Opłata pocztowa uiszczona ryczałtem. Warszawa, Piątek Nr. 44• . 23 lutego 1934 roku. Rok Xvn. --------~---------------------------------------------~ MONITOR POLSKI DZIENNIK URZĘDOWY RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ. WYCHODZI CODZIENNIE Z WY JĄ TKIEM NIEDZIEL I • SWIĄ T. Dyrekcja i Administracja Wydawnictwa: Ul. Królewska Nr. 5. Telefon: Centrala P. A. T. -- 552-80. Redakcja i ekspedycja Ul. Miodowa Nr. 22. Telef. redakcji 11-44-05. Telef. ekspedycji 11-75-28. Kasa czynna od godz. 8 i pół do 1 po płd., w soboty do godz. 12 w płd. Konto czekowe w P.K.O.--730. Oddziały "Monitora Polskieg·o": BIAŁYSTOK, Sienkiewicza 27, tel. 15-86; BIELSKO, śl., Trzeciego Ma~ 8, tel. 27-32: BYDGOSZCZ, Gdańska 95, tel. 15-74: GDAASK, Neugarten 27, tel. 240-79: GDYNIA, Świętojańska, Dom p, A, M" tel. 17-20; GRUDZIĄDZ, Mi.ckiewicza 26, tel. 304: KATOWICE, 3 Maja 23, tel. 565 i 1091: KRAKOW, Mikołai®ka 32, tel. 10499 i 10500: LUBLIN, Kościuszki 3, tel. 16-57; LWOW, Akademicka 15, tel. 20 i 45; ŁOm:, Piotrkowska 125, tel. 101-11 i 115-24: ŁUCK, Piłwd6kiego 14, tel. 222; POZNAA, Marcinkowskieg.o 23, tel. 28-57 i 28-58: SOSNOWIEC, Sienkiewicza 13, tel. 11-99: STANISŁAWOW, Szajnochy 4, tel. 287: TORUN', Szeroka 41, tel. 263; WILNO, Wileńska 14, tel. 674 i 1785. obrządzanie koni, otrzymują o 1 q żyta mniej w ordynarji (§ 15 i 16), dostają 24 ary ziemi pod Z a r z ą d z e n i a W ł a d z N a c z e 1n y c h: ziemniaki, kapustę i ogrodowiznę oraz 10 q ziemniaków gotowych (§ 18), oraz mają prawo trzyPoz. 62. On~c%enie Nadzwyczajnej Komisji mać jedną krowę (§ 19). Jako luzak może być Rozjemczej, ustalające warunki pracy i płacy ro- również ugodzony pomocnik pastucha i mleczarek, który może obrządzać parę koni służących botników rolnych na rok służbowy 1934/35 na do odwożenia mleka. U wag a IV. Inwalidzi, pracujący narówni obszarze województw: warszawskiego, białostoc z pozostałymi pracownikami z normalną zdolnokiego, lubelskiqgo, łódzkiego i kieleckiego, z. wy- ścią do pracy w rolnictwie, pobierają równe z nimi wynagrodzenie tak w gotówce, iak i w natu'ątkiem powiatu olkuskiego. raljach. Inwalidzi o zmniejszonej zdolności do pracy mogą być godzeni na niższych warunkach. § 2. Orzeczenie niniejsze obowiązuje na rok. Rok służbowy zaczyna się od dnia 1 kwietnia 1934 r., a kończy się dnia 31 marca 1935 r. Obie strony obowiązuje trzymiesięczne wypowieDZIAŁ URZĘDOWY. dzenie indywidualnej umowy pracy przed upły wem terminu wygaśnięcia niniejszego orzeczenia, -000a najpóźniej dnia 31 grudnia 1934 roku. Zwolnionym robotnikom obowiązany jest pracodawca wydać przy wymówieniu zaświadczenie o zwolZarządzenia Władz Naczelnych. nieniu (konotatkę). Niewypowiedzenie umowy -000o pracę do dnia 31 grudnia 1934 r. włącznie . oznac~a zawarci~ umowy na rok następny. Uchylenie 62. SIę I?rzez ktorąkolwlek ze stron od przyjęcia wypowle.dzen~a umowy o pracę tejże nie przedłuża. ORZECZENIE Rozwl;zame s~osunku służbowego w ciągu roku nast.ąplć może na zasadzie orzeczenia Komisyj Nadzwyczajnej Komisji Rozjemczej, ustalające ROZJemczych, lub też wyroków Sądów Państwo warunki pracy i płacy robotników rolnych na rok wych, działających według kompetencji. U wag a: Wzór i treść konotatki będą ustasłużbowy 1934/35 na obszarze województw: warlone przez Ministerstwo Opieki Społecznej i ogło szawskiego, białostockiego, lubelskiego, łódzkie szone w "Monitorze Polskim". go i kieleckiego, z wyjątkiem powiatu olkuskiego. . § 3. Zatargi wynikłe na tle umowy o pracę po~lędzy pracodawcą a robotnikami regulują KomiNa podstawie ustawy z dn. 18 lipca 1924 r. sJe RozJem.~ze, bądź Sądy Państwowe, według w przedmiocie uprawnień Ministra Pracy i Opie- kompetencJI. Do czasu uzyskania właściwego ki Społecznej do powoływania Nadzwyczajnych orzeczenia lub wyroku niewolno: Komisyj Rozjemczych do załatwiania zatargów 1) pracodawcom wstrzymywać świadczeń zbiorowych pomiędzy pracodawcami a pracowni2) pracownikom przerywać pracy. ' kami rolnymi (Dz. U. R. P. Nr. 71, poz. 686) oraz U w ~ ~ a:. W wypadkach wyjątkowo ciężkierozporządzenia Ministra Opieki Społecznej z dn. go przewlmeOla. pracodawca może wstrzymać 29 listopada 1933 r. ("Monitor Polski" z 7 grudnia przed orzeczeOlem lub wyrokiem świadczenia 1933 r., Nr. 281, poz. 307), Nadzwyczajna Komisja w zbożu i gotów:ce, w razie jednak wygrania spoRozjemcza w składzie: Przewodniczącego Jana ru przez robotOlka pracodawca winien wydać Gnoińskiego, Okręgowego Inspektora Pracy, ja- wstrzymane świadczenia wraz 7. dodatkiem mieko przedstawiciela Ministerstwa Opieki Społecz- sięc. z.nym w wysokości 2 % od wstrzymanej należ nej, Radcy Michała Banaszkiewicza, jako przed- nOSCI. sŁawiciela Ministerstwa Rolnictwa i Reform Rol§ 4 . O rzeczenie niniejsze stanowi . w myśl nych i Sędziego Sądu Apelacyjnego Stefana Mal- ustawy z dn. 18 lipca 1924 r. (Dz. U. R. P. Nr. 71, tza, jako przedstawiciela Ministerstwa Sprawie- poz. 686) podstawę przy zawieraniu umów indliwości, na posiedzeniach, odbytych w dn. 14 dy.widualnych .. Indywidualne umowy pracy, zawieI· 20 grudnl'a 1933 r. w Warszawie, w sprawI'e wak dl 'k r~~ące waru.n ~ . ~ pracowm ów mniej korzystne, y !un~dów prahc i płacy r'Okb.otnikóbVf łrolnyck~ w wo- mz warunkI OlmeJszego orzeczenia, są nieważne Jewo ztwac : warszaws lem, la ostoc lem, lu- z urmątkiem specJ'alnych w dk' 'd . ' . tk' .. 11 w tem orzeczeniu. ypa ow, przeWI Zlab ~ ls k'lem, ł'o d,z k'lem l. k'le l ec k'lem, z. wYJ~ .~em ponych wlatu olkusluego -- po wysłuchamu 0PlDJI przed-, " sŁawicieli pracodawców i pracowników rolnych § 5.. Pr~c~wOlk otrzymuJe od praco~aw.cy oraz biorąc pod uwagę zarówno położenie ogólne bezpłatme kSlązeczkę <?brachun~?Vfą, za~leraJą rolnictwa w chwili obecnej, jak i sprawę położe- cą kontrol~ ~yda~aneJ ordynarJI 1 pensJI. wraz nia robotników rolnych, jak również, biorąc pod z potrące~l1~ml l spIsem. powler~onych. mu lDwenuwagę zawarte polubownie umowy na innych te- tarzy. KSlązeczka. ta WlDna byc podpIsana przez renach Państwa na rok 1934/35. pracodawcę lub Jego zastępcę oraz pracownika. Pozatem pracodawca wydaje bezpłatnie robotnik?m swego fol~~rku. na ręce wybranego przez o r ze kła: Olch prz~dstawlclela Jeden egzemplarz niniejszego orzecze ma. DZIAŁ I. ORDYNARJUSZE. U wag a: Książeczki obrachunkowe złożo ne u pracodawcy nie powinny być dłużej przeZasady ogólne. trzymywane, niż dziesięć dni. § 6. Zawarcie indywidualnej umowy z ordy§ 1. Orzeczenie niniejsze dotyczy z jednej strony wszystkich pracodawców rolnych, z dru- narjuszem nie może być uzależnione od trzymagiej zaś strony pracowników z normalną zdolno- nia przez niego posyłek. Zony pracowników nie mogą być zmuszane ścią do pracy: fornali, luzaków, stróżów, pastuchów, polowych, karbowych, włodarzy i gumien- do pracy. Dojenie krów i inne roboty odbywać się mogą na zasadzie osobnej umowy. nych. U wag a I. Karbowi, włodarze i gumienni Czas pracy. otrzymują żyta w wysokości conajmniej o 1 kwintal więcej od fornala (§ 15 i 16). § 7. Przeciętny czas pracy w rolnictwie U wag a II. Stangretów (forysiów) i t. d. w ciągu roku ustala się na 9 godzin 20 min, przynie uważa się za fornali, o ile pełnią stale obo- czem rozkład godzin pracy ustala się podług powiązki przy koniach cugowych. niższej tabeli. Tabela ta ułożona jest na za. U wag a III. Luzacy (ręczniacy), t. j. ordy- sadzie czasu słonecznego, różniącego się od pań.narJusze, do obowiązków których nie należy I sŁwo we go o 25 minut• TRESć DZIAŁU URZĘDOWEGO: Tabela czasu pracy. ..., .