Oplata pocztowa uiszczona ryczałtem. N 6 _~~r~.~. __________________Warszawa, _ Czwartek Rok XIx.. 9 stycznia 1936 roku. MONITOR POLSKI fi DZIENNIK URZĘDOWY RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ. WYCHODZI CODZIENNIE Z WY JĄ TKIEM NIEDZIEL I • SWIĄ T. Redakcja, Administracja i Ekspedycja: ul. Miodowa Nr. 22. Telefon Redakcji 11-44-05. Telefon Administracji 11-80-13. Telefon Ekspedycji 11-80-19. Ogłoszenia: ul. Królewska 5. Kasa czynna od godz. 8 i pół do 1 po płd., w soboty do g. 12 w płd. Konto czekowe w P. K. O. - 730. Oddziały "Monitora Polskiego": BYDGOSZCZ, Gdańska 22, tel. 15-74j GDAŃSK, Neugarten 27, tel. 240-79j GDYNIA, Świętojańska, Dom P. A. M., tel. 17-20j GRUDZIĄDZ, Mickiewicza 26, tel. 304j KATOWICE, 3 Maja 23j tel. 565 i 1091j KRAKOW, Rynek Główny 6, tel. 105-00 i 120-27j LWOW, Akademicka 11, I p., tel. 2OO-2O,200-45j ŁODŻ, Piotrkowska 125, tel. 101-11 i 115-24j ŁUCK, Piłsudskiego 14, tel. 222j POZNAŃ, Pocztowa 11, tel. 28-57 i 28-58j TORUŃ, Szeroka 41, tel. 263j WILNO, Mickiewicza 15 m. 5, tel. 674 i 1785. TRESC DZIAŁU URZĘDOWEGO: od norm, przewidzi.anych w § 16 niniejszego dzia- Z a r z ą d z e n i a W ł a d z N a c z e I n y c h: łu, dostają 24 ary ziemi pod ziemniaki, kapustę i ogrodowiznę oraz 10 kwintali ziemniaków gotowych (§ 18), oraz mają prawo trzymać 1 krowę 2. Żony pTac'Owników nie mogą być zmuszane do pracy. Dojenie krów i inne roboty odbywać się mogą na zasadzie osobnej umowy. Czas pracy. § 7. 1. Przeciętny czas pracy w rolnictwie w ciągu roku ustala się na dziewięć godzin 20 minut, przyczem rozkład godzin pracy ustala się podług poniższej taheli. Tabela ta ułożona jest na z.asadzie czasu słonecznego, różniącego się od państwowego o 25 minut. (§ 19). Jako luzak może być również ugodzony p'Omocnik pastucha i mleczarek, który może obrzą dzać paTę koni służących do odwożenia mleka. 5. Inwalidzi, pracujący narówni z pozostały mi pracownikami z normalną zdolnością do pracy w rolnictwie, pobierają równe z nimi wynagrodzenie tak w gotówce, jak i w naturaljach. Inwalidzli o zmniejszonej zdolności do pracy mogą Tabela czasu pracy. być godzeni na niższych w:arunkach. , ., § 2. 1. Orzeczenie niniejsze obowiązuje na ClI ., = ClI '~ " rok. Rok służbowy z.aczyna się od dnia 1 kwietos ~ Praca po ;t~.:.: Praca do . ~ ~ DZIAŁ URZĘDOWY. ~ o Miesiąc .. o ClI nia 1936 r., a kończy się dnia 31 marca 1937 r. OJ Il. .. OJ ol południa OJ .. południu NN ., o Obie strony obowiązuje trzymiesięczne wypowie.. ,Ll .. = ~o Q:: =::: --000dzenie indywidualnej umowy pracy przed upły wem terminu wygaśnięcia niniejszego orzeczenia, Styczeń 8-12 1 Yz 1 Yz-4.00 a najpóźniej dnia 31 grudnia 1936 r. Robotnikowi, któremu wymówiono pr.acę, pracodawca obo- Luty Zarządzenia Władz Naczelnych. l Yz 1 Yz-5.00 7 Yz-12 wiązany jest wydać przy wymówieniu zaświad czenie o zwolnieniu (konotatkę). Niewypowie--000dzenie umowy o pracę do dnia 31 grudnia 1936 r. Marzec1-10 1 Yz-5.30 włącznie oznacza zawarcie umowy na rok następ 1%-600 11-20 7-12 lYz ny. Uchylenie się przez którąkolwiek ze stron 1 Yz-6.30 21-31 12. od przyjęcia wypowiedzenia umowy o pracę tejże ORZECZENIE nie przedłuża. Wypowiedz'e nie umowy o pracę Nadzwyczajnej Komisji Rezjemezej, ustalające wa~ tr,a d moc prawną, o ile pracodawca do dnia 31 Kwiecień 1-10 1 Yz-6.40 runki pracy i płacy robotników rolnych na obsza- marca 1937 r.nie ureguluje wobec pracownika 11-20 6-12 1%-7.00 lYz Yz 21-30 1 Yz-7.20 rze województw: warszawskiego i m. st. Warsza- wszystkich zobowiązań, wynikających z niniejszewy, białostockiego, lubelskieg~ łódzkiego i kie- go orzeczenia, i w tym wypadku umowa o pracę leckiego z wyłączeniem powiatu olkuskiego, na automatycznie przedłuża się na rok następny. Maj Rozwiązanie stosunku służbowego w ciągu roku rok służbowy 1936/37. 1-10 1 Yz-7.30 nastąpić może na zasadzie orz'eczen-ia Komisyj 11-20 6-12 1 Yz-7.50 lYz Yz Yz Na podstawie ustawy z dnia 18 lipca 1924 r. RO;1;jemczych, lub też wyroków sądów państwo 21-31 1 Yz-8.00 w przedmiocie uprawnień Ministra Pracy i Opie- wych, działających według kompetencji. ki Społecznej do powoływania Nadzwyczajnych 2. Konotatka winna zawierać imię i nazwisko Komisyj Rozjemczych do załatwiania zatargów pracownika, charakter jego pracy, czas i miejsce Czerwiec 2-8.20 1-10 zbiorowych pomiędzy pracodawcami a pracowni- pracy, datę zw'Olnienia 'Oraz podpis pracodawcy 2 - 8.20 6-12 11-20 2 % Yz kami rolnymi (Dz. U. R. P. Nr. 71, poz. 686) oraz lub jego zastępcy. ' 2-8.30 21-30 zarządzenia Ministra Opieki Społecznej z dnia § 3. 1. Zatargi wynikłe na tle umowy o pra7 grudnia 1935 r. ("Monitor Polski" Nr. 286, cę pomiędzy pracodawcą a robotnikami, regulują poz. 366), Nadzwyczajna Komisja Rozjemcza w Komisje Rozjemc~e bądź Sądy Państwowe, we- Lipiec 2-8.30 1-10 składzie: Przewodnd,czącego Wadawa Preniera, dług kompetencji. Do czasu uzyskania właściwe 2-8.20 11--20 6-12 2 % Yz Naczelnika Wydziału, jako przedstawiciela Mini- go orzeczenia lub wyroku nie wolno: 1) pracodaw2-8.00 21-31 sterstwa Opieki Społecznej, Radcy Michała Ba- com wstrzymyw'ać św.iadczeń, 2) pracownikom naszkiewi:cza, jako przedstawiciela Ministerstwa przerywać pracy. R'Olnictwa i Refonn Rolnych ł Sędziego Sądu Ape2. W wypadkach ciężkiego przewinienia pra- Sierpień 2-7.50 1-10 lacyjnego Władysława Kurkowskiego, jako przed- codawca może wstrzymać przed 'Orzeczeniem lub 2-7.30 11-20 6-12 l % Yz sŁawiciela Ministerstwa Sprawiedliwości, na powyrokiem świadczenia w zbożu i gotówce, w ra2 -7.00 21-31 siedzeniach, odbytych w dniach 20, 21, 22, 23 zie jednak wygrania sporu przez robotnika prai 24 grudnia 1935 r. w Warszawie, w sprawie wa- codawca winien wydać wstrzymane świadczenia runków pracy i płacy robotników rolnych w wo- wraz z dodatkiem miesięcznym w wysokości Wrzesień 1%-6.40 jewództwach: warszawskiem i m. st. Warszawie, 11/2% od wstrzymanej należności. 1-10 6-12 1%-6.20 11-20 lYz % białostockiem, lubelskiem, łódz~iem i kieleckiem § 4. 1. Orzeczenie niniejsze stanowi w myśl 1%-6.00 21-30 z wyjątkiem powiatu olkuskiego - po wysłucha ustawy z dnia 18 lipca 1924 r. (Dz. U. R. P. niu opinji przedstawicieli pracodawców i pracow- Nr. 71, poz. 686) podstawę przy zawieraniu umów ników rolnych oraz biorąc pod uwagę zarówno indywidualnych. Indywidualne um'Owy pracy, za- Październik ogólną .sytuację gospodarstw rolnych, j,ak i cało 1-10 lYJ-5.30 wierające warunki dla pracowników mniej ko11-20 7-12 l Yz-5.20 lYs kształt warunków zatrudniania w rolnictwie, rzystne, niż warunki orzeczenia niniejszego, są 1%..... 4.50 21-31 o r z e kła: nieważne, z wyjątkiem specjalnych wypadków, warunki pracy i płacy robotników rolnych na rok przewidzianych w tem orzeczeniu. 7 Yz-12 2. W razie klęsk żywiołowych powiatowe Listopad lYs 1%-4.15/ służbowy 1936/37 w województwach warszawskiem i m. st. Warszawie" białostockiem, lubel- Komisje Rozjemcze uprawnione są do orzekania skiem, łódzkiem i kieleckiem, z wyłączeniem po- o zmianie warunków, przewidzianych w orzecze- Grudzień 8-12 l Yz l Yz-3.45 niu nin.iejszem, p'O otrzymaniu uprzednio opinji wiatu olkusk1ego, ustalić jak następuje: Ministerstwa Opieki Społecznej w przedmiocie 2. Robotnicy fornale mają być zwalniani istnienia dostatecznych podstaw do zmiany waDZIAŁ I. ORDYNARJUSZE. przed południem o pół godziny wcześniej, aniżeli runków w związku z rozmiarami klęski. Zasady ogólne. § 5. 