Oplata pocztowa uiszczona rycułtem. , Warszawa. Poniedziałek Nr. 28. Rok XVIll. 4 lutego 1935 roku. MONITOR POLSKI DZIENNIK URZĘDOWY RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ• • WYCHODZI CODZIENNIE Z WY JĄ TKIEM N(~DZIEL I SWIĄ T. • Redakcja, Administracja i Ekspedycja: ul. Miodowa Nr. 22. Telefon Redakcji 11-44-05. Telefon Administracji 11-80-13. Telefon Ekspedycji 11-80-19. Ogłoszenia: ul. Królewska 5. Kasa czynna od godz. 8 i pół do l po płd., w SQboty do g. 12 w płd. Konto czekowe w P. K. O. - 730. Oddziały "Monitora Polskiego": . . BIELSKO, ŚI., Trzeciego ~aia 8, tel. 27-32; BYDGOSZCZ, Gdańska 22, tel. 15-74; GDAJIlSK. Neugarłen 27, tel. 240-79; GDYNIA, Świętojańska, Dom P. A. M.• tel. 17-20; GRdU- DZIĄDZ, Mickiewicza 26, tel. 304; KATOWICE, 3 Maja2J, tel. 565 i 1091; KRAKOW, Mikołajska 32, tel. 10499 i 10500; LUBLIN, Kościuszki 3. tel. 16-57; L~O\y. f\ł.a emicka 15, tel. 20 i 45; ŁODZ, Piotrkowska 125, tel. 101-11 i 115-24; ŁUCK, Piłsudskiego 14, tel. 222; POZNAJIl, Marcinkowskiego 23, tel. 28-57 i 28-58; SOSNOWIEC, Sienkiewicza 13, tel. 11-99; STANISLAWOW, Szainochy 4, tel. 287; TORUJIl, Szeroka 41, tel. 263; WILNO, Mickiewicza 15 m. 5, tel. 674 i 1785. TREśC DZIAŁU URZĘDOWEGO: Zarządzebia Władz Naczelnych: Poz. 44. Orzeczenie Nadzwyczajnej Komisji Rozjemczej, ustalające warunki pracy i płacy robotnik6w rolnych na rok służbowy 1935/36 na obszarze wojew6dztw wileńskiego i nowogr6dzkiego. DZIA~ URZĘDOWY. -000- ni na warunkach niższych, niż przewiduje niniejsze orzeczenie, korzystają jednak ze wszystkich innych przepisów tego orzeczenia.
- c)Stangretów nie uważa się za fornali, o ile pełnią stale obowiązki przy koniach cugowych. Art. 3. Zatargi. wynikłe na tle umowy o pracę po- między pracodawcami a robotnikami, regulują Komisje Rozjemcze, bądź sądy państwowe według kompetencji. Do czasu uzyskania właściwego orzeczenia lub wyroku nie wolno: 1) pracownikom przerywać pracy, 2) pracodawcom wstrzymywać świadczeń z wyjątkiem wypadków, przewidzianych wart. 4-ym. Zarządzenia Władz Naczelnych. -00044. ORZECZENIE Nadzwyczajnej Komisji Rozjemczej, ustalające warunki pracy i płacy robotnik6w rolnych na rok służbowy 1935/36 na obszarze wojew6dztw wileńskiego i nowogr6dzkiego. Nadzwyczajna Komisja Rozjemcza, powołana rozporządzeniem Ministra Opieki Społecznej z dnia 31 grudnia 1934 r. ("Monitor Polski" z dn. 9 stycznia 1935 r. Nr. 7) w składzie: Przewodniczącego Bolesława Leszczyńskiego, Okręgowego Inspektora Pracy XII Okręgu, jako przedstawiciela Ministerstwa Opieki Społecznej, inż. Michała Banaszkiewicza, Radcy Ministerstwa Rolnictwa i Reform Rolnych, jako przedstawiciela Ministerstwa Rolnictwa i Reform Rolnych, i Michała Krukowskiegb, Kierownika Sądu Grodzkiego w Wilnie, jako przedstawiciela Ministerstwa Sprawiedliwości - na posiedzeniach, odbytych w dniach 10 i 11 stycznia 1935 roku - po wysłuchaniu opinji przedstawicieli pracodawców i pracowników rolnych - p o s t an o w i ł a, co następuje: c z ę Ś ć I. Art. 4. al W wypadkach wyjątkowo ciężkiego przewinienia ze strony pracownika, pracodawca może wstrzymać przed orzeczeniem Komisji Rozjemczej lub wyrokiem sądu świadczenia w zbożu i gotówce, w razie jednak wygrania sporu przez pracownika, pracodawca winien wydać wstrzymane świadczenia, przyczem Komisja Rozjemcza może przyznać prócz tego pracownikowi dodatek w wysokości nieprzekraczającej 2 % miesięcznie od wstrzymanej należności.