• &:l Gl Praca do Miesille południa ł ..., Gl ~ ~ ~ ~ ."o ~] Gl" N'· .. .a Praca po 8-12 1 Luty I-lit Gl Po ~ tl.,s Q. &:l CI li - 7j-12 1-1 1 ł Ilł 7-12 - Ił ł Ił Marzec 1-10 11-20 21-31 ~-g olG południu .. &:l Q..." Q.O Stycze6 .. 'i ClI - 4.00 - I5.00 Ił - l - 5.30 6.00 6.30 - Ił -- 6.40 7.00 - 1 - Kwiecień Mai 1-10 11-20 21-30 6-12 1-10 11-20 21-31 6~12 ł Ił 6-12 ł 6-1l Czerwiec 1-10 11-20 21-30 l 1 - Ił 7.20 - l 1 - 7.30 7.50 8.00 ł 2 2 2 2 - 8.20 8.20 8.30 ł i 2 2 2 2 - 8.30 8.20 8.00 ł 6-12 i 2 2 2 2 - 7.50 7.30 7.00 ł 6-12 ł Ił 7-12 - Ił Lipiec 1-10 11-20 21-31 Sierpień 1-10 11-20 21-31 Wrzesień 1-10 11-20 21-30 Ił - 6.40 - 6.20 6.00 - Ił - 5.30 5.20 4.50 - l l Październik 1-10 11-20 21-31 Listopad Grudzień 1 - 1; - 7ł-12 I-Iii 11ł - 4. 15 1 8-12 /-/li /lł - 3.45/ Robotnicy fornale mają być zwalniani przed południem o pół godziny wcześniej, aniżeli · inne kategorje robotników, a to dla koniecznego obrządku inwentarza. Za początek pracy rano i popołudniu uważa się wyjście z podwórza lub z naznaczonej zbiórki przed mieszkaniem pracowników,a za koniec zej·· ście z pola. O ile pole leży dalej, niż 2 km od podwórza, robotnika należy zwolnić z pracy o 10 minut wcześniej, w stosunku do każdego kilometra powyżej dwóch. W razach pilnej potrzeby powyższy podział rozpoczęcia i końca pracy oraz przerw jedzeniowych może być zmieniony, jednakże tylko w ten sposób, by ogólna ilość godzin pracy pozostała ta sama. Na żądanie pracodawcy, w razie pilnej potrzeby, pracownicy są obowiązani do pracy poza wyżej określonym czasem, lecz za osobnem wynagrodzeniem po cenach za godzinę: w powiatach I kat. (§ 16) -- 45 gr, II i III kat. -- 40 gr oraz IV, V i VI kat. 35 gr. Wynagrodzenie za nadgodziny nie ma zastosowania, jeżeli pracodawca udzielił robotnikowi następnego dnia urlopu na czas o 50 % dłuższy, niż trwała praca ponad normę dnia poprzedniego. Do robotników, pobierających wynagrodzenie za roboty wykonane poza 2. MONITOR ,POLSKI. - Dnia ~3 lutego 1914 r. Nr. i~. unormowanym wyżej czasem pracy, n,ie zaliczają u wag a I. Od pracodawcy zależy podwyż mem stanowisku, jąk pole pr2ieznac~one pod;liemsię pastuchy, stróże nocni i dozorcy, o ile wykoszenie ilości wydawci:nego na ordynarję żyta za- ' niaki dwprśkje . P~żygoJową.n~~ .m~chani~zlie zienywane przez nich roboty nie przekraczają za- miast jęczmienia. ponad ustalone minimum. ' mi pod ziemniaki ' i obqJQka ich; winnyby~ ,ta~ie kresu ich zwykłych obowiązków. U VI a g a II. W mają<tkach, gdzie sieją groch same, jak ziemnia)tQ,w dworski~h . . Z,asłrzega się, , Samowolne i nieuzasadnione opuszczenie ro- w dostatecznej ilości, ordynarjusze mogą żądać że wszystkie ziemniak,i pra~owników powinny być boty podczas godzin pracy oraz niestawienie się zamiast 1 kwintala pszenicy 80 kg grochu. sadzone oboks,i ebie w jeanem miejscu. do pracy jest niedopuszczalne. Samowolne spóź li w a ~ a III. W majątkach, gdzie sieją w doO ile pracownik ruje posiada sadzonek, ' moie nienie się jest niedopuszczalne i powoduje potrą statecznej ilości hreczkę albo grykę, a nie sieją otrzymać takowe od pracodawcy w ilośd pocenia, jak przy nadgodzinach. pszenicy, ordynarjusze zażądać mogą po 1 kwinta- trzebnej do zasadzenia należnej roli; wówczas z § 8. Obrządek inwentarza odbywa się poza lu hreczki albo , ~ryki za każdy kwintal pszenicy. przew;idzianej ,w orzeczeniu i'lościroli potrąca się godzinami pracy, bez specjalnej dopłaty. WstaU wag a IV. W majątkach, gdzie nie sieją ' przestrzeń zie'mi, odpowiadaj,ącą ilo.ści . wydan'yc~ wanie do obrządku inwentarza oraz naszykowa- pszenicy, wydaje się żyto w stosunku za 1 kwin- kartofli. nie wozów i narzędzi powinno mieć miejsce nie tal pszenicy 1,3 kwintala żyta. W~ześniej, niż na 2 godziny przed rozpoczęciem U wag a V. Pracodawca może do 1 kwinUtrzymanie inwentarza. pracy. , tala żyta lub w pQwiatach, w których w skład orObrok, siano i t. p. karm dla inwentarza ma dynarji wchodzą 3 kwintale pszenicy-do 1 kwin§ 19. Ordynarjusz ma prawo trzymaĆ, s.to~ być przygotowany uprzednio w godzinach pracy tala pszenicy zastąpić cukrem według relacji cesownie do umowy indywiduallnei, dwie lub jedną w miejscach na to przeznaczonych. Kolejne sy- ny giełdowej zboża i ceny d/etalicznej cukru. krowę z jednym przychówkiem do dwóch miesię pianie w nocy w stajni oraz dyżury , w dnie świą § 16. Pensję i ordtynarję na rok 1934135 usŁa cy, względnie mOŻe nie trzymać krów. ,Zmiana teczne obowiązują wszystkich fornali i luzaków la się, jak nac;tępuje: w ciągu roku ustalonych indywidualną umową wabez specjalnej dopłaty. L kategorja; pensji 140 zł oraz ordynarji 15 runków trzymania inwenta~za może nastąpić tylPastuch jest wolny od pracy co trzeci dzień kwi'll!tali w stosunku rocznym, obowiązuje w po- ko ,w drodze obopólnego p'orozumieruia: świąteczny (niedziele i święta) i na ten czas zowiatach: jędrzejowskim, kaliskim, kolskim, kraJeżeli ordynarjusz utnówH 'się: " staje zastąpiony przez innych, wyznaczonych w snystawskim, kutnowskim, łęczyckim, łódzkim, lu1) że będz.i,e , trzy~ać jedną krowę, to otrży~ tym celu pracowników. be1skim, miechowskim, nieszawskim, opatowslcim, mywać będzie 120 litx:ów mle~a w'cią~u roku ' na " , O ile luzakowi polecono czasowo obrządzać pińczowskim, piotrkowskim, puławskim, sando- okres zapuszczenia krowy; konie w zastępstwie fornala, to otrzymuje on za , mierskim, sieradzkim, warszawskim i włocław- . 2) że niebędzjetrzyiria~ '.' kró~, ' to ótrzyiny~ skimj każdy dzień zastępstwa 35 gr. ' wać będzie po, 2 litry mleka dziennie ' w ciągu 6 II kategorja: pensji 120 zł oraz ordynarji 15 miesięcy zimowych i ' po ' 3 'litty' ml~ka ' diiennie Do siania nawozów sztucznych pracodawca " " daje pracownikom worki i dopłaca im od hektara kwintali w stosunku rocznym obowiązuje w po- ; w ciągu 6 miesięcy let~ich. " ,,'•. ", ' W razie; gdy 'orolynatjusz , ,tlD1Q"wił si~, ' i~ ·~ę 20 gr. Prócz tego przy sianiu nawozów sztucz- wiatach: błońskim, brzezińskim, , ciechanowskjim, ' nych, gryzących, a zwłaszcza azotniaku wapna, częstochowskim, gostynińskiln, giójeckim, hrubie- ' dzie tiżyinać dwie 'lub ~ediląkrowę, ' a'. krów tycp nie mogą być zatrudnione kobiety; pracownicy szowskim, iłżeckim, janowskim, konińskim, kozie- . nie trzyma, to pracodawca' · 'obowiązany ' jest wynic kim, lipnowskim, lubartowskim, łaskim,łowic dać mu 4i5 arów ziemi' poo' ziemniaki lub 5 q karzaś używani do ich siania, mają otrzymać ochrakim, mińsko - mazowieckim, mławskim, opoczyń tofli za każdą ilietiżymarią kr'ówę~ " , ' ! , ; niacze na oczy. ' W majątkach, w których pracodawca stawia § 9. Stróże nocni mają codzielinie wolny skim, płockim, pułtuskim, radomśkowskim, raza warunek przy umowie, aby ordynarjusz: domskim, ryPińskim, sochaczewskim, sokołow, czas do zakończenia robót przedpołudniowych. 