1. Pracodawca winien wydać bezpłatnie inne kategorje robotników, a to dla koniecznego § 1. 1. Orzeczenie niniejsze dotyczy z jednej pracownikom książeczki obrachunkowe, zawiera- obrządku inwentarza. strony wszystkich pracodawców rolnych, z drugiej jące kontrolę wydawanej ordynarji i pensji . wraz 3. Za początek pracy rano i popołudniu uwazaś strony pracowników z normalną zdolnością ża się wyjście z podwórza lub z naznaczonej''Z. potrąceniami i spisem powierzonych im inwendo pracy: fornali, luzaków (parobków), stróżów, tarzy. Książeczki te winny być podpisane przez zbiórki przed mieszkaniem pracowników, a za pastuchów, polowych, karbowych, włodany i gu- pracodawcę lub jego zastępcę oraz pracowników. koniec zejście z pola. O ile pole leży dalej, niż miennych. Pozatem pracodawca wydaje bezpłatnie robotni- 2 km od podwórza, robotnika należy zwolnić 2. Karbowi, włodarze i gumienni otrzymują kom sweg'O folwarku na ręce wybranego przez z pr,acyo 10 minut wcześniej, w stosunku do każ żyta w wysokości conajmn.iej o 1 kwintal więcej nich przedstawiciela jeden egzemplarz orzeczenia dego kilometra powyżej dwóch. od fornala (§ 15 i 16). 4. W razach pilnej potrzeby p'Owyższy poniniejszego. Aś. Stangretów (forysiów) i t. d. nie uważa się 2. Książeczki obrachunkowe złożone u pra- dział rozpoczęcia i końca pracy oraz przerw jeza f(Jrnali, o ile pełnią stale obowiązki przy ko- codawcy nie powinny być dłużej przetrzymywa- dzeniowych może być zmieniony, jednakże tylko niach cugowych. w ten sposób, by ogólna ilość godzin pracy pozone, niż dziesięć dni. 4. Luzacy (parobcy), t. j. ordynariusze, do § 6. L Zawarcie indywidualnej umowy z or- stała ta sama. ,obowiązków których nie należy obrządzanie ko5. Na żądanie pracodawcy, w razie pilnej podynarjuszem nie może być uzależnione od trzy.ni, otrzymują o 1 kwJn.tal żyta mniej w ordynarii mania przez niego posyłek. trzeby, pracownicy są obowiązani do pracy poza Poz. 12. Orzeczenie Nadzwyczajnej Komisji Rozjemczej, ustalające warunki pracy i płacy robotników rolnych na obszarze województw: warszawskiego i m. st. Warszawy, białostockiego, lubelskiego, łódzkiego i kieleckiego z wyłączeniem powiatu olkuskiego, na rok służbowy 1936/37. ol·~ .. ~ .. .. ~ N.~ ~.!I) - . - - I. I- I MUN1TUK PUL~K1. - 2 wyżej określonym czasem, lecz za osobnem wynagrodzeniem po cenach za godzinę 35 gr. Wynagrodzenie za nadgodziny nie ma zastosowania, jeżeii pracodawca udzielił robotnikowi następne go dnia urlopu na czas o 25 % dłuższy, niż trwała praca ponad normę dnia poprzedniego. Do robotników pobierających wynagrodzenie za roboty wykonane poza unormowanym wyżej czas,e m nracy nię zaliczają się pastuchy, stróże nocni i dozorcy, o ile wykonywane przez nich roboty nie przekraczają zakresu ich zwykłych obowiązków. 6. Wypłata za pracę w godzinach nadliczbowych winna być dokonywana w terminach mie- sięcznych zdołu. 7. Samowolne i ' nie uzasadnione opusz.c zenie 10boŁy podczas godzin pracy oraz niestawienie się do pracy jest niedopuszczalne. Samowol~e spóźnienie . się jest niedopuszczalne i powoduje potrącenia, jak przy nadgodzinach. § 8. 1. Obrządek inwentarza odbywa się poza godzinami pr,acy, bez specjalnej dopłaty. Wstawanie do obrządku inwentarza oraz naszykowanie wozów i narzędzi pow.inno mieć miejsce nie wcześniej, niż na 2 godziny przed rozpoczęciem pracy. 2. Obrok, siano i t. p. karm dla inwentarza ma być przygotowany uprzednio w godzinac~ pracy w miejscach na to przeznaczonych. Kole}" ne sypianie w nocy w stajni oraz dyżury w dme świąteczne obowiązują wszystkich fornali i luzaków bez specjalnej dopłaty. 3. Pastuch jest wolny od pracy co trzeci dzień świąteczny (niedziele i święta) i na ten czas zostaje zastąpiony przez innych, wyznacz10nych w tym celu pr,acowników. 4. O ile luzakowi polecono czasowo obrzą dzać konie ~ zastępstwie fornala, to otrzymuje on za każdy dzień z,astępstwa 25 gr. 5. Do siania nawozów. sztucznych pracodawca daje pracownikom worki i dopłaca im od hektara 20 gr. Prócz tego przy sianiu nawozów sztucznych, gryzących, a zwłaszcza azotniaku wapna, nie mogą być zatrudnione kobiety; pracownicy zaś używani do ich siania mają otrzymać ochraniacze na oczy. § 9. Stróże nocni mają codziennie wolny czas do zakończenia robót przedpołudniowych. W czasie przerwy obiadowej obowiązani są do stróżowania. Po przerwie zaś otrzymują czas wolny, równy przerwie obiadowej, stosownie do tabeli' cz,asu pracy (§ 7). Następnie stróże mogą być zatrudniani przy roboŁach koło inwentarza, w domu i t. p., z wyjątkiem czterech miesięcy: listopada, grudnia, stycznia i lutego. W miesią cach zaś' od 1 października do 31 marca stróż otrzymuje kożuch dworski na cz,a s WIarty, która nie może zaczynać się wcześniej, niż o godz. 1S-ej (6-ej). § 10. PTaca w dnie świąteczne może być wykonywana li tylko za obopólną zgodą i za wynagrodzeniem po cenie za godzinę 45 gr; w gorzelniach i krochmalniach na żądanie pracodawcy praca odbywa się zgodnie z ustawą z dnia 1S grudnia 1919 r. (Dz.. U. R. P. z 1933 r. Nr. 94, poz. 734) i również po tejże cenie. § 11. W dni ulewne i wyjątkowej niepogody roboty w polu nie powinny być wykonywane. Stosunek wzajemny. § 12. 1. Pracodawców o~az ich zast.ęp.cóv.: obowiązuje grzeczne traktowam.e pracownlkow 1 ścisłe przestrzeganie warunków umowy, a zwła szcza regularne wypłacanie prz.e widzianych świadczeń i płac. Pracowników obowiązuje grzeczność WObQ:C pracodawców i i;h z~stęp~ów, ścisłe przestrzeganle zawartychumow, Pllne l s~ mienne spełnianie obowiązków, dążność do naJ- większej wydajności pracy i stosowani~ się do wszystkich zarządzeń pracodawcy lub Jego zastępcy odnoszących się do wykonyw~nia obowi~z ków służbowych oraz przestrzegame wszystkich przepisów porządkowych w obręb~e f~l\VIarku, lakotei: dbale i staranne obchodzeme SIę z pOWlerzonym. sobie inwentarzem żywym i martwym. 2. Delegat, mąż zaufania (przedstawiciel robotnik6w) nie może być gorz.ej traktowany od innych pracowników. Waronki wynagrodzenia. § 13. 1. Zgodnie z § 16 nIniejszego działu o~ dynarjusze pobierają pł,acę w gotówce kwartalnie zdołu i ordynarję. 2. Wypłata pensji winna następować nie pótniej, niż dnia 7-go następnego miesiąca. § 14. 1. Wysokość ordynarji dla poszcz~~ó~ nych województw i powiatów określa § 16 mmeJszego działu. Ordynal;ę wydaje się zgóry i to w pierwszych dwóch ty~odniach k,ażdego kwartału. 2. W raue niemożności wydania należnej ordynarji z powodu wypadk~w loso~ych lub w te~ minie na 1 lipca, ustaleme termmu ma nastąpić w drodze bezpośredniego porozumie~ia strol,l' 3. Zboże wydawane na ordynaCJę m:US1. być zdrowe i dobrze oczyszczone, w gatunku, Jakl posiada majątek. Unia 9 stycznia 1936 r. § 15. 1. W sprawi.e składu ordynarji postanawia się, co następuje: . aj pracownik otrzymuje 3, względnie 2 kwintale pszenicy, a to zgodnie z § 16 niniejszego działu;
