Obwieszczenie Ministra Skarbu w porozumieniu z Ministrem Spraw Wewnętrznych z dnia 16 kwietnia 1937 r. w sprawie ogłoszenia statutu wzorowego dla komu

(2)..-.:-.a -=a. _ Ro;p~~dze;;ra-Mi-;u;t;ó_;:-Sk;_b~ -SPr';; - - - _ ___ ... - - - -.. _ _ _ . . __ • . _____ II!S ~~.__nI::1i1:Zr:' .. ._. --=:t __ - - - ... - .. - - - -- - - wnętrznvch ~.r:::a __ ••• i ii i .'i'l.j" 'i . ,

1. z)załatwianie wszelkich innych CZynnoSCl statutem Radzi·e Kasy lub innym jej organom wyraźnie nie zastrzeżonych. Komisja Rewizyjna. W:' § 24. = _--- - -- ---- -- -- .. - - -- .....- - - -- § 21. Dyrektor zarządzający sprawuje ,k i e·r owni ctwo bieżących czynno.1ści Kasy Os.zczędno.ści; jest on przewod.nJ~czącym Dyrekcji i zwierzchnikiem służbowym wszystkich pr,a cowników Kasy oraz reprezentuje Kasę wobec wszystkich wł a;dz , llTzę­ dów, instytucyj i osób. Dyrcl<.torowi zarząd:zaiącemu służy prawo sp.rzeciwu i wstrzymania wykonania uchwał lub zarządzeń Dyrekcji Kasy z obowiązkiem zwrócenia się w ciągu 3 dni do Związku Kas Oszczęd­ ności o decyzję. Zastępca dyrektora zarządzającego wstępuje we wszystkie prawa i obowiązki dyrektora za'rzą­ dzającego w zakresie wymienionym w ust. 1 § niniejszego tylko 'W razie jego nieobecności bądź *) Uwaga: Statut Kasy mote 'zawierać postanowienia, kwalifikacje, wyma,g ane od dyjego zastępcy. okreś:l.ające szczegó&wo rektor.a zarządzającego i .#1 ", i Snrawiedlri.wości z dnia 16 marca ;.;. .;..: ...., ~--- ~ ..... ~~ł?..!· -?_k~tl!,.1l!!.a!n.Ic~ !.~s.:~ .!!s~zs..dn,2Ś!:! D U. R. P. Nr 25, po·z. 173), przy czym dyrektor za.... ~- . . - - .... rządza.i·ący nowinien być stale zatrudniony w Ka~ .... sie .•) - - Dyrektora zarządzaiącego i jego zastępcę (zastępców) or&iZ pozostałych czło.nków Dyrekcji po.wołuje i odwołuje Rada Kasy. Wybór i odwołanie dyrekto.ra zarządzającego podlega zatwierdzeniu p.rzez Wł.adzę Nadzorczą. Członków Dyrekcji, nie zatrudnio.nych stale w Kasie, wybiera Rada Kasy na lat trzy. Nie pobierają oni stałego wynagrodzenia, lecz przysłu­ guje im prarwo do die,t za udział w protokółowa­ nych posieclzeni'a ch Dyrekcji li komisyj Kasy. Czło.nkami Dyrekcji nie mogą być osoby nale'żące do Rady Kasy, organów ustrojo.wych . . . . . . . . . . . . . . . (nazwa związku z ało.życielsikie­ go), urzędnicy i pracownicy władz administracji ogólnej, ani też pra'co.wnicy . . . . . . . . . . . . . (nazw,a związku założyclielski'ego) lub Związku Kas Os·zczędności. Członkowie Dyrekcji uczestniczą w posiedzeniach Rady Kasy, lecz nie biorą udziału w ~ło­ s·owaniu. --- ..- ... służbowe oraz zwal- ~r:=_ 'I • 'I , • 'I i .. .. • • (nazwa zwią,z·ku założyciel­ skiego) sprawuje kontrolę nad Kasą za pośred· ni:ctwem Komisji Rewizyjnej. Komisja Rewizyjna jest organem ko.legialnym, składającym się z . • . . . . . . członków (3 do 5) or&iZ z . . • ; • . . zastępców, wybieranych przez . . . . . . . . . . .. (nazwa organu stanowiącego związku założyciels·ki'ego) na jeden rok spo·śród lub z poza gro.na osób, wchodzących w skład organów ustrojowych . • • i • • • '. i (nazwa związ­ ku zał.ożycielskiego). Członkami Konńsl1 Rewizyjnej nie mogą być czło.nkowie RaJdy, Dyrekcji i komisji Kasy ani też pracownicy Kasy. Komisja Rewizyjna działa na podstawie regulaminu ~chwalonego przez . . . .. . . . .. (nazwa o.rganu stanowi·ącego związku założycielskiego). we,dług wzoru wydanego przez Związek Kas Osz- czędności. Członkowie Komisji Rewizyjnej przewo.dniczącego spośród swego grona. wybieraj" , W razie potrzeby Ko,misj,a Rewizyjna może rze'czoznawców, którzy biorą udział w pracach Komisji z gŁosem doradczym. pow.o.ływać § 25. Posiedzenia Komisji Rewizyjnej zwołuje przewodniczący Komisji co najmniej raz na kwartał. Obo.wiązkiem Komisji Rewizyjnej jest zbada- nie rocznego sprawozdania z działalności Kasy oraz bilansu, rachunku zysków i strat Kasy, a ponadto dokonywanie rewizyj Kasy pTzynajmniej raz na kwartał. Komisja Rewizyjna może również przepro.wa,dzać dorywcze .r ewizje Kasy, jej 0ddziałów, zbio.rnic, kantorów wymiany i zakładów zastawniczych (lomba'r dów), celem sprawdzenia. zgo.dności zasobu go,t ówki z księgami Kasy, stanu portfelu wekslowego oraz zasobu papierów warto.ściowych i t. d. W celu wytkonania powyższych czynno.ści, Komisja Rewizyjna może żądać od Rady i D)"1'ekcji Kasy oraz kierownictwa oddzi.a,łów, zbio.mic, kanto'r ów wymiany i zakładów zastawniczych (lombardów) wszelkich potrzebnych V,fyjaśnień oraz badać alda, księgi i wszelkie urzą­ dzenia Kasy. Ze swych czynnoscl Komisja Rewi'z yjna przedkłada pisemne sprawo.zdanie Związko.wi Kas Oszczędności • • • • • . . • . • . . .. (nazwa . 