- b)W wypadkach wyjątkowo ciężkiego prze·· winienia ze strony członka rodziny pracownika, zamieszkałego wraz z nim i niepracuiące~o w danym folwarku, pracodawca może zażądać usunię cia takiego członka rodziny z zajmowanego przez pl acownika mieszkania służbowego. Niewykonanie tego żądania przez pracownika pociąga dla niego skutki, przewidziane w punkcie "a" niniejszego artykułu. Art. 5. Art. 6. Orzeczenie niniejsze obowiązuje na rok. Rok zaczyna się od dnia l-go kwietnia 1935 r., a kończy się 31 marca 1936 r. Obie strony obowiązuje 3-miesięczny termin wypowiedzenia pracy, a mianowicie najpóźniej do dnia 31 grudnia 1935 r. włącznie. Niewypowiedzenie indywidualnej umowy o pracę do dnia 31 grudnia 1935 r. oznaczą. zawarcie umowy na rok następny. Rozwiązanie stosunku służbowego w ciągu roku może nastąpić wyłącz~ nie na zasadzie orzeczenia Komisji Rozjemczej, lub też wyroku sądu państwowego w/g kompetencji. służbowy Art. 2. Art. 9. Stosowanie premjowego systemu płac wzglę dem ordynarjuszyjest dozwolone. Art. 10. Rozkład godzin pracy ustala się według poniższej tabeli, przyczem robotnicy fornale mają być zwalniani przed południem o ' pół godziny wcześniej, aniżeli inne kategorje robotników, a to dla koniecznego obrządku inwentarza. T a b e .1 &. c::1 1\1 Miesiąc as 'a .. .Q Q.,,,,,, Q.,c::1 ~ c::1 ::] .. c::1 ~ !! Praca po 1110 południu N as 'i ~"CI..lrI .. o Ol o III N "" .. .. as N .. as Q.,c::1u I· Luty 7.30-12 1,30 11.30-5.0() 1 Marzec 1-10 11-20 21-31 7.00-12 - 1.30 1.30-5.30 l.30-600 1.30-6.30 - 6.00-12 0.30 1.30 1.30-6.40 1.30-7.00 130-7.20 - 11--20 21-31 6.00-12 0.30 1.30 1.30-7.30 130-7.50 1.30-8.00 0.30 Czerwiec 1-10 11-20 21-30 6.00-12 0.30 2.00 2.00-8.20 200 8.20 2.00-830 0.30 6.00-12 0.30 2.00 2.00-8.30 2.00-8.20 2.0J-8.00 0.30 6.00-12 0.30 2.00 2.00-7.50 2.00-7.30 2.00-7.00 0.30 6.00-12 0.30 1.30 1.30-6.40 1.30-6.20 1.30-6.00 - 1-10 11-20 21-30 Maj l-tO Art. 7. Sierpień
- a)Pracownik otrzymuje od pracodawcy bezobrachunkową, południa as' M .. as 1.30 11.30-4.00 Lipiec książeczkę Praca do III 8-12 Styczeń Pracodawcy nie są uprawnieni do samodzielnej zamiany pewnych świadczeń w naturze na inne. Jeżeli jednak warunki gospodarcze wymagają tej zamiany, może ona być dokonaną przez bezpośrednie porozumienie stron z zawiadomieniem inspektora pracy. płatnie , as Kwiecień Orzeczenie niniejsze stanowi w myśl ustawy z dnia 18 lipca 1924 r. (Dz. Ust. Nr. 71, poz. 686) podstawę przy zawieraniu umów indywidualnych. Indywi~alne umowy pracy, zawierające warunki dla pracownika mniej korzystne, niż warunki niniejszego orzeczenia, są nieważne. Warunki umów indywidualnych bardziej korzystne dla pracowników, niż warunki niniejszego orzeczenia, pozostają w mocy. Warunki pracy i płacy ordynarjuszy. Art. 1. Żony pracowników nie mogą być zmuszane do pracy. Dojenie krów i inne roboty odbywają się na zasadzie osobnej umowy (p. "bU).
- b)W wypadkach zawarcia umowy o pracę z domownikami ordynar.uszy, do pracowników tych stosują się postanowienia art. art. 3, 10, 13, 14, 29 części I niniejszego orzeczenia. Pozostałe warunki pracy i płacy tych pracowników normują umowy indywidualne. podpisaną przez pracodawcę lub jego zastępcę, z warunkami umowy, kontrolą wydanych ordynarji i pensji wraz :z potrąceniami oraz ze spisem powierzonych mu inwentarzy żywych i martwych; drugi egzemplarz książeczki, podpisanej przez pracownika, pozostaje u pracodawcy. Przy zmianie służby książeczki te z zakończonym obrachunkiem strony oddają sobie wzajemnie.
- b)W wypadku niezdania inwentarza martwego w całości lub okaleczenia z winy pracownika inwentarza żywego - powierzonych pracownikowi i zapisanych do książeczki obrachunkowej, pracodawcy przysługuje prawo wstrzymania pracownikowi części świadczeń, których wysokość w razie sporu określa Komisja Rozjemcza. a} Orzeczenie niniejsze dotyczy z jednej strony wszystkich pracodawców rolnych, z drugiej zaś strony pełnoletnich pracowników z normalną zdolnością do pracy: fornali, parobków, stróżów, pastuchów, polowych, karbowych, włodarzy i gumiennych (ciwunów i namiestników), ugodzonych lub pozostających na służbie w danym majątku przez okres roczny. Or~eczenie niniejsze dotyczy również i tych ordynaquszy, w zakres obowiązków których wchodzi m. in. dozorowanie lasów, o ile nie zosŁali oniArt. 8. ugodzeni, jako gajowi. .
- b)Pracownicy, którzy z powodu swych wad al Zawarcie indywidualnej umowy z ordynarfIzycznych lub umysłowych nie posiadają normal- juszem nie może być uZależnione od trzymania nych zdolności do pracy na roli, mogą być godze- przez niego posyłek. 1-10 11--20 21-31 l-tO 11-20 21-31 Wrzesień 1-10 11-20 21-30 Październik 1-10 11- 20 21-31 7.00-12 - 1.30 1.30-5.30 1.30-520 1.30-450 Listopad 7.30-12 1.30 1 1.30-4.15 Grudzień 8.00-12 1.30 - I 1.30-3.4~1 Przyjmuje się za podstawę czas s~oneczn1 z tem, że obowiązujący obecnie czas środkowo· europejski różni się od niego o 40 minut wsteczJ tak np. praca wsŁyczniu, rozpoczynająca się we- 2 dług czasu słonecznego o godzinie 8-ej, wedłud czasu środkowo - europejskiego rozpoczynać się będzie o godzinie 7-ej m. 20. Za obopólną zgodą można zmienić ustalony W powyższej tabeli podział rozpoczęcia i końca pracy oraz przerw jedzeniowych, jednakże tylko w ten sposób, aby ogólna ilość godzin pracy pozostała niezmieniona. Za początek pracy uważa się wyjście z podwórza, za koniec - zejście z pola. W wypadku, gdy pole leży dalej, niż 2 km od podwórza, pracowników należy zwolnić z pracy o 10 minut wcześniej w stosunku do każdego kilometra ponad 2. . Dnia 4 iutego 1935 r. MONITOR POLSKI. - Art. 14. Nr. 28. Art. 19.