1) trzymał jedną krowę, to otrzymywać bę W czasie przerwy obiadowej obowiązani są do skim, stopnickim, tureckim, wieluńskim, włosz dzie 1 litr mleka dziennie; " czowskim i zamojskim; stróżowania. Po przerwie zaś otrzymują czas wol2) nietiżymał wcale' krów, •to otrzymywać III kategorja: pensj, i 120 zł oraz ordynarji 14~f : ny, równy przerwie obiadowej, stosownie do ta- ' beli czasu pracy (§ 7). Następnie stróże mogą być kw~ntala w st,osuOIku rocznym obowiązuje w po- , bę.dJzie po 3 litry mleka dziennie w Ciągu 6miezatrudniani przy robotach koło inwentarza, w do- wiatach: będzińskim, chełmskim, garwolińskim, sięcyzimowych i po 4 litry mleka dziennie w cią, . ' .' , " , . '" mu i t. p., z wyjątkiem czterech miesięcy: listopa- płońskim, przasnyskim, rawskim" s.ied1eckim,. gu 6 miesięcy letnich. O i1e w czasie trwania ' umowy ordYlllarjuszol" tomaszowskim, węgrowskim da, grudnia, stycznia i lutego. W miesiącach zaś skierniewickim, wi padną krowy" a odszkodowania , za nie mu nie od 1 października do 31 marca stróż otrzymuje i zawierciańskim; przyZtDano, to w wypadku, gdy: ,, IV kategorja: pensji 110 zł oraz ordynarji 14% kożuch dworski na czas warty, która nie może 1) z pośród trzymanych dwu kró,wpadnie jekwintali w stosunku ro cznym obowiązuje w pozaczynać się wcześniej, niż o godz. 18-ej (6-ej). dna - ordynarjusz otrzymywać będzie w okresi~ § 10. Praca w dni świąteczne może być wy- wiatach: bilgorajsldm, kieleck,im, końskim, łukow zapuszczenia pozostał,ej krowy po ,2 litry mlek~ skim, makowskim. radzymińskim, radzyńskim, konywana li tylko za obopólną zgodą i za wynadziennie, nie więcej wsza)tże, niż 120 litrów: za cagrodzeniem po cenach za godzinę: w powiatach i siel"peckimi . ły ten okres; , V kategorja: pensji 120 zł oraz ol1dynarji 13% I kat. (§ 16) - 60 gr, II i III kat. - 50 gr oraz , 2) 'pa,dlną dwie krowy, lub j~żeli. trzyma ~edllą kw'~ntala w stosunku rocznym obowiązuje w poIV, V i VI kat. -40 gr, W gorzelniach i krochmalkrowę, padnie ta krowa ordynaqusz otrzymyniach na żądanie pracodawcy praca odbywa się wiatach: biał0siockim, bialskim, bielskim, łomżyń wać będzie po 2 , litry mleka dziennie w miesią~ zgodnie z ustawą z dn. 18 grudnia 1919 r. (Dz. U. skim, szczuczyńskim, włodawskim i wysokoma- caeh zimowych i po 3 litry mleka dziennie w mieR. P. z 1920 r. Nr. 2, poz. 7) i również po tychże zowieckim; . ' VI kategorja: pensji 110 zł oraz ordynarj:i 13 ~<.i siącach letnich. cenach. Przepis powyższy dotyczący wydawama ml~ kwintala w stosunku rocznym obowiązuje w po§ 11. W dni ulewne i wyjątkowej niepogody ka w razie padnięcia krów nie ma zastosowania włatach: augustowskim, ostrołęckim, ostrowskim, roboty w polu nie powinny być wykonywane. sokólskim, suwalskim, grodzieńskim i wołkowy w razie wybicia krów pracodawcy, na skutek z~ razy. skim. Stosunek wzajemny. U wag a , I. Pracownik otrzymuje mleko W powiatach: brzezińskim, gostynińskim, grójeckim, janowskim, jędrzejowskim, kaliskim, kol- świeże, niezbierane. § 12. Pracodawców oraz, ich zastępców obo- skim, kutnowskim, lubartowskim, lubelskim, łę U wag a II. W razie niemożności wydania wiązuje grzeczne traktowanie pracowników i ści czyckim, łowickim, łódzkim, miechowskim, nie- mleka, pracownik otrzymuje równoważnik w gosłe przestrzeganie warunków umowy, a zwłaszcza szawskim, opatowskim, pińczowskim, piotrkow- tówce lub w życie, licząc 1 Htr mleka równy 1 kg regularne wypłacanie przewidzianych świadczeń skim, płockim, puławskim, radomskowskim, san- żyta. i płac. Pracowników obowiązuje grzeczność wodomierskim, sieradzkim, stopnickim, tureckim, Pracodawca daje utrzymanie dila krów ordybec pracodawców i ich zastępców, ścisłe przewarszawskim, wieluńskim i włocławskim - ordy- ~rjusza. ' strzeganie zawartych umów, pilne i sumienne narjusze otrzymują w składzie ordynarji 3 kwinUtrzymanied/la bydła ma był latem na odspełnianie obowiązków, dążność do największej powie dniem pastwisku takiem" jak i dla bydł.a tale pszenicy (§ 15). wydajności pracy i stosowanie się do wszystkich We wszystkich innych powiabch ordyparjudworskiego (z wyj.ątkiem. sz~ucznych ~astewJ?l zarządzeń pracodawcy lub jego zastępcy odnoszą ków i łąk kośnych), )ednakze mekomeczrue wspolcych się do wykonywania obowiązków służbo sze otrzymują w składzie ordynarji 2 kwmtal'e nem. Przy osobnem pastwisku daje pracodawca wych oraz przestrzeganie wszystkich przepisów pszenicy (§ 15). ' osobnego pastucha. W b~aku odpo,w iedniego U wag a: W powiatach I, II, III, IV kateporządkowych w obrębie folwarku, jakoteż dbałe gorji za obopólnem porozumieniem do 2 kwintali pastwiska, bydło ordynarjuszy. ~tr~y~ywać. b~ i staranne obchodzenie się z powierzonym sobie dzie zieloną paszę w dOSltatec,zne) 110sCl lub 7 l P9 ł żyta 1~b jęczmienia może być wypł.ac,one w goinwentarzem żywym i martwym. kg. kiszonych liści buraczanych lub 7 i pół kg ki'tówce łącznie z pensją. Delegat, mąż zaufania (przedstawiciel robotszonych wytłoków albo pół kg suchych wytłoków § 17. Pracodawcy są uprawnieni do przemieników) nie może być gorzej traktowany od in'na 1 s'ztukę diziennie, z wYstarczającą ilością lenia ordynarji na swój rachunek i wówczas z . nych pracowników. przewidzianej w § 16 ordynarji potrą<:ają 1 ~ sieczki. Podczas miesięcy zimowych, t. j. w okresie stabulacji, otrzymują prac'o wnicy na sztukę kwintalla żyta. Warunki wynagrodzenia. W wypadku dawania przemiału przez praco- bydła dziennie po 8 kg zdrowej sieczki i plew zbożowych, z dodaruem wywaru lub pulpy. Ta~, § 13. Zgodnie z § 16 niniejszego działu, ordy- dawcę pracownikowi przysługuje prawo określa gd:me nie wydają wywaru ,lub ~Ullpy,. pra~ow~l1k nia, jaka ilość ordynacji: ma być zmie,l ona na pynariusze pobierają płacę w gotówce kwartalnie otrzymuje na każdą sztukę 1 kwmtal zlemmako.w, tel, razówkę i kaszę. zdołu i ordynarję. Przemielenie ordynarji winno być dokonane albo 1 i pół kwintala innych okopowych , nueWypłata pensji winna następować nie później, najdalej w ciągu pierwszego miesiąca kwartału, sięcznie, lub równoważnik 'W, oŁtęba9h lub ń1akti niż dn. 7 -go następnego miesiąca. chach, albo 2 kwintale . ,wytłoków niezepsutych za kt.óry wydaje się ordYnarję. § 14. Wysokość ordynarji d~a poszczególnych Na rozkurz odlicza sobie młyn maksymum (dołowanych) lub 15 kg wytłoków suchych, lub woj.ewództw i powiatów określa § 16 niniejszego przy razówce 2:%, przy pytlu i kaszy 5 %. też sŁosownyrównoważnik w koniczynie lub siadziału. Ordynarję wydaje się zgóry i to w pierwniianowicie pO 1,75 kg koniczyny lub po Pozatem pOobieranie innych opłat i miarek jest nie, szych dwóch tygodniach każdego kwartału. 2 kg siana na dzień i sztUkę. · niedozwolone. W razie niemożności wydania należnej ordyZamiast wymienionych dodatków do sieczki narji z powodu wypadków losowych lub w termi-; Ziemia pod ziemniaki. i plew zbożowych pracodawca może wyznacZyć n,ie na 1 lipca, ustallenie terminu ma nastąpić w pracownikowi 4,5 arów ziemi na każdą sztukę bydrodze bezpośredniego porozumienia stron. § 18. Ordynarjusz otrzymuje 30 arów ziemi dła, dość wcześnie jednak, aby pracownicy mogli Zboże wydawane na ordynarję musi być pod ziemniaki, kapustę i ogrodowiznę oraz 15 q zużytkować tę ziemię j.ednocześnie z sadzeniem zdrowe i dobrze oczyszczone, w ga,tunku, jaki po- ziemniaków gotowych, zdrowych i suchych. Na swoich ziemniaków. Słomę dla inwentarza otrzy. zasadzie indyw~dualnei umowy wzamian 30 arów mUją pracownicy w miarę potrzeby. siada majątek. . Pracodawca ubezpiecza obowiązkowo bydło § 15. W sprawie składu ordynarji postana- ziemi może być wydane 35q ziemniaków gotowych. Za obopólnem porozumieniem również za- pracownika od ognia. W wypadkach pażaru, wywia się, co następuje:
- a)pracownik otrzymuje 3, względnie 2 kwin- miast 15 q gotowych ziemniaków może być wyda- nikłego z winy lub nieostrożności pracownika, traci tenże prawo do pobrania . odszkodowania za tale pszenicy, a to zgodnie z § 16 niniejszego na odpowiedlnia !ilość roli. spalone, należące do niego bydło. , Sadzenie ziemniaków winno odbywać się dridu; , W prowadzenie c;lo dworsldej obory nowej
- b)conajmniej 9 kwintali otrzymuje w życie; jeżeli ,nie umówiono się inaczej w danym mająt
- c)resztę zboża, brakującą do ustallonej dla ku - w połowie między początkiem a końcem sztuki bydła nie może na'stąpić bez poprzedniego sadżenia ziemniaków dworskich. Pole przezna- zezwolenia ppaco<ła,wcy lub jego zastępcy. a 'to dla majątku normy ordynarji, wydaie się w jęcz czone pod ziemniaki powinno być w takiem sa- un;iknięciazarazy~ . mieniu. a MONITOR POLSKI. - Nr. 44. § 20. Pra<:ownik ma prawo trzymać dowolną trzody chlewnej. w granicach istniejącego pomieszczenia w chlewach czeladnich. Trzymanie kur jest dozwo~one, trzymanie zaś gęsi, kaczek, gołębi, królików i t. p. zaJleży od obopólnej umowy. ilość Opał. § 21. Pracownik otrzyma 13 jednostek opa- łowych. Jednostka opałowa równa si'ę: 10,2 metrom sześciennym przestrzennym torfu sztychlowego, 6.8 metrom sześciennym przestrzennym torfu deptanego. 5.1 metrom sześciennym przestrzennym torfu prasowanego, 2,5 kwintalom węgla, . 1 kupce gałęzi wymiaru 1.75 metra szerokości, 1,75 metra wysokości i 2 metry długości. . Przy wydawaniu opału w drzewie obowiązu je wydanie 12 metrów sześciennych przestrzennych drzewa szczapowego suchego, przyczelll 1 metr sześcienny przestrzenny drzewa szczapowego równa się: 1,5 metra sześciennego przestrzennego karpiny rąbanej lub 1,25 metra sześciennego przestrzennego drzewa niesuchego. Wybór materjału opałowego przysługuje pracodawcy, zastrzega się jednak, że przy wydawaniu węgla co najmniej 1/4 opału, a przy wydawaniu w innym materjale co najmniej'" opału musi być wydane w szczapach. T orf winien być wydany w normalnie suchym stanie i w przeciętnie dobrym gatunku. Mieszkanie. § 22. Miesz'.{anie pracownika musi się skła dać co najmniej z jednej izby z podłogą drewnianą oraz komory. Izby win.ny być wytynkowane,a co na.imniej dokładnie wylepione, ze szczelnemi drzwiami i oknami na zawiasach. W oknach mają być cołe szyby; w razie stłu czenia szyby. pracownik jest obowiąany wstawić ją w ciągu dwóch tygodni. Wapna niegaszonego do bielenia dostarcza pracodawca dwa razy do roku, w ogólnej ilości 15 kg na mieszkanie. Podło gi mają być położone i piece doprowadzone do porządku przed 1 listopada 1934 r. Mieszkania mają być ze szczelnym da,chem; tam, gdzie dachy są popsute, muszą być naprawione w ciągu miesięcy letnich. W majątkach, gdzie woda zacieka do piwnic i mieszkań pracowników, winny być one zabezpieczone w ciągu lata od wody na- pływ-owej. Pracodawcy winni dbać, aby otoczenie mieszpracowników było higjeniczne. Obowiązuje wybrukowanie dostępu do studzien oraz zastą pienie zgniłych cembrzyn nowemi, lub też zapewnienie pracownikom w inny sposób zdl'owej i: czystej wody do picia. Zbiorniki na nawóz nie mogą znajdować się w bliższej odległości, aniżeli 20 metrów od mieszkań służbowych. Pracownicy mają ,składać nawóz ze swokh chlewów w przeznaczonem na to miejscu. W pobliżu mieszkań mają znajdować się zasłonięte ustępy w dostatecznej ilości, które pracownicy obowiązani są utrzymywać w czystości i porządku. Gdzie jest odlpowiednie pomieszczenie w dotychczasowych budynkach, jak róWnież przy mieszkaniach nowowybudowanych powinna być urządzona łaźnia. W innych maiątkach, o ile tylko istnieje możliwość, pracodawcy są obowiązani do urządzenia kań kąpieli. Pożądanem jest, aby pr.acodawcy, mający w folwarkach elektryczność, wprowadzaH ją do mies.zkań pracowników. Koszty prądu płaci pra- cownik. Pracownicy są obowiązani utrzymywać mieszkanie w porządku; trzymanie inwentarza w mieszkaniu jest stanowczo wzbr-onione. Sublokatorów nie wolno przyjmować bez zgody pracodawcy, któremu przy wprowadzeniu się ma być zameldowany skład rodziny pracownika. § 23. Pracownik otrzymuje pomieszczenie na ziemniaki, pomieszczenie dla bydła we wspólnej czeladnej oborze, lub specjalnie przeznaczonym na to budynku, oraz pomieszczenie dla dwóch sztuk trzody chlewnej i pomieszczenie na opał, lIladto w miarę potrzeby słomę do sienników oraz w miarę m-ożnośc,i ściółkę dla swego inwentarza, przyczem nawóz stanowi własność pracodawcy. Dnia 23 lutego 1934 r. sieczkę; o ile posiada jedną krowę, a umowa prze- widuje dodatek w mleku zamiast drugiej krowy, to dodatek ten zostaje obliczony w stosunku 10 litrów za każdy miesiąc przepracowany od 1 kwietnia 1934 r. przez zmarłego pracownika. Jeżeli ziemniaki zostały zasadzone przed śmiercią ordynarjusza, rodzina zmarłego ma prawo do całego zbioru. Na koszty pogrzebu otrzymuje nadto tytułem zapomogi 25 zł i trumnę zrobioną na miejscu, lub w razie odmowy przyjęcia trumny równoważnik w gotówce. U wag a: Mieszkający razem członkowie rodziny zmarłeg-o pracownika, korzystający z powyższej zapomogi, nie mogą chodzić do roboty poza obrębem folwarku, jeżeli przed śmiercią ordynariusza stale się do niej nie zobowiązali i jeżeli pracodawca daje im zatrudnienie. Wynagrodzenie członków rodziny zmarłego ordynarjusL:a za pracę nie może być niższe od cen, obowiązują cych w folwarku dla danej ka'tegorji robotników. § 25. Na wypadek śmierci żony pracownika otrzyma on tytułem zapomogi 20 zł, na wypadek śmierci dziecka 15 zł. We wszystkich wypadkach powyższych otrzyma także trumnę zrobioną na miejscu lub w razie odmowy przyjęcia trumny równoważnik w gotówce. § 26. Na wypadek kalectwa lub śmierci robotnika, spow('dowa:nej nieszczęśliwym wypadkiem przy pracy, pracownik, ewentualnie ieRo rodzina, korzysta w gospodarstwach po,niżej 30 ha, jako nieobjętych ustawą z dni·a 30 stycznia 1924 r. (Dz. U. R. P. Nr. 16, poz. 148) z pełnych świadczeń przewidzianych w niniejszem orzeczeniu do czasu polubownego lub sądowego zabezpieczenia praw pracownika, bądź jego rodziny, nie mniej jednak, jak przez pół roku. Postanowienie niniejsze w niczem nie ogranicza praw takiegor-obotnika, wypływających z przepisów kodeksu cywilnego. Może być jednak zastąpione zatwierdzoną przez Ministerstwo Opieki Społecznej ogólną umową, regulującą wzajemne prawa i obowiązki pracodawców i pracowników na wypadek kalectwa lub śmierci pracownika z powodu nieszczęśliwego wypadku przy pracy. W pozostałych majątkach obowiązują przepisy ustawy z dn. 30 stycznia 1924 r. (Dz. U. R. P. Nr. 16, poz. 148). W cellu uniknięcia nieszczęśliwych wypadków mają być wprowadzone ochraniacze przy wszystkich ty.ch maszynach, do których zastosować się dadzą. § 27. Do czasu wprowadzenia ustawowego ubezpieczenia na starość pracodawcom nie wolno przy końcu roku służbowego wręczać konotatek tym ordynarjuszom, którzy przepracowali na dobro pracodawcy lub danego gospodarstwa 25 lat, oraz 't ym pracownikom dniówkowym, którzy przepracowali w danem gospodarstwie lub u danego pracodawcy 25 lat, w tem uprzednio przynaimniej 20 lat w ,charakterze ordynarjusza i stracili całkowitą lub częściową zdolność do pracy z tytułu starości. Po, wyższy okres 25 lat lliczy się dla robotników dniówkowych i ordynarjuszy od ukończenia 18 roku życia. Tytułem do zwolnienia tych ordynariuszy nie może być niezdolność do pracy, lecz przewinienie służbowe. Ordynariusze objęci niniejszym artykułem obowiązani są do