leśnej ni., mogą być osobom trzecim wydzierżawiane. Przy tych gruntach musi pozostać wszelki naturalny nawóz, wyprodukowany w obrębie osiedla prą;' cownika straży leśnej. Po ustaniu stosunku służbowego obowiązuje zasada, że za pełny rok służbowy należy się pracownikowi jednorazowy plon z gruntu deputato~ wego, za część roku pracy należy mu się takĄ część plonu jednorocznego, jaką część z odnośne· go roku przepracował. Powyżej wspomniana czę~ć plonu ma być oznaczona w porozumieniu się pracodawcy z pracownikiem, a należąca się uJ7tawnionemu część ma mu być dana w naturze, lub w równowartości pieniężnej według cen miejscowych w obu wypadkach po strąceniu niepouiesio' nych przez pracownika kosztów produkcji obli~ czonych na podstawie miejscowych cen robocizny i nasienia. W razie różnicy zapatrywań co do takiego rozrachunku decyduje Komisja Rozjemcza. między ArL 101 Stosunek wzajemny. Orzeczenie niniejsze dotyczy z jednej strony wszystkich pracodawców leśnych, - z wyjątkiem lasów państwowych - posiadających obszaru leśnego nie mniej, niż 150 ha, z drugiej zaś strony stałych fizycznych pracowników leśnych, zatrudnionych jako straż leśna (gajowych, borowych i t. p.). Tych stałych fizycznych pracowników leśnych 'dzieli się na dwie kategorje, a mianowicie: al gajowych, względnie borowych, których zadaniem jest pełnienie wszelkiego rodzaju funkcyj wchodzących w zakres służby leśnej; bl strażników leśnych, których obowill,zkiem jest wyłącznie pilnowanie lasów przed szkodami. Inwalidzi, pracujący narówni z pozostałymi pracownikami z normalną zdolnością do pracy w leśnictwie, pobierają równe z nimi wynagrodzenie tak w gotówce, jak i w naturaljach. Inwalidzi o zmniejszonej zdolności do pracy, oraz pracownicy nie posiadający pełni sił fizycznych mogą być godzeni na niższych warunkach. U wag a: Za stałych pracowników leśnych nie uważa się osób, których czynność polega wyłącznie na dorywczem dozorowaniu lasów, celem ochrony przed szkodami i kradzieżl\. Art. 7. .. ~ Płace w gotówce. Art. 6. Wszelkie narzędzia pracy, potrzebne robotn'kom, dostarcza pracodawca bezpłatnie, jednakże muszą one być po skończonej pracy zwrócone. Za brakujące, lub rozmyślnie zepsute narzę­ dzia i inwentarz kuchenny, odpowiada robotnik, któremu odnośne narzędzie względnie inwentarz wydano. Warunki wynagrodzenia. Art. 3. Art. 14. Art. 15. 5 Pracodawcom i ich zastępcom przysługuje prawo do stanowczego i konsekwentneJ;!o traktowania pracowników, traktowanie to iednak winno być sprawiedliwe. Stosunek pracodawcy i pracowników winna cechować wzajemna życzliwość i przystojność zachowania się. Pracodawców i ich zastępców obowiązuje ścisłe przestrzeganie warunków umowy, a zwłaszcza regularne uiszczanie poborów przewidzianych orzeczeniem. Pracowników obowiązuje ścisłe przestrzeganie zawartych umów, pilne i sumienne spełnianie obowiązków, a ~~ pierwszym rzędzie zapobieganie i wykrywanie kradzieży, dążność do jaknajwięk.