- a)Pracodawców oraz ich zastępców obowią Mielenie zboża odbywa się na koszt pracozuje grzeczne traktowanie pracownika i ścisłe ~a:wcy w młynie przez niego wybranym. Najwyprzestrzeganie wszystkich warunków umowy. zeJ I;'0łowa zboża może być mielona na zwykły pyPracowników obowiązuje grzeczność wobec pra- tel I kaszę, reszta zaś na razówkę. Wzamian za codawców i ich zastępców, ścisłe przestrzeganie miele.nie pracodawca jest uprawniony do wydania umowy, pilne i sumienne spełnianie obowiązków, 1 kwmtala żyta lub też odpowiedniego równoważ dążność do jaknajwiększej wydajności pracy, sŁo nika w gotówce. sowanie się do wszystkich zarządzeń pracodawcy i jego zastępcy, jeżeli takowe odnoszą się do wykoArt. 20. nywania obowiązków służbowych, przestrzeganie wszystkich przepisów porządkowych w obrębie
- a)Ziemi ordynariusz otrzymuje: folwarku oraz dbałe i staranne obchodzenie się 1) we wszystkich powiatach województwa wiz powierzonym sobie inwentarzem żywym i leńskiego ogółem 36,S ar., wtem 27 arów ziemi w Art. 11. martwym. wynawożonej pod ziemniaki, 2,5 arów ziemi wyb) W razie niestosowania się pracownika do nawożonej pod ogrodowiznę i 7 arów ziemi niea) Obrządek inwentarza odbywa się poza godzinami pracy bez specjalnej dopłaty, przyczem wszystkich zarządzeń pracodawcy lub jego za- wynawożonej pod len. 2) we wszystkich powiatach województwa nopod inwentarzem należy rozumieć inwentarz po- stępcy, odnoszących się do wykonywania obowiązków służbowych oraz nieprzestrzegania przez wogródzkiego ogółem 41 arów, wtem - 33,S zieciągowy, powierzony danemu pracownikowi. Wstawanie do obrządku inwentarza oraz do naszyko- Diego przepisów porządkowych, Komisja Rozjem- mi wynawożonej pod ziemniaki, 2,5 ar. ziemi wywania wozów i narzędzi powinno mieć miejsce nie cza na wniosek pracodawcy może potrącić pra- nawożonej pod ogrodowiznę i 5 arów ziemi niewycownikowi część wynagrodzenia, nieprzekraczają nawożonej pod len. wcześniej, niż na 2 godziny przed rozpoczęciem pracy. Obrok, siano i t. p. karm dla inwentarza cego każdorazowo 1 Y2-dniowego przeciętnego zaW razie braku wynawożonej ziemi pod ziemma być przygotowany uprzednio w godzinach robku dorosłych pracowników dziennych w tej sa- niaki, pracodawca winien dać ziemi nieunawożo mej miejscowości. uej o 50% więcej. Wzamian gruntu mogą być pracy. dawane - zależnie od umowy - gotowe ziemniacl Delegat, mąż zaufania (przedstawiciel rob) Kolejne dyżury przy inwentarzu w nocy lub w dnie świąteczne obowiązują wszystkich fornali botników) nie może być z tego tytułu gorzej trak- ki czyste bez ziemi, przyczem oblicza się 110 kg ziemniaków na 1 ar pola. i parobków bez specjalnej dopłaty, przyczem pra- towany od innych pracowników.
- b)Sadzenie ziemniaków winno się odbywać cownicy, dyżurujący w nocy, mają nazajutrz woljeżeli się nie umówiono inaczej w danym majątku, ny czas do południa. Spania przy inwentarzu w Art. 15. w połowie - między początkiem a końcem sadzenocy w stajni lub na pastwisku nie uważa się za
- a)Pensję i ordynarję fornali, parobków, stró- nia ziemniaków dworskich. Pole przeznaczone dyżur zwalniający od pracy nazajutrz. żów, pastuchów i polowych na rok służbowy pod ziemniaki powinno być w takiem samem staPaszenie koni w nocy winno się odbywać przez nowisku, jak pole pod ziemniaki dworskie. Przy1935/36 usŁala się, jak następuje: specjalnych pracowników. W tych dniach, w któgotowanie ziemi pod ziemniaki i obróbka ich winI kategorja: pensja 90 zł oraz ordynaria 12 rych konie chodzą w nocy na pastwisku, fornale Dy być takie same, jak ziemniaków dworskich. winni wyjść do pracy o pół godziny wcześnej, niż kwintali w stosunku rocznym obowiązuje w poZastrzega się, że wszystkie ziemniaki pracowniinni pracownicy. wiatach: nieświeskim, nowogródzkim z wyjątkiem ków winny być sadione obok siebie wjednem
- c)W wypadku uchylenia się ordynariuszy- ~miny Dworzec - słonimskim z wyjątkiem gmin: miejscu. fornali od obrządku inwentarza pracodawca jest Derewno; Byteń, Szydłowice, Rohotna, Kozłow cl W majątkach, gdzie pracodawca posiada t!prawniony do ugodzenia osobnego koniucha oraz szczyzna i Kuryłowicze ,-oraz w gminie Mir pow. ziemniaki na zbyt i gdzie pracownicy rolni z posŁołpeckiego, a także w obrębie miasta Wilna. potrącania kosztu utrzymania koniucha z wynawodu nieurodzaju ziemniaków nie posiadają ich grodzenia fornali, przyczem wysokość jednak poII kategorja: pensja 75 zł oraz ordynarja 12 obecnie na sadzenie i jeżeli w roku ubiegłym ziemtrącenia, przypadającego na jednego pracownika, kwintali w stosunku rocznym obowiązuje w 'po- niaków nie sprzedawali, właściciel winien ich donie może przekraczać 50 kg żyta na kwartał. Po- wiatach: lidzkim, - szczuczyńskim,-baranowic starczyć w ilościach potrzebnych do sadzenia, trącenia z tego tytułu nie mogą być stosowane kim,-stołpeckim z wyjątkiem gminy Mir, - wozwrotnych przez pracowników ze zbiorów 1935 r. przed dniem 1 września 1935 r. Koniuch, o ile nim łożyńskim,-wileńsko-trockim z wyjątkiem gmin: jest ordynarjusz, podlega narówni z innymi ordy- Orany, Olkieniki i Rudziszki, - oszmiańskim . Art. 21. narjuszami niniejszemu orzeczeniu. mołodeckim z wyjątkiem gmin: Raków, Gródek,
- d)Na żądanie pracodawcy w razie pilnej po- Radoszkowicze i Krasne, - oraz w gminach: Deal Pracownik ma prawo trzymać jedną krowę trzeby pracownicy obowiązani są do pracy poza rewno, Byteń, Szydłowice, Rohotna, Kozłowszczy z przychówkiem w okresie ssania, przyczem otrzyzna i Kuryłowicze pow. słonimskiego i w gminie muje ponadto w ciągu roku na okres zapuszczewyżej określonym czasem, lecz za wynagrodzeniem osobnem po 30 groszy za godzinę. Wynagro- Dworzec, pow. nowogródzkiego. nia krowy - zależnie od wyboru pracodawcy dzenie za nadgodziny nie ma zastosowania, jeżeli III kategorja: pensja 60 zł oraz ordynarja 12 albo 120 litrów mleka, albo 120 kg żyta. Powyższy pracodawca udzieli następnie robotnikowi urlopu kwintali w stosunku rocznym obowiązuje w po- dodatek za obopólną zgodą może być . zamieniony o 50 % dłuższego, niż trwała praca w godzinach wiatach: wilejskim,-postawskim,-dziśnieńskim, na utrzymanie przychówka. nadlicz bowych. nrasławskim, - święciańskim, - oraz w gminach:
- b)Jeżeli pracownik krowy nie posiada, otrzyZa samowolne opuszczanie roboty podczas go- Orany, Olkieniki i Rudziszki pow. wileńsko-troc mywać będzie po 17:! litra mleka dziennie w ciągu dzin pracy i spóźnianie się do niej stosowane będą kiego i w gminach: Raków, Gródek, Radoszkowi- 6 miesięcy zimowych i 2 % litra mleka dziennie cze i Krasne pow. mołodeckiego. w ciągu 6 miesięcy letnich. W majątkach, w któpotrącenia w tym samym stosunku. Do robotników, pobierających wynagrodzenie za roboty wyb) Pensję otrzymują ordynariusze kwartalnie rych stawia się za warunek przy umowie, aby prakonywane poza unormowanym wyżej czasem pra- zdołu, przyczem wypłata pensji winna następować cownik nie trzymał wcale krowy, będzie on otrzycy, nie zaliczają się pastusi, koniuchy, stróże noc- uie później, niż w ciągu pierwszych 7 dni następ mywał po 3 litry mleka dziennie w ciągu 6 miesięcy zimowych i po 5 litrów dziennie w ciągu 6 ni i dozorcy, o ile wykonywane przez nich roboty nego kwartału. nie przekraczają zakresu ich zwykłych obowiąz
- c)Ordynarię wydaje się kwartalnie zgóry w miesięcy letnich. ków. Pracownik otrzymuje mleko świeże, niezbiepierwszych dwóch tygodniach każdego kwarta1u.