4. MONITOR POLSKI. - Dnia l maja 1937 r. Nr 100. władzy właściwej do zatwierdzania uchwał finan- niniejszym lub na które uzyskała zezwolenie MiI łowie wart,ości sprzedażnej nieruchomości powinsowych związlku założycielskiego) . . . . . . . . . . rostra Skarbu. no się mieścić również zabezpieczenie odsetek (nazwa oTganu wykonawczego związku założy­ dwuletnich i przynajmniej 10% sumy pożyczkowej, cielskiego), a odpisy tych sprawowań przesyła do § 33. jako zabezpięcze nie ewentualnych kosztów powiadomości Radzie i Dyrekcji Kasy. Do obowiąz­ stępowania sądowego i egzekucyjnego oraz zaków Komisji Rewizyjnej należy również przedkła­ Do zakresu czynności Kasy należy: ległych świadczeń publicznych, korzystających danie pisemnych wniosków Radzie Kasy o udzie1) przyjmowanie - w ramach przepisów za- z pierwszeństw1l hipotecznego. Pożyczki hipoteczlenie lub ni.e udzielenie absolutorium Dyrekcji. wartych w §§ 38--54 statutu niniejszego - na ne nie mogą być zabezpiec.z one na gmachach uży­ Uchwały Komisji Rewizyjnej zapadają zwy- książeczki '~ oszczędnościowe tenninowych i -bezteczności publicznej, jak szkoły, szpitale i t. p. ' czajną większością głosów pełnej liczby jej człon­ tenninowych wkładów osz.czędnościowych; Budynki i nieruchomości, obciążone wpisem ków. Do ważności uchwał niezbędną jest obec2) przyjmowanie na imienne książeczki hipotecznym na rzecz Kasy, powinny być puez ność co najllUliej • • • • • • członków Komisji Rewkładkowe lokat, w szczególności 100kat instytu- cały czas obciążenia ubezpieczone od ognia w Powizyjnej. cyj ooan'&OWych i ubezpieczeniowych; 'wszechnym Zakładzie Ubezpieczeń Wzajemnych, 3) otwieranie i prowadzenie rachunków bie- bądź w innych publicznych zaJkładach ubezpieInne przepisy dotyczące członk6w, żących o sa,l dach kredytowych; czeniCJIWYch lub w innych zakładach za zezwole. orga,n6w i pracownik6w Kasy. 4) udzielanie pożyczek za zabezpieczeniem niem Ministra Skarbu. hipotecznymj § 26. 5) udzielanie pożyczek wekslowych i na § 35; skrypty dłużne z podpisami na wekslu lub skrypCzłonkami organów oraz stałym radcą praw- cie co najmniej trzech osób majątkowo odpowieOgólna suma zadłużenta • I • • (nazwa nym (syndykiem) nie mogą być osoby pozostające dzialnych, przy czym warunek ten nie dotyczy po- związ,ku założycielskiego) i innych związków saz sobą w związku małżeńskim oraz w stosunkach życzek udzielanych osobom prawa publicznego; morządowych, przedsiębiorstw i zakładów komupokrewieństwa lub powinowactwa w linii prostej 6) udzielanie pożyczek pod zastaw: nalnych nie może przekraczać 20 % ogólnej sumy bez względu na stopień, a w linii bocznej do drua} książeczek oszczędnościowych, wystawio- wkładów oszczędnościowych, wykazanej w bilangiego stopnia włącznie. Stosunek pokrewień­ nych przez komunalne kasy oszcz.ędności, sie Kasy na ostatni dzień ubiegłego roku obrotostwa lub powinowactwa, określony w zdaniu poPocztową Kasę Oszczęduo.<ki, banki pań­ wego. Udzielenie kredytu ponad 10% wkładów przednim, nie może zachodzić również pomiędzy stwowe i komunalne i Galicyjską Kasę oszczędnc-ściowych wymaga zezwolenia Związku członkami Dyrekcji i pracownikami. Oszczędności ; Kas Oszczędności.
2. b)papierów wa:rtościowych, posiadających Członkowie organów i pracownicy Kasy nie Za udzielenie kredytu uważać należy również bezpieczeństwo prawne (pupilarne) i akcji mogą być bez zezwolenia Związku Kas Oszczędno­ wszel1kie zobowiązania. wynikające z żyr i porę­ Banku Polskiego do wysokości 75 % war- czeń oraz z zakupu obligacyj emitowanych przez ści członkami rad nadzorczych, zarządów, komito'ści giełdowej lub targowej, nie wyżej syj rewizyjnych i pracownikami innych układów .związki samorządowe. jednak ich wartości imiennej; i instytucyj kredytowych. 7) udzielanie kredytów w rachunka:ch bIeżą­ § 36. § 27. cych, zabezpieczonych hipotecznie, papierami wartościowymi, bądź też w inny sposób, ustalony w reKasa obowiązana jest prowadzić rejestr imien~ Członkowie organów i pracownicy Kasy nie gulaminie, o którym mCJIWa w § 37 statutu; ny dłużników i poręczycieli z uwidocznieniem wy. mogą korzystać z bezpośredniego kredytu w Ka8) dyskontowanie weksli, posiadających cha- sokości zaciągniętY'ch zobowiązań. sie. Przepis ten nie dotyczy zaliczek, jakie mogą rakter krótkoterminowy i pochodzących z obrotu pobierać pra:cownicy Kasy na poczet stałych upogospoda,r czego oraz uopatrzonych co najmniej § 37. sażeń. w dwa poopisy osób odpowiedzialnych mająt­ Osoby zadłużone w Kasie W razie wybrania kowoj W działalności kredytowej Kasa powinn.a sto9) dyskontowanie nie wcześniej, jak na sześć sować się dO' przepisów regulaminu, ustalonego ich do organów Ka:sy lub przyjęcia do Kasy w charakterze pracowników nie mogą korzystać miesięcy przed terminem płatności wypowiedzia- przez Związek Kas Oszczędności, a zatwierdzonez indywidrualnych ulg przy spłacaniu tego zadłu­ nych lub wylosowanych papierów procentowych, go przez Ministra Skarbu. wymienionego wyżej w p. 6 § niniejszego, oraz kużenia. Za bezpośTedni kredyt uważać należy zobo- ponów od tych papiell'ów; Przyjmowanie wkładów oszczędnościowych. wiązania wynikające z podpisów na wekslach, 10) załatwianie na zlecenie i rachooek