wykonywa'nia swych obowiąz ków w granicach swej zdolności do pracy, pomimo przepracowa.nych 25 lat. W wypadku stwierdzonej zupełnej niezdolności do pracy z powodu starości pracownik nie jest obowiązany do pracy i w tym wypadku świadcze nia jego mogą być obniżone, jednak nie niżej, niż do połowy świad'czeń ordynarjusza. Udowodnienie zupełnej niezdolności do pracy lub jej zmniejszenia ciąży na pracowniku. § 28. Rezerwistom powołanym na ćwiczenia, lub w razie mobilizacji, wydaje się świadczenia zgodnie z obowiązującemi w tej mierze ustawami i nie uważa się tego za przerwy w pracy (do § 27 ninie.jszego działu). Szkoły i ochronki. § 29. Pracodawcy opłacają początkową naukę dzieci pracowników tam, gdzie to wymaga osobnych dopłat. Pozatem pracodawcy utrzymują ochronkę dla dzieci w wieku od lat 4 do 7 w folwarkach, w których liczba tych dzieci przekracza 20. O ile pracodawca założył ochronkę, a dzieci pracowników w liczbie conajmniej 15 do . Ubezpieczenie. ochronki w ciągu trzech miesięcy nie uczęszczały, pracodawca założoną ochronkę likwiduje, a koszt § 24. Do czasu wprowadzenia ubezpieczeń trzechmiesięcznego utrzyman~a ochroniarki dzieli pomiędzy wszystkich ordynarjuszy, którzy mając pogrzebowych, na wypadek śmierci pracownika żona lub dzieci zm.arłega maiją otrzymywać przez w tym wieku dzieci, tychże do chronki nie posypół roku: połowę pensji, p-ołowę ordynarji, utrzyłali. Inspektor pracy w porozumieniu z inspektomanie d1a jednej krowy, pół ziemi pod ziemniaki rem szkolnym rozstr,zyga, czy przeszkodą do i ziemniaków gotowy<:h, jak również możność ko- otworzenia ochronki jest brak lokalu. W razie uchylenia się pracodawcy od wykorzystania ze wszystkich innych świadczeń przewidzianych w nin<iejszem orzeczeniu narówni z nania przepisów niniejszego paragrafu obowiąza innymi pracownikami. Jeżeli rodzina zmarłego ny on będzie płacić na ręce właściwego inspektoprac·ownika posiada dwie krowy, to druga krowa ra szkolnego na rzecz oświaty robotników rolnych otrzymuje w lecie paszę na pastwisku, w zimie • danego powiatu sumę odpowiadaiącą kosztom 3. cią~u i ochroniarki w roku I utrzymania ochronki w tej drodze funduszem rozposłużbowego. Osiągniętym rządza komisja, złożona w równej liczbie z przed- stawicieli organizacyj zawodowych pracodawców i pracowników pod przewodnictwem inspektora szkollnego przy współudziale właściwej!o inspektora pracy. Prawo występowania o wykonanie niniejszego artykułu przysługuje pracownikom dane/;!o folwarku i właściwemu inspektorowi pracy. Urlopy. § 30. Pracownik otrzymuje w cią/;!u roku 12 dni urlopu w dni nieświąteczne (święta obowiązu ją zgodinie z wydanemi w tej mierze ustawami), bez potrącenia świadczeń. Pracownik może zażą dać w czasie zimy urlopu nieprzerwanego do 6 dni, przytem jednocześnie nie więcej, IlIiż jeden z folwarku. Wybór dni urlopu odbywa się w porozumieniu z pracodawcą, z wyjątkiem wyjazdów, spowodowanych pisemnem wezwaniem związków zawodowych, w tych bowiem wypadkach pracodawca win,ien jest zgodzić s;ię na zaproponowany dzień urlopu. W czasie pilnych robót, jak siewy, żniwa. sianokosy i kopanie. urlopy mogą być wydawane w wypadkach wyjątkowo pi'lnych. Wyjazdy na skutek wezwania urzędów państwowych nie są ' wliczane do urlopów. O ile pracodawca z/;!adza się na łączne 2 lub 3 dni UI1lopu, które obejmują jedno święto, dzień ten liczy się za dzień urlopu. Pozatem odchodzącemu robotnikowi należy się 6 dni wolnych na wyszukanie pracy. Strawne. § 31. Pracownikowi, wysłanemu w dlrogę, należy się tytułem strawnego za dobę 2.00 zł. za obiad 1.00 zł, za kolację 65 gr. Dobę liczy się od 16 godzin wzwyż. Opóź,nienie posiłku o dwie godziny nie pocią ga za sobą wypłaty strawneg-o. W drodze godziny pracy nie obowiązują. Furmanki. § 32. Pracownicy otrzymują: 1) zbiorową furmankę do jednego z najbliż szych młynów i z młyna; 2) do zwózki w dni powszednie- swoich produktów rolnych, wyprodukowanych w tymże folwarku i 3) po księdza - z chrztem, ślubem i pogrzebem. Fornalowi, jadącemu wysłaną w interesie pracowników furmankę, w dni powszednie czy też świąteczne, nie należy się żadne dodatkowe wynagrodzenie, jak też za kolejne wyjazdy w dni świąteczne po doktora, do kościoła i t. p. Wyjazdy, noszące wyraźnie charakter wyjazdów prywatnych pracodawcy poza godzinami pracy, winny być wynagradzane, jak praca poza godzinami służbowe mi (§§ 7 i 10). Pracownicy otrzymują furmankę po lekarza ·i akuszerkę, oraz wspólną:
- l)jedną na kwartał do najbliższego miasta w dniu targowymi 2) jedną na miesiąc w dzień świąteczny, wybrany przez pracowników do najbliższe go miasta, względnie stacji kolejowe;, wedłng wyboru pracowników. U wag a: W razie nieuzasadnionej odmowy dania furmanki w dniu przez pracowników wybranym, pracownikom przysługuje zwrot faktycznych kosztów za wynajętą furmankę; za uzasadnioną odmowę uważa się wyjątkową niemożność gospodarczą dania furmanki w dniu przez pracow- ników wybranym. Zawiadomienie o wolnych miejscach. § 33. Wszyscy właściciele ziemscy obowiąza ni są zawiadomić do dn. 15 marca 1935 r. odnośne urzędy pośrednictwa pracy zarówno okażdem wypowiedzeniu miejsca robotnikowi, jakoteż okażdem wolnem miejscu. DZIAŁ II. RZEMIESLNICY. § L Orzeczenie niniejsze dotyczy z jedne; strony wszystkich pracodawców rolnych, z drugiej zaś strony: kowali, stelmachów, stolarzy, ślu sarzy, mechaników, szoferów folwarcznych ogrodników, chmielarzy, rybaków i t. p. stałych, wykwalifikowanych robotników, zatrudnionych w gospodarstwach rolnych. § 2. Obowiązują następujące paragrafy działu I, ustalającego warunki pracy i płacy dla ordynarjuszy: 3, 4, 5, 7, lO, 12, 19, 20, 21, 22,.23, 24, 25, 26, 27, 28, 29, 30, 31, 32 i 33. §§ 7 i 10 działu I, ustalającego warunki pracy i płacy dla ordynarjuszy i uwaga II niniejszego paragrafu, nie dotyczą ogrodników, chmielarzy, rybaków, mechaników i t. p., których charakter zajęcia powoduje konieczność wykonywania pew" 4. MONITOR POLSKI. - Dnia 23 lutego 1934 r. nych czynnQści poza ustalonym cz{\sem pracy ·, § 5. Komornikowi i komornicy wolno trzydziennej. mać na warurikach § 19 działu I, ustalające.go waDw ci g a I: W mieszkaniach dwuizbowych runki pracy i płacy dla ordynarjuszy, jedną krowę normy opału podnoszą się 030 %. z prz}~~hówkiem do dwóch miesięcy. U wa g a II. Rzemieślnik za godziny nadlicz§ 6. Oprócz powyiszego obowiązują §§ 2, bowe otrzymuje wynagrodzenie przewidziane dla 3, 4, 5, 7, 8, 10, 11, 12, 17, 20, 21, 22, 23, 24, 25, ordynarjuszówza pracę w dnie świąteczne (§ 10 26, 27, 28, 29, 30, 31, 32, 33 działu I, ustaladziałl,l jącego warunki pracy i płacy dla ordynar,juszy. U wag a III. § 17 działu l, ustalającego waU wag a I,. Z § 8 działu I, ustalającego runki pracy i płacy dla ordynarjuszy, obowiązuje warunki pracy i płacy dla ordynarjuszy, obowią z tem, że pracodawca ponosi koszty przemiału zuie tylko us·tę,p o nawozach s.ztucz.nych. U wag a II. § 17 działu I. ustalającego walub wzamian dodaje 10 % ordynarii w życie. § 3. § 2 działu I. ustalającego warunki pracy runki pracy i płacy cHa ordyna:r;uszy, obowiązuje i płacy dla ordynarjuszy, obowiązuje. z wyjątkiem z tern. że pracodawca. dający przemiał. potrąca terminu rozpoczęcia roku służbowego, który to 75 kg żyta z należnej ordynarii. termin uzależnia się od istniejących zwyczajów U wa g a III. § 22 działu I ustalającego wastosownie do danego fachu. run ki