- e)Kolejne wyjazdy, jako to: wyjazdy w dnie Zboże wydawane na ordynarję musi być zdrowe rane. W razie niemożności wydawania mleka poza wypadkiem, przewidzianym w punkcie "a" świąteczne do kościoła, wyjazdy po doktora i t. p., . i dobrze oczyszczone w gatunku, jaki posiada maniniejszego artykułu - pracownik otrzymuje rówjątek. obowiązują wszystkich fornali i parobków bez noważnik w pieniądzach, zbożu i t. d., ustalony za specjalnej dopłaty. Wyjazdy, mające wyraźny obopólnem porozumieniem według miejscowych Art. 16. cł.arakter wyjazdów prywatnych (towarzyskich) cen. poza godzinami pracy, winny być wynagradzane
- c)Krowy pracowników winny być utrzymyPensja roczna karbowych, włodarzy i gumienjak praca poza godzinami służbowemi. nych (ciwunów i namiestników) wynosi conajwane latem na odpowiedniem pastwisku, takiem,
- f)Stróże nocni maią codziennie wolny czas jak dla bydła dworskiego (z wyjątkiem sztucznych mniej o 25 zł w stosunku rocznym więcej, niż pendo przerwy obiadowej. W czasie przerwy obiadowej obowiązani są do stróżowania, po przerwie zaś sja ordynariuszy, wymienionych wart. 15; ordy- pastewników i łąk kośnych), jednak niekoniecznarja zaś ich w stosunku rocznym wynosi 12 kwin- nie wspólnem. Jeżeli krowy ordynarjuszy pas" się otrzymują czas wolny, równy przerwie obiadowej, oddzielnie od dworskich, wówczas w razie braku tali. sLosownie do tabeli czasu pracy (art. 10). odpowiedniego pastwiska-otrzymywać będą zieNastępnie stróże mogą być zatrudnieni przy loną paszę w dostatecznej ilości. Art. 17. robotach koło inwentarza, w domu i t. p., za wyPodczas miesięcy zimowych otrzymywać będą jątkiem miesięcy: listopada, grudnia, stycznia i luCała ordynarja zasadniczo wydaje się w ży pracownicy na sztukę bydła dziennie po 8,5 kg tego. W czasie od 1 października do 31 marca de z tern, że na żądanie jednej ze stron najwyżej zdrowej sieczki i plew zbożowych oraz po 2,5 kg stróż otrzymuje na czas warty kożuch dworski, przyczem warta nie mOże zaczynać się wcześniej, 1/3 część ordynarji w każdym poszczególnym siana; zamiast siana może być za obopólną zgodą kwartale może być zamieniona na inne rodzaje wydany równoważnik w innych świadczeniach. Za niż o godzinie 6-ej wieczorem. zboża, jako to: jęczmień, grykę, pszenicę lub groch, sieczkę uważa się krajaną słomę żytnią i jarzy·'
- g)Pastusi i koniuchy są wolni od pracy co jeżeli majątek posiada te zboża w dostatecznej ilo- nową z dodatkiem plew, przyczem sieczka dla bytrzeci dzień świąteczny (w niedziele i święta) i na ści; przy zamianie takiej oblicza się 1,5 kwintala dła ordynarjuszy winna być taka sama, jak dla byten czas zostają zastąpieni w swych obowiązkach żyra za 1 kwintal pszenicy i 1 kwintal żyta za 1 dła dworskiego. Słomę na ściółkę dla inwentarza rrzez innych, wyznaczonych w tym celu ordy- kwintal innego zboża. otrzymują pracownicy w miarę potrzeby. nariuszy. Zastępowanie pastucha i koniucha oraz Jeżeli ordynarja zostaje wypłacona z opóźnie
- d)W majątkach, w których bydło dworskie paszenie koni w dnie świąteczne winno być opła cane zgodnie z art. 12-ym, jeżeli przypada na po- niem w rachunku gotówkowym, a ceny w między ubezpieczone jest od ognia, pracodawca ubezpieszczególnego pracownika częściej, niż 4 razy do czasie uległy zniżce, to suma należna z tego tytu- cza również obowiązkowo bydło pracowników. łu winna być przez pracodawcę wypłacona według W wypadkach pożaru, wynikłego z winy lub nieroku w każdym wypadku. cen terminu wypłaty. O ile zaś cena w tymże cza- ostrożności pracownika, traci tenże prawo do posie uległa zwyżce, pracodawcę obowiązują ceny bierania odszkodowania za należące do niego spaArt. 12. w dniu wypłaty. lone bydło. Wprowadzenie do dworskiej obory nowej sztuki bydła nie/może nastąpić bez zezwolePraca w dnie świąteczne, ustawą oznaczone, Art. 18. nia pracodawcy, a to dla uniknięcia zarazy. może być wykonywana tylko za obopólną zgodą i wynagrodzeniem po 35 groszy za godzinę. Art. 22. Jeżeli przy rozwiązaniu umowy pracodawca nie wyda pracownikowi w całości należnej mu Art. 13. Pracownik ma prawo trzymać dowolną ilość pensji lub ordynarji, pracownik może - w razie zawinionego niewydania - żądać procentów zwło trzody chlewnej w granicach istniejącego poW dnie ,ulewne i wyjątkowej niepogody robo- ki w wysokości do 2 % miesięcznie, począwszy od mieszczenia w chlewach czeladnich. Trzoda winna ty w polu wykonywane być nie powinny. być narówni z dworską zabezpieczona od zarazy dnia rozwiązania umowy. MONITOR POLSKI. - Nr. 28. przez stosowanie szczepień ochronnych, lecz tylko na żądanie i ryzyko pracownika. Art. 23. Trzymanie kur jest dozwolone. Kaczki wolno trzymać za wyjątkiem gospodarstw rybnych i specjalnie warzywnych. Trzymanie gęsi, gołębi i innego drobiu oraz królików zależne jest od umowy z pracodawcą. Art. 24. Pracownik otrzymuje rocznie 20 metrów sze- ściennych drzewa szczapowego suchego, leżącego conajmniej pół roku. Jeden metr sześcienny drzewa suchego szczapowego równa się: 1 X m sześciennego przestrzennego drzewa szczapowego niesuchego, ., 1 X m sześc. przestrzennego rąbanej karplOy, 2 y, q węgla kamiennego, 5,1 metrom sześc. przestrzennym torfu prasowanego, 6,8 metrom sześc. przestrzennym torfu deptanego, 10,2 metrom sześc. przestrzennym torfu sztychlowego, 1 kupce gałęzi wymiaru 1,75 metra szerokości, 1,75 metra wysokości i 2 metrów długości. Torf winien być wydawany w normalnie suchym stanie i przeciętnie dobrym gatunku. Pracownikowi opału sprzedawać nie wolno. Wybór materiału opałowego przysługuje pracodawcy z zastrzeżeniem, że conajmniej 1/4 opału winna być wydawana w materjale drzewnym. Art. 25.