osób skryptach dłużnych lub na jakichkolwiek innych trzecich inkasa weksli, listów przewozowych i in§ 38. dokumentach. nych dokumentów; Kasa przyjmuje wkłady oszczędnościowe tyl11) udzielanie na cele budowlane, w granicach hipotecznego zabezpie'c zenia, kredytu we- ko w gotówce i tylko na takie wkłady wystawia § 28. kslowego w miarę postępowania budowy do wy- książeczki oszczędnościowe. Ks.iążecZ'ka oszczęd- • Z ka:żdego posiedzenia Rady Kasy, Dyrekcji sokoś-ci najwyżej 25 % wartości wykonanych ro- nośdowa stanowi dowód posja,d ania w Kasie Wlkładów oszczędnościowych w wysokości każdo­ oraz Komisji Rewizyjnej spisuje się protokół. Do bót; protokółu wpisuje się nazwiska: przewodniczące­ 12) kupno i sprzedaż na rachunek os'ó b trze- razowego jej salda. Kasa Oszczędności przyjmuje go, piszącego proto,kół oraz wszystkich obecnych cich papierów państwowych, przy czym kupna d0- wkłady osób fizycznych i prawnych na ich własny na posiedzeniu, pOTZądek dzienny, zgłoszone konywa się po zło-żeniu potrzebnej gotówki, a rachunek, bądź na rachunek osób trzecich. wnioski i pCJlWzięte uchwały w dosłownym brzmie- sprzedaży po dostarczeniu papierów wartościo­ Kasa nie jest obCJlWiązana przyjmować na niu z podaniem liczby głosów "za" i "przeciw" wych; książeczkę oszczędnościową wpłat poniżej 1 zł. oraz liczby wstrzymujących się od głosowania, a 13) kupno i sprzedaż na rachunek własny pa- KaoSie nie wolno przyjmować wkładów oszczędno­ przy wyborach liczbę głosów oddanych na po- pierów o staJym oprocentowaniu, posiadających ściowych na jedną książeczkę oszczędnościową szczególnych kandydatów oraz nazwiska człon­ bezpieczeństwo prawne (pupilarne), akcyj Banku ponad najwyższą sumę, ustaloną przez Ministra ków odnośnego organu, którzy nie usprawiedliwili Pol&kiego oraz akcyj i udziałów banków komunal- Skarbu. Jeżeli wkład złożony na poszczególną Iwe,j ni'eobecności na posiedzeniu. nych; książeczJkę osiągnie najwyższą sumę, ustaloną 14) redyskontowanie posiadanych przez Kasę przez Ministra Skarbu, wówczas może on być po-Protokół ten powinien być najpóźniej na następnym posiedzeniu odczytany, oraz podpisany weksli w państwowych i komunalnych instytucjach większany tylko przez dopisywanie odsetek. Kasa nie może wystawia,ć książeczek oszczęd­ przez przewodniczącego, piszącego pr,otokół oraz finansowych, oraz w Banku Polskim; 15) za's tawianie własnych papierów warlościo­ nościowych z tytułu jakich,k olwiek lokat, wpła­ co najmniej przez jednego członka odnośnego orcanych przez instytucje finansowe i ubezpieczeganu. Protokół z posiedzenia Komisji Rewizyjnej wych i własnych wierzytelności hipotecznych; 16) zaciąganie pożyczek po uzyskaniu zezwo- niowe, oraz z tytułu k'l'edytów zaciągniętych podpisuj" wszyscy czł ontkowi e obecni na posielenia Władzy Nadzorczej; przez Kasę. dzeniu. 17) umieszczanie wolnej gotówki: ~ ::": ~:al w bankach państwowych i komunalnych, § 39. § 29. w Banku Polskim, w Pocztowej Kasie Os'z cz ędności , tudzież w Galicyjskiej KaKsiążeczki oszczędnoścowe mogą być wystaCzłonkowie organów Kasy i je.j pracownicy, sie Oszczędności oraz w komunalnych ka- wiane stosownie do żądania wkładcy na okaziciejak również czł.onkowie komisyj są obowiązani do sach oszczędności za zgodą Związku Kas la lub na imiennie oznac.wnl\ osobę. zachowania tajemnicy urzędowej i handlowej, w Oszczędności ; szczególności zaś do za'c howania tajemnicy co do Wkładca może zastrzec, że wypłata z ksią­
3. h)w biletach i bonach skarbowych oraz żeczki oszczędnościowej ma być dokonana wyznajdujących się W Kasie kont, wkładów i depow asyJ1,natach ka's owych Banku Gospodar- łącznie do rąk omaczonej osoby lub pod określo­ zytów, stwa Krajowego; nymi warunkami. W takim przypadku Kasa § 30. 18) nabywanie i budowanie nieruchomości za Oszczędn<>,ści powinna wpisać do książeczki zezwoleniem Władzy Nadzorczej dla własnego oszczędnościowej wzmiankę o zastrzeżeniu, a Przepisy służbowe i dyscyplinarne dla człon­ użytku z funduszu zasobowego i o szczególnym treść zastrzeżenia do księgi zastrzeżeń. Zastrzeżenia mogą pochodzić również od Kaków Dyrekcji, . jak również dla prokurentów i in- przeznaczeniu oraz z funduszu emerytalnegOj 19) nabywanie nieruchomości w postępowaniu sy, przy czym na warunki te musi wkładca wyfrych pracown~ków Kasy wydaje Związek Kas Oszczędności, zaś przepisy uposażeniowe, ubezegzekucyjnym w poszukiwaniu pretensyj Kasy; razić zgodę. 