pracy i płacy dla ordynariuszy, nie o·bowią§ 4. Pracodawcy nie są uprawnieni do sa- zuje, jeżeli komornicy zostali ugodzeni pod wamowolnej zamiany pewnych świadczeń w naturze runkiem jednego mieszkania na więcej, niż jedną na inne. Jeżeli jednak warunki gospodarcze wy- rodzinę. Dozwolonem jest jednak umiesz-czenie magają tej zamiany, może być ona dokonana przez dwóch rodzin' w jednem mieszkaniu tylko w.tedy. bezpośrednie porozumienie stron, przy pośrednic- jeżeli te dwie rodz.iny razem składają się najwyżej twie inspektora pracy, wreszcie w drodze roz- z dwóch osób dorosłych (jednej płci) i czworga jemczej. dzieci. W tym wypadku opał wyda,je się w myśl § 5. Wynagrodzenie w gotówce i w natural- § 21 działu I-go. ustalającego warunki pracy i pła jach pozostaje na rok 1934/35 w tym samym sto- . cy dla ordynarjus.zy, lecz ,n ie na rodzinę a na sunku procentowym do wynagrodz~~ia ordynar- mi e sz,k anie. juszy, jaki ustaliły powiatowe komisIe polubowDZIAŁ IV. ne na rok 1922/23. n DZIAŁ III. KOMORNICY I KOMORNICE. Stali robotnicy dniówkowi. § 1. Orzeczenie niniejsze dotyczy z jednej strony wszystkich pracodawców rolnych, z drugiej zaś strony komorników i komornic. W rozumieniu niniejszego orzeczenia za komorników uważa się pracowników folwarcznych, zgodzonych na cały rok, otrzymujących dworskie mies~ kanie lub równoważnik komornego oraz naturalIa i wynagrodzenie gotówkowe za dzień pracy według niniejszego orzeczenia. Robotnicy rolni z pełną zdolnością do pracy, o ile stale pracują i wykonywują te same czynności, co ordynarjusze, choćby nawet pod inną nazwą byli ugodzeni. winni być wynagrodzeni narówni z ordynarjuszami danego folwarku .. Komorników, ugodzonych roc,znie, obowiązu je przepracowanie minimum 170 dni w miesią cach : kwi,ec:ień, maj, czerwiec, l~piec. lSie1'piień, w.rzesień i ,październik, oraz 100 dni w miesiącach: listopad, grudzień, styczeń, luty i marzec. § 2. Komornik zdolny do wszystkich robót, a wi-ęc także i do kosy,otrzymuie w powi.atach I kategorji płacy dla ordynarjuszów (§ 16 działu I) w gotówce za dzień pracy 1.00 zł w ciągu 7 mie.sięcy letnich i po zł 0,70 w ciągu 5 mi~sięcy zimowych (§ 1 .ninie,jszego działu). W powI.a tach II, III, V kategorji - za dzień pracy po zł ~,90 w ciągu 7 miesięcy let.nich i po .zł 0.60 w cIągu 5 miesięcy zimowych. a w powiatach IV i VI ~a tego·rji z.a dzień pr.a cy po zł 0.85 w ciągu 7 miesięcy letnich i zł 0,55 w ciągu 5 miesięcy zimowych. Pozostali komornicy, nie posiadający wyżej wymienionych pełnych zdolnośd ·do pracy. otrzymują w gotówce za dzień pracy w powiatach I~a tegorj,r płacy dla ordynarjuszów po zł 0,50 w c:-ą gu 7 mies·ięcy letnich i po zł 0,35 w ciągu 5 miesięcy zimowych, w powiatach II, III i V kategorii po zł 0,45 w ciągu 7 miesięcy letnich i po zł 0,50 w ciągu 5 miesięcy z,imowych, IV i VI kategorii po zł 0,40 w ciągu 7 miesięcy letnich i po zł 0,30 w ciągu 5 miesięcy zimowych. Komornice ot,rzYlffiuią wynagrodzenie w gotówce za dzień pracy w wysokości 60 % wynagrodzeni.a gO'tówkowego kO'mornika, nie posiadaj'ące go pełnych zdolności do pra.cy. Wypłaty gotówkowe dla .komorników uskutecznia się w tych samych terminach, jalk dl.a stałych robotników dniówkowych. U w a\.~ a: Komornicy i komornice prac~ją wedle ta,beli cza,s u pracy. Za pracę poza tabelą komornicy oŁ.rzymuią zapłatę o 50% wyższą od przeciętnego pełnego zarobku godzinnego dorosłych pracowników dziennych mężczyz.n, względ nie kobiet, zgodzonych na rok. § 3. Komornik i komornica otrzynrują poło wę tej ilości ordynarji, jaką otrzymuje ordynarjusz. W :sprawie składu o·r dynarji pozostaje stosunek procentowy i.!ości pszenicy, żyta i jęczanienia, przewidziany dla ordynarjuszy. Ordynarję wydaje się zgóry itO' w pierwszych dwóch tygodniach ka:tdego kwartału. W razie niemożności wydania calej należnej ordynarji w dniu 1 lipca 1934r. obowiązuje wydanie połowy tejże, resztę zaś wydać trzeba z pie.rwszegoomłołu przed 1 wrz.eśniaj zboże wydawane na ordynarję musi być zdrowe i dobrze oczyszczone w .gatunku, jaki posiada majątek. Komornik ma prawo w razie istotne.j polrze'w kupować zboże u pracodawcy pO' cenach przy~tę.pnych w ilości, zależnej Dd liczebności swe.j Todzi,ny. § 4. Komornik otrzymuje połowę tej przestrzeni ziemi pod zi·emniaki i ziemniaków gotowych, jaką otrzymuje fornal i tO' na zasadach, przewidzianych w § 18 działu II. ustalającego warunki pracy i płacy dla ordynarjuszy. § 1. Orzeczenie niniejsze dotyczy z jednej strony w,szY'stkic.h pracodawcówr·o lnych, z drugiej zaś strony stałych robotników dniówkowych z pełną zdolnością do pracy, a mianowicie: domowników ordynarjuszy i domowników komorników oraz domowników rzemieślników. o ile ci ostatni wy,konywujązwykłe rO'boty rolne. Powyżsi domO'wnicy, ugodzeni jako stali robotnicy dniówkowi, pracują według tabeli czasu pracy (§ 7 dz. I) i pobierają za dzień pracy wynagrodzenie, określone w niniejszem o·r.zeczeniu. § 2. Jeżeli z domownikami luzaka zost'a nie zawarta umowa o pra'cę w folw.arku w charakterze stałego robotnika dniówkowego, kaŁ. III i umowa ta jest przez robotnika dniówkowego wykonywana, natenczas luzak otrzymuje wynagrodzenie fDrnala. § 31. ,I ndywidualne umowy zawiera pracodawca bezpośrednio z domownikami lub też, o i,l e idzie D małoletnich, z ich prawnym opiekunem. Z chwilą zawarcia takiej umowy pracodawca jest obowiązany dać stałe, codzienne zatrudnienie, a pracowni,k 's tale uczęszczać do p.r acy. Jeżeli pracodawca nie dostarczy domownikowi pracy. w.inien mu zapł.acić zarówno w gotówce. jak natura.l.jach. tak, jak za dzień przepracowany. Pracodawca nie ·j est obowiązany dostarczać pracy w dni ulewne i wyjątkowej niepogody. Pracownikowizaś te dni wliczają się do obowiązko wegO' minimum. Pracownik winien przeprac·ować co najmniej 120 dni w ciągu sześciu miesięcy zimowych i co n:a,jmniej 140 dni w ciągu sześciu miesięcy letnich, z wy.jątkiem pracowników do lat 16-tu, w st OSllon ku do których obie strony obowiązuj.e minimum 15 dni w miesiącu. Pracownik In kategorji może być godzony do wykonania prac sezono·w ych (minimum 20 dni w miesiącu) lub te. ż z obowiązkiem przepracowania mniejszej ilości dni pracy w ciągu roku, niż to przewiduje ustęp poprzedni niniejsze,go paragrafu, nie mniej jednak niż 120 dni w okresie 6 miesięcy letnich i 60 dni w okresie 6-ciu miesięcy zimowych. Umowa z pracownikami, godzonymi na zasadach zawartych w zdaniu poprz.edniem, powinna byćs:porządzona na piśmie lub zawarta ustnie w obecności co najmniej dwóch świadków. Jeżeli pracownik opuści pewną ilość dni z powyżej oznaczonego minimum, nie będąc chorym lub upoważ.n.ilOnym do tego przez pracodawcę. pracodawca z:a każdy dzień niesŁawienias-ię nie wyda mu żadnych świadczeń i ponadto potrąci nOflmę dzienną żyta. Pra'c ownik winien uprzedzić pracodawcę, .jeśli nie może stawić si-ę następnego dnia do pracy. Ci domownicy, którzy .z awarli indywidualną umowę z pracodawcą, 2)godnie z ninieiszem orz·e czeniem, pracować mogą poza folwarkiem przed wygaśnięciem terminu trwania umowy najmu tylko za zgodą pracodawcy. § 4. Obowiązują następujące §§ Id:Z'iałru I, ustalającego warunki pracy i płacy dla ordy.n arjuszy: 3, 4, 7, 11, 12, OdnOŚllY ustęp § 27, 31 i 8 w punkcie o nawozach sztucznych. § 5. Na żądanie pracodawcy, w razie potrzeby, pracownicy są obowiązani do pracy poza czasem, określonym w § 7 działu I