- a)Mieszkanie pracownika winno się składać conajmniej z jednej izby z podłogą drewnianą oraz komory. Izby winny być wytynkowane, a conajmniej dokładnie wylepione ze szczelnemi drzwiami i oknami na zawiasach. Przy wznoszeniu nowych budynków służbowych należy uwzględnić wskazówki, umieszczone w wydawnictwie b. Ministerstwa Zdrowia Publicznego Nr. 4 p. t. "Inspekcja Mieszkaniowa". .
- b)W oknach mają być całe szybYj w razie stłuczenia szyby pracownik jest obowiązany wstawić ją w ciągu 2-ch tyJ! o dni. Wapna do bielenia dostarcza pracodawca dwa razy do roku w ogólnej ilości do 15 kg na mieszkanie. Piece mają być doprowadzone do porządku przed l-ym listopada 1935 roku. Mieszkania winny mieć szczelny dachj dachy popsute muszą być naprawione w ciągu miesięcy letnich. Tam, gdzie woda zacieka do mieszkań i piwnic pracowników, winny być one w ciągu lata odpowiednio zabezpieczonę.
- c)Pracodawcy i pracownicy winni dbać o to, aby otoczenie mieszkań pracowników było higjeniczne. Obowiązuje wybrukowanie dostępu do studzien oraz zastąpienie zgniłych cembrzyn nowemi lub też zapewnienie pracownikom w inny sposób zdrowej i czystej wody do picia.
- d)Zbiorniki na nawóz nie mogą się znajdować w bliższej odległości, aniżeli 20 metrów od mieszkań służbowych. Pracownicy mają składać nawóz ze swych chlewów w przeznaczonem na to miejscu. W pobliżu mieszkań mają się zna1 dować w dostatecznej ilości zasłonięte ustępy, które pracownicy obowiązani są utrzymywać w czystości i porządku. Gdzie jest odpowiednie pomieszczenie w dotychczasowych budynkach, jak również przy mieszkaniach nowowybudowanych-poWinna być urządzona łaźnia. W innych majątkach, o ile tylko istnieje możliwość - - pracodawcy obowiązani są do urządzenia kąpieli.
- e)Jeżeli folwark posiada oświetlenie elektryczne, a instalacja na to pozwala, obowiązuje wprowadzenie go w mieszkaniach pracowniczych z jedną lampką na mieszkanie.
- f)Pracownicy są obowiązani utrzymywać mieszkania w porządku; trzymanie inwentarza ży wego w mieszkaniach jest stanowczo wzbronione. Subl'okatorów nie wolno przyjmować bez zgody pracodawcy, któremu przy wprowadzeniu się ma być zameldowany skład rodziny pracownika. sŁały zasadzone przed śmiercią pracownika, rodzina zmarłego ma prawo do całego zbioru. Na koszty pogrzebu otrzymuje nadto tytułem zapomogi 20 złotych oraz trumnę, zrobioną na miejscu lub w razie odmowy przyjęcia trumny, równoważnik w gotówce.
- b)Mieszkający razem członkowie rodziny zmarłego pracownika, korzystający z powyższej zapomogi, mogą chodzić do pracy poza obrębem folwarku jedynie wówczas, jeżeli się do niej zobowiązali przed śmiercią pracownika. Wynagrodzenie członków rodziny zmarłego pracownika za pracę nie może być niższe od płac, obowiązują cych w folwarku dla danej kategorji robotników. Art. 28. W razie śmierci żony pracownika otrzyma tenże tytułem zapomogi na pogrzeb 15 złotych, w razie śmierci dziecka powyżej lat 6-ciu - 10 zło tych i poniżej lat 6-ciu - 5 złotych. We wszystkich tych wypadkach otrzyma tenże trumnę, zrobioną na miejscu, lub w razie odmowy przyjęcia trumny - równoważnik w gotówce. da na wszyskich ordynarjuszy, którzy, mając'-w tynt wieku dzieci, tychże do ochronki nie posyłali.
- b)W razie uchylenia się pracodawcy od wykonania przepisów niniejszego artykułu, obowią zany on będzie wpłacić na ręce właściwego inspektora szkolnego na rzecz oświaty robotników rolnychc1anego powiatu sumę, odpowiadającą kosztom utrzymania ochronki i ochroniarki w ciągu roku służbowego. . Osiągniętym w tej drodze funduszem rozporządza Komisja, złożona w równej liczbie z przedstawicieli organizacyj zawodowych pracodawców i pracowników rolnych pod przewodnictwem inspektora szkolnego przy współudziale właściwe go inspektora pracy. Prawo występowania o wykonanie niniejszego artykułu przysługuje pracownikom danego folwarku, właściwemu inspektorowi pracy oraz wła ściwemu inspektorowi szkolnemu.
- c)Inspektor Pracy w porozumieniu z inspektorem szkolnym rozstrzyga, czy istnieją przeszkody do otworzenia ochronki, między inne mi brak lokalu. Jako przeszkodę taką na okres niniejszego orzeczenia uznaje się zły stan gospodarczy w poszczególnych majątkach. Art. 29. Na wypadek kalectwa lub śmierci robotnika, spowodowanej nieszczęśliwym wypadkiem przy pracy, pracownik ewentualnie jego rodzina korzysta w gospodarstwach poniżej 30 ha, jako nieobję tych ustawą z dnia 28.m. 1933 r. o ubezpieczeniu społecznem (Dz. U. R. P. Nr. 51, poz. 396) z peł nych świadczeń, przewidzianych w niniejszem orzeczeniu do czasu polubownego lub sądowego zabezpieczenia praw pracownika, bądź jego rodziny, nie mniej jednak, jak przez pół roku. Postanowienie niniejsze w niczem nie ogranicza praw takiego robotnika, wypływających z przepisów kodeksu cywilnego. Może być jednak zastąpione zatwierdzoną przez Ministerstwo Opieki Społecznej CJgólną umową, regulującą wzajemne prawa i obowiązki pracodawców i pracowników na wypadek kalectwa lub śmierci pracownika z powodu nieszczęśliwego wypadku przy pracy. Art. 30.