20) do-kJOnywanie przekazów i przelewów pieczeniowe i emerytalne uchwala Rada Kasy, a zatwierdza Związek Kas Oszczędności. o ile prze- krajowych onz wystawianie przekazów i ak,redy§ 40. tyw na instytucje kredytowe, w których komunalpiBy szcze~ólne inaczej nie stanowią. nym kasom oszczędności wolno lokować fundusze, Książeczki oszczędnościowe wystawia Kasa w granicach posiadanych p,r zez Iklienta w Kasie w sposób przepisany dla do,k umentów, mocą któ§ 31. rych Kasa zaciąga zobowiązania wobec osób trzefunduszów; Spory pomiędzy organami Kasy rozstrzyga 21) przyjmowanie na przechowanie papierów cich. Związek Kas Oszczędności. Książeczka powinna zawierać na pierwszej wartościowych i innych walorów; Spory między organami Kasy a organami 22) wynajmowu.nie schowków w skarbcu lub stronie finnę Kasy... numer otworzonego w Kasie ustrojtJwymi . . . . . • . . . . (nazwa związku za- w szafach bezpieczeństwa; ra'chunku i wzmiankę o ewentualnych zastrzeże­ łożycielskiego), wynikające ze statutowej działal­ 23) nabywanie wierzytelności hipotecznych, niach, a w książeczkach wystaw!'Onych na imienności Kasy, 'l'o~strzyga Władza Nadzorcza. zabezpieczonych w sposób określony w § 34 sta- nie oznaczoną osobę ta:kże nazwisko i imię tej tutu niniejszego, oraz pozbywanie własnych wie- osoby. Książeczka powinna ponadto zawierać II. ZAKRES DZIAŁANIA KASY wyciąg ze statutu przepisów, dotyczących wkła­ rzytelności hipo,t ecznych. dów oszczędnościowych. Wpłata i wypłata w OSZCZĘDNOŚCI. książeczce oszczędnościowej powinna być stwier§ 34. § 32 • . dzona podpisami kasjera (skarbnika) i osoby do tego upoważnionej. Pożyczki hipote'cz.ne mo~ą być udzielane tylNotatek lub zastrzeżeń osób prywatnych w Kasa uprawniona jest do wykonywania tylko ko do wysokości pierwszej połowy wartości sprzeksiążeCZlka<:h Kasa nie jest obowią.7.aDa uwzględdażnej nieruchomości, przy czym w pierwszej połych czynności, które są wymieni>OIle w statuci~ j -. • .• .. • .• . .. .....! -. - . • • • MONITOR POLSKI. - Nr 100. niać, choćby nawet pachod . ly Jd w k i: ..dcy lub osoby uprawnionej do po,el ,! ·mGw:tnb. w kładu. § 4 1. KaJsa mO'że zbiera c wkłady I>' ..~: 2 Gd;ności.awe poza lokalem Kasy pn ·r_.r 'i' oby do tegO' upoważ­ nione i po,twierdzać ich pn;y ;,;,de w sposób, określony przez Związek Kas ( ,':~" ' " .t ,; ·:iifiO!ŚCi. 5. Dnia 1 maja 1937 r. pić może na odpowiedzialno-ść Kasy tylko do rąk tej osoby, która jest uprawniona do rQ~porządze­ nia wkładem. Umarzenie zniszczonej lub utraconej ksią­ żeczki oszczędnościowej, z wyjątki e m książeczek wystawionych na imiennie ozna·cz,oną osobę z zastrzeżeniem odbimu wkładu dla osób imiennie oznaczonych oraz książeczek do sumy 50 złotych, następuje trybem przewidzianym dla unieważnie­ nia utraoonych tytułów na okaziciela. § 42, Ma,jątek Kasy tworzy całość odrębną ad ma,- jątlku . . . . . . . . . . . . . (nazwa związku zało­ i jest osobno administrowany. życielskiego) § 56. Kasa powinna tworzyć następujące fundus.z e:
4. a)fundusz zasobowy,
5. b)fundusz wyrównawczy,
6. c)fundusz amortyzacyjny nieruchomości, (m'n e fundusze). § 48. Kasa może organizować szkolne, f"obotni-cze i t. p. kasy osz'czędności i dla tych kas wystawiać specjalne książeczki oszczędnościowe. Tego rodzaju książeczki posiadają pełne prawa i przywileje książeczek oszczędna,ściowych. Kasa maże "przyjmować wkłady o specjalnym przeznaczeniu (celowe), jak również wydawać znaczki oszczędnościowe oraz skarbonki oszczęd­ nościowe.. § 43. Wpłaty mogl\ być uskutecznione bez przed- kładania książeczki oszczędnościawei drogl\ przekazów pocztowych, listów pieniężnych, cze1ków i dragą przelewów bezgatówkowych. TeJ!o rodzaju wpłaty wp,isuje się do książeczki oszczędno­ ściowej przy najbliższym jej przedstawieniu w Kasie. § 44. Całkowita lub częściowa wypłata wkładu, nawet w przypadku egzeku-cji, maże nastąpić tylko za przedstawieniem książeczki. Każdej os'o bie, przedstawi,ającej do wypłaty książeczkę oszczędnościawą, ni,e opatrzoną zastrzeżeniem, choćby książeczka wystawiona była na imiennie oznaczoną osobę, Kasa może wypła­ cić wkła,d i nie ma obowiązku badania legalności posiadania książeczki, o ile utrata książeczki nie została uprzedni'o zgłoszona w Kasi.e. Wypłata wkładów z książeczki osz'czędno­ ściowej, opatrzonej zastrzeżeniem, powinna być dokonana zgodnie z treścią zastrzeżenia. Całkowita lub częściowa wypłata przez Kasę wkładów, wykazanych w książeczce oszczędno­ ściowej, może nastąpić również za poprzednim nadesłaniem Kasie książeczki, podaniem sp os-o bu przekazania wypłaty, oraz adresu wkładcy bądź osoby, na ręce której wpłata ma nastąpić i za wyraźnym wskazaniem, w jaki sposób i da czyich rąk książeczka ma być zwrócona, lub też czy ma zostać zatrzymana do rozporządzenia wkładcy. Wypłata może być dokonana w powyższy sposób na polecenie wkładcy da rąk osoby trzeciej tylko wtedy, jeżeli osoha ta odpowiednia do polecenia się wylegitymuje i jeżeli zastrzeżenie w księdze zastrzeżeń co. do odnośnego wkładu wpłacie takiej się nie sprzeciwia. Wypłaty talk iej dokonywa Kasa na ryzyko wkładcy. .' Kasa upoważnioną jest do potrącenia z wkła­ du poniesionych przez siebie kosztów PQcztowych. Przy wypłaceniu całego kapitału wraz z odsetkami Kasa książeczkę oszczędnościOową zatrzymuje i unieważni:a. § 57. Przepisy § 47 statutu niniejszego nIe mają, zastosowania do książeczek oszczędnościowych, wystawi'o