ustalającegO' warunki pracy i płacy dla ordynar.uszy, le·c z za osobnem wynagrodzeniełDl, po cenach za godz·inę o 50 % wyższych od normalnego wynagrodzenia, tak w n'a turaljach, jak i w golówce. Za spóźnianie się do pracy stosow.ane będą potrącenia w tym samym stosunku. Samowolne opuszczanie roboty podczas godzin pracy jest niedopuszcza1ne. Praca w dni świąteczne może ,być wykonywana li tylko Z'a obopólną zgodą i za wynagrodzeniem po cenach Nr. 44. za godzinę o 100 % wyższych od normalnego wynagrodzenia, tak w naturaJjach. ,jak i w gotówce. § 6. Us'ł>ala się trzy kategorje robotników dniówkowych: Kategorja I - do lat 16j Kate:gorj.a II - wszystkie dziewczęta ponad lat 16 i chłopcy od lat 16 do 18j Kate.gorj:a Ul - chłopcy od lat 18 zdolni do wszystkich robót i do ,k osy. § 7. Warunki wynagrodzenia stałych robotników dniówkowych ustala się, jak następuje: I. W naturaljach: 1) Żyta otrzymuje dziennie za dzień pracy~ Ka tegorja I - 1 kg, Kate.gorj.a II - 1 % kg. Kategorja III - 2 kg. Żyto wydaje się kwartalnie zdołu, przyczem na 1 Hpca może być wydana połowa należnej ilo· ści żyta. druga zaś połowa będzie wydana po żni-, wach. 2) Kartoni ot'rzym-uje rocznie: Kalt egorja I - 8 kwintali, Kategorja II - 12 kwintali. Kategorja lU - 16 kwintali. Wydawanie kartofli uskutecznia się co pół roku zdołu w terminach: 1 października 1934 r. i 3'1 marca 1935r. W wypadkach wydawania roli pod ziemniaki wydaje się dla I kategorji 7 arów ziemi, dla II kategorji 10 arów ziemi i dla III kategorji 14 arów ziemi. W razie porzucenia pracy ze złej wDli przez stałego robotnika dniówkowego przed kDńcem roku. sprzęt pola, wydanego mu pod ziemniaki zamiast gotowych kartofli. należy do pracodawcy, za zwrDtem ilości kartofli, użytych do sadzenia; również połowa żyta, należnego pracownikowi w końcu kwartału. przechDdzi na własność pracodawcy. Koszty przemiału ponosi pracodawca lub wydaje wzamian 10 % wydajnej ilości żyta. II. W gotówce według poniższej tabeli. Wynagrodzenie dzienne gotówkowe dla I kat. POWIA TY ,,; " So II kat. en " ._~...ct.I ";,.e .~ ~ s la ~] .~ ~ S o s ~'N ~'N Z S "El ł o III kat. ,,; y ._ t.I s 'a s ~] ~'N S o ~] t . ~..c .~ ~ c h 1. Warszawa. Będzin.Błonie. Ciechanów. Gostynin. Grójec. Kalisz. Kutno. Lublin. Łask. Łęczyca, Łódź . Łowicz, Miechów. Nieszawa Pińczów. Płock, Puławy. Pułtusk, Radom. Sochaczew. Włocła- wek i Zawiercie 0.45 0.70 0,65 2. Brzeziny. Chełm. Często chowa, Garwolin. Hrubieszów, Iłża, J anów. Jędrzejów, Kielce. Koło. Konin. Końskie. Kozienice. Krasnystaw. Lipno. Lubartów. Łomża, Łuków. Maków. Mińsk - Mazowiecki. Mława. Opatów, Opoczno. Piotrków, Płońsko Przasnysz. Radomsko. Radzymin. Radzyń. Rawa. Rypin. Sandomierz, Siedlce. Sieradz.Sierpc Skierniewice. Sokołów. Stopnica, Tomaszów. Turek, WielU\~, Węgrów. Włodawa. Włoszczowa i Zamość. 0.40 0.60 0.55 3. Augustów. Bia/a. Białystok. Bielsk, Biłgoraj. Ostrołęka. Ostrów, Sokółka. Suwałki. Szczuczyn, Wysokie Mazowieckie. Grodno, W ołkowysk. 0,35 0.50 0.80 1,25 0.90 0.75 1.05 1.00 I 0,50 0,80 0.70 1.00 . lJ wag a: Jako miesiące letnie uważa się: kwiecień, maj, czerwiec, lipiec, sierpień, wrzesień, pozostałe jako zimowe. Wypłaty gotówkowe stałym robotnikom dniówkowym uskuteczniać należy co miesiąc zdołu. § 8. W gospodarstwach poniżej 30 hil, jako nieobjętych ustawą z dn. 30 stycznia 1924 r. (Dz. U. R. P. Nr. 16, poz. 148), na wypadek kalectwa, spowodowanegO' nieszczęśliwym wypadkiem przy pracy, pracownik korzysta z pełnych świadczeń, przewidzianych w niniejszem orzeczeniu do czasu polubownego lub sądowego zabezpieczenia praw pracowników, bądź ich rodzin, nie mniej jednak, jak przez pół roku, przyczem za podstawę obrachunku przyjmuje się minimum dni pracy, ustalone w § 5 niniejszego działu. Postanowienie niniejsze w niczem nie ogranicza praw' takiegO' ro· Nr. 44. MONITOR POLSKI. - botnika, wypływających z przepisów kodeksu cywilnego. , W pozostałych majątkach obowiązują przepisy ustawy z dn. 30 stycznia 1924 r. (Dz. U. R. P. Nr. 16, poz. 148). DZIAŁ V. ROBOTNICY SEZONOWI. § 1. Orzeczenie niniejsze obowiązuje z jednej strony wszystkich pracodawców rolnych, z drugiej strony robotników sezonowych w rolnictwie. § 2. Za robotników sezonowych, w znaczeniu niniejszego orzeczenia, uważa się tych robotników; którzy się kontraktowo obowiązują do robót rolnych w sezonie od dnia zakontraktowania ich aż do ukończenia wszystkich robót polnych, względnie wszystkich wykopków i którzy mieszkają u pracodawcy w wspólnych koszarach, przeznaczonych dla robotników sezonowych. § 3. Czas pracy obowiązuje ten sam, jaki jest przewidziany w § 7 działu I, ustalającego warunki pracy i pła~y dla ordynarjuszy, wynagrodzenie zaś za nadgodziny ustala się dla kategorii I i II robotników sezonowych w wysokości, określonej dla kategorji II i III stałych robotników dniówkowych (§ 5 działu IV), a dla kategorji III robotników sezonowych 15 % więcej, niż dla kategorji III robotników dniówkowych. § 4. Ordynarję otrzymuje każdy robotnik i robotnica tygodniowo. Ordynarja składa się: z 15 kg ziemniaków, '" 7 litrów mleka zbieranego lub 3 %: niezbieranego, z 3% kg chleba, z 1/8 kg kaszy, z 1 kg grochu, z 1 kg mąki, z 1/4 kg soli. Wymiana na inny gatunek żywności jest za obopólnem porozumieniem dozwolona. W mająt kach. które grochu nie sieją, może być wzamian niego przez pracodawcę wydana kasza lub mąka. Gotowanie strawy odbywa się na koszt pracodawcy. § 5. Poza ordynarją otrzymuje robotnik sezonowy wynagrodzenie gotówkowe: MIEJSCOWOŚC Płaca dzienna kategorji robotników sezonowych w złotych I kat. I II kat. I III kat. Dnia 23 lutego 1934 r. DZIAŁ NIEURZĘDOWY. -000- Z Kancelarji P. Prezydenta Rzeczypospolitej. Na życzenie Pana Prezydenta Rzeczypospolitej odbyło się wczoraj, o godz. lO-ej rano w kościele parafjalnym w Kościeliskach uroczyste nabożeństwo żałobne za spokój duszy ś.p. Alberta I, króla Belgów. W nabożeństwie wziął udział Pan Prezydent Rzeczypospolitej z Rodziną oraz przedstawiciele władz cywilnych i wojskowych. Przy symbolicznym katafalku straż honorową pełnił pluton 3 puł ku strzelców podhalańskich. Nabożeństwo odprawił ks. kanonik Humpola. Kościół wypełniły po brzegi liczne rzesze wiernych. --000-- Z Prezydjum Rady Ministrów. P. Prezes Rady Ministrów J. Jędrzejewicz, który przybył do Zakopanego wczoraj na audjencję do Pana Prezydenta Rzeczypospolitej z P. Wiceministrem Skarbu Wacławem Jędrzejewiczem, wieczorem odjechał pociągiem pośpiesznym do Warszawy. -000- Z Ministerstwa Spraw Wewnętrznych. W czasie wizyty, jaką złożyli P. Ministrowi Spraw Wewnętrznych, Bronisławowi Pierackiemu estoński minister Spraw Wewnętrznych Johan Mueller i poseł estoński w Warszawie dr. Karol Pusta, została wręczona P. Ministrowi Pierackiemu wielka wstęga orderu Orła Estońskiego. -00.0- Z Ministerstwa Rolnictwa i Reform Rolnych. t. Woj. warszawskie z wyłącLeniem powiatów: Rad::ymin. Mińsk- Mazowiecki. Przasnysz, Maków i Sierpc. Woj Łódzkie. oraz powiaty: Będzin. Zawiercie i Częstochowa woj. kideckiego . ,• 1,10 1,30 1.50 2. Woj. kieleckie z wyłącze niem powiatów: Będzin. Zawiercie 'i Czę stochowa. Woj. Lubelskie z wyłączeniem powialó 'i: Węgrów. Sokołów. Biała. Radzyń. Włodawa. Chełm. Tomaszów. Biłgoraj oraz powiały: ł<.adzymin. Mińsk Mazowiecki. Przasnysz. Maków i Sierpc woj. warszawskiego . 