- a)W celu uniknięcia niesżczęśliwych wypadków mają być wprowadzone ochraniacze przy wszystkich tych maszynach, do których zastosować się dadzą. .
- b)Do siania nawozów sztucznych w większej ilości pracodawca daje pracownikowi ubranie Ipłócienniak), zaś przy mniejszej ilości, nie dając ubrania, dopłaca 20 gr od hektara. Prócz tego do siania nawozów sztucznych, gryzących, a zwłaszcza azotniaku wapna nie mogą być używane kobiety, pracownicy zaś używani do siania tych nawozów mają otrzymać ochraniacze na oczy. Art. 34. Pracownik otrzymuje w ciągu roku 12 dni urlopu w dnie nieświąteczne (święta obowiązują zgodnie z wydanemi w tej mierze ustawami), bez potrącenia świadczeń. Pracownik może zażądać w czasie zimy urlopu nieprzerwanego do 6 dni, przytem jednocześnie nie więcej, niż 1 z folwarku. Wybór dni urlopu odbywa się w porozumieniu z pracodawcą , z wyjątkiem wyjazdów, spowodowanych pisemnem wezwaniem związków zawodowych, w tych bowiem wypadkach pracodawca winien zgodzić się na zaproponowany dzień urlopu. W czasie pilnych robót, jak siewy, żniwa, sianokosy i kopanie, urlopy mogą być wydawane w wypadkach wyjątkowo pilnych. Wyjazdy na skutek wezwania urzędów państwowych nie są wliczane do urlopów. O ile pracodawca zgadza się na łączne dwa lub trzy dni urlopu, które obejmują jedno święto, dzień ten liczy się za dzień urlopu. Pozatem odchodzącemu pracownikowi należy się 6 dni wolnych na wyszukanie pracy,. Art. 35. Pracownikowi wysłanemu w drogę należy się strawnego za całą dobę 1 zł 40 gr, za obiad 70 groszy, za kolację 50 groszy. Dobę liczy się od 16 godzin wzwyż. Opóźnienie posiłku o 2 godziny nie pociąga za sobą opłaty strawnego. W drodze godziny pracy nie obowiązują. tytułem Art. 31. Art. 36. Do czasu wprowadzenia ustawowego ubezpieczenia na starość pracodawcom nie wolno przy końcu roku służbowego wręczać konotatek tym ordynarjuszom, którzy przepracowali na dobro pracodawcy lub danego gospodarstwa 25 lat, w tem przynajmniej 20 lat w charakterze ordynarjusza, a pozostały czas W charaktarze stołow nika. Powyższy okres 25 lat liczy się od ukończe nia lS-go roku życia. Przepis powyż:;zy stosuje się do tych ordynarjuszy, którzy stracili całkowitą lub częściową zdolność do pracy z tytułu starości i tytułem do ich zwolnienia nie może być niezdolność do pracy, lecz przewinienia służbowe. Ordynarjusze objęci niniejszym artykułem obowiązani są do wykonywania swych obowiązków w granicach swej zdolności do pracy, pomimo przepracowanych 25 lat. W wypadku stwierdzonej zupełnej niezdolności do pracy z powodu starości, pracownik nie jest obowiązany do pracy i w tym wypadku świadczenia jego mogą być obniżone, jednak nie niżej, niż do połowy świadczeń ordynarjuszy. Udowodnienie zupełnej niezdolności do pracy lub jej zmniejszenia ciąży na pracowniku. Pracownicy otrzymują furmanki:
- a)w miarę potrzeby: 1) celem zwiezienia zboża do młyna w ładun kach wozowych oraz przywiezienia - stamtąd mą ki i otrąb; 2) do zwózki w dni powszednie swoich produktów rolnych, wyprodukowanych w tymże folwarku; 3) po księdza - z chrztem, ślubem i pogrzebem. .
- b)co kwartał: 1) jedną wspólną furmankę w dzień świątec7 ~ ny wybrany przez pracownikówj 2) jedną wspólną furmankę do najbliższego miasta lub handlowego miasteczka w dniu targowym. Fornalowi wysłanemu w drogę w interesie pracowników w dni świąteczne, czy też powszednie - nie należy się żadne dodatkowe wynagrodzenie. Art. 32. Wszyscy pracodawcy są obowiązani zawiadomić do dnia 15 marca 1936 r. odnośne Urzędy Pośrednictwa Pracyokażdem wypowiedzeniu miejsca robotnikowi, jako też okażdem wolnem Art. 26. Pracodawca obowiązany jest dać pracownikowi pomieszczenie na opał i ziemniaki, miejsce dla bydła we wspólne; czeladnej oborze oraz pomieszczenie conajmniej dla dwóch sztuk trzody chlewnej. 3 Dnia 4 lutego 1935 r. Rezerwistom, powołanym na cWlczenia lub w razie mobilizacji, wydaje się świadczenia zgodnie z obowiązującemi w tej mierze ustawami i nie uważa się tego za przerwę w pracy (do art. 31 niniejszego orzeczenia). Art. 37. miejscu. Część II. Warunki pracy i płacy stołowników. Art. 33. Art. 27. aj Do czasu wprowadzenia u~ezpieczeń na wypadek śmierci żona lub dzieci zmarłego pracownika mają otrzymywać przez pół roku połowę pensji, połowę ordynarji, utrzymanie dla krowy, połowę ziemi pod ziemniaki, połowę dodatku na odżywianie, przewidzianego wart. 21 punkt "a", oraz możność korzystania ze wszelkich świad czeń, przewidzianych w niniejszem orzeczeniu, narówni z innymi pracownikami. Jeżeli ziemniaki zo-
- a)Pracodawcy opłacają początkową naukę dzieci pracowników, tam, gdzie to wymaga osobnych dopłat. Pozatem pracodawcy utrzymują cchronkę dla dzieci w wieku od lat 4 do lat 7 w folwarkach, w których liczba tych dzieci przekracza 20. O ile pracodawca założył ochronkę, a dzieci pracowników w liczbie conajmniej 15 do ochronki w ciągu 3 miesięcy nie uczęszczały, pracodawca założoną ochronkę likwiduje, a poniesiony koszt 3-miesięcznego utrzymania ochronki rozkła- • Art. 1.