nych n,a imiennie oznaczoną osobę, z zastrzeżeniem odbioru wkładu dla osób imiennie oznaczanych. O znisz-c zeniu lubuŁraceniu takiej książecz­ ki powinien jej właściciel zgłosić pisemnie w Kasie lub jej oddziale bądź zbiornicy, skąd mu ksią­ żeczkę wydano, araz o- głosić o tym w . . . . . . . . . . . . . . . . . . . (nazwa dziennika urzędowego związku założycielskiego, a w braku tegoż, nazwa dziennika urzędowegO' właściwego woiewództwa). Po upływie jednego miesiąca od dnia ogłosze­ nia, Kasa może wydać nową książeczkę oszczęd­ nościową, na którą przenosi się saldo książe<:zki zniszczonej lub utraconej. § 49. Wkłady na książeczki oszczędnościowe mają charakter lokat z bezpieczeństwem prawnym (pupilarnym). Książeczki oszczędnościowe magą być przyjmowane na kaucje i wadia, wymagane z jakiegokolwiek tytułu przez władze, urzędy, przedsię­ biorstwa i zakłady państwowe i komunalne oraz monopole państwowe, na równi z kaucjami i wadiami, składanymi w gotówce. Na książeczki oszczędnOIściowe mogą być składane depozyty sądowe, wkłady sieroce, wkła­ dy osób pozosta,jących pod opieką i kuratelą. Wkłady na książeczki oszczędnościowe wolne są od za;jęcia do wysokości 2.500 zło,tych. Do umownego przeniesienra własności ksią­ żeczki osz'czędnościowej na inną osobę konie'c zne jest jei wręczenie. Okaziciel książeczki oszczęd­ nościowej, chociażby książeczka wystawiona była na imiennie oznaczoną osobę, będzie uważany za jej właścidela, o ile książeczka nie jest opatrzona zastrzeżeniem. § 51. Kasie przysługuje prawo wypowiadania wkładów. Wypowiedzenie wkładu poszczególnemu wkładcy może być dokonane ustnie z zaznaczeniem tego w książeczce oszczędnościowej lub Wysokość obowiązującej stopy procentowej od wkładów podaje Kasa do publicznej wiadomości w sposób, przewidziany dla ogł'Qszeń Kasy. § 46. § 52. Odsetki od wkładów oszczędnościowych dolicza się do wkładów co pół roku (co rok). Przy likwidacji wkładu wypłaca się od;tki bieżące. Bieg odsetek rozpoczyna się od następnego dnia powszedniego po dniu wpłaty i biegnie do ostatniego dnia powszedniego, poprzedzającego dzień wypłaty. Kasa może w drodze udzielania premii lub nagród wyróżniać pewne kategorie książeczek oszczędnościowych, na warunkach ustalonych prze-z Związek Kas Oszczędności, a zatwierdzonych przez Ministra Skarbu. Kasa może odmówić przyjęcia wkładu w nasłępui ących przypadka-ch:
7. a)gdy zgłaszane przez wkładcę warunki Kasa uzna za nie do godne dła siebie;
8. h)gdy wkładca nadużył zaufania Kasy;
9. c)gdy Kasa stoi przed likwidacją. § 47. o zniszczeniu lub utra-ceniu -książeczki oszczęd­ nościowej powinien jej właścidei zgłosić pisemnie lub ustnie bezpośrednio w Kasie bądź w jej oddziale lub zbiornicy, skąd mu książeczkę wydano. Zgłoszenie właściciela książeczki oszczędno­ ściowej w Kasie o jej zniszczeniu lub utraceniu ma ten skutek, że Kasa obowiązana jest wstrzymać wszelkie wypłaty z takiej książeczki. Obo- wiązek ten wygasa po upływie t-go miesiąca od dnia zgłoszenia, jeżeli zgłaszaj.ący nie przedstawi w ciągu tego terminu dowodu sądo'wego o wszczę­ ciu pastępowania umarzającego. Wydanie duplikatu oraz wypłata wkładu lub odsetek po upływie 6-ciu miesięcy od zgłoszenia, a przed uznaniem książeczki za nieważna., nastą- § 58. Fundusz wyrównawczy przeznaczony na pakrycie strat kursowych na papierach warto,ścio­ wych powinna Kasa tworzyć z osiągniętych na papierach zwyżek kursowych o-raz z sum przezna-c zonych na ten cel przy podziale czystego zysku. § 59. § 50. przez zawiadomienie pisemne. Wypowiedzenie wkładów może nastąpić także przez podanie do wiadomości publiczne; w sposób przewidziany dla ogłoszeń Kasy. Wkłady wypowiedziane, o ile nie zostaną podniesione przez wkładców w terminie oznaczonym w zawiadomieniu lub ogłoszeniu, magą być złożone do depozytu sądowego. Od wkładów wypowiedzianych Kasa z upły­ wem terminu wypowiedzenia nie ma obowiązku płacić lub doliczać dalszych odsetek. § 45. Fundusz zasobowy tworzy się z corocznycTi czystych zysków na pokrycie strat bilansowych Kasy. Powinien on wynosić co najmniej 10% sumy wkładów aszczędnościowych i innych zohowiązań Kasy z końca roku obrotowego, nie wliczając w tę sumę zobowiązań z tytułu redYskanta. Fundusz zasobowy Kasy powinien być w 50% swej wysokaści bądź nadwyżki ponad lo,katę w nieruchomo,ściach umieszczony w polskitch pań­ stwowych papierach procentowych lub papierach przez państwo gwarantowanych. W razie zamia'r u nabycia lub budowy własnego gmachu lub potrzeby upłynnienia zasobów Kasa może papiery . wartaściowe stanowiące lakatę funduszu zasohowego zbyć lub zastawić na podstawie uchwały Rady Kasy, zatwierdzonej przez Związek Kas Oszczędności. • Nabycie lub budowa nieruchomaści dla włas­ negO' użytku może nastąpić tylko z funduszów zasobowych i funduszów o szczególnym przeznaczeniu na podstawie uchwały Rady Kasy i za zezwoleniem Władzy NadzOO'czej. § 