­ szej wydajności pracy i stosowanie się do wszystkich zarządzeń pracodawcy lub jego zastępcy, odnoszących się do wykonywania obowiązków służ­ bowych, oraz przestrzeganie wszystkich instrukcji służbowych. Art. 8. Pracownicy objęci niniejszem orzeczeniem nie mogą być używani przez zastępców pracodaw- Ordynaria. Art. 11. W raZ1e braku gruntu deputatowego, odpowarunkom określonym wart. lO, otrzymuje pracownik jako ekwiwalent za grunt deputatowy ordynarję w ilości poniżej określo­ neJ. Ordynarja w zbożu dla pracowników straży leśnej określonych wart. l-ym ustęp al, zatrudnionych na obszarze poniż~j 250 ha, wynosi 12 q zboża twardego, zaś na obszarze powyżej 250 ha wynosi 14 q zboża twardego. Strażnicy leśni określeni wart. 1-ym ustęp bl pobierają ordynarję be:r względu na obszar po 11 q zboża twardego. Ponadto otrzymuje każdy pracownik objęty tem. orzeczeniem 30 q gotowych ziemniaków. Pracodawca może wzamian za gotowe ziemniaki dac>. pracownikowi 28 a 78 mi pola wynawożonegct. i obrobionego końmi pracodawcy pod ziemniaki. Zboże wydane na ordynarję musi być dobre, zdrowe i dobrze oczyszczone. W skład ordynarji' wejdzie 2 q pszenicy, 6 q żyta, reszta w zbożu ją..; dalnem. W majętnościach, gdzie nie sieją pszeni. cy, może być wydane wzamian żyto w stosunk" 1 q pszenicy równy 1,30 q żyta. Ziemniaki wydane powinny być zdrowe i bel:-ziemi. Mielenie zboża odbywa się na koszt prace) .. dawcy lub wzamian za to pracownik otrzymuj., albo równoważnik w gotówce, je7.eli wynagrodzenie otrzymuje w gruncie, lub też 10 % w życie ocl otrzymanej ordynarji. Ordynarja winna być wydawana pracownt .. kom w pierwszym miesiącu każdego kwartału. Ordynarję za drugi kwartał roku służbowego mo. że pracodawca wydać w 2-ch równych ratac~ z których pierwsza winna być wydana l-go Hpca. a druga najpóźniej do 15 sierpnia. O ile pracownik nie posiada własnych kont.. zboże i ziemniaki należne mu z tytułu ordynarji winny być dostarczone do mieszkania pracowni-ka na koszt pracodawcy. wiadającego 6 MONITOR POLSKI. - Utrzymanie lnWenłflrza. Art. 12. Pracownik straży leśnej ma prawo trzymać 2 krowy z przychówkiem od tychże do 6-ciu t ygodni. Na utrzymanie tych krów otrzymuje pracownik: pól ha łąki dwukośnej lub t ha łąki jed lokośne; i pastwisko w miejscu wskazanem przez pracodawcę· Art. 13. Pracownik straży leśnej ma prawo do trzymania dowolnych ilości trzody chlewnej. w granicach istniejącego przy mieszkaniu służbowem t>omieszczenia. OpaL Art. 14. Dnia 29 grudnia 1934 r. pienie zużytych cembrzyn nowemi, lub też zapewnienie pracownikowi w inny sposób zdrowej i czyslej wody do picia. Zbiorniki na nawóz nie ~ogą się znajdować w odległości bliższej, niż 20 m od mieszkań służ­ bowych. W pobliżu mieszkań znajdować się mają zasłonięte ustępy. Pracodawcy winni dążyć do zakładania przy gajówkach ogródków owocowych, w szczególności przez dostarczanie drzewek i t. p. Pracownicy obowiązani są do utrzymywania mieszkania w należytym porządku. Trzymanie inwentarza żywego w mieszkaniu, choćby najkrótszy czas, jest stanowczo wzbronione. Bez zgody pracodawcy nie wolno przyjmować sublokatorów. Przy wprowadzeniu się pracownika tenże melduje pracodawcy skład swej rodziny. Drobny remont mieszkania i budynków gospodarczych, niewymagający sił fachowych. uskutecznia pracownik