- b)conajmniej 9 kwintali otrzymuje w życie;
- c)resztę zboża, brakującą do ustalonej dla majątku normy ordynarji, wydaje się w jęczmieniu. 2. Od pracodawcy zależy podwyższenie iloset wydawanego na ordynarię żyta zamiast jęcz mienia ponad ustalone minimum. 3. W majątkach, gdzie sieją groch w dostatecznej ilości, ordynarjusze mogą żądać zamiast 1 kwintala pszenicy 80 kg grochu. 4. W majątkach, gdzie sieją w dostatecznej ilości hreczkę albo grykę a nie sieją pszenicy, ordynarjusze zażądać mogą po 1 kwintalu hreczki albo gryki za każdy kw~ntal ps'z enicy. 5. W majątkach, gdzie nie sieją pszenicy, wydaje się żyto w stosunku za 1 kwintal pszenicy 1,3 kwintala żyta. § 16. 1. Pensję i ordynarję na rok 1936/37 ustala się, jak następuje: I kategOT~a: pensji 140 zł oraz ordynarji 15 kwintali w stosunku rocznym obowiązuje w powiatach: jędrzejowskim, kaI,iskim, kolskim, krasnystawskim, kutnowskim, łęczyckim, łódzkim, lubelskim, miechowskim, nies'z awskim, opatowskim, pińczowskim, puławskim, sandomierskim, sieradzkim, włocławskim, warszawskim i m. st. Warszawie; II kategorja: pensji 120 zł oraz ordynarji 15 kwintali w stosunku rocznym obowiązuje w powiatach: błońskim, brzezińskim, ciechanowskim, częstochowskim. gostynińskim, gróieckim, hrubieszowskim, ażeckim, konińskim, kozienickim, lipnowskim, lubartowskim, łaskim, łowickim, miń sko-mazowieckim, piotrkowskim, płockim, pultuskim, r,adomskowskim, radomskim, rypińskim, sochaczewskim, stopnickim, tureckim, wieluńskim, włoszczowskim i zamojskim; III kategorja: pensji 120 zł oraz ~rdy?arji 141/2 kwintala w stosunku rocznym obowlązuJe w powiatach: będzińskim, chełmskim, garw?1ińs~im, mławskim, płońskim, przasnyskim, rawskIm, SiLedlecldm, skierniewickim, sokołowskim, węgro-w skim i zawierciańskim; IV kategorja: pensji 110 zł oraz ordyn1arji 141/2 kwintala w stosunku rocznym obowJązuje w powiatach: janowskim, kieleckim., końskim, ~~ kowskim, makowskim, opoczyńsklm, radzymmskim radzyńskim, sierpeckim i tomaszowskimj kategorja: pensji 110 zł orazordynarji 131/2 kwintala w stosunku rocznym obowiązuje w powiatach: laugustowskim, białostockim, bialskim, bi.elskim, biłgorajskim, łomżyńskim, grodzieńsk~m, ostrołęckim, ostrowskim, sokólskim, s~wal.sklm, S'zczuczyńskim, włodawskim, wołkowysktm 1 wysoko-ma·zowieckim. W powiatach: brz.ezińs~im, ~ostyni~sk~m, grójeckim, janowskim, JędrzeJows~tm, kahsk~m, kolskim kutnowskim, lubartowsklm, lubelsktm, łęczyckim, łowickiim, łódzkim, miecllOws~im, nieszawskim, op.atowskim, pińczowskim, plOtrkowskim, płockim, puławskim, radoI?sk:owskim, s~m domierskim sieradzkim, stopmcklm, tureck1m, warszawskhn i m. st. Warszawie, wieluńskim i włocławskim ordynarjusze otrzymują w skła dzie ordynarji 3 kwintale pszenicy (§ 15). 3. We wszystkich innych powiatach ordynarjusze otrzymują w składzie ordynarji 2 kwintale pszenicy (§ 15). .. 4. W powiatach I, II, III, IV kategorJ,l za obopólnem porozumieniem do 2 kwintali żyta lub Jęczmienia może być wypłacone w gotówce łącz nie z pensją. § 17. 1. Pracodawcy są uprawnieni do przemielenia ordynarji na swój rachu~ek i wó.wcz~s z przewidzianej w § 16 ordynarJl potrącaJą 1 /2 kwintala żyta. 2. W wyp,adku dawania przemiału przez pracodawcę pracownikowi przysługuje l?rawo okreś lenia, jaka ilość ordynarji ma być zmlelona na pytel, razówkę ,i kaszę. 3. Przemielenie ordynarji winno być dokonane najdalej w ciągu pierws'zego miesiąca kwarla* lu, za który wydaje się ordynat;ię. . 4. Na rozkurz odlicza soble młyn makslmum przy razówce 2 %, przy pytlu i kaszy 5 %. 5. Poza tern pobieranie innych opłat i miarek jest niedozwolone. V Ziemia pod ziemniaki. § 18. 1. Ordynarjusz otrzymuje 30 arów ziemi pod złemniaki, kapustę i ogrodowiznę ora.z 15 kwintali ziemniaków goŁowych, zdrowych 1 suchych. Na zasadzie indywidualnej umowy .wza: mian 30 arów ziemi może być wydane 35 kWlntah ziemniaków goŁawych. Za obopólnem porozumieniem również zamiast 15 kwintali gotowych ziemniaków moż·e być wydana odpowiednia ilość roli. 2. Sadzenie ziemniaków winno odbywać się - jeżeli nie umówiono się inacz.ej w danYI!l majatku - w połowie między początkiem a koń cem -sadzenia ziemniaków dworskich. Pole przeznaczone pod ziemniaki powinno być w takie m Nr. 6. samem stanowisku, jak pole przeznaczone pod ziemniaki dworskie. Przygotowanie mechaniczne ziemi pod ziemniaki i obróbka ich winny być takie same, jak ziemniaków dworskich. Zastrzega się, że wszystkie ziemniaki pracowników powinny być sadzone obok siebie w jednem miejscu. 3. O He pracownik nie posiada sadzonek, może otrzymać takowe od pracodawcy w ilości potrzebnej do sadzenia należnej roli; wówczas z przewidzianej w Orzeczeniu ilości roli potrąca się przestrzeń 3iemi, odpowiadającą ilości wyd.a* nych kartofli. Utrzymanie inwentarza. § 19. 1. Ordynarjusz ma prawo trzymać dwie krowy z jednym przychówkiem do dwóch m~e sięcy. 2. Jeżeli trzyma jedną krowę, to otrzymywać 120 litrów mleka w ciągu roku na okres zapuszczenia krowy. 3. Jeśli krów nie trzyma, to otrzymywać bę dzie 11/2 litra mleka dziennie w ciągu 6 roiJesięcy zimowych i po 3 litry mleka dziennie w ciągu 6 miesięcy letnich. 4. Zmiana w ciągu roku ustalonych indywidualną umową warunków trzymania inwentarza może nastąpić tylko w drodze obopólnego porozumienia stron. Ten ostatni przepis nie mazastosowania, jeśli ordynarjuszowi padną krowy, a odszkodowania mu nie pr"'yznano. 5. Pracownik otrzymuje mleko świeże niezbierane. 6. W razie niemożr ości wydania mleka, pracownik ofrzymuje równoważnik w gotówce lub w życie, licząc 1 litr mlek ~·. równy 1 kg żyta. 7. Pracodawca daje i.trzymanie dla krów ordynarjusza. 8. Utrzymanie dla bvdła ma być latem na odpowiedniem pastwisku 'takiem, jak i dla bydła dworskiego (z wyjątkiem sztucznych pastewników i łąk kośnych), jednakże niekoniecznie wspólnem. Przy osobnem pastwiskt, daje pracodawca osobnego pastucha. W braku odpowiedniego pastwiska bydło ordynarjuszy otrzymywać będzie zieloną paszę w dostatecznej ilości lub 7 U kg kiszonych liści buraczanych lub 7 1/2 kg kiszonych wytłoków albo 1/2 kg suchych wytłokńw na jedną sztukę dziennie, z wystarczającą ilością sieczki. Podczas miesię cy zimowych, t. j. w okresie stabulacji, otrzymują pracownicy na sztukę bydła dziennie po 8 kg zdrowej sieczki i plew zbożowych, z dodaniem wywaru lub pulpy. Tam, gdzie nie wydają wywaru lub pulpy, pracownik otrzymuje na każdą sztukę 1 kwintal ziemniaków, albo 1 U kwintala innych okopowych miesięcznie, lub równoważnik w otrębach lub w makuchach, albo 2 kwintale wytłoków niczepslltych (dołowanych) lub 15 ekg wytłoków suchych, lub też stosowny równoważnik w koniczynie lub sianie, a mianowicie po 1,75 kg koniczyny lub po 2 kg siana na dzień i G _ tukę. 9. Zamiast wymienionych dodatków do sieczki i plew zbożowych, pracodawca może wyznaczyć pracownikowi 4,5 arów ziemi na każdą sztukę bydła, dość wcześnie jednak. aby pracownicy mogli zużytkować tę ziemię jednocześnie z sadzeniem swoich ziemniaków. Słomę dla inwentarza otrzymują pracownicy w miarę potrzeby. 