1.00 1,20 1.40 G.90 1.10 130 3. Woj. białostockie oraz powiaty: Węgrów. Sokołów. Biała. Radzyń. Włodawa. Chełm. Tomaszów, Biłgo raj woj. lubelskiego u wag a: Jako kategorje robotników rozumie się: kategoria I - wszystkie kobiety ponad lat 16 i mężczyźni od lat 16 do 18; kategorja II mężczyźni od lat 18 do lat 21; kategorja III mężczyźni ponad 21 lat, zdolni do wszystkich robót i do kosy. § 6. Obowiązują następujące §§ działu I, ustalającego warunki pracy i płacy dla ordynarjuszy: 3, 4, 7, 10, 11, 12, 31 i 8 w punkcie o nawozach sztucznych. Orzeczenie nIniejsze obowiązuje od dnia 1 kwietnia 1934 r. do dnia 31 marca 1935 r. Działo się w Warszawie dnia 30 grudnia 1933 r. Przedstawiciel Ministerstwa Opieki Społecznej: (-) J. Gnoinski. Przedstawiciel Ministerstwa Rolnictwa i Reform Rolnych: (-) M. Banaszkiewicz. Przedstawiciel Ministerstwa Sprawiedliwości: (-) S. Maltz. -00.0-- Prace o charakterze inwestycyjnym, prowadzone lub popierane przez Ministerstwo Rolnictwa i Reform Rolnych, są częściowo finansowane z funduszów własnych Ministerstwa (mają one mniejszy bezpośredni wpływ na złagodzenie bezrobocia), częściowo zaś z Funduszu Pracy (ta grupa wpływa bezpośrednio na zatrudnienie znacznej liczby bezrobotnych). Do pierwszej grupy należą: 1) Scalenie gruntów. W r. 1934/35 Ministerstwo Rolnictwa i R. R. zamierza kosztem około 7.500.000 zł wykonywać scalenie gruntów na ogólnym obszarze około 1.500.000 ha, z czego zakończone będą prace na obszarze 410.000 ha. Prace te będą prowadzone głównie w województwach wschodnich i centralnych. 2) Parcelacja majątków ziemskich. Ministerstwo Rolnictwa i R. R. zamierza w r. 1934/35 rozparcelować we własnym zakresie około 13.000 ha, Państwowy Bank Rolny około 20.000 ha, a wła ściciele prywatni prawdopodobnie rozparcelują około 60.000 ha gruntów, czyli razem będzie rozparcelowane około 100.000 ha. 3) Pomoc budowlana. Na pomoc budowlaną dla gospodarstw scalanych oraz powstających z parcelacji przewiduje się wydatkować około 2 milj. zł. 4) Meljoracje, związane z akcją przebudowy ustroju rolnego. N a terenach scalanych oraz parcelowanych przez urzędy wojewódzkie Ministerstwo zamierza w r. 1934/35 prowadzić akcję meljoracyjną wokoło 500 objektach, kosztem ok. 2.070.000 zł. Tym kosztem zostaną przeprowadzone wykonawcze roboty meljoracyjne przy kopaniu rowów i regulacji odpływów na długości ok. 2.750 km. Ściślejsze obliczenie ilości rąk roboczych, które będą zatrudnione przy pracach pierwszej grupy, jest dosyć trudne, jednakże z pewne m przybliżeniem można przewidywać, że zatrudnionych zostanie do 7.000 pracowników, zarówno niewykwalifikowanych, jak i wykwalifikowanych, którzy będą zatrudnieni sezonowo w różnym czasie. Do drugiej grupy należą meljoracje podstawowe, prowadzone przy finansowej pomocy Funduszu Pracy i Państwowego Funduszu Meljoracyjnego. Przy finansowej pomocy Funduszu Pracy Ministerstwo Rolnictwa i R. R. prowadzi roboty meljoracyjne, zwłaszcza przy regulacji i obwało waniu rzek. niezwiązane bezpośrednio z przebu- 5. dową ustroju rolnego. W r. 1934/35 przewiduje się prowadzenie tych prac bezpośrednio przez orga~ na Ministerstwa, kosztem około 5.400.000 zł i ponadto pod kierownictwem i nadzorem Ministerstwa, kosztem ok. 1.200.000 zł. Łączne prowadze· nie prac meljoracyjnych kosztem ok. 6.600.000 zł z Funduszu Pracy pozwoli na zatrudnienie ok. 15.000 bezrobotnych robotników z przemysłu oraz robotników wiejskich; ponadto znajdzie zatrudnienie przy nadzorze technicznym pewna liczba bezrobotnych pracowników . umysłowych, przeważnie inżynierów i techników. Na pokrycie kosztów technicznego kierownictwa temi pracami oraz udziału Skarbu Państwa w meljoracjach podstawowych przewiduje się ponadto wydatkowanie 1.330.000 zł z Państwowego Funduszu Meljoracyjnego. Prócz tego przewidywana jest z Funduszu Inwestycyjnego na terenie wsi, szczególniej mało rolnych, akcja, która będzie miała na celu poprawę sytuacji gospodarczej tych wsi, przedewszystkiem drogą ich zagospodarowania i zabudowania oraz przez meljorację gruntów. Na ten cel ma być wydatkowane ok. 2.500.000 zł, przyczem niezależnie od pośredniego wyniku tej akcji złagodze nia częściowego bezrobocia. na terenie tych wsi można będzie prawdopodobnie bezpośrednio zatrudnić 2 do 3 tys. robotników przy wykonywaniu powyższych robót inwestycyjnych. Ogółem więc przy pracach inwestycyjnych, prowadzonych w zakresie Ministerstwa Rolnictwa i R. R., znajdzie zatrudnienie do 25.000 robotników. W zakresie lasów państwowych zwiększone zostały wydatki gospodarcze, przewidziane na r. 1934/35, w porównaniu z r. 1933/34 na prace inwestycyjne (odnowienie lasów, meljoracje lasów. przebudowa zakładów przemysłowych, budowa osiedli, przerób drewna) o ogólną sumę ok. 5.100.000 zł. W preliminarzu budżetowym na r. 1934/35 przewiduje się wydatkować na opłacenie najemnej pracy. poza wydatkami na administrację, około 50 miljonów zł, oraz na inne wydatki, mające bezpośredni wpływ na zatrudnienie. ok. 33 milj. zł. Ogólna liczba robotników, zatrudnionycn w lasach państwowych, wyniesie: w gospodarstwie leśnem ok. 60 tys. robotników, w zakładach przemysłowych zaś ok. 5 tys. robotników. Poza prowadzonemi przez swe organa pracami inwestycyjnemi, Ministerstwo Rolnictwa i R. R. udziela zasiłków samorządom i organizacjom rolniczym na udoskonalenie i wzmożenie produkcji roślinnej i hodowlanej. W preliminarzu budżeto wym na r. 1934/35 przewidziana jest na ten cel suma 3.485.000 zł. Przewidziany w preliminarzu budżetowym kredyt w wysokości 17 milj. zł na popieranie obrotu produktami rolnicze mi oraz kredyt w wysokości 5 milj. zł na popieranie eksportu artykułów hodowlanych przyczynią się również do zatrudnienia większej ilości rąk roboczych w gospodarstwach rolnych oraz pewnej liczby personelu fachowego. Nabożeństwo żałobne za duszę ś. p. Alberta I, Króla Belgów. Wczoraj, jako w dniu pogrzebu J. K. Mości Alberta I-ego, króla Belgów, staraniem poselstwa belgijskiego w Warszawie odbyło się nabożeń stwo żałobne w kościele Św. Krzyża, celebrowane przez J. Em. ks. kardynała Kakowskiego, arcybiskupa metropolitę warszawskiego, w asyście licznego kleru .. Pana Prezydenta Rzeczypospolitej reprezentował dyrektor Kancelarji Cywilnej dr. Świeżaw ski. Pana Marszałka Piłsudskiego reprezentował I-szy Wiceminister Spraw Wojskowych gen. Kazimierz Fabrycy. Pośrodku prezbiterjum zajął miejsce poseł belgijski wicehrabia Davignon z małżonką oraz członkowie poselstwa. Po prawej stronie zajęli miejsca członkowie Rządu z P. Ministrem Pierackim, zastępującym nieobecnego w Warszawie P. Prezesa Rady Ministrów na czele, prezes N. L K., marszałkowie i wicemarszałkowie Sejmu i Senatu, generalicja, reprezentanci klubu B. B. W. z R. z prezesem Slawkiem na czele i wyżsi urzęd nicy wszystkich Ministerstw. Po lewej stronioe w pierwszym rzędzie zasiedli ambasadorowie Francji. Ańglji, Włoch, Stanów Zjedn. A. P., dalej wszyscy ministrowie pełnomoc ni, charges d'affaires oraz członkowie ambasad i poselstw akredytowanych w Warszawie w peł nych mundurach. Pośrodku nawy głównej' wznosił się bogato dekoI1Owany katafalk. Na symbolicznej trumnie spowitej w sztandar narodowy belgijski spoczywał bojowy kask i miecz belgijski. Na stopniach katafalku złożone były najwyższe polskie ordery, posiadane przez króla Alberta I~ego, wielkie wstęgi Orła Białego i Virtuti Militari. Straż honorową pełnili oficerowie z dobytemi sZĆl~lami. Po skoń-