- a)Orzeczenie mmeJsze obowiązuje na czas cd 1 kwietnia 1935 r. do dnia 31 marca 1936 r. Obie strony obowiązuje trzymiesięczny termin wypowiedzenia pracy. Niewypowiedzenie umowy o pracę w powyższym terminie oznacza zawarcie umowy na rok następny. Rozwiązanie stosunku służbowego w ciągu roku może nastąpić na zasadzie orzeczenia Komisji Rozjemczej lub też wyro-ku sądu państwowego - według kompetencji. MONITOR PQLSKI. b)/,Us~alenie terminu godzenia, wymawiania zwalman;a sto~owników IV grupy pozostawia się ~m?wom .mdYWIdualnym; tenniny te winny być ?-wld<,>czmone w książeczce obr~chunkowej I stwierdzone podpisem prawpego opiekuna. Dnia 4 lutego 1935 r. . I czen~a, pozostają Art. 4- wileńsko- trocki, z wyjąlkiem gmin: Orany, OIkieniki i oszmiański Rudziszki, mołodecki, z wyjątkie~ gmin: Raków, Gródek, Radoszkowicże i Krasne oraz gminy: Derewno: Byteń, Szydłowice, Rohotna, Kozłowszczyzna i Kuryłowicze, pow. sło nimskiego i gmi~a Dworzec, pow. nowogródzkiego. Art. 2. ne d:la pracow~ika, niż warunki niniejszego orzew mocy. ~ ~ategorja: powiaty: hdzkI, szczuczyński, baranowieki, stołpecki, z wyjątkiem gminy Mir. wo l ożyński, 13 19 11 16 10 13 Orz.eczenie niniejsze dotyczy z jednej strony wszystkich pracodawców rolnych, . z drugiej zaś strony stołowników. Za stolowników uważa się pra90wników rol~ych-mężczyzn, kobiety i mlo?oclanych - zamieszkałych w majątku, otrzymuJll.cy~h oprócz wynagrodz~nia. dworskie utrzymame I ugodzonych - z wyjątkiem stołowników IV grupy -;na okr~s roczny, nie zaś sezonowy, ~zględme pozostających na służbie w danym ma- Ją .ka.łegorja;;:--:p~-o~~w~'-i a::-;t-:-:y-: t---i-_.{!---!--II_-+wlle/skl, postawski, dziślątku przez okres roczny. Art. 3. .. Obowiązują następuiace art. art. części I ninteJszego orzeczenia, dotyczące ordynarjuszy: 2 p. "b", 3, 4, 6, 7, 9, 10, 13, 14, 18, 29, JO, 31, 34, 35, 36, 37. Art. 4. Orzeczenie niniejsze stanowi w myśl ustawy z dnia 18 lipca 1924 r. (Dz. U. R. P. Nr. 71, PQZ. 686) podstaw~ przy zawieraniu umów indywidualnych. ~ndY~I.dualne umowy pracy, zawierające warunk1 mmeJ korzystne dla pracowników niż ustalone w niniejszem orzeczeniu, są nie~ażne. Warunki umów indywidualnych bardziej korzystne dla. pracowni~ów, niż warunki niniejszego orzeczema, pozostają w mocy. n,ie?sk.i, brasławski, święClanskl oraz gminy: Orany, OIkieniki i Rudziszki pow. wileńsko - trockie: go, - Raków, Gródek, Radoszkowicze i Krasne, pow. molodeckiego. 'Zwykłych obOWiąZKów. Art. 6. Praca w dni świąteczne ustawą oznaczone !J10że być wykonyw~na tylko za obopólną zgodą l za wynagrodzemem po cenach za godzinę O 150% wyższych od wynagrodzenia normalnego w gotówce. Ustala się cztery grupy stołownik6w: I grupa - mężczyźni ponad lat 21 o pełne; ~dolności do pracy, zdatni do wszystkich robóŁ; II grupa - chłopcy od lat 18 do lat 21; III grupa - kobiety i dziewczęta ponad lal 18 oraz chłopcy od lat 16 do lat 18; IV grupa - dziewczęta poniżej lal 18 i chłop cy poniżej lat 16. Art. 8. Płace w got6wce otrzymują stołownicy miesięcznie zdołu. Wypłata pensji winna następować nie póź?ej., niż w ciągu pie!wszych 7 dni następ- . . Art. 9.
- a)Najniższe miesięczne płace stołowników w gotówce ustala się podług poniższej tabeli: Wynagrodzenie miesięczne gotówkowe dh I grupy ... II grupy III grupy .~ ~ -gminy a Bo ~ ·N Złotych 15 9 12
- a).Stoło~icy wszystkich czterech grup otrzymuJą op rocz płacy w gotówce wspólne mieszkam e oraz całkowite utrzymanie. bl Mieszkanie stołowników winno być suche widne, bielone dwa razy do roku na koszt praco~ d.awcy, d?slatecznie oświetlone i opalane w miesl~cach zlmow~ch, oddzielne dla mężczyzn, oddZIelne dla kobiet; w sprawie stanu mieszkań oraz ()~o.czenia obowiązują przepisy art. 25 części I nime)szego orzeczema. Każdy stołownik winien o~rzymać łóżko lub pryczę oraz conajmniej sienr:~k z, c~~s~ą słomą, .zmienianą w razie potrzeby, m~ mme) Jednak, mż dwa razy do roku, a także m~eć. możność. k.orzystania przynajmniej raz na miesiąc z kąp1elI lub łaźni. ~) P.o~ywienie stołowników winno składać się cona)mmeJ z trzech posiłków dziennie i odpowiad.ać pod względem ilości i jakości produktów oraz przyrządzenia wymaganiom higjeny. Art. 11 . . Art. 28 części I niniejszego orzeczenia obowiązuje z tern, że ma on zastosowanie jedynie do członków rodziny stołownika, . 20 12 17 11 14 Art. 5. al Na ządanie pracodawcy w razie pilnej potrzeby rzemi~ślnicy obowiązani są do pracy·· poza czasem ~kreslonym wart. 10 części I niniejszego orzeczenia, lec~ za osobnem wynagrodzeniem po cenac~ za godzInę o 50 % wyższych od płacy normalneJ. .