10. Pracodawca ubezpiecza obowiązkowo bydło pracownika od ognia. W wypadkach pożaru, wynikłego ż winy lub nieostrożności pracownika, traci tenże prawo do pobrania odszkodowania za spalone, należące do niego l;\ydło. 11. Wprowadzenie do d;vorskiej obory nowej sztuki bydła nie może nastąi:rić bez poprzedniego zezwolenia pracodawcy lub "jego zastępcy, a to dla uniknięcia zarazy. - . § 20. Pracownik ma pra-i;vo trzymać dowolną ilość trzody chlewnej, w granicach . istniejącego pomieszczenia w chlewach czeladnich. Trzymanie kur jest dozwolone, trzyman:'~ zaś gęsi,kaczek, gołębi, królików i t. p. zale ... j od obopólnej umowy. będzie Opał. § 21. 1. Pracownik otrzyma 13 jednostek opaJednostka opałowa równa się: 10,2 metrom sześciennym przeshzennym torfu sztychlowego, 6,8 metrom sześciennym przestrzennym torfu deptanego, 5,1 metrom sześciennym przestrzennym torfu prasowanego, 2,5 kwintalom węgla, 1 kupce gałęzi wy~i~ru 1,75 metra sz~rokości, 1,75 metra WYSOkOŚC11 2 metry dłu~oścl. . 2. Przy wydawaniu opału .'\T drzewle OboWlą zuje wydanie 12 metrów sześclennych przestrzennych drzewa szczapowego suchego, przyczem 1 metr sześcienny przestrzenny drzewa szczapowego równa się: 1,5 metra sześciennego przes~rzen nego karpiny rąbanej lub 1,25 metra sześcienne go przestrzennego drzewa niesuchego. .. 3. Wybór materjału opałowego przysługUje pracodawcy, zastrzega się jednak, że przy wydawaniu wdla conajmniej 1/4 opału, a przy wydawa- łowych. MONITOR POLSKI. - Nr. 6. niu w innym materjale co najmmeJ Y. opału musi być wydane w szczapach. 4. Torf winien być wydany w normalnie suchym stanie i w przeciętnie dobrym gatunku. 5. Sprzedaż opału jest niedopuszczalna. Mieszkanie. § 22. 1. Mieszkanie pracownika musi się skła dać conajmnie; z jednej izby z podłogą drewnianą oraz komory. 2. Izby winny być wytynkowane, a conajmniej dokładnie wylepione, ze szczelnemi drzwiami i oknami na zawiasach. 3. W oknach mają być całe szyby; w razie stłuczenia szyby pracownik jest obowiązany wsŁa wić ja, w ciągu dwóch tygodni. Wapna niegaszonego do bielenia dostarcza pracodawca dwa razy do roku, w ogólnej ilości 15 kg na mieszkanie. Podłogi mają być położone i piece doprowadzone do porządku przed 1 listopada 1936 r. Mieszkania mają być ze szczelnym dachem, tam, gdzie dachy są popsute, muszą być naprawione w ciągu miesięcy letnich. W majątkach, gdzie woda zacieka do piwnic i mieszkań pracowników, winny być· one zabezpieczone w ciągu lata od wody napływo wej. 4. Pracodawcy winni dbać, aby otoczenie mieszkań pracowników było higjeniczne. Obowią zuje wybrukowanie dostępu do studzien oraz zastąpienie zgniłych Cl':mb'''zYh nowemi, lub też zapewnienie pracownikom' w ' inny sposób zdrowej i czystej wody do picia. Zbiorniki na nawóz nie mogą znajdować się w ',)liższej odległości, aniżeli 20 metrów od mieszkań~ służbowych. Pracownicy mają składać nawóz ze,tl swoich chlewów w przeznaczonem na to miejs(;u. W pobliżu mieszkań mają znajdować się zasłonięte ustępy w dostatecznej ilości, które praco~icy obowiązani są utrzvmywać w czystości i ptrządku. Gdzie jest odpowiednie pomieszczenie ~Y' do'tychczasowych budynkach, jak również przy "mieszkaniach nowowybudowanych, powinna byc; urządzona łaźnia. 5. W innych majątkach, o ile tylko istnieje możliwość, pracodawcy są obowiązani do urzą dzenia kąpieli. 6. Pożądanem jest, aby pracodawcy, mający w folwarkach elektryczność, wprowadzali ją do mieszkań pracowników. Koszty prądu płaci pracownik. 7. Pracownicy są obowiązani utrzymywać mieszkanie w porządku; trzymanie inwentarza w mieszkaniu jest stanow.czo wzbronione. Sublokatorów nie wolno przyjmować bez zgody pracodawcy, któremu przy wprowadzeniu się ma być zameldowany skład rodziny pracownika. § 23. Pracownik ' otrzymuje pomieszczenie na ziemniaki, pomieszcz~nie dla bydła we wspólnej czeladnej oborze, lub specjalnie przeznaczonym na to budynku, oraz pomieszczenie dla dwóch sztuk trzody chlewnej 4:;'''p omieszczenie na opał, nadto w miarę potrzeby słomę do sienników oraz w miarę możności ściółkę dla swego inwentarza, przyczem nawóz stanowi własność pracodawcy. Ubezpieczenie. § 24. 1. Do czasu wprowadzenia ubezpieczeń pogrzebowych, na wypadek śmierci pracownika, żona lub dzieci zmarłego mają otrzymywać przez pół roku: połowę pensji, połową ordynarji, utrzymanie dla jednej krowy, pół ziemi pod ziemniaki i ziemniaków goto....,ych, jak również możność korzystania ze wszystkich innych świadczeń. przewidzianych w niniąjszem orzeczeniu narówni z innymi pracownikan< , Jeżeli rodzina zmarłego pra(;ownika posiada a~ie krowy, to druga krowa otrzymuje w lecie paszę na pastwisku, w zimie sieczkę; o ile posi~da jedną krowę, a umowa przewiduje dodatek v\ mleku zamiast drugiej krowy, to dodatek teI.1 z'ostaje obliczony w stosunku 10 litrów za kaŻ';dyl" 'tr)siąc przepracowany od 1 kwietnia 1936" r. przez zmarłego pracownika. Jeżeli ziemniaki zostały zasadzone przed śmiercią ordynarjusza, rodzina zmarłego ma prawo do całego zbioru. Na koszty pogrzebu otrzymuje nadto tytułem zapomogi 25 zł i trumnę zrobioną na miejscu, lub w razie odmowy przyjęcia trumny równoważnik w gotówce. 2. Mieszkający razem członkowie rodziny zmarłego praco~l,rnika,korzystający z powyższej zapomogi, nie mogą chodzić do roboty poza obrę bem folwarku, jeżeli przed śmiercią ordynarjusza stale się do niej nie zobowiązali i jeżeli pracodawca daje im zatrudnienie. Wynagrodzenie członków rodziny zmarłego ordynarjusza za pracę nie może być niższe od cen, obowiązujących w folwarku dla ,danej kategorji tobotników. § 25. Na wypadek śmie~ci żony pracownika otrzyma on tytułem zapomogi 20 zł, na wypadek śmierci dziecka 15 zł. We wszystkich wypadkach powyższych otrzyma także trumnę zrobioną na miejscu, lub w razie odmowy przyjęcia trumny równoważnik w gotówce. § 26. 1. Na wypadek kalectwa lub smlerci robotnika, spowodowanej nieszczęśliwym wypadkiem przy pracy, pracownik, ewentualnie jego 3 Dli.ia 9 stycznia 1936 r. rodzina, korzysta w gospodarstwach poniżej 30 ha, jako nieobjętych ustawą z dnia 30 stycznia 1924 r. (Dz. U. R. P. Nr. 16, poz. 148), z pełnych świadczeń przewidzianych w niniejszem orzeczeniu do czasu polubownego lub sądowego zabezpieczenia praw pracownika, bądź jego rodziny, nie mniej jednak, jak przez pół roku. Postanowienie niniejsze w niczem nie ogranicza praw takiego robotnika, wypływających z przepisów kodeksu cywilnego. Może być jednak zastąpione zatwierdzoną przez Ministerstwo Opieki Społecznej ogólną umową, regulującą wzajemne prawa i obowiązki pracoda wców i pracowników na wypadek kalectwa lub śmierci pracownika z powodu nieszczęśliwego wypadku przy pracy. 2. W pozostałych majątkach obowiązują przepisy ustawy z dnia 30 stycznia 1924 r. (Dz. U. R. P. Nr. 16, poz. 148). 