53. .Niepodjęte wkłady na książeczki oszczędnoś­ ciowe oraz dopisane do nich odsetki przedawniają się z upływem 20 lat od dnia, w którym nastąpiła ostatnia wpłata lub wypłata. P'l"zeoownione wkłady przelewa KaJSa na fundusz zasobowy. § 54. Kasa powinna umieszczać w papierach pań­ stwowych lub przez państwo gwa-rantowanych taką część sumy wkładów oszczędnościowych, aby wartość imienna tych papierów warto·śdowych odpowiadała co najmniej 5 % tej sumy. Od obowiązku tego zwolniona j:e st Kasa, jeśli jej wkłady oszczędnościowe nie przekraczają sumy 200.000 zł. III. MAJĄ TEK I FUNDUSZE KASY. Fundusz amortyzacyjny nieruchomości obowiązaną jest Kasa tworzyć przez cor·oczne odpisy na amortyzację nieru-chomości Kasy. Fundusz ten ma na celu gromadzenie rezerwy wyrównawczej, wyrażającej obniżenie wartości nieruchomaści na skute·k zużycia przy równoczesnym pozostawieniu po stronie czynnej bilansu pełnej wartości nabycia nieruchomości. Odpisom na fundusz amortyza-cyjny podlegają również nieruchomości nabyte przez Kasę w poszukiwaniu własnych pretensyj. Za p0'dstawę obliczenia wartości amortyzacji należy przyjąć wartość nabycia danego obiektu majątkowego, powiększoną o kwotę nakładów kapitałowych (kapitalnych remontów). § 60. Fundusz emerytalny powinIen być osobno a&ministrowa:ny oraz lokowany bądź w papierach wartościowych, posiadających zgodnie z przepisami prawa bezpieczeństwo prawne (pupila,rne), bądź w nieruchomościach przynoszących dochód. IV. RACHUNKOWOSC. § 61. Rokiem obrotowym Kasy jest rak kalendarzowy. KaJSa prowadzi rachunkowość według zasad stosowanych przez przedsiębiorstwa obowiązane cla publicznego składania ra'c hunków oraz zgodnie z instrukcją Związku Kas Oszczędności. § 62. Najpóźniej w ciągu 3 miesięcy po upływie roku obrot-o-wego Dyrekcja Kasy pawinna złożyć Radzie Kasy sprawozdanie z działalności za rok ubiegły wraz z bilansem i ra·chunkiem zyslków i strat, Zlbadane przez Komisję Rewizyjną . Rada Kasy pawinna pawziąć uchwałę najpóźniej w cią­ gu jednego miesiąca od daty ich otrzymania, po czym Dyrekcja powinna przesłać je Związkowi Kas Oszczędności do zbadania . . . . . . . . . • • (nazwa organu wykonawczego zwi·ązku załaży­ cielskiego i nazwa władzy właściwej do zatwierdzania uchwal finansowy-ch związlku założyciel­ skiego) do wiadomości. Najpóźniej do dnia 1 czerwca każdego raku Dyrekcja Kasy powinna podać da wiadomości publicznej bilans i rachunek zysków i strat w sposób przepisany dla ogłoszeń Kasy i przez zamieszczenie w organie prasowym Związku Kas Oszczędności. § 55. § 63. Majątek Ka...c;y stanowią wszystkie należące do niej, jako osoby prawnej, nieruchomaści, rut;homości oraz fundusze i prawa. Szczegółowy sposób sporządzania roczneglJ zamknięcia rachunków określa instrukcja bilansawa, wydana przez Związek Kas Oszczędności. 6. MONITOR POLSKI. - § 64. O przeznaczeniu czystych zys.ków i o sposobie podziału stanowi Rada Ka·sy, stosując przepisy art. 44 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypo~politej z dnia 24 października 1934 r. o komunalnych kasach oszczędności (Dz. U. R. P. Nr 95, poz. 860). Władza Nadzorcza może w wyjątkowych okolicznościach zakazać użycia części zys'k ów na cele pUlbliczne i polecić prz,e lanie ich powiększenie funduszu zasobewego. na dalsze § 65. Ks,ięgi i kartoteki wkładów oszczędneśdo­ powinny być przechowywane przez lat trzydzieści, inne zaś księgi, kartcteki, listy otrzymane, odpisy listów wysłanych, pisma, dotyczące zapisów, eraz spłacone książeczki oszczędnoście­ ciowe - przez lat dziesięć. Przy księgach i kaTt·otekach tenniny liczy s~ę od keńca rOiku kalendarzowego, w którym został uskuteczniony ostatni zapis do księgi lub kartoteki. Dnia l maja 1937 r. W granicach zleconych w rezporządzeniu Ministra Skarbu z dnia 8 lipca 1936 r., wydanym w porozumieniu z Ministrem Spraw Wewnętrz­ nych e Związkach Komunalnych Kas Oszczędnoś­ ci (Dz. U. R. P. Nr 56, pez. 410) bezpośredni nadzór nad Kasą sprawuje ZwiązClk Kas Oszczęd­ noścL Kasa powinna zwracać się de Władzy Nadzorcze.j, jak również do Ministra Skarbu za pcśrednictwem Związku Kas Oszczędneści. W celu wykenywania bezpośredniego nadzeru nad działalneścią Kasy Władza Nadzorcza może mianować na koszt Kasy Komisarza Rządewe­ go i jegO' zastępcę, określając zarazem jego. prawa i obowiąZlki onz wysokość jegO' wynagrodzenia. wych V. SZCZEGóLNE UPRAWNIENIA KASY. § 66. Kasa wolną j,est: ~
10. l)od państwowych podatków: dechodowego, od daroowizn i przemysłowegcj 2) od dodatków komunalnych do powyższych podatkówj 3) ed cpłat stemplowych:
11. a)cd podań, wnoszcnych tak przez Kasę Oszczędncści, j'a k i przez zakłady zastawnicze (IO'mbardy),