- b)Przepis p0.wyższy nie dotyczy ogrodników i tnnyc~ praco~mków, charakter zajęcia których powodu)~ . komeczność wykonywania pewnych czynnoścI poza ustalonym czasem pracy dzienneJ. . . cI Puszczanie w ruch oraz zatrzymywanie s1lnIków .prze~mechaników winno się odbywać poza g~dzInaml pracy bez specjalnej dopłaty. Art. 6. Pensja rzemieślników wynosi conajmnie; dwukrotną pensję ordynarjuszy (art. 15 części I). Płac~ w gotówce pobierają rzemieślnicy kwartalnie z dołu; wypłata pensji winna następo- wać nie później niż W ciągu pierwszych 7 dni nr stępnego kwartału. Art. 7. ~emieśl~i~y otrzymują. ordynarję conajmniej w tc)wysokoscI, co ordynarjusze (art. 15 częś:-i I). Ordynarja wydaje się kwartalnie zgóry w pierw· szych dwóch tygodniach każdego kwartału. Zboże wydawane na ordynarję musi być zdrowe i dnbrze oczyszczone, w gatunku, jaki posiada ma' jątek. Art. 8. Art. 20 części I niniejszego orzeczenia obowiązuje ~ l~m, iż rzemieślnik otrzymuje ogółem 44 ary ZIem1, wtem 31,5 arów wynawożonej ziemi pod ziemniaki, 2,5 ara wynawożonej ziemi ogrodowej pod ogrodowiznę i 10 arów zienU pod len. . Art. 9. Art. 21 części I nin. orzeczenia obowią~je % tern, że rzemieślnik ma prawo trzymać zależnie od osobistej umowy z pracodawcą: al dwie krowy, lub bl jedną krowę z dodatkiem 120 litr6w mleka oraz 3 q żyta w stosunku rocznym. Art. 10. Art. 25 części I niniejszego orzeczenia obo- Czę'~ lU. Wanmkl pracy i płacy rzemieślników. Arll. Orzeczenie niniejsze obowiązuje na rok. Rok służbowy zaczyna się od dnia 1 kwietnia 1935 roku, a. ko~czy się ~1 ~arca 1936 ,roku. Obie strony oboW1ązuJe trzymIeSIęczny termm wypowiedzenia pracy, a mianowicie najpóźniej do dnia 31 grudnia 1935 r. włącznie. Niewypowiedzenie umowy o pracę do dnia 31 grudnia 1935 r. włącznie oznac~a zawarcie umowy na rok następny. Rozwiąza nie stosunku służbowego w ciągu roku może nastąpić na zasadzie orzeczenia Komisji Rozjemczej lub też wyroku są,du państwowego według kompetencji. Art. 2. Orz.eczenie niniejsze dotyczy z jednej strony wszystkich pracodawców rolnych, z drugiej zaś strony rzemieślników folwarcznych: kowali, ślu strzy, mechaników, stolarzy, stelmachów cieśli ogrodników i t. p. stałych wykwalifikowa~ych ro~ botników, zatrudnionych w gospodarstwach rolnych, którzy pracują wyłącznie na korzyść pracodawcy bez prawa przyjmowania robót postronnych i zatrudnieni są tylko w swoim fachu. 'wieski, 14 . . Obowiązują następujące art. art. części I nime)szego orz.eczenia:3, 4, 6, 1, 9, 10, 12, 14, 17, 18, 19, 22, 23, 24, 26, 27, 28, 29, 30, 3132 33 34 35,36 i 37. ' , , , zamieszkałych Art. 3. I kategorja, powiaty: nienowogrodzki, z wyjątkiem gminy Dworzec, - słonimski, z wyjątkiem gmin: Derewno, Byteń, Szydłowice, Roholna, Kozłowszczyzna i Kuryłowicze, oraz gmina Mir, pow. stołpeckiego, a także obręb miasla Wilna 10 w mają,tku. Art. 7. Powiaty względnie 18 Art.l0. nieiszego orzeczenia, lecz za wynagrodzeniem osobnem po cenach za godzinę o 75 % wyższych od wynagrodzenia nonnalnego w gotówce. ~a samowolne opuszczanie roboły podczas ~odzm pracy i spóźnianie się do niej stosowane będą potrącenia w tym samym stosunku. Do robotników, pobierających wynagrodzenie za roboty wykonane pOza określonym wyżej czasem pracy, nie zaliczają się pastusi, koniuchy, stróże nocni, dozorcy oraz dziewki do oprzątania inwentarza, do doju i przy kuchni, o ile wykonywane przez nich robo.ty . nie przekraczają, zakresu ich nego m1eS1ąca. 12 . U.w a g a: Miesiące letnie - od maja do paź dZlermka włącznie; miesiące zimowe - od lisŁo pada do kwietnia włącznie.
- b)Określenie płacy w got6wce stołowników Iy grupy, ze. względu na niejednakowe kwalifikaCje pracowmków tej grupy pozostawia się do umow:y indywidualnej, przyczem warunki tej umov.:y wmny być ob?w!ązko~o wpisane do książecz k1 obrachunkowej 1 stWIerdzone podpisem opiekuna. Warunki umowy nie mogą przewidywać wynagrodzenia niższego niż 50 % wynagrodzenia 111 grupy stołowników. Art. s. Art. 11 części I niniejszego orzeczenia obo~iąz~je z tern, że na żą?anie pracodawcy w razie pilne) potrzeby stołowmcy obowiązani są do pracy poza czasem określonym wart. 10 części I ni- Nr. 28. Orzeczenie niniejsze stanowi w myśl ustawy z dnia 18 lipca 1924 r. (Dz. U. R. P. Nr. 71, poz. 686) podstawę przy zawieraniu umów indywidualnych. ~ndrw:i~ualne umowy pracy, zawierające warunk1 mniej korzystne dla pracowników, niż ustalone w niniejszem orzeczeniu, są nieważne. Warunki umów indywidualnych bardziej korzyst- wiązuje ~ t~m, że .w mieszkaniach, posiadających więcej niż Jeden piec, normy opału podnoszą się o JO%. Art. 11. al Wynagrodzenie rzemieślnik6w, ustalone niniejszem orzeczeniem, nie obejmuje odszkodowania za zużycie instrumentów w wypadku, gdy pracownik został ugodzony z własnemi instrumentami.
- h)W.a runki wynagrodzenia . ustalone w niniejszem orzeczeniu nie obowiązują w stosunku do ogrodników, ugodzonych na procenty tylkQ. · W wypadku gdy ogrodnicy otrzymują oprócz pensji procentowe tantjemy, tantjemy te przy ustalaniu faktycznego wynagrodzenia danego pracownika winny być wliczane do wynagrodzenia, przyczem tam,gdzie wynagrodzenie łącznie z tantjemą jest niższe od warunków niniejszego orzeczenia, winno nastąpić odpowiednie wyr6wnanie na korzyść pracownika. Oryginał niniejszego orzeczenia znajdować się będzie w Inspektoracie Pracy XII Okręgu w Wilnie. Wilno, dnia 11 stycznia 1935 r. (-l B. Leszczyński, Przedstawiciel Min. Op. Społ. i Przewodniczący N. K. R. (-l M. Krukowski, Przedstawiciel Min. Sprawiedliwości. {-l M. Banaszkiewicz, Przedstawiciel Min. Roln. i Ref. Roln. --000-