3. W celu uniknięcia nieszczęśliwych wypadków mają być wprowadzone ochraniacze przy wszystkich tych maszynach, do których zastoso- 3. W czasie pilnych robót, jak siewy, żniwa, sianokosy i kopanie, urlopy mogą być wydawane w wypadkach wyjątkowo pilnych. Wyjazdy na skutek wezwania urzędów państwowych nie SI\ wliczane do ulopów. O ile pracodawca zgadza się na łączne dwa lub trzy dni urlopu, które obejmują jedno święto, dzień ten liczy się za dzień urlopu. Poza tem odchodzącemu robotnikowi należy się 6 dni wolnych na wyszukanie pracy. Strawne. § 31. 1. Pracownikowi wysłanemu w drogę należy się tytułem strawnego za dobę 1,60 zł, za obiad 80 gr, za kolację 60 gr. Dobę liczy się od 16 godzin wzwyż. 2. Opóźnienie posiłku o 2 godziny nie pociąga za sobą wypłaty strawnego. W drodze godziny pracy nie obowiązują. Furmanki. wać się dadzą. § 27. 1. Do czasu wprowadzenia ustawowego ubezpieczenia na starość pracodawcom nie wolno przy końcu roku służbowego wręczać konotatek tym ordynarjuszom, rzemieślnikom i komornikom, którzy przepracowali na dobro pracodawcy lub danego gospodarstwa 25 lat, oraz tym pracownikom dniówkowym, którzy przepracowali w danem gospodarstwie lub u danego pracodawcy 25 lat, w tem uprzednio przynajmniej 20 lat w charakterze ordynarjusza, i stracili całkowitą lub częściową zdolność do pracy z tytułu starości. 2. Powyższy okres 25 lat liczy się dla robotników dniówkowych, ordynarjuszy, rzemieślników i komorników od ukończenia l8-go roku życia. 3. Tytułem do zwolnienia tych pracowników nie może być niezdolność do pracy, lecz przewinienia służbowe. 4. Pracownicy objęci mmeJszym artykułem obowiązani są do wykonywania swych obowiąz ków w granica~h swej zdolności do pracy, pomimo przepracowanych 25 lat. 5. W wypadku stwierdzonej zupełnej niezdolności do pracy z powodu starości pracownik nie jest obowiązany do pracy i w tym wypadku świad czenia jego mogą być obniżone, jednak nie niżej, niż do połowy świadczeń ordynarjusza. 6. Udowodnienie zupełnej niezdolności do pracy lub jej zmniejszenia ciąży na pracowniku. 7. Pracownik taki obowiązany jest przeprowadzić się do wskazanego przez pracodawcę mieszkania, składającego się z jednej izby, nawet poza terenem danego majątku. § 28. Rezerwistom powołanym na ćwiczenia, lub w razie mobilizacji, wydaje się świadczenia zgodnie z obowiązujące mi w tej mierze ustawami i nie uważa się tego za przerwę w pracy (do § 27 niniejszego działu). Szkoły i ochronki. § 29. 1. Pracodawcy opłacają początkową naukę dzieci pracowników tam, gdzie to wymaga osobnycb dopłat. Pozatem pracodawcy utrzymują ochronkę dla dzieci w wieku od lat 4 do 7 w fol- § 32. 1. Pracownicy otrzymują:
- a)zbiorową furma.nkę do jednego z najbliż szych młynów i z młyna;
- b)do zwózki w dni powszednie swoich produktów rolnych, wyprodukowanych w tymże folwarku;
- c)po księdza - z chrztem, ślubem i pogrzebem. 2. Fornalowi, jadącemu wysłaną w interesie pracowników furmanką, w dni powszednie czy to świąteczne nie należy się żadne dodatkowe wynagrodzenie, jak też za kolejne wyjazdy w dni świąteczne po doktora, do kościoła i t. p. 3. Wyjazdy, noszące wyraźnie charakter wyjazdów prywatnych pracodawcy poza godzinami pracy, winny być wynagradzane, jak praca poza godzinami służbowemi (§§ 7 i 10). 4. Pracownicy otrzymują furmankę po lekarza i akuszerkę, oraz wspólną:
- a)jedną na kwartał do najbHższego miasta w dniu targowym;
- b)jedną na miesiąc w dzień świąteczny, wybrany przez pracowników do najbliższego miasta, względnie stacji kolejowej, według wyboru pracowników. 5. W razie nieuzasadnionej odmowy dania furmanki w dniu przez pracowników wybranym, pracownikom przysługuje zwrot faktycznych kosztów za wynajętą furmankę; za uzasadnioną odmowę uważa się wyjątkową niemożność gospodarczą dania furmanki w dniu przez pracowników wybranym. Zawiadomienie o wolnych miejscach. § 33. Wszyscy właściciele ziemscy obowiąza ni są zawiadomić do dnia 15 marca 1937 r. odnośne Wojewódzkie Biura Funduszu Pracy zarówno o każdem wypowiedzeniu miejsca robotnikowi, jako też okażdem wolnem miejscu. DZIAŁ II. RZEMIEŚLNICY. § 1. Orzeczenie niniejsze dotyczy z jednej strony wszystk.ich pracodawców rolnych, z drugiej zaś strony: kowali, stelmachów, stolarzy, ślu sarzy, mechaników, szoferów folwarcznych, o~rod" ników, chmielarzy, rybaków i t. p. stałych, wykwalifikowanych robotników, zatrudnionych w gospodarstwach rolnych. § 2. 1. Obowiązują następujące paragrafy działu I, ustalającego warunki pracy i płacy dla ordynarjuszy: 3, 4, 5, 7, lO, 12, 19, 20, 21, 22, 23, 24, 25, 26, 27, 28, 29, 30, 31, 32 i 33. 2. §§ 7 i 10 działu I, ustalającego warunki pracy i płacy dla ordynarjuszy i uwaga II niniejszego paragrafu, nie dotyczą ogrodników, chmielarzy, rybaków, mechaników i t. p., których charakter zajęcia powoduje konieczność wykonywania pew· nych czynności poza ustalonym czasem pracy dziennej. 3. W mieszkaniach dwuizbowych normy opału podnoszą się o 30 %. 4. Rzemieślnik za godziny nadliczbowe otrzymuje wynagrodzenie przewidziane dla ordynarjuszy za pracę w dni świąteczne (§ 10 działu I). 5. § 17 działu I, ustalającego warunki pracy i płacy dla ordynarjuszy, obowiązuje z te m, że pracodawca ponosi koszty przemiału lub wzamian dodaje 10% ordynarji w życie. § 3. § 2 dZliału I, ustalającego warunki pracy i płacy dla ordynarjuszy, obowiązuje, z wyjątkiem Urlopy. terminu rozpoczęcia roku służbowego, który to termin uzależnia się od istniejących zwyczajów § 30. 1. Pracownik otrzymuje w ciągu roku stosownie do danego fachu. . 12 dni urlopu w dni nieświąteczne (święta obowią § 4. Pracodawcy nie są uprawnieni do samozują zgodnie z wydanemi w tej mierze ustawami), wolnej zamiany pewnych świadaeń w naturze na bez potrącenia świadczeń. Pracownik może za- inne. Jeżeli jednak warunki gospodarcze wymażądać w czasie zimy urlopu nieprzerwanego do gają tej zamiany, może być ona dokonana przez 6 dni, przytem jednocześnie nie więcej, niż jeden bezpośrednie porozumienie stron, przy pośrednic z folwarku. ' twie inspektora pracy. wreszcie w drod~ ro'zjem2. Wybór dni urlopu odbywa się w porozumie- czej. niu z pracodawcą, z wyjątkiem wyjazdów, spowo§ 5. Wynagrodzenie w gotówce i w naturaldowanych pisemnem wezwaniem związków zawo- , jach pozostaje na rok 1936/37 w tym samym stodowych, w tych bowiem wypadkach pracodawca sunku procentowym do . wynagrodzenia ordynarwinien jest zgodzić się na zaproponowany dzień juszy, jak~ ustaliły powiatowe komisje polubowne urlopu. na rok 1922/23, warkach, w których liczba tych dzieci przekracza 20. O ile pracodawca założył ochronkę, a dzieci pracowników w liczbie conajmniej 15-tu do ochronki w ciągu 3-ch miesięcy nie uczęszczały, pracodawca założoną ochronkę likwiduje, a koszt 3-ch miesięcznego utrzymania ochroniarki dzieli pomiędzy wszystkich ordynariuszy, którzy, mając w tym wieku dzieci, tychże do ochronki nie posyłali. Inspektor pracy w porozumieniu z insp.ektorem szkolnym rozstrzyga, czy przeszkodą do otworzenia ochronki jest brak lokalu. 2. W razie uchylenia się pracodawcy od wykonania przepisów niniejszego paragrafu. obowią zany on będzie płac~ć na ręce właściwego inspektora szkolnego na rzecz oświaty robotników rolnych danego powiatu sumę odpowiadającą kosztom utrzymania ochronki i ochroniarki w ciągu roku służbowego. 