12. b)od pism, sporządzanych celem połączenia kas oszczędności, pnewidzianego w dziale VIII rozporządzenia Pre.z ydenta Rzeczypospolitej O komunalnych kasach eszczęd­ § 72~ W razie stwierdzenia, te dzIałalność Kasy sprZleczna jest z prawem lub statutem, bądź jest szkodliwa dla interesu publicznegO', Władza Nadzercza może zawiesić w cZ)"Ilneściach poszczególnych członków organów Kasy. Rozwiązanie Rady Kasy poweduje rozwiązanie kemisii wybranych przez Radę. Władza NadZO'rcza mianuje w miejsce zawies.zonych w czynneściach lub rozwiązanych erganów Kasy Tymczasowy Zarząd na keszt Kasy lub . . . . • . . . . . . . .. (nazwa związku załe­ życielskiego). Tymczasewy Za.rząd w zakresie powierzonych mu czynneści wstępuje we wszystkie prawa i obowiąZlki Rady i Dyrekcji Kasy. Wybór newych organów Kasy powinien nastąpić najpóźniej w ciągu jednegO' roku ed czasu ustanowienia Tymczasowego Zarządu. Władza Nadzorcza może uchylać lub zawieszać uchwały i 'zarządzenia organów Kasy, naruszające prawe lub statut albo szkodliwe dla interesu publicznego lub interesu Kasy. VIII. PRZEPISY KONCOWE. nościj 4) od pcdat}{Ju ed kapitałów i rent od przychodów ed wszelkiegO' rodzaju lokat pieniężnych Kasy Oszczędności, umieszczonych w innych instytucjach finansowych. Przychody od wkładów na książeczki oszczędnościowe są wolne od podatku od kapitałów i rent de kwo,ty, której wysoko<ść określi Minister Skarbu. Wpisy w książe·czkach oszczędnościowych oraz wszelkiego. rodzaju zaświadczenia o złożeniu lub zwrocie wkładów, wYdawane przez Ka'Sę Oszczędności, jak również wszelkie pokwitowani:a z odbioru wkładów oszczędnościowych, wystawiane przez wkładców, oraz upoważnienia de odbioru wkładów oszczędnościewych - są wolne od epłaty stemplowej. Obligi, stwierdzające pożyczkę, udzieloną przez Kasę Oszczędności, pedlegają opłacie stempl·ewej w wyso.kości 0,3% sumy zobowiąz,ania. § 73, Statut rumeJszy wchodzi w życie z go w li ., -. i • .. .. i • • ; i ; U. dniem ogłoszenia § 74, gają Wszelkie zmiany statutu niniejszegO' podlezatwierdzeniu przez Władzę Nadzerczą. DZIAŁ NIEURZĘDO·WY. § 67. Z Kancelarii P. Prezydenta Należnośd pieniężne Kasy Oszczędncści w sumie nieprzekraczającej 1.000 złotych mcgą być ściągane w trybie administracyjnym. Przepis ten ma zastesowanie de poszczególnych ebligów, bez względu na ogólne zadłużenie dłużnika. Tytuł wykonawczy dla tych należneści stanowią wykazy zaległości z ksiąg handlQ'Wych, wystawione przez Kasę i za.opatrzone stwierdz.e niem, że pretensja prawnie dejrzała de egzekucji. Rzeczypospolitej" § 68. Likw~dacj, a LIKWIDACJA KASY. Kasy OszczędnO'ści może na- stąpić:
13. l)na skutek uchwały . . . . . . . . . . . (nazwa organu stanewiącege związku załeżycielskie­ geJ, zatwierdzonej przez Władz·ę Nadzorczą, 2) z mocy zarz·ądzenia Władzy Nadzerczej. § 70. Likwldację Kasy przeprewadza się na podstawie przepisów art. 55-65 rezperządzenia Prezydenta Rzeczypospclitej z dnia 24 października 1934 r. e komunalnych kasach eszczędności (Dz. U. R. P. Nr 95, po'z. 860) oraz przepils ów §§ 39-43 rO'zporządzenia Ministrów: Ska·r bu, Spraw Wewnętrznych i Sprawiedliwcści z dnia 16 marca 1937 r. e komunalnych kasach oszczędneści (Dz. U. R. P. Nr 25, po·z. 173). VII. kengresem inżynierów, który odbędzie się we Lwowie w dniach 12 - 16 września b. r. --000-- Z Ministerstwa Sprawiedliwości. Dokumenty wystawione zgednie z § 25 statutu niniejszego są dokumentami publicznymi. VI. P. Prezydent Rzeczypospolitej prof. Ignacy Mościcki objął protektel'at nad pierwszym pelSlkim WŁADZA NADZORCZA. § 71. Nadzór państwowy nad Kasą sprawuje Minister Skarbu działający w porozumieniu z Ministrem Spraw Wewnętrznych. Dnia 29 kwietnia odbyło się w Ministerstwie uroczyste zamknięcie pierwszego kursu kryminalistyczno-kryminologicznego dla sędziów śledczych. Na pregram tego kursu, trwającego 4 tygodnie i ebe.jmującego 32 uczestników z całej Polski, złożyły się wykłady z dziedziny psychiatrii i medycyny sądcwej, psychologii zeznań, kryminologii, techniki śledztwa w egóhiości, oraz techniki śledztwa w sprawach pelitycznych, szpiegowskich i karno-skarbowych, wreszcie praktyczne wykłaody z zakresu kryminalistyki, buchalterii i t. d. Wykładewcami byli: pref. dr Grzywo-Dą­ browski, prał. dr Baley, doc. dr Łuniewski, biegli sądowi lekarze: dr Felc i dr Manczarski, dalej: dr Battawia, sędziowie śledczy: Skorzyński, Wituń­ ski, Kleinert i Halfter, prok. Siewierski, sędzia: Semadeni, adw. Skoczyński, oficerewie pp. śled­ czej: SobO'lewSJki, Jastrzębski, Jakubiec, Drozdowski i ' Penkala oraz biegły buchalterii p. WejciechO'wski. W uroczystości zamknięcia kursu wzięli udział: P. Minister Sprawiedliwości Witold Grabowski, wicemarszałek Senatu prof. Makowski, pierwszy prezes Sądu NajwyższegO' p. Supiński, P. Wiceminister Sprawiedliwości SieczkDwski, eraz szereg przedstawicieli sądownictwa i Ministerstwa Sprawiedliwości. Na zaproszenie Pana Ministra, proł. Wacław Makowski wygłesił edczyt na temat "Celu w prawie", po czym P. Minister SprawiedliwO'ści zamknął posiedzenie przemówieniem. Sprawiedliwości Nr 100. w którym, złożywszy podziękO'wanie zakładowi krymWolegii Uniwersytetu