sam, materiałami, dostarczanemi przez pracodawcę· Pracownik straży leśnej, określony wart. l-ym ustęp a), otrzymuje w stosunku rocznym drewna opałowego twardego 16 m p, lub 20 m p drewna miękkiego, bez wz~lędu na obszar, na jakim pracuje. Pracownik straży leśnej, określony wart. l-ym ustęp b), otrzymuje 12 m p drewna opalowego twardego, lub 15 m p drewna miękkiego; 1 m p drewna twardego równa się t V. m p drewna miękkiego lub 1 kupie twardych ~ałęzi o pojemności 3 m p, l m p drewna miękkiego równa się 1 kupie miękkich gałęzi o pojemności 3 m p. Gałęzie muszą mieć w grubszym końcu w czole kupy nie mniej, niż 5 cm średnicy. Opał wydaje się pracownikowi zg6ry conaj- mniej na 1 miesiąc. O ile pracownik nie posiada koni, opał winien być dostarczony mu na mieisce zamieszkania kosztem pracodawcy. Pracownikowi nie wolno sprzedawać opału. Art. 15. Niezależnie od wynagrodzenia, przewidzianego w artykułach poprzednich, otrzymuje pracownik straży leśnej wymieniony wart. l-ym ustęp a):
20. a)na 1 rok (w miesiącu październiku) buty,
21. b)na 1 rok (w miesiącu październiku) czapkę lub kapelusz. U wag a: Wymienione przedmioty przechodzą po czasie, na który zostały wydane, na wła­ sność pracownika. W razie opuszczenia lub utraty posady przez pracownika, winien on zwrócić pracoda wcy niezamortyzowaną część rzeczywistej ceny kupna tych przedmiotów umundurowania. Art. 16. Pracownikowi wzywanemu do Sądu w charakterze świadka w sprawach pracodawcy lub delel!owanemu w interesach tegoż pracodawcy wypłacane będzie strawne: za całą dobę 1 zł 80 gr, za pół doby 0,90 gr. Mieszkanie. Art. 17. Mieszkanie pracownika strdy ldnei winno się składać conajmniei z l izby z podłoi!ą drewnianą, mieszczącej w sobie kuchnię i z komory. Gdy istniejące budynki na to pozwalają oraz w razie budowania nowych pomieszczeń dla pracowni- ków strafy leśnej, mieszkanie takie winno się składać z jednej izby z komorą i z kuchni. Ubikacje mieszkalne winny być wytynkowane, posiadać szczelne drzwi i okna, urządzone do otwierania. \V oknach mają być całe szyby; w razie stłu­ czenia szyby obowiazany iest pracownik wstawić pową w ciągu najdalej 2-ch tygodni. Wapna do bielenia dostarcza pracodawca 2 razy do roku, w ogólnej ilości 15 kg na mieszkanie. Podłogi mają być położone, a piece doprowadzone do nalefytego porządku przed 1 listopada. Mieszkania mają być ze szczelnym dachem; tam, gdzie dachy są popsute, muszą być naprawione w ciągu miesięcy letnich. W budynkach, w których zacieka woda do piwnic i mieszkań pracowników. winny być poe;zynione zabezpieczenia od wody napływowej w c.iągu lata. Pracodawcy i pracownicy winni dbać, aby otoczenie mieszkań było higjeniczne. Obowiązuje wybrukowanie dostępu do studzien oraz zastą- Art. 18. Pracownicy straży leśnej prowadzący gospodarstwa na przydzielonych im deputatach gruntowych i łąkowych, muszą posiadać odpowiednich rozmiarów budynki gospodarcze, na pomieszczenie swych zbiorów, dobytku i narzędzi. U r I o p y. Art. 19. Pracownik straży leśnej otrzymuje w dą~u roku 8 dni urlopu, w dnie nie świąteczne, bez potrącania świadczeń. Wybór dni urlopu odbywa