3. Osiągniętym w tej drodze funduszem rozporządza Komisja, złożona w równej liczbie z przedstawicieli organizacyj zawodowych pracodawców i pracowników pod przewodnictwem inspektora szkolnego przy współudziale właściwego inspektora pracy. 4. Prawo występowania o wykonanie 11Ii.niejszego paragrafu przysługuje pracownikom danego folwarku i właściwemu inspektorowi pracy. 4 DZIAŁ MONITOR POLSKI. ~ Dnia 9 stycznia 1936 r. III. KOMORNICY I KOMORNICE. § 1. 1. Orzeczenie niniejsze dotyczy z jednej strony wszystkich pracodawców rolnych, z drugiej Ź<iŚ strony komorników i komornic. W rozumieniu niniejszego orzeczenia za komorników uważa się pracowników folwarcznych, zgodzonych na cały rok, otrzymujących dworskie mieszkania, lub rÓwn ow<J.ż nik komornego oraz naturalja i wynagrodzenia gotówkowe za dzień pracy wIg niniejszego orzeczenia, 2. Robotnicy rolni z pełną zdolnością do pracy, o ile stale pracują i wykonywują te same czynności, co ordynariusze, choćby nawet pod inną nazwą byli ugodzeni, winni być wynagrodzeni narówni z ordynarjuszami danego folwarku . 3. Komorników ugodzonych rocznie obowią zuje przepracowanie minimum 150 dni w miesią cach: kwiecień, maj, czerwiec, lipiec, sierpień i wrzesień oraz 120 dni w miesiącach: październik, listopad, grudzień, styczeń, luty i marzec. § 2. 1. Wypłaty gotówkowe dla komorników uskutecznia się w tych samych terminach, jak dla stałych robotników dniówkowych. Wynagrodzenie w gotówce. I grupa powiatów Kategorje zima I laŁo II i ITI grupa IV i V grupa powiatów powiatów zima I lało -zima I lato 0.50 0.80
- a)Komornik zdolny do wszystkich robót. 0.65 0.95 0.55 0.85
- h)Pozostali komornicy . 0.35 0.45 0.30 0,40 0.25 0,40
- c)Komornice. 0.25 0.35 0.20 0.30 0.20 0.25 Podział powiatów według § 16 Działu 1. 3. Komornicy i komornice pracują wedle tabeli czasu pracy. Za pracę poza tabelą komornice otrzymują zapłatę o 25% wyższą od przeciętnego pełnego zarobku godzinnego dorosłych pracowników dziennych mężczyzn, względnie kobiet, zgodzonych na rok. § 3. Komornik i komornica otrzymują poło wę tej ilości ordynarji, jaką otrzymuje ordynarjusz. W sprawie składu ordynarji pozostaje stosunek procentowy ilości pszenicy, żyta i jęczmienia przewidziany dla ordynarjuszy. Ordynarję wydaje się zgóry i to w pierwszych 2-ch tygodniach każdego kwartału. W razie niemożności wydania całej należnej ordynarji w dniu 1 lipca 1936 r. obowiązuje wydanie połowy tejże, resztę zaś wydać trzeba z pierwszego omłotu przed 1 września; zboże wydawane na ordynarię musi być zdrowe i dobrze oczyszczone w gatunku, jaki posiada majątek. Komornik ma prawo w razie istotnej potrzeby kupować zboże u pracodawcy po cenach przystęp nych w ilości zależnej od liczebności swojej rodziny. § 4. Komornik i komornica otrzymują poło wę tej przestrzeni ziemi pod ziemniaki i ziemniaków gotowych, jaką otrzymuje fornal i to na zasadach, przewidzianych w§ 18 Działu I, ustalającego warunki pracy i płacy dla ordynarjuszy. § 5. Komornikowi i komornicy wolno trzymać na warunkach § 19 Działu I. ustalającego warunki pracy i płacy dla ordynarjuszy, jedną krowę z przychówkiem do 2-ch miesięcy. § 6. 1. Oprócz powyższego obowiązują §§ 2, 3, 4, 5, 7, 8, lO, 11, 112, 17, 20, 21, 22, 23, 24, 25, 26, 27, 28, 29, 31, 32 i 33 Działu I, ustalają cego warunki pracy i płacy dla ordynarjuszy. 2. Z § 8 Działu I, ustalającego warunki pracy i płacy dla ordynarjuszy, obowiązuje tylko ustęp o nawozach sztucznych. 3. § 17 Działu I, ustalającego warunki pracy i płacy dla ordynarjuszy, obowiązuje z tem, że pracodawca dający przemiał potrąca 75 kg żyta z należnej ordynarji. 4. § 22 Działu I, ustalającego warunki pracy i płacy dla ordynarjuszy, nie obowiązuje, jeżeli komornicy zostali ugodzeni pod warunkiem jednego mieszkania na więcej, niż jedną rodzinę. 00zwolonem jest jednak umieszczenie 2-ch rodzin w jednem mieszkaniu tylko wtedy, jeżeli te dwie rodziny razem składają się najwyżej z 2-ch osób dorosłych (jednej płci) i czworga dzieci. W tym wypadku opał wydaje się w myśl § 21 Działu I, ustalającego warunki pracy i płacy dla ordynarjuszy, lecz nie na rodzinę, a na mieszkanie. DZIAŁ IV. STALI ROBOTNICY DNIóWKOWI. § 1. 1. Orzeczenie niniejsze dotyczy z jednej strony wszystkich pracodawców rolnych, z drugiej zaś strony stałych robotników dniówkowych z peł ną zdolnośCią do pracy, a mianowicie: domowników ordynarjuszy i domowników komorników Nr. 6. oraz domowników rzemieślników, o ile ci ostatni wykonywują zwykłe roboty rolne. 2. Powyżsi domownicy, ugodzeni jako stali ro- botnicy dniówkowi, pracują według tabeli czasu pracy (§ 7 Dział I) i pobierają za dzień pracy wynagrodzenie, określone w niniejszem orzeczeniu. § 2. Jeżeli z domownikami luzaka zostanie zawarta umowa o pracę w folwarku w charakterze stałego robotnika dniówkowego kategorji III i umowa ta jest przez robotnika dniówkowego wykonywana, natenczas luzak otrzymuje wynagrodzenie fornala. § 3. 1. Indywidualne umowy zawiera pracodawca bezpośrednio z domownikami lub też, o ile idzie o małoletnich, z ich prawnym opiekunem. Z chwilą zawarcia takiej umowy pracodawca jest obowiązany dać stałe, codzienne zatrudnienie, a pracownik stale uczęszczać do pracy. 2. Jeżeli pracodawca nie dostarczy domownikowi pracy, winien mu zapłacić zarówno w gotówce, jak w naturaljach, tak jak za dzień przepracowany. Pracodawca nie jest obowiązany dostarczać pracy w dni ulewne i wyjątkowej niepogody. Pracownikowi zaś te dni wliczają się do obowiązkowego minimum. Pracownik winien przepracować co najmniej 120 dni w ciągu 6 miesięcy zimowych i co najmniej 140 dni w ciągu 6 miesięcy letnich, z wyjątkiem pracowników do lat 16, w stosunku do których obie strony obowią zuje minimum 15 dni w miesiącu. 3. Pra'c ownik III kategorji może być godzony do wykonywania prac sezonowych (minimum 20 dni w miesiącu). 4. Jeżeli pracownik opuści pewną ilość dni z powyżej oznaczonego minimum, nie będąc chorym lub upoważnionym do tego przez pracodawcę, pracodawca za każdy dzień nie stawienia się nie wyda mu żadnych świadczeń i ponadto potrą ci normę dzienną żyta. Pracownik winien uprzedzić pracodawcę, jeśli nie może stawić się następ nego dnia do pracy. 5. Ci domownicy, którzy zawarli indywidualną umowę z pracodawcą, zgodnie z niniejszem orzeczeniem, pracować mogą poza folwarkiem przed wygaśnięciem terminu trwania umowy najmu tylko za zgodą pracodawcy. § 4. Obowiązują następujące paragrafy Działu I, ustalającego warunki pracy i płacy dla ordyna1'juszy: 3, 4, 7, 11, 12, odnośny ustęp § 27, 31 i 8 w punkcie o nawozach sztucznych. § 5. Na żądanie pracodawcy, w razie potrzeby, pracownicy są obowiązani do pracy poza czasem, określonym w § 7 Działu I, ustalającego warunki pracy i płacy dla ordynarjuszy, lecz za osobnem wynagrodzeniem, po cenach za godzinę o 25 % wyższych od normalnego wynagrodzenia tak w naturaljach, jak i w gotówce. Za spóźnianie się do pracy słosowane będą potrącenia w tym samym stosunku. Samowolne opuszczanie roboty podczas godzin pracy jest niedopuszczalne. Praca w dni świąteczne może być wykonywana li tylko za obopólną zgodą i za wynagrodzeniem po cenach za godzinę o 50% wyższych od normalnego wynagrodzenia, tak w naturaljach, jak i w gotówce. § 6. Ustala się trzy kategorje robotników dniówkowych: Kategorja I - do lat 16; Kategorja II - wszystkie dziewczęta ponad lat 16 i chłopcy od lat 16 do 18; Kategorja III - chłopcy od lat 18, zdolni do wszystkich robót i do kosy. § 7. 1. Warunki wynagrodzenia stałych robotników dniówkowych ustala się, jak następuje: I) w naturaljach:
- a)żyta otrzymują dziennie za dzień pracy: Kategorja I - 1 kg, Kategoria II - lY2 kg, Kategoria III - 2 kg. Zyto wydaje się kwartalnie zdołu, przyczem na 1 lipca ml)że być wydana połowa należnej ilości ży ta, druga zaś . połowa będzie wydana po żniwach;
- h)kartofli otrzymują rocznie: Kategorja I 8 kwintali, Kategorja II - 12 kwintali, Kategorja III - 16 kwintali. Wydawanie kartofli uskutecznia się co pół roku zdołu w terminach: 1 października 1936 r. i 31 marca 1937 r. 2. W wypadkach wydawania roli pod ziemniaki wydaje się dla I Kategorji 7 arów ziemi, dla II Kategorzji 10 arów ziemi i dla III Kategorji 14 arów ziemi. _3. W razie porzucenia pracy ze złej woli przez stałego robotnika dniówkowego przed końcem roku, sprzęt pola, wydanego mu pod ziemniaki zamiast gotowych kartofli, należy do pracodawcy, za zwrotem ilości kartofli użytych do sadzenia; również połowa żyta, n!lleżnego pracownikowi w końcu kwartału, przechodzi na własność pracodawcy. 4. Koszty przemiału ponosi pracodawca lub wydaje wzamian 10% wydanej ilości żyta. 5. II) W gotówce według poniższej tabeli: Wynagrodzenie dzienne gotówkowe dla I kał. II kat. III kat. .. .2! :i :..d :i ~...d S o S'- e o POWIATY .; .; .- u e ~..!i.8 ~'N .~ .~ j ~..d .- u -- u S-a 8 o ='a e ~] ~.~ ~l ~'N Złotych - 1. Warszawa miasto i powiat. Będzin. Błonie, Ciechanów. Gostynin. Grójec. Kalisz. Kutno. Lask. Łęczyca. Łód1. Łowicz. Nieszawa. Płock. Pułtusk. Sochaczew. Włocławek i Zawierde. 0.45 0.60 0.60 0.90 0.70 1.00 2. Brzeziny. Częstocho wa. Garwolin. liża. Ję drzejów. Kielce. Koło. Konin. Kollskie. Kozienice. Krasnystaw. Lipno. Lubartów, Lublin. Luków. Maków. Miechów. Mińsk Maz .• Mława. Opatów. Opoczno. Piotrków. Pińczów. Płońsko Puławy. Radom. Radz~, Radomsko. RadzymiD, Rawa. RypiD. Sandomierz. Siedlce. Sieradz. Sierpc. Skierniewice. Stopnica. Turek. ~ieluń. Włoszczowa i Zamość. 0,40 0.55 0.55 0,85 0.65 0,95 3. Augustów. Biała. BiaBielsk. Biłgoraj. Grodno. Hrubieszów. Janów. Łomża. Ostrołęka. Ostrów. PrzasDySZ. Sokółka. Sokołów. Suwałki. Szczuczyn. Tomaszów. Węgrów. Wło dawa. Wołkowysk i Wysokie Mazowieckie. 0.35 0.50 0.50 0.80 0.60 łystok. Chełm. O.~O 6. Jako miesiące letnie uważa się kwiecień, maj, czerwiec, lipiec, sierpień, wrzesień, pozostałe jako zimowe. 7. Wypłaty gotówkowe stałym robotnikom dniówkowym uskuteczniać należy co miesiąc zdołu. § 8. 1. W gospodarstwach poniżej 30 ha, jako nieobjętych ustawą z dnia 30 stycznia 1924 r. (Dz. U. R. P. Nr. 16, poz. 148), na wypadek kalectwa, spowodowanego nieszczęśliwym wypadkiem przy pracy, pracownik korzysta z pełnych świadczeń, przewidzianych w niniejszem orzeczeniu do czasu polubownego lub sądowego zabezpieczenia praw pracowników, bądź ich rodzin, niemniej jednak, jak przez pół roku. przyczem za podstawę obrachunku przyjmuje się minimum dni pracy, ustalone w § 5 niniejszego działu. Postanowienie niniejsze w niczem nie ogranicza praw takiego robotnika, wypływających z przepisów Kodeksu Cywilnego. 2. W pozostałych majątkach obowiązują przepisy ustawy z dnia 30 stycznia 1924 r. (Dz. U. R. P. Nr. 16, poz. 148). DZIAŁ V. ROBOTNICY SEZONOWI. § 1. Orzeczenie niniejsze obowiązuje z je dnej strony wszystkich pracodawców rolnych, z drugiej strony robotników sezonowych w rolnictwie. § 2. L Za robotników sezonowych, w znaczeniu niniejszego orzeczenia, uważa się tych robotników, którzy się kontraktowo obowiązują do ro bót rolnych w sezonie od dnia zakontraktowania ich aż do ukończenia wszystkich robót polnych względnie wszystkich wykoyków i którzy mie.s z kają u pracodawcy we wspólnych koszarach, prze znaczonych dla robotników sezonowych. 2. Umowa z pracownikami, godzonymi na krótszy lerm!l1 niż na cały sezon, powinna być sporządzona na piśmie lub w obecności świadków. 3. Za obopólną zgodą mogą być pracownicy sezonowi zatrudniani pn;ez całą zimę· 4. Zwolnienie robotnika sezonowego moze na stąpić tylko za uprzedniem 14-dniowem wypowiedzeniem. § 3. Czas pracy obowiązuje ten sam, jaki jest przewidziany w § 7 Działu ~, ustalającego warun~i pracy i pIacy dla ordynarIuszy, wynagrodzeme zaś za nadgodziny w dnie. powszednie wynosi o 25 %, a w dnie świąteczne o 50 % więcej od nor mainego wyna~rodzenia zarówno w gotówce, jak w naturaljach. § 4. 1. Ordynarję otrzymuje każdy robotnik i robotnica tygodniowo. 2. Ordynarja składa się: z 15 kg ziemniaków, z 7 mrów mleka zbieranego lub .3Y2 niezbie ranego, z 3% kg chleba, z Y2 kg kaszy, z 1 kg grochu, z 1 kg mąki, z X kg soli. MONITOR POLSKI. - Nr. 6. Dnia 9 stycznia l'JJó r. 3. Wymiana na inny gatunek żywności jest za obopólnem porozumieniem dozwolona. W mająt z Banku Polskiego. kach, które grochu nie sieją, może być wzamian niego przez pracodawcę wydana kasza lub mąka. 4. Gotowanie strawy odbywa się na koszt pracodawcy. § 5. 1. Poza ordyna:rją otrzymuje robotnik sezonowy wynagrodzenie gotówkowe: Obieg polskich monet srebrnych i bilonu wynosi w dn. 31 grudnia r. ub. (w milj. zł - w nawiasach obieg w dn. 20 grudnia ub. r.): ogółem 404,272 (379,1), w tem monety srebrne 320.127 (298,0), bilon niklowy i bronzowy 84,145 (81,1). Powiaty I grupa powiatów • , • II Dl łł fi fi .. ••• ••• I kategorja III kategorja zima \ lato zima \ lato 0.70 0,65 0.60 0.90 0.80 0,70 1.00 0,90 0.80 1,20 1.10 1.00 Podział powiatów jak w § 7 Działu IV. 2. Jako kategorje robotników rozumie się: ka- tegorja I - wszystkie kobiety ponad lat 16 i męż czyźni od lat 16 do 18; kategorja II mężczyźni ponad lat 18 zdolni do wszelkich robót i do kosy. § 6. Obowiązują następujące paragrafy Dzia"lu I, ustalającego warunki pracy i płacy dla ordynarjuszy: 3, 4, 7, lO, 11, 12, 31 i 8 w punkcie o nawozach sztucznych. Z Komitetu Budowy Pomnilm l\larszałlm J. 11iłsudski l go. Kurs urzędowy 1 grama czystelZo złota = 5,9244 zł. Papiery procentowe. I. Papiery Państwowe. (-l W. Kurkowski
- a)Przedstawiciel Ministerstwa Sprawiedliwości. premjowe. VI złotych za jedną sztukę. 4'};, Prem. Pot. Dolarowa Ser. 111 52,70-52,60-52,75. bl inne DZIAŁ NIEURZĘDOWY. -000-- Z Kancelarji P. Prezydenta Rzeczyposponteł, z rolecenia Pana Prezydenta Rzeczypospoli- tej sze Kancelarji Cywilnej wyraża za pośrednic twem prasy podziękowanie przedstawide10m nauki, sztuki, duchowieństwa wszystkich wyznań, organizac;om społecznym, kulturalnym i zawodowym oraz osobom prywatnym za nadesłane ży czenia z okazji Nowego Roku. --000-- w procentach nominału. 5% Pallstw. Pożyczka Konwers. 1924 r. 64,50. 6% Pożyczka Dolarowa 1919-1920 r. 80,50 - 80,25 80,50. '1% Pożytzka Slabil. 1921 r. JJ 64.50 -- 64,38 - 64,6364,63 •• ) - 64,75 "). Listy Zast. i Obł. Banków. II.