Józefa Piłsudskiego. w osobach prof. MakowskiegO' i dr BaUawii za ud:uał w naukcwej organizacji kursu, craz wykładowcom i słuchaczem za udział w tym kursie, stwierdził, że zagadnienie wyszkolenia sędziów w Polsce wyłoniłO' się stepniewe, jakO' zagadnienie szczególnej doniosłeści. Okres detychczasowy był okresem organiza'cji, twerzenia f,erm ustrojowych. Mieliśmy dostateczne stpsunkowe kadry sędziów, którzy w służbie zabO'rczej zdobyli wiedzę i doświadczenie. Teraz, gdy fcrmy erganizacyjne sądownictwa polskiego okrzepły, gdy coraz większą w nim r.olę odgrywa młode pokolenie, wychowane w polskich uczelniach, i gdy jednocześnie życie stawia więk­ sze wyma.g ania, zagadnienia wyszkolenia zyskuj, na wadze i znaczeniu. "Stan rzeczy, jaki mamy obecnie, określę śmia­ łe mówi P. Minister - jakO' zupełnie niezadawalający. Fo·r my detychczasowe uniwersyteckich studiów prawniczych spotkały się z bardzo estr, krytyką. Wszyscy niemal od prefesorów do studentów, uważają, że studia w tej fennie nie dają absolwentem należytego przygetowania zawodowegO'. Po epracowaniu tego zagadnienia, opierając się na opiniach szeregu na;-znakomitszych prefesorów prawa, podjąłem niedawnO' u Pana Ministra Wyznań Religijnych i Oświecenia PublicznegO' inicjatywę reformy studiów, podyktowaną względami na interes wymiaru sprawiedliwości, który w pierwszym rzędzie potrzebuje tęgich prawników. Na rezultaty tej akcji czekać musimy jednak długo. Zanim pokelenie tych, którzy studiewać będą prawe według nowego, zrefermowanego systemu, ZA'Sliądzie na fotelach sędziowskich i prekuratorsIkich, upłynie lat kilkanaście. Musimy zatym na naszym terenie działa,ć już teraz. Sprawa jes't paląca, nie mamy czasu do stracenila. Patrząc krytycznie na studia uniwersyteckie, musimy stwierdzić, że również i aplika·cja sądewa szkoli niedostatecznie. Pedjąłem starania o poprawę tego stanu, ale nie mam jeszcze meżności radykalnego zrefermewania aplikacji w ramach istniejącegO' budżetu. Przerzucamy zatem część zadań szkolenia na okres asesul'y, ale i tu piętrzą się trudności, wynikające z przeciążenia aseserów pracą zawodową i z tego, że wielu z nich pracuje na głębekiej prowincji, zdala od większych ośred­ ków. Widzimy przeto., że szkolenie sędziegO' nie meże kończyć się w okresie przed nominacją. Nie może kończyć się dlategO', że nie zostalo ono należycie przeprowadzone we właściwym czasie, a także i dlatego., że życie stawia coraz nowe wymagania, że wiedza wciąż idzie naprzód, że coraz newsze jej zdobycze musimy chwytać, aby sprostać za.d.aniom. Kto nie chce skestnieć, zesztywnieć w rutynie, ten musi uczyć się de końca żyda, musi uczyć się, choćby wstąpił na najwyższe szczeble kariery. Prawdę tę zrozumiane już niemal wszędzie. W wo.jsku - przechodzą przeszkolenie wszyscy. od szeregowca de generałów. Lekarze, inżyniero­ wie, urzędnicy administracji, niemal wszyscy uzupełniają stale swe wiadomeści zawodcwe. Urządzając kursy, wybraliśmy na począte:k sędziów ś1edczych, gdyż w dziedzinie ich pracy nauki pomecnicze, a przede wszystkim kryminalistyka, mają podstawewe znaczeni.e dla należyte­ go funkcjonewania wymiaru sprawiedliweści karzącej. Znajomo·ść tych nauk jest oczywiście niezbędna i dla sędziego orzekającego.. Jeżeli jednak nie meżemy za jednYm zamachem przeszkolić wszystkich, te uważam, że pilniej's ze jest należyte wyszkolenie sędziów śledczych, gdyż zastcsewanie lub niezas.foscwanie przez nich neweczesnych metod naukowych w toku postępowania przygetowawczego jest decydujące dla dalszego biegu sprawy sądDwej. RDlę i znaczenie śledztwa i sędziego śledcze­ go w całej pełni doce~,iam i sądzę, że zarówno ustrojowe, jak i prccesewe stanowisko sędziów śledczych w obecnym stanie naszegO' ustawodawstwa nie jest ujęte w sposób należyty, a sędzia §ledczy sprowadzony jest de niewłaściwej, zbyt skremnej reli. • Nie jestem zwolennikem zniesienia instytucji śledztwa sądowegO'. Wypowiedzieć się muszę jedynie za pewną jegO' reformą. Wracając de zagadnienia wys'zkolenia, stwie·r dzić pragnę z na:ciski'em, iż ponad wszystko stawiam należyte przygotewanie psychiczne sędzie­ gO' i prokuratora do spełniania powierzonej mu przez Państwo funkcji. Prawnik, choćby nawet w najwyższym stopniu posiadał wiedzę prawniczą i pomecniczą, jeżeli nie będzie miał zre:zumienia dla swych zadań, jeżeli się głębokO' nie przejmie swym posłannictwem, jeżeli będzie peświ(~cał ży­ cie i interes społeczny dla dektryny - nie będzie nic wart jakO' sędzia. Prawo, zwłaszcza prawe procesowe, jest jedynie średlkiem w dążeniu de celu, jakim jest walka z przestępcześcią. Rezwój myśli prawniczej w ciągu wieku 19-ge na pedłeżu doktryn liberalistycznych doprowadził de tegO', że nieraz prawnicy - praktycy tracą z eczu właści­ wy cel swej działalności, i zafascynowani środ­ kiem, jakim .j est praWD, ze . środka tegO' robią cel swej pracy. Polski sędzia karny i pwkurator mu-