się w porozumieniu z pracodawcą, względnie przełożonym, z wyjątkiem wyjazdów spowodowanych pisemne m wezwaniem władz państwowych. Pracownik na czas uzyskanego urlopu winien na żądanie pracodawcy lub przełożonego dać pewnego zastępcę, którego opłaca pracodawca w stosunku równoważnika od 10 - 20 kg żyta dziennie, według cen miejscowych. Ubezpieczenie. Art. 20. Pracodawcom nie wolno przy końcu roku pracownika straży leśnej li tylko z tytułu jego starości; może go jednak skutkiem starczej niezdolności do pracy przemesc do czasu ustawowego rozwiązania te; sprawy na emeryturę, która winna zapewnić emerytowanemu mieszkanie i połowę normalnych poborów. Przepis ten dotyczy tylko tych pracowników, którzy przepracowali na dobro tego samego pracodawcy lub danego gospodarstwa leśne~o 35 lat, lub conajmniej 25 lat, lecz w tym wypadku tylko wówczas. gdy przekroczyli 6O-ty rok życia. Za lata służby liczy się laLa od ukończonego 21-go roku życia. służbowego zwolnić Art. 21. O ile pracownik nie utrzymuje własnych koni, to w razie potrzeby otrzymuje na koszt pracodawcy furmankę po księdza: w razie ciężkiej choroby, z chrztem, ślubem i pogrzebem. Zapomogi na wypadek śmiercL Art. 22. Na wypadek śmierci pracownika otrzymuje je~o fona i dzieci przez pół roku wolne mieszkanie, a pobory za jeden kwartał. . Nr. 298. DZIAŁ NIEURZĘDOWY. -000- Z Ministerstwa Skarbu. Ogólna liczba świadectw przemysłowych na rok podatkowy 1934, wykupionych w listopadzie b. r., wyniosła 7.435, z czego na przedsiębiorstwa przemysłowe przypada 3.226, a na handlowe 4.209 W listopadzie ub. r. wykupiono ogółem 6.300 świa,~ dcctw, z czego na przedsiębiorstwa przemysło­ we przypadało 2.759, a na handlowe - 3.541. W okresie od listopada 1933 r. do listopada 1934 r. włącznie wykupiono ogółem 659.320 świa­ dectw, z czego 210.568 przypada na przedsiębior~ stwa przemysłowe, a 419.169 na przedsiębiorstwa handlowe. W tymże okresie 1932/33 r. wykupiono ogółem 646.362 świadectw, z czego 203.369 przypadało na przedsiębiorstwa przemysłowe, a 418.526 na przedsiębiorstwa handlowe. Społecznej: (-l Wacław Pr(>ni(>r, Naczelnik Wydziału Min. Op. Społ. Przedstawiciel Ministerstwa Rolnictwa i Reform Rolnych: (-l Michał Banaszkiewicz, Radca Minist. Roln. i Reform Roln. Przedstawiciel Ministerstwa Sprawiedliwości: (-l Roman Gqsowski. Sędzia Sądu Okręgowego we Lwowie. -000- • • • • • Zostały wypuszczone nowego typu znaczki stemplowe wartości 2 zł i 5 zł. a nadto nowowprowadzone znaczki wartości 4 zł i 100 zł. Dotychczasowe znaczki stemplowe wartości 2 zł i 5 zł mo~ą być używane tylko do końca grudnia 1934 r. Nieużyte znaczki stemplowe dawnego typu. o których mowa, zostaną wymienione na znaki stemplowe, będące w obief.!u. w razie przedstawienia ich do wvmiany w czasie od dnia 15 b. m. do 15 stycznia 1935 r. • • • W dniu 27 gntdnia 1934 r. wylosowane zosŁa­ ły do umorzenia Bony FlInduszu Inwestycyinel!O, oznaczone numerami: 20922, 20478, 2775, 28170, 11591, 31209 i 24761 we wszystkich tO-du serjaf:h, wypuszczonych na podstawie rozporządzenia Mł­ nistra Skarbu z dnia 10 listopada 1933 r. (Dz. U. R. P. Nr. 89. poz. 6