- a)Ełotych w dniu 8 b. m. P. Minister Spraw Wewnętrz nych W. Raczkiewicz przybył w godzinach rannych do warszawskiego urzędu wojewódzkiego. Pan Minister odbył rozmowę z wojewodą Nakoniecznikow-Klukowskim, który oświetlił Panu Ministrowi aktualne sprawy wojew6dztwa. Następ nie wojewoda przedstawił P. Ministrowi wicewojewodę oraz wszystkich naczelników wydziałów urzędu wojewódzkiego. Podczas dłuższej konferencji z naczelnikami Pan Minister dał wytyczne :z zakresu prac administracyjnych, organizacyjnych oraz gospodarczych i samorządowych. Z Sejmu. Pan marszałek Sejmu St. Car przyjął wczoraj w południe P. Ministra Spraw Wewnętrznych Wł. Raczkiewicza. państwowych: w złocie 1927 r. 7% L. Z. Państw. B-ku Rolnego 83,25. 8% L. Z. Państw. B-ku Rolnego 94,00. 7% L. Z. B-ku Gasp. Krajowego li- VII em. 83.25. 7% ObI. Kom. B-ku Gosp. Kraj. II-III em. 83,25. 51/z% L. Z. B-ku Gosp. Kraj. II-VII em. 81,00. 51/.% Obł. Kom. B-ku Gosp. Kraj. II-III i IIIN em. 81,00. złotych Z Ministerstwa Spraw Wewnętrznycb. Bank Polski %,50 - 96.75. Warsz. Tow. Fabryk Cukru t - II em. 33,00. Lilpop. Rau & Loewen,tein 1-11 em. 7,15. Ostrowieckie ZaUady l- III em. seT. B 18,50. Starachowickie Zakłady Górnicze la 3150 - 32,00 3). Zjednoczone Browary Warszawskie p. f. Haberbusch i Schiele I i II em. 32,25 Zamienniki obliczeniowe dla papierów wartościo wych i wartości kuponu bidącego w Złotych w złocie z 1924 roku oraz w walutach obcych: 100 Zł w zł z r, 1924 = 172,00 zł; 100 Fr. fr. = 35,00 Zł; 100 Fr. szw. = 172,' O Zł. 1 Funt szl erL = padłLlg przeciętnego kursu tranzakcyjnego w czekach na Londyn z dnia tranzakcji. Dla papierów wartościowych w walucie dolarowej: Stołeczny Komitet Budowy Pomnika Marszał ka Józefa Piłsudskiego w Warszawie podaje do wiadomości, że z dniem 16 grudnia 1935 r. została ukończona zbiórka ofiar do zamkniętej puszki, umieszczonej w kiosku na pl. na Rozdrożu (dawniej "Łobzowianka"). . W czasie od dnia 11 sierpnia do 16 grudnia 1935 r. zebrano ogółem zł 2.703,49 (zł dwa tysiące siedemset trzy gr 49) z drobnych w przeważnej ilosci groszowych ofiar. Prócz powyższej sumy wyjęto z puszki 1 ort DZIAŁ VI. gdański z roku 1523, oraz kilka drobnych monet l '" zagranicznych. § 1. Pracownicy, kt6rzy nie podpadają pod Kwota powyższa została w całości wpłacona żaden z poprzednich działów niniejszego orzecze- do Gł6wnej Kasy Miejskie.j na Fundusz Budowy nia, a mieszkają w mieszkaniach pracodawcy i są Pomnika Marszałka Józefa Piłsudski'ego w Warzatrudniani nie stale, otrzymują wynagrodzenie szawie. dzienne w gotówce i w naturaljach nie niższe, niż Kosztów administracyjnych nie było. robotnik sezonowy, przyczem wartość naturalji robotnika sezonowego określa się na 3 kg żyła dziennie. Za mieszkanie, utrzymanie krowy i ziemię pod ziemniaki, o ile pracownik korzysta z tych świadczeń na zasadzie indywidualnej umowy pracodawca może potrącić z należności pracowniURZĘDOWA CEDUŁA. ka za pracę nie więcej od następujących norm: Giełdy PieniE:żnej w Warszawie za mieszkanie 2ą żyta w stosunku rocznym, za krowę 3 ą żyta w stosunku rocznym, Nr. 5. za każde 10 arów ' ziemi po 1 ą żyta w stosundnia 8 stycznia 1936 roku. ku rocznym. § 2. Jeśli taki pracownik jest zatrudniony w Notowania w złotych. majątku co najmniej 270 dni w roku, należy mu się Wal u t y. wynagrodzenie w got6wce i w naturaljach, jak komornikowi. al Bilety bankowe nie notowano. Orzeczenie niniejsze " obowiązuje od dnia
- b)Czeki i wpłaty. t kwietnia 1936 r. do dnia 31 marca 1937 r. Dzialo się w Warszawie, dnia 24 grudnia Amsterdam 360.30 - 361,02 - 359.58. Berlin 213,45 - 213,98 - 212,92. Bruksela 89.30 - 89.48 - 89.12. 1935 r. Londvn 26,21 26,28 - 26,14. Madryt 72,60 - 72,15 Przewodniczący -72,45. New - York telegr. 5.3fl/4 - 5,32 % - 5.30. (-) W. Prenier Paryż 35.00Yz-35,07Yz-34,93Yz. Praga 21.97- 22.0121.93. Sztokholm 135,15 - 135,48 - 134,82. Zurych Przedstawiciel Ministerstwa Opieki Społecznej. 172,70-173,04 - 112.36. (-) M. Banaszkiewicz Przedstawiciel Ministerstwa Rolnictwa i Reform Rolnych. Akcje notowane w złotych za 1 akcję. w złocie 1924 r. 8% L. Z. B-ku Gosp. Krajowego lem. 94,00. 8% Obł. Kom. B-ku Gosp. Kraj. lem. 94,00. 5 1 /ł% L. Z. B-ku Gosp. Kraj. lem. 81,00. 51/.% Obł. Kom. B-ku Gosp. Kraj. lem. 81,00. III. L. Z. i Obł. Tow. Kredytowych. bl Tow. Kredyt. Ziemskich. 4% L. Z. Tow. Kred. Ziemsko w Waraz. ser. VI 42.00. 4 h'';o L. Z. Tow. Kred. Ziemsko w Waru. ler. V 46,25 - 46,38 - 46,25.
- c)Tow. Kred. Miejsl{ich. 4Y2% L. Z. Tow. Kred. m. Warszawy 57 .00. z. 5% L. Tow. Kred. m. Warszawy 59.50 - 54,13. 5% L. Z. Tow. Kred. m. Warszawy 1933 r, 54,0054,25. 5% L. Z. Tow. Kred. m. Siedlec 1933 r. 31.00. • IV. Oblij[. Miast I Sp. AkCl.
- a)aialt. VI-ta 6% Poż. Kanw. ID. Waru. 1926 r. 62.00. VIII-ma i IX-ta 6% Poż. Konwers. m. W",szawy 1926 r. 58.15. " 1) dla 1% Pożyczki Stabilizacyjnej z 1921 roku 1001.=8,90 zł. 2) dla 6% Pożyczki Dol. 1919/20 r. oraz 8 'j, listów zastawnych dolarowych Tow. Kredyt. Ziemskiego w Warszawie ser. z 1924 r., poręczonych przez Skarb Państwa: 1 Dol. = podług przeciętnego kursu tranzakcyjnego wypłaty telegraficznej na Nowy Jork z dnia tranzakcji. 1) Z wyłączeniem transzy francuskiei. 8) dn. 7 b. m. opuszczono kura 31.25. ••) Dotyczy drobnych odcinków. • Oznacza, ie spółka akcyjna emitowała akcje uprzywilejowane, niedopu8zczone do obrotów !liełdowych. URZĘDOWA CEDUł.A. Giełdy Zbożowo - Towarowej w \V arsza wił Nr. 4, • cłala 8 stycznia 1936 roka. w.- Ceny rozumieją się za 100 kilollramów, paryt.t Ilon ·Warszawa, w handlu hurtowym, ładunkaoh wa.onowych. Kursy ustalone na podstawie Nazwa towaru pszenica g/l • Pszenica 1[/1 • cen I!iełdowvch jednolita 753 • • . • zbierana 742 • • • • • ; Zyto Istandart 700 all Zyto I-A standart 710 ł!ll •••••.• Zyto IIstandart 681 g/l Owies Istandart 497 g/l Owies I-A standart 516 g/l • • • • . Ow~es II standart 460 gIl • . • • • Jęczmień browarny 689 g/l . . .... Jęczmień 678/673 alt Jęczmień Jęczmień 649 !lII • • • 620,5 I!/l Groch polny Groch Victoria Wyka. Peluszka . . . Seradela podw. czysz' czona . Lubin niebieski Lubin żółty . • Rzepak zimowy • • • Rzepik zimowy Rzepak letni. • Rzepik lelni. . . • • Siemie lniane basis 90% Koniczyna czerw. sur. bez lir. kanianki Koniczyna czerw. bez kan. o czyst. 91%. • Koniczyna biała surowa Koniczyna biała bez kan. o czyst. 91% . " . Mak niebieski . • Ziemniaki jadalne Mąka pszenna: gaŁ. I-A 0-20%. • I-B 0-45% • • I-C 0-55% • • I-D 0-60%. I-E 0-65% • II-A 20-55% . II-B 20-65% . II-C 45-55% • • II-D 45-65% • II-E 55-60% • II-F 55-65% • • II-G 60-65% • razowa 0-90%. . Mąka żytnia: "wyciągowa" 0-30% I gat. 0-45%. . • I !lat. 0-55%. • • II I!at. 45-55%. • • razowa 0-90% Otręby pszenne trube przem. stand. . . . Otręby pszenne średo. przem. stand. • • • Otręby pszenne miałkie przem. sland. . Otręby żytnie • • Kuchy lniane " rzepakowe Śruta sojowa 45% . od I cen rynkowyc~ do 19,50~20.00 19,00-19,50 12,50-12,75 12.25-12.50 14.25-14.75 14,75-15,00 13.75-24,25 16,25-J1,00 14.00-14,50 13.75-14.00 13,50-13,15 20,00-22,00 31.00-34,00 19.50-20.50 21.50-22.50 21,00-22.00 8.25- 8,50 9,75-10,25 42,50-43,50 41.50 -42,50 41.50-42,5) 42.00-43,00 32.50-33,50 90.00-100,00 120,00-130,00 60,00- 70.00 10.00- 90.00 67,00-69.00 bez obrotów 31.00-33.00 29,00-31.00 27.00-29.00 25,00-27.00 24,00-25,00 23.00-25,00 22,00-23.00 21,00-22,00 20,00-21,00 20.00-21.00 20.00-21,00 19,00-20.00 15.00-16.00 15,00-16.00 10.50-11.00 9.50-10.00 P.50-10,00 8.1~ 9.25 15,50-16.00 13,50-14.00 22.50-23,00 Ol!ólny obrót 2900 tonn, w tem żyta 1055 .onn. Usposobienie spokojn•• Uwagal Ceny grochu, maku, rzepaku, rzepiku, ae .. mienili, mąki i śruty sojowej rozumieją łącznie z wor.. kiem - innych artykułów - luzem. ,i, --000-